З лемківского архіву #95 - 21 V 2015 Іван Крутяк
Еп. 95

З лемківского архіву #95 - 21 V 2015 Іван Крутяк

•

Опис епізоду

Odcinek z archiwum Lemkowskiego przedstawia Iwana Krutyaka, politycznego działacza autonomicznego z Podkarpackiej Rusi, oraz jego drogę od nauczyciela i inspektora szkolnego do aktywnego uczestnika życia publicznego. Opisuje też jego udział w tworzeniu autonomicznych ugrupowań, wybór do praskiego parlamentu i walkę o autonomię regionu aż do śmierci.

Автоматычна транскрипция

з Лемківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків
річы якых де інде не почуєте ани не прочытате Сайты проґраму з
Лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы
в проґрамі почуєте про політичного автономного діяча Підкарпатской Руси з окресу меджевоєнного
Івана Крутяка Санкасанка Іван Крутяк народил ся <unk> лютого <unk> р в
місті Хусті В <unk> році закінчыл ужгородску Грекокатолицку семінарию і отримал учытельскій
дипльом Потриманю дипльому остал назначений учытельом в селі Чепа паксаль Добаш достал
до выбуху велькой вільны В <unk> р остал змобілізуваный в сіґєті і
высланій на русиньскій фронт Был гын тяжко пораненый По велічыню в <unk>
р остал высланый до Відня яко цензор росийского Він не пізнал вельо
галицкых чешскых і словацкых політиків і сам зачал занімати ся тіж політиком
По розпаді габсбурской монархіі вернул ся дохыж до Хусту де робил якошкільный
інспектор в Марамошы До <unk> р ґаздувал на маєтку свого няня В
тым часі был барз активній політичні заложыл автономну русиньску партию Підкарпатскій Хліборобскій
Союз з якой потім півстал Автономній Земледійчешскій Союз Циса партия была барз
популярна серед народа і однесла успіхы прешто в <unk> році Іван Крутяк
остал выбраній послом до Прагы до Чехословацкого парляменту де борол ся о
автономію Підкарпатской Руси аж до свойой смерти в <unk> році забетыцо і
є заном анто гости на прав заюка Мофмаю Цыка <unk>earО даю і
доктату маю цінбести Присовясины Здоровя єстару Анлиі Маґія Антеі а Яґе єй
панфиі Андиі а Ямариі Андси Натая оціє засуций наго орна з ятан
яйця і напризнаного яйця ци робит дам мене ягає орна яйця і
най признаого єйца ци робит дам мене я Не ся воє ся
зробити не зводит лем ден боя бурмонне звозы Ельбом фурмонне звозаным дівзаду
Моя бабы з языко єймо з ваным дірзаду Моя бабы з языко
Е сам єдні мам тома єдні бієна Е сам єдні мам то
ма єдні Ей сорда мам ґази базаленым Його політичным цільом было утворіня
автономіі русиньской в рамах Мадяр Автономный земледійчевскій Союз был заложеный в січні
<unk> рока коли то вельох діячі разом з Іваном Крутяком одышло з
республиканьской земледійчельской партиі на Підкарпатскій Руси Головныма цілями партиі были ведіня автономіі
на основі санжемерского мирного договору установліня західньой границі автономіі Підкарпатской Руси на
Попраді Борба проти украінізациі Русинів і русофільскій напрям В кєрівництві партиі засідали
головні інтеліґенция і духовенство орієнтуваны на Мадяры Політичным арґументом партиі была автономія
Руской Краіны оголошена Мадярами в <unk> році Партия деклярувала свою незалежніст але
лідеры єй были Мадяров Ілямі і были фінансово спераны мадярскым правительством По
смерті Івана Крутяка в <unk> році на цілі партиі станул Андрий Бродій
якій принял русофільску орієнтацию і остал першым премєром Автономіі Підкарпатской Руси Орґаном
прасовым партиі был Рускій Вісник выдаваній в роках <unk> зо суды Звідосой
звідом осодо Берзы чом <unk> ой міс зеленой од мою зеленойови підлом
постойоні реґру свойові реґлю Жопи коноря опіно конорьом піном голі Оспідме не
буде на быро Нимырві Совелькові коморьо піном голі Оспід ме не буде
на пирой буди на бе Автономный рух барз тяжко одчул за скоре
одійстя Івана Крутяка По смерти його персона остала в полни доцінена а
його брак был тяжкій до заступіня Іван Крутяк мал двох сынів Анталя
і Івана Родина по його смерти нашла ся в біді В тым
часі дуже помочы Крутякы отримали од добрых люди За заанґажуваня в жытя
грекокатолицкой церкви Іван Крутяк остал одзначеный папом піом <unk> рыцарскым ордером св
Григория Є підозріня же Іван Крутяк не вмер натуральном смертю Його внук
Анталь Крутяк сын старшого сына Івана Крутяка придає оповіст свойого нянь яко
же його дідо остал цільово отрутій за свою політичну діяльніст Цлалисты проґраму
з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас