З лемківского архіву #70 - 18 IX 2014 Александер Павлович
Еп. 70

З лемківского архіву #70 - 18 IX 2014 Александер Павлович

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Aleksandrowi Pawłowiczowi, jednemu z rusyńskich budzicieli XX wieku, i przypomina jego pochodzenie z Szaryskiego Czarnego pod Bardejowem oraz rodzinę greckokatolickiego księdza. Audycja opowiada też o jego dzieciństwie, opiece krewnych we Lwowie i na Węgrzech oraz o studiach filozoficznych i prawniczych, podkreślając jego talent językowy.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архів то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не пречытате Слухайте з лемківского архівукотрых де інде не почуєте ани не пречытате Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Кнескы в лемківскымв радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Кнескы в лемківскым
архіві буде про єдного з русиньскых будителів ХХ віка Александра Павловича Александерархіві буде про єдного з русиньскых будителів ХХ віка Александра Павловича Александер
вродил ся в селі Шаріскє Чорне Бардієвского окресу в родині грекокатолицкого священникавродил ся в селі Шаріскє Чорне Бардієвского окресу в родині грекокатолицкого священника
Івана Павловича і Анны Ґлядишевской яка тіж походила зо священничого роду АлександерІвана Павловича і Анны Ґлядишевской яка тіж походила зо священничого роду Александер
гордил ся походжыньом зо свого рідного села на Маковиці і зато тіжгордил ся походжыньом зо свого рідного села на Маковиці і зато тіж
выдумал свій псевдонім Чарнян Маковицкій Колиси се село называло ся лем чарновыдумал свій псевдонім Чарнян Маковицкій Колиси се село называло ся лем чарно
а гнескытующа рідскє чорны Няньо Александра серед своіх вірных в селі была гнескытующа рідскє чорны Няньо Александра серед своіх вірных в селі был
барз люблений і становил авторитет Прото найліпше свідчыт факт же коли парохбарз люблений і становил авторитет Прото найліпше свідчыт факт же коли парох
чарного Захворил то селяны носили його з плебаній до церкви і назадчарного Захворил то селяны носили його з плебаній до церкви і назад
на руках Александер вродил ся уж яко сем Дзецку в родині іна руках Александер вродил ся уж яко сем Дзецку в родині і
наступил од <unk> вересня <unk> рока Александровий Няньов вмер коли молодий Александернаступил од <unk> вересня <unk> рока Александровий Няньов вмер коли молодий Александер
мал лем <unk> рокы Недолго по тій траґедиі вмерла тіж Александрова мамамал лем <unk> рокы Недолго по тій траґедиі вмерла тіж Александрова мама
По середчыню Александра найперше на короткій час приняла сестра потім Александра пригорнулПо середчыню Александра найперше на короткій час приняла сестра потім Александра пригорнул
його Уйко Андрий Глядишевскій якій мешкал во Львові і барз ся принялйого Уйко Андрий Глядишевскій якій мешкал во Львові і барз ся принял
льосом молодого хлопчыска Наступный рік часу перебывал в найстаршого брата Івана Павловичальосом молодого хлопчыска Наступный рік часу перебывал в найстаршого брата Івана Павловича
в Вышнім Бенкові і в Комарні але назад вернул до Уйка дов Вышнім Бенкові і в Комарні але назад вернул до Уйка до
Львова Во Львові Мышку іщы три рокы В тых часах ціла комунікацияЛьвова Во Львові Мышку іщы три рокы В тых часах ціла комунікация
в тым шкільна наука одбывала ся по німецкы і по польскы ів тым шкільна наука одбывала ся по німецкы і по польскы і
прото молодий школяр не мал доброй нагоды до вчыня ся свого материньскогопрото молодий школяр не мал доброй нагоды до вчыня ся свого материньского
языка Од свого уйка на томі знавчыл ся барз важной річы тоязыка Од свого уйка на томі знавчыл ся барз важной річы то
спілчутя Ближнів Раз в тракті спациру з Уйком в Парку Уйко купилспілчутя Ближнів Раз в тракті спациру з Уйком в Парку Уйко купил
