З лемківского архіву #71 - 2 X 2014 Iоан Брадач
Еп. 71

З лемківского архіву #71 - 2 X 2014 Iоан Брадач

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Janowi Bradačowi, duchownemu i profesorowi z Torisk na Spiszu, który po studiach w Lewoczy i Trnawie pracował w Mukaczewie, a później został biskupem mukaczewskim. Opowieść pokazuje jego starania o niezależność eparchii, rozwój druku i edukacji w rodzimym języku oraz konflikty z administracją, które doprowadziły do konfiskaty bukwarza i utrudniły jego działalność.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в котрым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де іде не почуєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архівукотрых де іде не почуєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас В насім лемківскымв радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас В насім лемківскым
архіві буде про выбідну перзону церковного жытя <unk> віка Перед <unk> рокамиархіві буде про выбідну перзону церковного жытя <unk> віка Перед <unk> роками
на світ пришол Йоан Брадач Вродил ся <unk> лютого <unk> рока вна світ пришол Йоан Брадач Вродил ся <unk> лютого <unk> рока в
селі Торискы на Спішыл Його няню Семон Брадач был державным урядником Йонселі Торискы на Спішыл Його няню Семон Брадач был державным урядником Йон
Брадач враховує ся до духовной русиньской еліты <unk> віка котра характеризувала сяБрадач враховує ся до духовной русиньской еліты <unk> віка котра характеризувала ся
великом моральністю зато тіж його священнича дорога поточыла ся так а невеликом моральністю зато тіж його священнича дорога поточыла ся так а не
інакше о котрій кус тепер оповіл ой мой ей якій выну Своєінакше о котрій кус тепер оповіл ой мой ей якій выну Своє
дітиньство Йоан Брадач провел на рідным спишу ішы а в ґімназиі вчылдітиньство Йоан Брадач провел на рідным спишу ішы а в ґімназиі вчыл
ся в Левочы котру скінчыл з барз добрым винником На дальшу наукуся в Левочы котру скінчыл з барз добрым винником На дальшу науку
высховал го єпископ Емануель Ольшавскій до семінариі в Трнаві Трирічный курс філософіівысховал го єпископ Емануель Ольшавскій до семінариі в Трнаві Трирічный курс філософіі
брадач закінчыл з такым самым выником як ґімназию то є барз добрымбрадач закінчыл з такым самым выником як ґімназию то є барз добрым
По студиях остал высвяченій і дістал парафіл в Розвихові і єдночасні осталПо студиях остал высвяченій і дістал парафіл в Розвихові і єдночасні остал
професором вогословской школы в Мукачеві В школі вчыл догмато пастырской теолоґіі Науковапрофесором вогословской школы в Мукачеві В школі вчыл догмато пастырской теолоґіі Наукова
робота так барз занімала Іоана Брадача же мусіл він през тоту зрезиґнуватиробота так барз занімала Іоана Брадача же мусіл він през тоту зрезиґнувати
з функциі пароха і заняти ся лем науковом роботом За справом тойз функциі пароха і заняти ся лем науковом роботом За справом той
тяжкой роботы мукачівска Богословска Школа звекшыла свій рівен і престіж так жетяжкой роботы мукачівска Богословска Школа звекшыла свій рівен і престіж так же
вчыло ся в ній потім <unk> школярів Циса робота прикладала ся тіжвчыло ся в ній потім <unk> школярів Циса робота прикладала ся тіж
на формуваня молодых богословів котры не лем успішно пошыряли своє знаня алена формуваня молодых богословів котры не лем успішно пошыряли своє знаня але
і одзначали ся своім захованьом беручы приклад з професора Йоана Брадача Барцініві одзначали ся своім захованьом беручы приклад з професора Йоана Брадача Барцінів
тіж самій єпископ Ольшавскій і князь Любомірскій якій ся в него сповідалтіж самій єпископ Ольшавскій і князь Любомірскій якій ся в него сповідал
а да Завдякы своім здібностям остал выбраній депутатом на цисарскій Двір ва да Завдякы своім здібностям остал выбраній депутатом на цисарскій Двір в
<unk> році Удало ся Йоанови Брадачови в тым часі выстарати о незалежніст<unk> році Удало ся Йоанови Брадачови в тым часі выстарати о незалежніст
мукачівской єпархіі од егерской єпархіі Тот ак звершыл ся успіхом по дискусиімукачівской єпархіі од егерской єпархіі Тот ак звершыл ся успіхом по дискусиі
Йона Братача з егарскым єпископом Карольом Естергезі в <unk> році Сесиі діяняЙона Братача з егарскым єпископом Карольом Естергезі в <unk> році Сесиі діяня
были сперты безпосередньо през Марию Тересу котра на розвій мукачівской єпархіі перезначылабыли сперты безпосередньо през Марию Тересу котра на розвій мукачівской єпархіі перезначыла
<unk> тис форінтів Тяжкохворий владыка Ольшавскій назначыл брадача своім коадютером <unk> мая<unk> тис форінтів Тяжкохворий владыка Ольшавскій назначыл брадача своім коадютером <unk> мая
<unk> рока Йон брадач зложыл присягу і остал высвячений на єпископа муклачівской<unk> рока Йон брадач зложыл присягу і остал высвячений на єпископа муклачівской
єпархіі Якой єпископ бардуже увагы привязувал до духового жытя єпархіі і самєпархіі Якой єпископ бардуже увагы привязувал до духового жытя єпархіі і сам
давал найліпший приклад своім вірным З велькым заанґажуваньом проводил літургіі з участьомдавал найліпший приклад своім вірным З велькым заанґажуваньом проводил літургіі з участьом
молодого духовенства не ані не назию анти Йон Братач поставил собі амбітніймолодого духовенства не ані не назию анти Йон Братач поставил собі амбітній
ціль оснувати в єпархіі печатню <unk> марця <unk> р зложыл уж другціль оснувати в єпархіі печатню <unk> марця <unk> р зложыл уж друг
писмо до высшій інстанциі вінны о позволіня на оснуваня печат Його стараняписмо до высшій інстанциі вінны о позволіня на оснуваня печат Його стараня
сперал ґраф Шынбрун На жаль відня пришла неґативна одповід в тяжкых варункахсперал ґраф Шынбрун На жаль відня пришла неґативна одповід в тяжкых варунках
адміністрацийных для Русинів брадач старал ся о шыріня освіты серед мешканців Уважаладміністрацийных для Русинів брадач старал ся о шыріня освіты серед мешканців Уважал
же в першым реяді треба выдавати шкільны підручникы в рідным языку іже в першым реяді треба выдавати шкільны підручникы в рідным языку і
книжкы реліґійны В <unk> році удало ся владиці брадачови выдати вільный рускославяньскійкнижкы реліґійны В <unk> році удало ся владиці брадачови выдати вільный рускославяньскій
буквар Тот великій успіх остал єднак змарнуваный през державну адміністрацию Цензоры увіділибуквар Тот великій успіх остал єднак змарнуваный през державну адміністрацию Цензоры увіділи
в букварі схізму Мария Тереза наказала конфіскату цілого накладу і спаліня Одв букварі схізму Мария Тереза наказала конфіскату цілого накладу і спаліня Од
того часу зачали ся проблемы владыкы Остал оскарженій о невірніст Римові Тотатого часу зачали ся проблемы владыкы Остал оскарженій о невірніст Римові Тота
нефортунна ситуация довела владыку Йоана Бредача од передвчасной смерти Свали сте знефортунна ситуация довела владыку Йоана Бредача од передвчасной смерти Свали сте з
лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханаслемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас