З лемківского архіву #49 - 24 X 2013 др Антоній Бескид
Еп. 49

З лемківского архіву #49 - 24 X 2013 др Антоній Бескид

•

Опис епізоду

Odcinek kontynuuje opowieść o dziejach Podkarpackiej Rusi i przedstawia biografię doktora Antonija Beskida, drugiego gubernatora tego regionu w Czechosłowacji. Opisuje jego pochodzenie, studia prawnicze, pracę adwokacką oraz działalność polityczną i społeczną, podkreślając jego sprzeciw wobec madziaryzacji i zaangażowanie w sprawy Rusinów.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архів то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не пречытате Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Кнескы в Лемківскым
Архіві продолжыл аналізу істориі Підкарпатской Руси Посліднім разом было про першого ґубернатора
Підкарпатской Руси в складі І Чехословацкой Републикы то Григория Жатковича Зато гнецкы
представил коротку біоґрафію другого ґубернатора якым был доктор Антоній Бескід Антоний Бескід
родил ся <unk> грудня <unk> р в Ганіґовцях в окресі Сабінів на
Гнесній Словациі Был єдным з девятеро діти місцевого грекокатолицкого пароха Розвір Ци
сонзы Ниґ дозодут Місцями в якых вчыл ся Антоній были Левоча Пряшів
і Ужгород де здал він Матуру В <unk> році Антоній Бескід по
зданю Матуры дістал ся на юридичну академію в Пряшові але своі студия
скінчыл в <unk> році на Університеті в Будапешті В протягу наступного рока
од закінчыня студиів Антоний Бескід оборонил докторат з римского і церковного Права
адукацку практику выполнял Бескід в Будапешті до <unk> рока Потім принюс ся
до Кыжмирка і робил гын до рока <unk> Наступний короткій час прибывал
Шпіскій Старій Весі але скоро трафил до Пряшова Він робил якоадукат але
і остал юридичным дорадцьом грекокатолицкого єпископского уряду Перелом в жытю Антония Бесткіда
наступил в році <unk> В тот час остал выбраний парляментаристом за Маґурску
і Улюбовяньску област в Спіскым Краю Доктор Антоний Бескід яко парляментариста ани
не был Мадяром ани ним ся не чул Был то барз важний
аспект в часі сильной мадяризациі Русинів Його дідо Михал Бескід был тіж
русиньскым активістом Належал він до близкых спілпрацівників Александра Духновича Адольфа Добряньского і
Головацкого Был предовшыткым активным членом літератскых обществ і брал в іх обшыри
участ в дискусиях о народных і церковных ділах Русинів монархіі Еци людоганичу
то оругуле Ей я на тебе кличу тору лем і зробими колодичку
ає Ай замыкати кышку дору І зробими колодичку ай ай ай замыкати
кыжку дору Ей ты пєставляєш до руй а позаходжу дорум за джыма
короками ай ай ай а есири кало крожу то ру за чужыма
короками ай ай ай а есиры кало крожу то ругу лем Ей
не плачай на рыбко до оругуле Е заплачеме обоє до ругуле І
як удиш на столику ай аяй ай во осічко моє до оругуле
І як увидиш на столику ай ай Ай вола січко моє доруле
Ай сижу у темлици доруле Е дале си ляжу дору лем голобляня
поболює ай ай ай ей ай никому не пляжу лем Голобляня поболює
ай ай ай ай Ей нікому некажы го дугу гулева Так само
няньо Антонія Бескіда Григорий Бескід якій был парохом в русиньскым селі Леґнава
анґажувал ся в діяльніст русиньского патріотичного руху Вельо свойой роботы посвячал фольклорні
історичній роботі публикувал під псевдонімом Торисин на Мадярах і в Галичыні Великій
вплыв на формуваня свідомости молодого Антонія малилітні канікулы Ціле літо Антоний всепребивал
зо свойом патріотичном родином дома Парадоксальні студия в Будапешті медже чужыма людми
іщы переконаня Антонія утвердили По закінчыню наукы уж доктор Антоний Бескід вернул
з міцным присвідчыньом о потребі помаганя і еманципациі свого народу Парляментарна робота
доктора Бескіда часто была піддавана срозі критиці хоц найчастійше не было до
того підстав Был він робітний прецизийний і полний охоты допомочы своім выборцям
без огляду на то якой народовости они были ци русиньской ци словацкой
ци тіж польской Несмотрячы на захованя інчых депутатів ставлял він одвертій опір
мадьєризациі зато утримувал він барз добры реляциі зо словацком матицом Хоцкы його
