З лемківского архіву #65 - 10 VII 2014 Бесіда з Петром Мурянком (2 част)
Еп. 65

З лемківского архіву #65 - 10 VII 2014 Бесіда з Петром Мурянком (2 част)

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Petrem Murjankiem, redaktorem naczelnym „Biesiady“, w której opowiada o swoim nazwisku, pracy i związkach z działalnością łemkowską. Dużo miejsca poświęca początkom pierwszej Watry, jej organizacji oraz pismu „Głos Watry“, jego nakładowi i odbiorowi wśród ludzi.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів в тым місци в котрым довідате ся про історию Лемків
річы якых де інде не прочытате ани не почуєте Сайте з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Нескы в
лемківскым архіві запрашам до выслуханя другой части бесіды шефредактором часопису Бесіда Петром
Мурянкум Одкаль взял ся Мурянка Одкаль взял ся Мурянка был з початку
Медже інчыма Петро Жак трафили ся такы такы творы Петро Пуплета де
сой бабу глядати єм такій жартівлий верс дост долгій Оху готова припомнути
в бесіді Посо по чытердесятьох роках згором Петро Пуплета социйолоґ практикы м
а потым єм написал байку мурянчыско І мі так міс тото сіло
зачем мі підписувати Петра Мурянка по по написані той байкы Муєнчыско А
тепер може так до першых ватр хтіл бы м прейти як зродила
ся ідея розпаліня ватры Як згодила ся о ідея розпаліня ватры місіду
Товду сме ту в крыницкым середовиску Е Ду были рокы в початок
вісемдесятых років І Туди іщы молоды люде ладко грабан тіж сходили сме
ся дискутували сме же штоси буде требы робити най в єдны іст
з такых дискусий зродувала ся мысель То ладик ното повіл так ся
так так ся з той дискусиі вышло же скличме молоды люди додо
до гір і і зробме такє як бым Што ся по тым
назвало Латром Лемківском Латром В початку од стороны орґанізацийной до тоты в
тым часі не было то просте утра было было по позволіня в
уряды ґміны з мерстю Рускым Ґорлицкым тото полагоджували тоту справы і трактували
сме то першу імпрезу не якы лемківского трася называла але яком варштаты
пленерового ансамблю Лемковина Но то іле там выставенді тых особ Но зем
поломкови на <unk> праві <unk> особ Но хто ма жоне приді з
жоном хто мавчына присіде з дівчыном тма діті прийді з дітьми но
може ступін <unk> сосідок выявило ся жебы сме вхто зареєстрували же было
праві <unk> осибна на перший Юж уж на першым уж на першый
но А потым як то ся розвивало На потім пішло так бы
поісти гуронов на другій было Як сме окрислили понад <unk> Вавганчой одту
Хвиля ся не выкарала по Баскудні але люди тіж і автобусы приіхали
навет І бы она найбарже кєд ходит до чысленніст участників нуту в
борт нім ся розгуляло уж так на добре А зо страны влады
были даякы проблемы Лі ні Не было якісих такых проблемів але повідам
же за каждый раз треба было м выступувати о орґанізацию такой імпрезы
до до Центральной цензуры в Варшаві треба было писмові усувати о выданя
голосу Ватры не можна было собі так выдати взял і выдал О
то голос Ватры был офіцийным леґальным выданьом гей Так так Він ся
явил на другій ватріж Йой тото і споминам з такым сентиментом велькым
кєд си подумам як внеска люде зенут за завыданями сут лемківскыма Уж
так ся насытили товды як тот перший голос ватры вышол то выдали
сме тисяч примірників Е Такій шор така коліка ся оставила по голос
ватры же пішло нам Но но несамовита справа тисяч сме оддале то
нам не знам што з костівкы остало ци мень В границях <unk>
примірників пришло А взяти до увагы же притіж на ватрі Еы Як
дайме на то я был з двома дітьми інтістуйме то сме Єдна
родина не купувала окремо для дітині а і так і сю вымірників
Бо не самойте за такє заінтересуваня А потім звекшал ся наклад на
наступны ватры Ни дня не звыкшали сме на клад Але тото мень
ся більше ся розходию О чым ся писало в голосі Ватры то
уж люде не памятают а декотры Но да і не знає Тоду
бы туту скромні гідкє треба взяти до уваду Нияк не мож было
порівнати ани до австрийскых часів бо на австрийскых часів нашы часописы выходили
професийональні од той стороны технічной а мы сме робили тото машыном до
писаня з пальты розрысували сме з ленійком в руці з ууком Памятам
як жена мі робила розрисувала шпальт на тым на карті паперю з
бльоку шкільного на тото потім на машыні сме писали шпальты на шырокі
шпальты Е Паскы такы і клиіли на тоты розрысуваны в пальтына на
папері з бльоку Е то бы не самойтіж мудна робота наголовкы сме
Спочатку купували рускы ґазеты рускоязычных товды іх было в Польщы кус і
вытынали сме ножычками окремы буквы і з тых бук ліпили сме на
головы зыґаміщовска прецизийна праца тяжко букву приліпити з назрівного кы не сказ
З архівальных голоса в Латры даст ся тото видіти потім ся явила
Кылькоманія было уж легше кусітка а аж аж за долго А пришли
сме ґу тому так же же м Чом о тым повідам тым
способом тяжко было зробити і векшый часопис тото Роботы было так дуже
же же тых Етшістнадцет столін то ся робило <unk> місяці А пришол
рік <unk> і змінила ся опция на ватрі Як то ся стало
Тому так повісти аниска замах стану оно так кустюк ся зачынало Скоре
в нашым слові зачали ся выявляти такы дописы такі підшерст і сторона
тота Ту но і поісти украіньска бо воложыня зас украіножером дахто не
называл а ци поім УСКытівска або ЛТбы так міцно звязане з тым
політычні узалежнене од одтовджышнього часу І Они ся не сподівали же тота
імпер за так ся несамовиті розросне Но і зачали робити підходы жебы
тото переяти новым Тота пята колона колюмна як то Полякы говарили серед
Лемків ся знаш нашла тот Лемкенеральні УСКТ неприялий добрій о там з
конечности Придавало ся отілько же якійса орґанізация то мож было забаву зробити
выступ даякій бо чортона сут кот треба было якісы то позволіня ні
треба од якійсной орґанізациі Но то якона причыпу така орґанізация при при
котрій мож было што небуд зробити Але жебы ся привязувати до УСКТ
так автентычні духово то было рідкє Но нашли ся вшыткоінно апаратчыкы в
Сунімірі котры до тамтой ідеолоґіі ся приписали і і зачалий арти я
бы мі ту тяжко мі існутно оперувати назвисками хоц добрі было для
істориі тото направду коли си знате оно є знане оно і загалі
знанено на Бо по ватрі <unk> р де старостом был пан котрий
был тото мож найти хто был Традиция была така же староста остатній
ватры скликувал наступне зобраня орґанізацийны до наступной рады Но і скликал так
же скликал той нашой опциі лемківской символичні адон а тамтой стороной купу
іщы іщы ниял поятків котры ы по тым дармово по його при
польскых выборах комуністичных пилий розумієш і громадні приголосували найнормальнійше в світі новый
склад орґанізаторів І так све По фраєрскы сме стратили дітину котру уласну
дітину я бы м продал Але в <unk> році тіж так по
змінах уж в державі Тото наше середовиско лемківскє рушыло І одкаль взяла
ся товды бесіда Бесіда як часопис гей Одраз в <unk> році екскницкы
тоты часопису сме выдали голослатре по шістнадцет сторон тоты остатні рокы Але
іщы роблены так щубачні повідам машыном до писаня І зробил єм так
же уж в <unk> році явил ся голос Ватре Але Скромницкій на
вісем сторін і перша бесіда на вісем сторін єм под поділил Южы
то єст часопис імпрезы а часопис орґанізациі буде бесіда Він вышол <unk>
чертя <unk> р номер А была може інча думка на назву часопису
орґанізациі Были такы несмілы были уж ім сий ы призабыл внеска привести
тото ы то ани ани ся іх валь не поскладат памятий Але
то была моя думка бесіда Властиві котры м против котры нихто нене
мо нич против не опонувал так же так ся дост лагідні безболесні
приял Як розвивала ся бесіда Бо найперше была квартальником Еге квартальником І
і іщы се таком техніком писаном на машыні Ем потым е бодай
же ци першым приіхали до нас ту дукниці до редакциі назви тото
шумні Е братя Рузнакы з Югославіі Они мали там тото вшытко розвинене
Е нашы Лемкы всенародньо складали ся на тото на компутерови зостав тодышній
компутер друкарку Сей коза і голова Купили сме Стоваришыня купило і нало
редакциі А Руснакы зо Югославіі привезли нам проґрам Не мусіл бы м
пізріти деси котрисиів Вывар в <unk> першым році уж компутерово товдышньо компутерово
порівнати го з неснім ци друкарку сейкозу знесніма друкарками ци вшытко воєнт
Як ся навязували контакты з Руснаками за границьом Дохто до інтернету не
было Не было інтернету то так припадок од припадку імпрезы добром нагодом
был до навязаня контактів Были конґресы Світовой В <unk> люці першы в
Меджелабірцях I был нас як ґановно <unk>II ІІ Світовый конґрес был в
Креници нас так же ужы Часто ся єй зділо я был на
Словациі штукус штуку зыштом то были ріжны нагоды были такы стрічы комісиіязыковой
спільной русиньской умрияной і при інчых при нагодах як ся тото повідам
тота вільниця ся явила то ся корустало часто густу товды з того
Меджем Каміт часами ся такы голосы являют же Конґресы пошто Лемкам Конґресы
то єднак выяко Приклад то нотує примір же они ся барз придали
познали сме ся познали сме ся сама свідоміст м кужвекшой силы Бы
сме розстрацены Чловек поіхал на Словацию знал і перше о тым ну
але виділ же тіж сме і ліпшой кондициі сме там поіхал на
Е до Югославіі до товдышньой іщы в Нешній Сербіі приконал ся На
Як стоят з тыма справами народныма руснакы тамты і чловек чул кущ
такы был екшусиву і наберо свідомости же в нас тіж тото можна
зробити можна осягнути отже тоту стрічы хоц на самых них Хоц тіж
ся робило хоц то хоц бы дайме на то таку спільну чудову
антолоґію поезиі русиньской зо вшыткых Еы тых держав якый котры сут в
Св Конґресі Русинів Потім они запрашали нас на імпрезы потім кєд бы
не тото то тіж притіж не в такій мірі бы ся не
являли на насілатри ансамблі з Украіны зо Словациі зо Сербіі не сказ
Возляків Войводины А поза бесідом як ся зачало выдавництво Стоваришыня Лемків Од
чого Тяжко было з тым мы сме были як сироты о кілько
держава тот тым новым устройом дала дотациі вшыткым меншынам Лемкам барз долго
не давала Е Мусіло минути аж років си меси здає ся жебы
отримувати дотациі Першу книжку сме Зачали сме выдавати лем таком методу ксеро
одбываном хоц котры річы репрінты старых выдань ци не лем як ся
явила о сондажова ґраматика лемківского языка тіж выдана так лем дмашнім способом
Перша професийні выдана книжка то была антолоґія лемківской антолоґія позиі для діти
діточой посиі антолоґіі діточой поезиі е мам кокупну книжку котра спомнула знам
значучу ролю она ся розышла і роками не было інчого такого основного
діти клипали за порядком лем з того на конкурсах Думам же до
тепер іщы свем Но но Товды сме складали тіж ґрант на буквар
юж Але не перешол ґрант Мусіло зійти дес яж око десятьох років
нич ном признали ґрант на на буквар А річникы в <unk> зачали
сме людавати річникы лемківскы не першы тіж такы такы як спід топора
під тым взглядом едицийным Но але з часом од одм і піняжок
якійси ся находил ліпший і предошытком од стороны стороны технічной тых технічных
можливости добры добры компутеровы зыставы джукаркы уж од од дже Од <unk>
рока <unk> уж так но можна повісти на професийным районі де зачало
выдавати книжкы річникы і інчы книжкы Часами ся трафлят же критикуют вас
так як і Стоваришыня Лемків в інчых часописах якы до того підходіте
З початку чловек но може реаґувал Да як барже емоцийні але досутково
ся пса як ся бє без перервы то потинют не реаґує коня
ся як ся бичом Цяпка то кусту по тым уж тот бічнич
не значыт привыкли сме не Зрештом Найліпша реакция то єд брак реакциі
на такы діяня Што єст найкраще в битю Лемком Дави што такє
поетыцкє звіданя і поетыцка або мала быти одповід найкрасше є тото же
видиш тыльо років робил тото і Все находжу якісу інспірацию В молодости
в молодых роках може то было барже такє поменисте може было Такє
барже натхнене автентычне ы тераз ся робит тото так кушы як Професийні
мож повісти робит ся ну безорґанізациі єст редакция треба выдавати Но але
се лы часами єст тяжко Але Але ся вертат ыта охота же
хце ся робити Се штосий і якійса іскорка там ся запалит не
раз чловек м бо то може Як робист тото роками то годно
ся омерзнути і омерзне ся се клепеш штоси подібне Але Але все
ся родят такы хвилі штукус же в постели лежыш уж бы став
выскочыл до компутера бо штоси ти пришло до головы треба тото зробити
І акуратні в тій нашій Лемковині в тым бытю Лемком єст тото
же єст тілько незробленого І тото іщы незробленого же тото незроблене інспірує
і в чым чловек находит вельку приємніст котра єст і покликаньом і
любовю і судком І так тепер уж на конец Ци можеме ся
споділати даякых новых выдань І новы Выданя новых выдань цикличный річник як
все явит ся В шумным труді што гай бы піл перечыло ваше
повідженому м гнеска Од той стороны выповісти запотрібуваня змінил ся змінил ся
підхід до вшыткого колиси як сме не мали нич то люде гнали
за вшыткым а тераз мали с мают вшыткых боків Е Пришол інтернет
іщы явил ся де мож найти вельо материялів так же тото писане
слово є в такым якы малым кризисі Не лем наше державны тіж
сут молоды сідят при інтернеті ани при книжках Така і правда Но
але пляны сут очывидні охотны Дуркали до ня недавно же выдали сме
персі том хыляка Шыбеничный верх треба давати наступны триба прикладати з язычня
руску долю і дале і так дале і так наступне Епозициі зрештом
богату єст мрія і роботы на надолгы долгы рокы жебы выдати тужы
Ци Стоваришыня Ци Руска Бурса боруска Бурса пер дуже выдає Бхыляка то
акуратні Руска Бурса Но Але я спілпрацую там тіж Цію нашу літературу
Е удано за той коханой бабці Австриі Требо было приближыти і роками
приближати приближати приближати а маме шумні того не маме такы свідомости же
маме Але акуратні зато бы треба было додат выдавати жебы створити свідоміст
же направду маме Знимаме ся чым стодати Барз дякую за бесіду Я
красні дякую Здравлю вшыткых слуханчы радия лем фм і Вам пане редакторе
вшыткого доврожыт ставайте з Бо з Лемківского Архіву в радию Руской Бурсы
ЛЕМ фм Павло Ханес