З лемківского архіву #60 - 17 IV 2014 Іван Поливка
Еп. 60

З лемківского архіву #60 - 17 IV 2014 Іван Поливка

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Iwanowi Poliwce, rusyńskiemu działaczowi i pedagogowi z Karpackiej Rusi. Z transkrypcji wynika, że tworzył podręcznik do nauk realnych, zakładał organizacje młodzieżowe i angażował się w sprawy rusyńskich szkół oraz życia narodowego.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів тым місци в якым довідате ся про історию Лемків річы
якых де інде не прочытате ани не почуєте Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас На Пряшівскій Руси
в <unk> році остали заперты украіньскы школы в звязку з тым зачала
ся дискусия якы школы повинны іх заступити Русины зачали домагати ся приверніня
русиньскых шкіл котры фунґували до <unk> рока В звязку з том дебатом
прикликана остала особа Івана Полівкы русиньского діяча Карпатской Руси ло высоло льу
мужчы дошын Мужчы дошыны Ліпы гусоносоносой кыша уж лом ушолошом Іван Поливка
вродил ся <unk> лютого <unk> рока в бережниці з тропівского району По
скінчыню освіты остал учытельом Найперше в роках <unk> в сідлисках а потім
в роках <unk> во Свіднику В часі педаґоґічной роботы Іван Полівка узріл
як тяжко є вчыти школярів безпорядных підручників Выником його роботы было выданя
в <unk> році в Пряшові учерной Книгы Реальных наук подкарпатскых угрорускых народных
шкіл повседного і повторительного ученя Підручник тот принял ся барз добрі во
Свіднику і в <unk> році його наклад остал взновлений жебы могли ся
з нього вчыти школяры на Підкарпатскій Руси Підручник тот ставал ся штораз
барже популярний так же навет руснакы в Воєводині зачали ся з нього
вчыти В школах корыстано з того підручника до <unk> р Коли то
впроваджений остал закон А поні і во вшыткых школах зачато вчыти лем
по мадярскы Яко педаґоґ Іван Полівка вельо увагы посвячал на науку патріотизму
молодежы Вцыл він молодіж любови до вітчызны і свого народу Добре през
його школярів остали запамятаны слова Познай родный край познай історию свого народа
і ты не будеш стидати ся свого родного русиньского слова ниґде і
николи Сеспатріотизм товаришів Полівці пристілил його педаґоґічну роботу цы зо Барз добрі
Івана Полівку вспоминали його учні але і тіж Александер Павлович котрый писал
о ним же з великым успіхом вчыл діти Робота Івана Полівкы не
была ограничена лем до педаґоґічной роботы але тіж был барз активний серед
свого соспільства тым молодежы Основал він орґанізацию Союз Молодежы якій присягненій был
патріотичным духом Початком <unk> р одбыл ся во Свіднику всенародный зізд на
котрым Іван Полівка остал выбраний председом міністрів так званой Моковицкой Републикы Змінил
він в товды союз Молодежы на Народну міліцию котра то впроваджала демократичный
порядок на Маковицкій Републіці Маковицкій Народный Союз на челі з Іваном Полівком
выполнял волю свого народа по роззброєню місцевых жандармів котре провела Народна Міліция
зложена з <unk> Свінічен під кєрівництвом Осифа Андрийко ціла влада перешла в
рукы місцевого соспільства Народній Совіт одраз приступил до парцеляциі богатства ґрафа Павла
Швимпера котрый в тот час был консульом в Турциі веце як <unk>
гектарів землі трафило до <unk> свідніцкых ґаздів По основаню Руской Народной Рады
в Пряшові діяльніст Маковицкого Народного Совіту ся до ней прилучыла Натоміст на
зобраню <unk> мая <unk> р в Ужгороді Іван Полівка выбраный остал членом
Центральной Руской Народной Рады яко представник Пряшівской Руси зовдай зызу Звідособер звідо
осо сосудоберы чом былсом міс ой мілодесы ой од мою зеленой бы
ой од мою зеленой былы постойові реґлю ти свойові реґлю Жопинь коміко
тіном голі оспідме не буде на быро Ни молоди на быркові коморьом
біном голі оспід ме не буду на пиро Попри учыню в векшости
Карпатской Руси до Чехословацкой Республикы остал назначений Школьным Інспектором <unk> липця <unk>
рока Іван Полівка скінчыл свою заводову карєру і одышол на емеритуру Не
означало тото єднак высофаня ся з соспільного жытя і на емеритурі передолжал
він свою соспільну роботу для добра свого народа Од того часу стал
ся активным членом Общества Александра Духновича в Ужгороді і редактором орґану прасового
той орґанізациі Народной Бібліотекы В часі тым писал популярны статіі як напримір
першы учытелі і просвітителі словян Активні в тым часі сперал закладаня чытальні
по селах і провадил тиж выклады по ріжных селах на ріжны темы
Сяді в роботі з соспільством выкористувал він своє долголітнє педаґічне досвідчыня Іван
Полівка был членом редакцийной колегіі яка опрацувала і выдала в <unk> році
ґраматику руского языка для середных учебных Подкарпатской Руси Іван Полівка вмер <unk>
жолтня <unk> р Лісил він по собі великій вклад в розвіт русиньского
школьництва народного руху і соспільного руху Русинів залом за Войґосы того сы
войосы малі осмузы вымесу ліс віце Сузд войслай місця Сузі власла піде
войсла до тебе до тебе ци подано Яцопє Янес одна діта Яви
Іваны та траза та літа Пришлости особа Івана Полівкы была іщы вельо
рази прикликувана Хоц бы в <unk> році на Пряшівскій Руси коли позаперано
украіньской школы появило ся звіданя Што дале Руснакы з історичным знаньом а
може і навет выхованкови Івана Полівкы зажадали приверніня стайну сперед <unk> рока
По ІІ світовій війні до <unk> рока на Пряшівской Руси школяре вчыли
ся в школах по руснацкы натоміст в <unk> році осягніня тото остало
знищене през комуністів і службу безпекы В місци русиньского языка остал впровадженый
украіньскій але родичы неохочо посылали діті до украіньскых шкіл і мало то
вплыв на словакізацию части русиньского соспільства Без Івана Полівкы напевно не было
бы так легко оснувати русиньскых шкіл в роках <unk> і потім бороти
ся о права до вчыня ся в своім языку Ня авдиция зроблена
была на основі статі др Івана Шлепицкого з карпатского календаря Лемко Союза
на <unk> рік Слухалисте з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ
фм Павло Ханас