можливости были міцно ограничены активні діял за введеньом реґіону Маґуры до державного
і культурного жытя Краіны В інтересі свого реґіону якы єден з першых
поперал проєкт будовы желізной дорогы на ліні Орльов Подолинец Што важне проєкт
тот остал зреализуваный і завдякы тому Русины і Лемкы отримали контакт з
Краковом Сабіновом і Кошыцями А Піндона А під м родмаря Лаґена моя
Там родмаря Лаґена моя Аді тепля то тата нема аді тепля то
тата нема то на подіі єй не ве то блогі єйде ведна
але на бля нема бля те мода немарманда темар далі пройде тема
Ані тепля тыба та нема і тепля тыма на гільба і родне
трава На гільба і родне трава По розпаді австро Мадярской державы доктор
Антоній Бескід был головным орґанізатором Руской Народной Рады в Пряшові Початково Рада
нона оповідала ся за прилучыньом Пряшівской Руси до Росиі Внику жылтневой революциі
і замішаня в Росиі доктор Бескід і Руска Народна Рада в Пряшові
скоро змінила свою орієнтацию на опцию лоббувану през Григория Жатковича то є
за прилучыньом до Чехословациі По покликаню першой Чехословацкой Республикы др Антоний Бескід
і його прихыльникы поперли карпаторускій напрям в русиньскій політиці Спілпрацували они узко
з Руском Народном Партийом Крамоажа Стали ся они тіж основителями і найактивнійшыма
членами Общества Александра Духновича якє повстало в <unk> році Антоний Бескід постулювал
о прилучыню Пряшівской Руси склад Підкарпатской Руси Його постуляты тичыли ся тиж
школьництва хтіл жебы в основных школах діти вчыли ся по русиньску а
в середніх по руску Топлий вітер буде тырасвіл наробі І на южным
фронті оці лякают таіт синіґрафлоґы тонілогы Едіак до дімены міно Аме ґеня
Шаріща Адриция товаришся Ні будь ґане Спомню опі і рыную року ідо
сыту тим закурі Нас запят ся діса встретіт як хоцяє звєзды Червна
Моря будут нам сіят славна як каховка Вора Ніковає ІІ не буде
споминувал Спомню єхо і родную Хіба за то што ти довн запоріл
Давай закурі товаришмо давай закуріж А кодні смане ем ґворят і паніє
І звані влюбіной ни при ньомагают Спомнім так запашлі од Украінє ні
тотко ні напомнет минулого Вспомню у я підпораду робя сыто што титал
закуріл Давай сакурі тавариш поганий давай закурісой Давай закурім іцьу Номінация др
Антонія Бескіда в <unk> р на ґубернатора Підкарпатской Руси выкликала зачудуваня Функцию
ґубернатора Антоніі Бескід получыл мимо супротиву украіньскых середовиск натоміст нарід і інтеліґенция
видили в ним велику надію по тяжкым режімі Еренфельда В части надіі
тоты остали сполнены а треба гел памятати же обставины діяня не были
легкы на што найліпшым доводом є димісия Григория Жатковича То власні за
ґубернатора Антония Бескіда зачало ся будуваня новой части Ужгорода Ґаляґова Всеси проєкты
были уж створены Адольфом і Пшнером в <unk> році На нову част
міста выділено спорий обшыр землі Выбудувано будинкы якы соспільности служат до гнескы
і улицю Александра Духновича Медже тыма будинками належыт вычыслити будоівлі Датного Безпеченства
Суду Центральной Почты і Народного Банку В часах Біскіта приведено тіж великы
інвестициі в розвий народной ґаздівкы і інфраструктуры выбудувану соспільно культурны будівли Народній
Рускій Дим Александра Духновича і Дим Товариства Просвіта По інчых містах і
селах Підкарпатской Руси будуваны были школы шпіталі будівлі адміністрациі і інчы За
свою роботу доктор Антоний Бескід заслужыл сой на памят і чест Был
то чловек о твердых народных переконанях але не дискримінувал николи інчых о
чым свідчыт його робота найперше в мадярскым парляменті а потім його ґубернатора
Підкарпатской Руси Тепер памят про другого ґубернатора Підкарпатской Руси є затерана Хоцкы
мешканці Ужгорода і цілого Закарпатя корыстают дотепер з його честной роботы не
діждал ся він ани на улиці його іменьом ани навет памятной таблиці
На щестя русиньскы діяче про него цілковиті не забывают Праці рядил він
Підкарпатском Русьом през десят років од <unk> рока до <unk> Вмер в
році <unk> і остал похований на цмітериі Кальвария в Ужгороді Слухалисты лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас