З лемківского архіву #47 - 19 IХ 2013 Миколай Малиняк
Еп. 47

З лемківского архіву #47 - 19 IХ 2013 Миколай Малиняк

Опис епізоду

Odcinek „Łemkowskiego archiwum“ poświęcono Mikołajowi Maliniakowi, przedstawionemu jako wyrazista postać łemkowska, konsekwentnie broniąca zasad moralnych i patriotycznych mimo osobistych strat. W audycji zarysowano też jego drogę od biednego dzieciństwa w Kamiannej przez studia w Sanoku i Rzymie po pracę duszpasterską oraz omówiono jego pisma, zwłaszcza cykl „Ziarna gorczyczne“ i autobiograficzne „Z drzewa życia“.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Слухайте лемківского архіву в
радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас нескы в лемківскым архіві
почуєте про Миколая Маленяка Был він особом выняткову Репрезентувал свойом поставом найліпшы
страны людского жытя яко Лемко был взором безкомпромісовой поставы в пристеріганю моральных
і патріотичных принципів жытя Глосил правду хоцкы не было то легке і
не приносило йому корысти Был великой клясы інтеліґентом о барз міцні вражливости
Міцно пережывал вшыткы одступліня од етычных норм в жытю соспільным і реліґійным
Русинів проти чому борол ся За таку поставу остал одсунений од честных
становиск і защытів лішыл він єднак по собі написаний труд жытя якій
дає огляд правды і зрозуміню жытьовой поставы Миколая Маленявка Вродил ся Миколай
Малиняк <unk> вересня <unk> рока в селі Камяна Родичами його были Діонізій
і Мария з Дзюбиньскых Нянь його был Тесльом і мал невеликє обыйстя
Вшыткых діті дома разом з Миколайом было семеро і біда часто змушала
цілу родину до пущыня з браку середків на жытя Завдякы велькому меценаса
Лемковины митрополита Осифа Сембратовича з бідной хлопской родины Миколай зачал вчыти ся
в школах Скінчыл санчівску ґімназию і грекокатолицку колеґію святого Афаназия в Римі
В <unk> році в віку <unk> років получыл титул доктора теолоґіі і
Філософіі По студиях был сотрудником вороблику Королівскым а потім <unk> рокы займувал
становиско Андюнкта во Львові і префекта грекокатолицкой духовной Семінариі По тым періоді
зачала ся його мандрівка а властиві перешмаряня го з парафіі на парафію
тоє Новиця Кристинополь Злоцкє Крениця Шляхтова і Сливниця Його жытя выполняло ся
терпіньом а Микола Малиняк борол ся о єй ідеалы і засады медже
інчыма свойом літератском творчістю владскоміяци зылынсту сками тріясы І вітрі ґу на
ріках бы сігідує повідсы ты чом ім той любили совідує І з
вітрі В куговіках бы сігідує Повід сыры чом ім той любови завидує
Під убливачком місят яслий Ани думат кули і зас не смаручку Пылифу
бесідує Будіч сырци чом ім той люби завы Лем скмаротом бесідує Повідси
чом ім той любови завидує До облацка сходит сонцы час бы спати
інті кунты Ей соне гечку Реч словецко снам бес сунны нимину ани
стырма кіли не дігу Быт словетко слом бегыс сонным днимину Ани Штырмаків
Неді Своі інтересуючы передуманя спомины розсуджыня проповіды афоризмы выдавал в циклю Зерна
Горушычны якы складали ся з части жмень Перше з них то є
зерна хорушычны семенця Камяна Перемысль <unk> рока Зерна Хорушычны жменця <unk>ремысль <unk>
року дале зерна Хорушычны жменця <unk> перемысль <unk> р і послідній зерна
хорушычны із дерева Жытя Перемысль <unk> рока Заміщал тіж статіі в часописі
Рускій Сьон і в окремых книжках Підписувал ся найчастійше псевдонімом Румлянин або
НДм камянин Сут то інтересуючы творы з літературного і документального боку Писуют
ся они в обшыр літературы мамоаристичной і реліґійной В ділі мамуаристикы выняткове
місце занімают зерна Хорушычны і з дерева Жытя Камяна Є то своєрідный
памятник душы автобіоґрафія Достеречы можна в ним стремліня до створіня якісной концепциі
свого жытя Довказаня цільности сути своіх досвідчынь Пізріня автора на своє теперішнє
жытя заперат ся в осеміс <unk> розділах котрых неголовкы вказуют найчастійше на
новы періоды жытя автора переважні звязаны зо змінами місця перебиваня То што
чудує чытальника в памятнику то велика щыріст автора Неганьбит ся свого бідного
походжыня з хлопской родины Пише о біді в якій ся выховувал о
найтяжшых своіх пережытях зворушынях і дилематах За найщастливійшый період жытя Миколай Маленяк
узнал дитиньству Было оно поділене медже вчыня ся вдяка а пасіня гуси
Терпіня наступило разом з выходом з рідной хыжы до школы найперше до
Лабовы потім до Санча а дале штораз то в векшый світ кажды
розом сонце рабсо мозвы Ци кры <unk>Üы Ниґдоно Не задны Своім жытьом
Миколайови Маленякови тяжко было найти братню душу Найбарже видно тот факт в
описі Подорожы до святой землі В ґрупі яка чысліла <unk> осіб был
єдиным Русином Ґрупа Путовників з цілых Австрію Мадряр зробила на ним барз
планне вражыня же называт іх пивопийцями Сан се тримал ся зузаду при
найскромнійшым алтарі яко опущеній Русин В маленяковым припади наступства його консервативной русиньской
поставы были іщы тяжшы як напримір в припаді Тита Мишковского Радикалізация украіньскых
поглядів в церкви Занедбуваня священничых обовязків през склер были подіями з якыма
Микола Малиняк не міг ся николи погодити Бесідувал о тым щыро і
одкрыто не лем в творах біоґрафічных але і в реліґійно полемічных створіл
тих вызерад тува за правдивий християньскым обликом церкви за чыстотом обряду за
моральністьом і за зрозумліньом през рускых священників своіх обовязків за Коли мали
місце одступіня од добра церкви од прав вірити ци напасти на церкву
Маленяк піднімал з нима полеміку была то сміла і остра полеміка в
яку міцно ся анґажувал лем часто тыкала ся она церковной єрархіі што
робило з ней порубу тяжку а властиві траґічну Найвекшій критиці єднак Микола
Маленяк піддавал рідне середовиско бы уважал же ціле направліня треба зачати од
себе Микола Маленяк не лем критикувал але і задумувал над способами зміны
ситуациі Але яко же критика была остра і нещадила священничого чыну не
находила она прихыльників Творчіст і тверда постава Маленяка яка мала на цілі
поправу ріжных аспектів жытя так направду заперла йому ворота до робіня великой
карєры По острій цензурі і конфіскатах часопису Рускій Сьон заперано маленякови ґамбу
То што по ним остало то вельо творів і публикациі якы вказуют
обставины жытя твердого Лемка священника на переломі <unk> і <unk> віка В
порівнаню до інчых подібных йому Лемків священників його доля была найпланнійша Подвійні
доктор был перемінтаний з єдной сельской парафіі на другу Його жытя закінчыло
ся за скоро в тракті інтернуваня в Талергофі в <unk> році Остал
похований на обозовым цминтері під Березами так далеко од рідной камяной на
Лемковині Материял опрацуваний остал на основі допису Микола Малиня <unk> Олены Дуць
Файфер Лемківскій річник <unk> пантеону зеленой Лемковины Петро Трохановскій Ґорлиці <unk> рік
Слухали сте з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павлю
Ханас