З лемківского архіву #73 - 30 X 2014 Теодор Ромжа
Еп. 73

З лемківского архіву #73 - 30 X 2014 Теодор Ромжа

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest biskupowi Teodorowi Romży i przypomina jego drogę od dzieciństwa na Zakarpaciu, przez studia w Użhorodzie i Rzymie, po pracę duszpasterską i dydaktyczną. Podcast opisuje także jego działalność po II wojnie światowej, wsparcie dla wiernych greckokatolickich oraz konflikt z władzami sowieckimi, które próbowały wykorzystać go propagandowo i nasilały prześladowania Kościoła.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архів то місце в котрым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де ін не почуєте ани не пречытате Слайты з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Першого листопада тою
уж за два дни припадат <unk> річниця од смерти мученика католицкой церкви
єпископа Муккачівского Теодора Ромжы В тым самым часі по другій войні в
світові заморотуваных совітском безпеком на Підкарпатскы Руси было <unk> інчых грекокатолицкых священників
В наступных роках по І світовій війні чысло тото цілий час росло
Заним єднак перейду до того чым владыка Теодор Ромже заслужыл сой на
таку долю передам пару фактів з його біоґрафіі Ная Замотрмотвар Дати щедра
і Бога Лавра Лем тя трабат моты того што є бой ци
Дашто загодист ты мя грудмы выкоры свойой хорошы моямы Теодор Ромжа родил
ся в селі Великій Бычків <unk> квітня <unk> р в бідній селяньскій
родині Павла Ромжы і Мариі з Дому Семак Середню школу в хусті
скінчыл з выружніньом за барз добру науку по чым зачал студия на
духовій семінариі в Ужгороді Яко же наука была його барз міцном страном
о чымі знал сам владыка мукащівскій Петро Ґебей котрый выслал го на
дальшы студия до Риму до папской колеґіі Ґерманікум а дале Колеґіюм Русікум
Студия закінчена в Ґригорияньскым університеті і высвячені остал на священника в Римі
По высвячыню вернул на свою Підкарпатску Русь де обнял парафію в Пережові
і в Ніжнім Быстрым в хутскым рейоні Теодор Ромжа зо своім поворотом
до вітчызны принюс тиж інчий образ грекокатолицкого священника котрий не припоминал того
традицийного штоденного завхохованя клеру Ромжа был модерным чловеком єзділ на моторі і
лыжвах і грал в пилку копану Всесы модерны навыкы не стали єднак
в ниякій опозициі до його покликаня бо і по скінчыню студиів дале
пошырял своє знаня теолоґіі Хтіл тіж іхати іщы до Риму жебы дале
студиювати але того пляну уж ниґда не удало ся йому зреалізувати З
назначыня владыкы Александра Стойкы то Теодор Ромже од <unk> р мал быти
учытельом і остал професором на Ужгородскій Грекокатолицкій Семінариі Своім семінаристам давал приклад
скромности Был для них добрым і мудрым дорадцьом а заразом духовым відцьом
Пришло му вчыти молодых люди в барз тяжкых часах війны і мусіл
іх прирыхтувати на атеізм якій надходил зо сходу В тяжкых роках війны
котры не приносили людскости нич доброго в <unk> році вмер дотеперішній мукачівскій
владыка Александер Стойка там на горы зык додит По короткым адмініструваню єпархійом
през єпископа Мікуляша Дудаша якій єднак презвійно не был в силі обняті
єпархіі на нового мукацюского єпископа <unk> вересня <unk> рока высвяченій остал Теодор
Ромжа В барзкы тяжкым положыню в якым нашла ся Підкарпатска Русь по
ІІ світовій війні Ватика не обпущал своіх вірных Хоцкы зачали ся уж
преслідуваня вірных і духовенства іздив він по парафіях і жебы підтримати віру
медже Руснаками і клером <unk> серпня <unk> р до мукачівского монастыря на
праздник пришли тисячы вірных на торжественну службу Божу Радяньска влада хтіла прикупити
владыку і выкорыстати го пропаґандово Прото Тыодер же остал запрошений на обходы
річниці выбуху жолтневой революциі Радяньска влада мала при тым надію же владыка
выголосит перемову з попертьом той же влады і оповіст ся за прилучыньом
Підкарпатской Руси до Совітів Владыка натоміст выповіл ся неутральні дякуючы Богу за
покій і заохочаючы соспільство до одбудовы краю Радияньскы аґенты сфальшували сесу перемову
і публикували в часописі правда Велика зліст совітской влады надишла коли єпископ
Ронже одмовил підписаня апелю о прилучыня Підкарпатской Руси до Совітского Союзу і
потверджыня же неє в єпархіі реліґійных переслідувань Здесидувані владыка одшмарил тиж пропонувану
му зміну вызнаня з грекокатолицкого на православны хоцкы ціном той зміны мал
быти і спокій вірных і длухенства Не будеш зложыла єм перед ґнязом
зложыла єм Буде смо Будуже вас молис В такій ситуациі радяньска влада
перешла до адміністрацийного преслідуваня церкви Владыка протестувал протидіяньом влады яка нищыла русиньску
грекокатолицку церкву на Підкарпатскій Руси В тій справі владыка выслал телеґрам до
правительства В великодным казаню з <unk> р вымінял кривды якы уж стрітили
церков і казал ся прирыхтувати вірным на тяжкы часы терпіня і переслідуваня
В ситуациі коли Теодор Ромже не улігал жаданям влады то влада постановила
розправити ся з церквом але найперше з єй владыком Дня <unk> жолтня
війскове авто віхало на віз якым іхал владыка з інчыма священниками Владыка
по выпадку выпол з возу по чым аґенты НО де напали і
были гокеями В барстяжкым стані трафил до шпиталя в Мукачеві На місци
опікували ся нім сестры Василиянкы Коли <unk> жолтня в ночы казано сестром
іти одпочати Владыка вмер як офіцийну причыну смерти подано ображыня по выпадку
з автом УПА Погріб єпископа мал місце <unk> листопада в Ужгороді По
одтайніню совітскых архівів потверділо ся же Теодор Ромже замордуваний остал през НВ
в пляні опрацуваным през Павла Судоплятева і затвердженого през Хущова Шпитали специяльні
цілі поданя владыці Труцізны затруднену аґентку псевдонімі Одарка Послідніма словами владыкы были
слова Оісуси Нашы бескіны ясне сонцисвіти нашы безкыны Ясне сонцисвіты маі діти
хлопы аґа табі хлопы аґа лідима были сме Ненві і люби сыночку
лем біку з ничку ботна з допоныш леґо біс сыночы Владыкати од
Доромже остал вызнаний блаженным ученником католицкой церкви през папу Йоана Павля ІІ
в <unk> році В <unk> річницю смерти Владикы од <unk> жолтня до
<unk> листопада <unk> р В мукачевскій семінариі зберали ся єпископы традицийных церков
повязаных з русиньском церков на Підкарпатской Руси Сербіі Америкы Мадяр Чех і
Словациі В тых днях одбыли ся науковы выступліня пред вшыткым штоден святы
Літурґіі на церковнословяньскым языку з додатками анґлицкого мадяркского румуньского і украіньского ХХ
жолтня перенесено мощы Теодора Ронжы до велькой каплиці при семінариі яка тепер
носит мено Теодора Ронжы Літургію церебрувал русиньскій владыка парме Джон Курдик Святі
літурґі мали місце тіж м ін в монастырі на Монашій Горі церкві
Успені в Мукачеві і в Катедральным Соборі в Ужгороді па Слухали сте
з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм Павло Ханас