два мішечкы черешни Єден місячок дал Александрови а другій подарувал дівчынці котрадва мішечкы черешни Єден місячок дал Александрови а другій подарувал дівчынці котра
тоты чересні продавала Александер звідал ся чого тото зробил Уйко пояснил йомутоты чересні продавала Александер звідал ся чого тото зробил Уйко пояснил йому
же дівча вшыткы грошы з уторгу мусит оддати панови то найхоцкы сойже дівча вшыткы грошы з уторгу мусит оддати панови то найхоцкы сой
зіст тот єден мішочок черешни Власні такє спілчутя одчувал Андрий Глядишевскій штозіст тот єден мішочок черешни Власні такє спілчутя одчувал Андрий Глядишевскій што
до Александра Діліл ся з ним вшыткым чым лем міг Был длядо Александра Діліл ся з ним вшыткым чым лем міг Был для
него не лем уйком але і добрым камаратом з котрым міг сянего не лем уйком але і добрым камаратом з котрым міг ся
бавити і бесідувати Спомином сукра змолотит моіх літ сонце ясне в рукахбавити і бесідувати Спомином сукра змолотит моіх літ сонце ясне в руках
єм мал і цілий цілі свій співалє суві губкал єм суй Вєм мал і цілий цілі свій співалє суві губкал єм суй В
мого дітинствого місяц ясні все прімі был <unk> і <unk> Был такіймого дітинствого місяц ясні все прімі был <unk> і <unk> Был такій
су Прекрасний су Дятеся тому лі Пропал щезнул щемеріл сякых силів ужсу Прекрасний су Дятеся тому лі Пропал щезнул щемеріл сякых силів уж
Дітину знай лем тоту знай же єдно з жытяма сонцьом Ясным высельДітину знай лем тоту знай же єдно з жытяма сонцьом Ясным высель
ся ті В тувого дітиства чаньом Ясным высель ся в туво дітиствася ті В тувого дітиства чаньом Ясным высель ся в туво дітиства
ча Од Уйка зо Львова Александер принюс ся до інчого Уйка Йосифача Од Уйка зо Львова Александер принюс ся до інчого Уйка Йосифа
Павловича якій был парохом в Комошы тоє гнескы Хымльова през цілых <unk>Павловича якій был парохом в Комошы тоє гнескы Хымльова през цілых <unk>
років од <unk> рока до <unk> Тот же уйко дал молодому хлопчыскуроків од <unk> рока до <unk> Тот же уйко дал молодому хлопчыску
правдиву родинну любов Што до Комошы то треба повісти же єден рікправдиву родинну любов Што до Комошы то треба повісти же єден рік
перед прийстьом на парафію Юсифа Павловича служыл гев Будитель Александер Духнович Ґімназияльнуперед прийстьом на парафію Юсифа Павловича служыл гев Будитель Александер Духнович Ґімназияльну
науку Александер Павлович розпочал в Бардийові в тяжкых материяльных варунках Мусіл пережытинауку Александер Павлович розпочал в Бардийові в тяжкых материяльных варунках Мусіл пережыти
лем з того што му привозили на фурманах з Комолошы На вакациілем з того што му привозили на фурманах з Комолошы На вакациі
вертал до Уйка Йосифа на плебанію на дальшу науку пішол до ґімназиівертал до Уйка Йосифа на плебанію на дальшу науку пішол до ґімназиі
до Мішкольци На жытя мусіл сам зарабляти през вчыня діті богатого дохторядо Мішкольци На жытя мусіл сам зарабляти през вчыня діті богатого дохторя
По тым періоді два рокы студиювал філософію в Егері бо хотіл такПо тым періоді два рокы студиювал філософію в Егері бо хотіл так
як його няньом і Уйку быти священником Александер Павлович был барз добрымяк його няньом і Уйку быти священником Александер Павлович был барз добрым
студентом Без проблему приходило му вчыня ся грекы і латины котру потімстудентом Без проблему приходило му вчыня ся грекы і латины котру потім
переказувал паньскым сынам і зараблял на жытя По двох роках філософіі Павловичпереказувал паньскым сынам і зараблял на жытя По двох роках філософіі Павлович
розпочал юридичны студия Выріжнял ся предшыткым в языках обчых бознал іщы крімрозпочал юридичны студия Выріжнял ся предшыткым в языках обчых бознал іщы крім
грекы і латины польскій словацкій німецкій і мадярскій язык З причын фінансовыхгрекы і латины польскій словацкій німецкій і мадярскій язык З причын фінансовых
