З лемківского архіву #89 - 2 IV 2015 Йосиф Змій Мікловші
Еп. 89

З лемківского архіву #89 - 2 IV 2015 Йосиф Змій Мікловші

•

Опис епізоду

Odcinek opowiada o Józefie Zmij-Mikłovšim, jednym z pierwszych znaczących malarzy pierwszej połowy XX wieku na Rusi Podkarpackiej. Z fragmentu wynika, że pochodził z biednej rodziny ze Słowinki, rozwijał talent w monasterze i na Akademii Wiedeńskiej, a później zasłynął jako malarz portretista.

Автоматычна транскрипция

В проґрамі з лемківского архіву довідате ся про історию Лемків річы якых
динти не почуєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву в радию
Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Днеской в проґрамі з лемківского
архіву почуєте про Йосифа Змікльовшы Зачыслити го можна до єдного з першых
значучых і знаных художників першой полови ХХ столітя на Підкарпатскій Руси Авриіл
Бескід котрий привернул памят про Йосифа Змій Мікльовші назвал го богомдаруваный маляр
Талянт того маляра стал ся по части символом його реґіону Тот талянт
довел го до гідности першого художника пряшівской єпархіі Велику заслугу в появліню
ся того художника мал мукачівскій владыка Андрий Бачіньскій Єпископ тот посвятил велю
увагы в освіту священників і осіб світскых Был він меценасом молодых бідных
але таляновитых люди Приказу владыкы бачіньского священникы мали кєрувати молодых таляновитых люди
на дальшу науку Важну ролю в тым часі одограла тіж Віденьска Академія
Знань де вчіл ся тіж Йосиф Змікльовшій Оймема я дімота бы марена
Ойме маєна Ни зєдне літама Моніна ти зєдне она І найду на
дверетьма та І дверетма краіна Ябе Ябльовина ІІ А я ся мита
мама <unk>onta мыка неты Ера мія мыка не ranti понад Лемкіна акі
тоты Лісяла я прийдына мала Аяди моя артиста малід не буде а
о дворю пнай тот буде Абі моя артиста малід де буде а
о дворю пєдна п Маяві Йосиф Змікльовшы народил ся <unk> марця <unk>
рока в біднійсельскій родині в селі Словінка Спідской Жупы В селі тым
вельо родин мало назвиско змій до котрого додавали собі другє назвиско для
розріжніня Йосиф Змій взял своі другє назвиско Міхльовшык якє по змадяризуваню звучало
Міхльовші Дітиство Йосиф провел в родинным валялі де вчыл ся в народній
школі уж од маленького проявлял заінтересуваня до малярства Так як і інчы
діти Йосиф мусіл пасти коровы і уці по полянах Зато коли інчы
діти разом бавили ся він брал кавалок дирва і різбил з них
ріжны фиґуры Потім зачал малювати натуру люди і церкви Своіма рисунками здобил
подив свого учытеля Лободы і молодого священника професора істориі Церкви і церковного
права ужгородской семінариі Михала Дудиньского Памятаючы про розпоряджыня владыкы бачыньского Михал Дудиньскій
коли зауважыл талент хлопця порадил родичам дати сына до краснобродского монастыра де
діяла школа і была велька бібліотека В такій то спосіб молодий Йосиф
трафил до Василяньского монастыря де міг ся вчыти розвивати іконописательскій талянт під
опіком монаха іконописателя Од <unk> віка каждий монастыр мал свого монаха іконописателя
Поза тым Йоси мал іщы добрій голос і музичний слух што помогло
му вывчыти ся надяка місце оситны Офеа місце осити Лиси паси Оници
беси Одицовый басла Нисе спасибо ослама Дякуючы стараням священника Михала Дудиньского Йосиф
выіхал до Віня і од <unk> мая <unk> р зачал робити в
церкви святой Варвары Прагніня малюваня в него ниґда не загасло і прото
вступил він до Віденьской Академіі Знань жебы розвивати свій талянт Вчыл ся
в єдній клясі з Петром Фенді Мором Дефінґером в клясі професора крафта
Закінчывшы академію <unk> лютого <unk> рока Змій Міхльовшый дістал диплом якій потверджал
його освіту і знаня Жебы отримати титул майстра мусіл він намалювати портрет
Титут отримал за портрет Францишка І котрий критикы оцінювали яко барз добрі
Потім намалювал він іщы портрет настоятеля церкви святой Варвары Юсифа Фаґорошія і
історика літературы Димітра Ґереґа і професора Відиньского Університету Михала Васиника В часі
тым выникла мода на портреты серед шляхты буржуазиі Зато добрі портреты армі
рахувати над дуже роботы і добры варункы жытя Подержаню дипльому Йосиф Змікльовшы
написал просьбу до першого пряшівского владыкы Григория Тарковича о принятя го яко
єпархіяльного художника На тоту просьбу отримал позитывну одповід і єпископ назначыл го
єпархіяльным художником <unk> жолтня <unk> р Єднак робота в Пряшові не повела
ся бо цілком нова єпархія не была іщы добрі зорґанізувана Престо з
мій Міховсі рішыл віхати до Італиі барз можливе же робил гын яко
портрет Спомины сукрасний сумотых моіхі Сонце ясне в руках єм мал і
цій ці вийсвій співалє суй худковєм суй в мого дітинств місяц ясні
цеплімыл і моі был такій су Прекрасний су Дядеся тому лі Пропал
щезнул щемеріл ся такых силів уж Дітину знай лем тоту знай же
єдно з жытяма Сонцьом Ясным высель ся В тувого дітиства чанцьом Ясным
высель ся в тувого дітиства ча <unk> листопада <unk> р пряшівска капітула
попросила того художника о намалюваня портрету основателя єпархіяльной бібліотекы Івана Ковача Портрет
тут повстал в дусі клясицизму якій был популярний в тым часі В
<unk> році портрет тот остал выставленый на показ чысленных люди В тым
самым часі Йосиф Змій Мікльоші остал вкінци назначеній художником єпархіяльным Уж як
єпархіяльный художник в другій полові <unk> р написал Змій Міхльоші портрет єпископа
якій тепер вісит в єпископскій резиденциі Клясицизм того художника зазначал ся не
лем в портретах писаных през него але і в образах якы представляли
народне жытя а до них зачыслити мож на образы Джемпліньска сфальба процесия
посвячыня воды на Богоявліня і выбір невісти на одпусті в Красным Броді
Чысленны роботы Змія Міхльовші не сохранили ся до днесніх часів а мы
про них знаме лем з історичных розповідань В реліґійным обшыри Йосип Зміі
Міхльовші записал ся яко іконописатель Художник тот робил іконостасы в селах Здоба
і Ряшів в <unk> році в Собоші і в Фільоші В <unk>
році створил він композицию каплиц святого Креста і святого Петра і Павла
в пряшівскій катедрі В році змі кльоші розписал церкви в Пустоґазі в
Варгошові В <unk> році розпочал розпис церкви в селі Мучынь Коли іконостас
был праві готовий захворіл на тиф і вмер <unk> грудня <unk> рока
Йосиф Мій Мікльовсі похоронений остал в Пряшові Сла листы проґраму з Лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас