З лемківского архіву #96 - 28 V 2015 Йосиф Ґаґанец
Еп. 96

З лемківского архіву #96 - 28 V 2015 Йосиф Ґаґанец

•

Опис епізоду

Odcinek przedstawia krótką historię życia i działalności biskupa preszowskiego Józefa Gagancego. Podkreśla jego znaczenie dla Kościoła greckokatolickiego i Rusinów, zwłaszcza w wspieraniu duchowieństwa, szkół, budowy cerkwi oraz rozwoju życia kulturalnego i oświatowego.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів То місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
якых де інде не почуєте ани не прочытате Сайты з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы в проґрамі
буде коротка істория жытя і діяльности єпископа пряшівского Йосифа Ґаґанця Декостеры історичны
джерела подают яко реґіон народжыня Йосифа Ґаґанця Ґарличчыну і дату <unk> квітня
<unk> рока Крещеній він был Высній варіжниці в грекокатолицкій церкві родиче часто
зміняли місце пребиваня в обшыри Дукля Ґорлиці ци в рейоні нашой Лемковины
Мати осифа походила з Вышнього Орлика з роду о імени Ґаґан вчыл
гын Співу Йосиф од наймолодшых років любил книжкы і проявлял заінтересуваня науком
До основной школы ходил в Бардийові в роках <unk> Ґімназийны рокы <unk>
провел на Мадярах Філософію студиювал в Великым Вародині а теолоґію в Трнаві
в роках <unk> ле не думай парадицо зем лем не думай парадицо
землі кє не лаю собі ролепо собі цийна нон <unk> ами та
В тым часі не было єпископа в Мукачеві ані в Пряшові прото
Йосиф Ґаґанец высвяченый был великым вородині навасвященника <unk> марця <unk> р єпископом
Самуільом Вульканом Священничу послугу зачал в селі Рускы Пекляны з якого походит
владыка Павел Петро Ґойдич потім служыл на Мадярах в селі Вісло і
гейор Керистурі в тым часі говдовіл і остал сам з дівком Анном
В <unk> році назначений остал членом канцеляриі при пряшівскій єпархіі і потім
назначеній каноніком По смерти владыкы Тарковича назначений остал капітулярным вікарийом а <unk>
лютого <unk> рока папа Григорий Ш потвердил назначыня декретом Йосифа Ґеґанця на
єпископа пряшівского декрет тот выданый остал імператором Фердинандом І Высвячыня єпископа мало
місце в цисарскій каплиці в Відны при участи цисарского двора і владыкы
мукачівского Василя Поповича Йосиф Ґаґанец был великом персоном не лем церкви але
і в нацийональній сфері соспільного жытя Русинів другой половины XIX віка В
<unk> році Йосиф Ґаґанец зажадал од ужгородского єпископа принесіня Александра Духновича до
пряшівской єпархіі і назначыл го членом консисторияльной рады і каноніком Од <unk>
р до самой смерти Александер Духнович был правом руком єпископа і його
приятельом вшытко што робил Духнович можна приписати тіж владыці Ґаґанцьові В почынанях
соспільно політичных і культуральных дораджал владыці Каґанцьові Адольф Добряньскій Перше пастырскє посланя
владыка выдал в <unk> році в котрым просил клер нести поміч потіху
і добре слово нобленому народовим Старал ся владыка сперати патріотів священників котрых
роля в часі мадералізациі была неприцінена Юсиф Ґаґаниц старал ся тіж рішыти
социяльны проблемы єпархіі удало ся йому забезпечыти фінансову допомогу для Клеру Нераз
єзділ до Віня в справах фінансовых важных для єпархіі сперел будову новых
церквив Рекомендувал священникам выховуваня своіх діти в дусі східньой церкви і вчыти
іх материньского языка Йосиф Ґаґанец заложыл дві новы основны школы в котрых
вчылі місцевы священникы єпископ хотіл тіж отворити богословску семінарию в Пряшові але
Політичны околичности не позволили на тото Старал ся забезпечыти школам буквары церквам
молитовникы што помагало підносити грамотніст народу Єпископ сперал тіж міцно Александра Павловича
Хтіл перенести го до Пряшова але тот не хотіл бы свій жывот
по святів Маковиці Йосиф Ґаґанец был єдным з основателів літературного Общества і
бурсы для рускых Школярів алюмниі при обществі святого Йоана Крестителя в Пряшові
Владыка Ґаґанец приводил Пряшівскій єпархы през <unk> рокы і в тым часі
высвятил <unk> священників Постарал ся тіж жебы Юрий Старовскій поправдо мал добры
варункы до роботы Владика Ґаґанец был за єдністю галицкых і мадярскых русинів
в обшыри монархіі австромадярской тым Коли выбухом Мадярска революция <unk> р владыка
Ґаґанец мусіл яко противник кошута укрывати ся по селах Революцийонеры заняли його
резиденцию і наробили вельо шкоды По закінчыню революциі то Йосиф Ґаґанец скликал
зобраня на котрым рішено выслати до війня делеґацию котра мала бы в
цисаря бороти ся о права Русинів Остальоні приняты през барона Карля Ґєринґера
цисарского комісаря на Мадяри Александра Баха Міністра Внутрішніх Діл Міністра Юстициі Шерлінґера
Міністра Фінансів Крансова Міністра заграничных Діл Шварценберґера Маршалка Радуцкого і інчых промінентів
Натоміст <unk> жолтня сеса делеґация была на авдиєнці самого цисаря Франца Юсифа
І Представила она Цисарьови девят пунктів меморандум котре Цисар підтримал Адольф Добряньскій
вынику тых діянь остал головным жупаном мукачівского окресу рускій язык ведено до
урядів В школах основных і ґімназиях вчено руского языка Владыка Ґыґанец помер
<unk> грудня <unk> рока Його вклад в жытя церкви і русиньского народу
є неприціненый Сла листы з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем
фм Павло Ханас па