не міг одвиджати хыжы віка Йосифа в тым часі заспівал заспівал Ясобіне міг одвиджати хыжы віка Йосифа в тым часі заспівал заспівал Ясобі
заспівал надай заспівал ани два церы <unk> запраца і запі нові писавізаспівал надай заспівал ани два церы <unk> запраца і запі нові писаві
сові По якысым часі отримал писмо од брата котрый приказал йому ужсові По якысым часі отримал писмо од брата котрый приказал йому уж
єден клерик в Трнаві лішыл студия а єпископ Ґанет на сесы місцеєден клерик в Трнаві лішыл студия а єпископ Ґанет на сесы місце
хтіл власні приняти Александра Павловича Так Александер пішол на теолоґічный студия дохтіл власні приняти Александра Павловича Так Александер пішол на теолоґічный студия до
Трнавы де вчыл ся в роках <unk> Врез штыри рокы теолоґічных студиівТрнавы де вчыл ся в роках <unk> Врез штыри рокы теолоґічных студиів
Павлович ани разу не мал можливости одвиджыня родины бо не старчало йомуПавлович ани разу не мал можливости одвиджыня родины бо не старчало йому
на тото по просту пінягів В часі пребиваня в Тнаві Павлович пізнална тото по просту пінягів В часі пребиваня в Тнаві Павлович пізнал
родину польского маґната замойского котрый мал в Трнаві в семінарі єдного законногородину польского маґната замойского котрый мал в Трнаві в семінарі єдного законного
богослова Тот же Богослав стал ся добрым камаратом Павловича і ґраф тіжбогослова Тот же Богослав стал ся добрым камаратом Павловича і ґраф тіж
полюбил молодого клерика і часто просил го до себе на замок Вполюбил молодого клерика і часто просил го до себе на замок В
часі тых стріч Павлович выславлял нераз свою тугу за Вітчын Александре Павловиччасі тых стріч Павлович выславлял нераз свою тугу за Вітчын Александре Павлович
мал вымогу завдякы той знаємости хоснувати ґрафову богату бібліотеку Влада семінариі запропонуваламал вымогу завдякы той знаємости хоснувати ґрафову богату бібліотеку Влада семінариі запропонувала
Павловичови яко барз доброму студентови позицию професора моралі але скромний Павлович неПавловичови яко барз доброму студентови позицию професора моралі але скромний Павлович не
хтіл приняти той функциі Од інчых словацкых студентів котрых в Трнаві былохтіл приняти той функциі Од інчых словацкых студентів котрых в Трнаві было
вельо навчыл ся Александер Павлович західньо і середньословяньского діалекту в тым часівельо навчыл ся Александер Павлович західньо і середньословяньского діалекту в тым часі
заімпонували Павловичові ідеі народного патріотизму Словаків наґр і По высвячыню на священниказаімпонували Павловичові ідеі народного патріотизму Словаків наґр і По высвячыню на священника
остал высланый на парафію до Комльошы В часі тым скоро пізнал сяостал высланый на парафію до Комльошы В часі тым скоро пізнал ся
з народным Будительом Русинів Александром Духновичом Ци сазнаєміст мала влияня на цілез народным Будительом Русинів Александром Духновичом Ци сазнаєміст мала влияня на ціле
жытя і творчіст Александра Павловича Од <unk> р Павлович коротко спомнял обовязкыжытя і творчіст Александра Павловича Од <unk> р Павлович коротко спомнял обовязкы
архівисты в пряшівскій курі Наступні Александер Павлович не принял становиска в словацкійархівисты в пряшівскій курі Наступні Александер Павлович не принял становиска в словацкій
ґімназиі в Кошыця волі в остаті Вітчызні През наступных <unk> років былґімназиі в Кошыця волі в остаті Вітчызні През наступных <unk> років был
священником в селі Біловежы Дале од <unk> р аж до свойой смертисвященником в селі Біловежы Дале од <unk> р аж до свойой смерти
Александер Павлович был парохом во Свіднику Александер Павлович русиньскій Будитель вмер тамАлександер Павлович был парохом во Свіднику Александер Павлович русиньскій Будитель вмер там
же <unk> грудня <unk> р Слухали сте земківску архіву в радию Рускойже <unk> грудня <unk> р Слухали сте земківску архіву в радию Руской
Бурсы Лем фм Павло ХанасБурсы Лем фм Павло Ханас