З лемківского архіву #71 - 2 X 2014 Iоан Брадач
Еп. 71

З лемківского архіву #71 - 2 X 2014 Iоан Брадач

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Janowi Bradačowi, duchownemu i profesorowi z Torisk na Spiszu, który po studiach w Lewoczy i Trnawie pracował w Mukaczewie, a później został biskupem mukaczewskim. Opowieść pokazuje jego starania o niezależność eparchii, rozwój druku i edukacji w rodzimym języku oraz konflikty z administracją, które doprowadziły do konfiskaty bukwarza i utrudniły jego działalność.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в котрым довідате ся про історию Лемків річы котрых де іде не почуєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас В насім лемківскым архіві буде про выбідну перзону церковного жытя <unk> віка Перед <unk> роками на світ пришол Йоан Брадач Вродил ся <unk> лютого <unk> рока в селі Торискы на Спішыл Його няню Семон Брадач был державным урядником Йон Брадач враховує ся до духовной русиньской еліты <unk> віка котра характеризувала ся великом моральністю зато тіж його священнича дорога поточыла ся так а не інакше о котрій кус тепер оповіл ой мой ей якій выну Своє дітиньство Йоан Брадач провел на рідным спишу ішы а в ґімназиі вчыл ся в Левочы котру скінчыл з барз добрым винником На дальшу науку высховал го єпископ Емануель Ольшавскій до семінариі в Трнаві Трирічный курс філософіі брадач закінчыл з такым самым выником як ґімназию то є барз добрым По студиях остал высвяченій і дістал парафіл в Розвихові і єдночасні остал професором вогословской школы в Мукачеві В школі вчыл догмато пастырской теолоґіі Наукова робота так барз занімала Іоана Брадача же мусіл він през тоту зрезиґнувати з функциі пароха і заняти ся лем науковом роботом За справом той тяжкой роботы мукачівска Богословска Школа звекшыла свій рівен і престіж так же вчыло ся в ній потім <unk> школярів Циса робота прикладала ся тіж на формуваня молодых богословів котры не лем успішно пошыряли своє знаня але і одзначали ся своім захованьом беручы приклад з професора Йоана Брадача Барцінів тіж самій єпископ Ольшавскій і князь Любомірскій якій ся в него сповідал а да Завдякы своім здібностям остал выбраній депутатом на цисарскій Двір в <unk> році Удало ся Йоанови Брадачови в тым часі выстарати о незалежніст мукачівской єпархіі од егерской єпархіі Тот ак звершыл ся успіхом по дискусиі Йона Братача з егарскым єпископом Карольом Естергезі в <unk> році Сесиі діяня были сперты безпосередньо през Марию Тересу котра на розвій мукачівской єпархіі перезначыла <unk> тис форінтів Тяжкохворий владыка Ольшавскій назначыл брадача своім коадютером <unk> мая <unk> рока Йон брадач зложыл присягу і остал высвячений на єпископа муклачівской єпархіі Якой єпископ бардуже увагы привязувал до духового жытя єпархіі і сам давал найліпший приклад своім вірным З велькым заанґажуваньом проводил літургіі з участьом молодого духовенства не ані не назию анти Йон Братач поставил собі амбітній ціль оснувати в єпархіі печатню <unk> марця <unk> р зложыл уж друг писмо до высшій інстанциі вінны о позволіня на оснуваня печат Його стараня сперал ґраф Шынбрун На жаль відня пришла неґативна одповід в тяжкых варунках адміністрацийных для Русинів брадач старал ся о шыріня освіты серед мешканців Уважал же в першым реяді треба выдавати шкільны підручникы в рідным языку і книжкы реліґійны В <unk> році удало ся владиці брадачови выдати вільный рускославяньскій буквар Тот великій успіх остал єднак змарнуваный през державну адміністрацию Цензоры увіділи в букварі схізму Мария Тереза наказала конфіскату цілого накладу і спаліня Од того часу зачали ся проблемы владыкы Остал оскарженій о невірніст Римові Тота нефортунна ситуация довела владыку Йоана Бредача од передвчасной смерти Свали сте з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас