Боіско #77 - 23 XI 15 - Jan Ferenc z Wysowej
Еп. 77

Боіско #77 - 23 XI 15 - Jan Ferenc z Wysowej

•

Опис епізоду

To archiwalna rozmowa z Janem Ferencem z Wysowej, w której pojawiają się wspomnienia o życiu Łemków przed wojną, codzienności we wsi i powojennych przesiedleniach. W odcinku omawiane są też zwyczaje weselne, święta, spotkania młodzieży, śpiew oraz praca na roli.

Боіско #77 - 23 XI 2015

Автоматычна транскрипция

Лемкы вышли зо стайні Добрыден бесідує ловецкій Павло Програм Боіско нес зас
континууєме серию бесід з архіву пані проф Олены Дуць Файфер і днес
почуєме бесіду з паньом Йоанном Ференс з Высовой Почуєме медже інчыма про
весільны звычаі як то колиси было на Лемковині запрашам до слуханя в
Камi називам ся Іванна Херц Вродила м ся в Высовій як то
кажут лем родовика Висовянка родичы родичы Емі мама і Чыжыє котра має
<unk> років Мария Макара ся на девят І тато так само біл
з Вітови Ад і муж з Высовіі так же мірол довєти Высовянех
так же бесідую лемківску з того села Добрі Стаю частюм ся Вродила
думця Микола і жыів надаль Могли бы ся на буду здойти кус
осході як держы Но як то Была м єдиначка вдома Кни о
там моє дітя было но а підчас сыхі Мойой молодости было добрі
як то єдиначкє А полго В Подарьом Біл Літовііків проваду інтерас такій
якы перед войном повітали Малкорцю Помер в <unk> році а мі потім
од Явиш вам заміс ґахдували сме Уі потім зостали сме в <unk>
році переселены на дивні Західні там прожыли мы полных <unk> років В
околицях тепер Зеленогільскє перше было познаньскє коло в божова гіркопольского т званий
Темугы выштелят Краєньскых То по десятьох роках повернули мі до свого рідного
тела до Лісові до свого власного дому дуже днищену Так зыре мы
дотже тратили ми дуже ну але якувати бугда поміг якласти паці Но
сме троху ся доробили но поміму я Ні докторе Ай вертай тамтых
земель бо я не чулам ся там Добрі хорувалом также Повім же
як не вернеш дошк вічів так того по полодні повернули Но і
завды Тягло до своіх сторін рідных де ся чловек родил хоц бякы
они были бідны чыякы але дал ся то як твоєрідный Сопай тепер
Кавдуєме так помали шота свій кажду нол так творчу кошы корчну такой
кошмі передіном было памятати як тла дення памятала як я была уж
дівка Мала тридцет Шед того року до аж до кінця до потім
так же уж під час окупациісти Аби моветело было ціло весола было
дуже великє было дуже Рахувало ледя <unk> нумерів было дуже молоді І
парібків і діло гістаґі того также ти літом ци зимом Миловетело в
демі ходило ся на веціркі дівчат было дуже парібків было дуже співали
Прялі Бабали ся Літым так само помимо же усова єст біла місце
Такым дойсковим Ні як єй тепер ся біше розвинувати привіздилі літом на
вчаті перед войном але найперше перед войном біше приізджал тумалокатоликів більше Жыдів
Лагін терадишол в Корчмі А іщы Вісовіло Вітым Владимівня Памятан Жыґютків так
же Жыд Кіжмал бурчму така нібы найвеча кварцмаха родішы тот будок котра
была то закочну але стоіт той будеме мешкали а то тлу Пришлиці
свята ті неділя ти тола так ся забавляла воді слі Новы мали
сме такту салю Театральну недвалі была побудувана там топу якых <unk> метрів
одбудувала єй єй громада Так же молодіж мала ся де збрати титальня
біла В тілітях Хору Співу Пісинь Церковных пісинь світскых Был файні Хор
Віцові і Церковній Світкій і так само тіли ся представліня давали гладны
пєсы на прик як войны выгрицю Невольник Лимерівна Украдине щастя попровадил лем
навтитель ной священник дотнял ся до хору і внук провадил такій лікар
норґ І тепер щы іщы жыє держава в Радянскым Союзі ораз гыжа
котрый видал і співанникы лемківскій пісні з Украіны скій Кыів то видал
Так же займу ся сутеорком прошу <unk> року тамтрафірботу огроды Так так
так віхал і твій научытель ефом батік ся надівал і твій лікар
Орезґє было бы тело нас Чым ся займували векшости Но передовсіврільництвом передовсімрільництвом
такых заробітків не більо но більо троху як кы Поляк єден так
інжынер З Любліна походці Праві од Любліна Прянали мешка в Любіні він
выкупил такы наужыткы де тепер є Дедеме і Звізків То він викупил
такій ладґардів там побудувал фальмі Ґім і він долже вложыл праці но
там там троху в нього быты молоды хлопці чыі Каждий мал патку
за робіту дак переважно Жыли з різм подобні Дерело біло істи білі
каждым в своій лісти власні як то здавно звали ідецтва То одкупили
од пана давно наші предкы Нияк по Лемкі А так переважні в
Высовій не займували ся такыми того Обіздилі найбіше до Америкы до Канады
вшытко гуаню потійні пришло по рокы <unk> Пой переселіня то дуже вікало
Схід решта зостало то поді Ліщына Захід землі одецками А так міше
ані такы позосталі в Патрию альбо в Польком же на тіяльу Она
вышла за Поляка на Жыдівчы тоты позостали на Лумашыні деся Лемкы зостали
выселены на захід А весіля перед війном были гучна дуже те і
тыжден трвало і тыжден трва Я такы выгадали можете повіти як то
поколеньства в Номлом выгало Но та найперше як ся зав познали нотого
єшо Там отец молодого до молодой інді нутли до свомовуваньой ся женити
там запросили ся віка ти три а ній ішли такі стватове ци
дадут залепівку Потім были так званы як обідалі же найприлюдно той жлід
На так званій Руковині там тебе бесідувати выдати мало повідиі там жы
Єшли потім до священника давали но заповіди до церкви Ні цілу ніч
потім уж прошували родину з єдной з другой страны в білі гостили
ся Так звані руковині были а раною священник в церкви голосил заповідже
клад тватыі платы такі такы вихло мают замір ся побрати Но потім
то знову іщы Біли так званы спросини Но треба было уж шы
Втиром молодому молодиця за капелю ні но і ужы Молодітами з молодицьом
уроджали кого за сважку кого за дужбу кого задужку кло за старосту
Но і там дівівалі якєро для молодого і знову там повостили ся
повалили ся потім ден перед вісірьом сам Уставили языкы будут поты сважкы
проти дружкы проти дружбови молодий є гляд музыку ноє оголосил так званий
дружбівскій талец остатній Деціль його і з дружбами з дружками для цілого
села давал забавы Лы а паку на другій ден туж білож мал
бы слід на то вшыткы ся выбералі і сліду моцвашкі дружбове Старота
і його родина там ся поводилі троху на Тайхлі о молодицю з
мудиком молодиків білі дружкій долгіє родина співаючы граючы Прашали ся до того
варифом дітя отец молоди просилі дохыж в Ласіту знов ся там погостили
ні Але як влашли дохиж то модиця ми сіділа в Полоніі Дружкій
біль в Ґуморі Акже у цілистважкы староста співати і просити же Бім
дале тоту молодицю пошто они пришли туди В найперше хвилі наймолодшу дружку
бо просили перше внасти дві дружкы Но той вшыткы кричали не тота
подібна але не тотай Ага іщы перед тым прибрали такій дзядівні велій
де бы молодий познавал типо тота мати його же на ціні Чіткы
крича она ся пхала до того молодого до Піль ні далі і
там паюнті а то переважного хлопця переберали за бабу такумі Тміяли ся
потім молоту дружку не тота подібно але не Сташу дружку до татама
така віла але і ти не тов співали ріжні пісні Сварті хлопі
Музика грала потім велі молодицю тайчыткы кричалі гепла Екіла тахтів Потім троху
посіділи поспівали нов но тай з важкі співали не видали коле ле
треба ся выберати до шлюбу но тоти Старший дружба взял капелюх з
тым пером ні молодого так мали паличкы поприберали дружбове так на палічкі
ні І трималі профілі сважкій дідця матір выпільця і родину но то
посідалі жебы выдалім староства Повілканя жебы треба дати благословіству на нову дорогу
Морі Ноя співали ріжні пісні і сідали до спільця і давали благословінто
но а дружбове тот капелюк так тримали на палечках єдной другой трамі
під тым хы А на тай потім мяриш ся по благослові єдно
ся біри слівди На церкви єла десят слю ішли зо слюбу кы
давно то ішла молода знову домів а зо твойом родином а молоді
знов зо твойом родином не ішли зо слюбуразом Юж там так як
тепер ідут уж на бізіде Там ся погостили молодого його родина тоті
молодий з наукы а лем молодий пісо з музиком до твом Потім
тя либералі думолоди Лібералі до молодой но то знову Ясце так в
прашалі ні воцважкі пішлі молоди і старота молода з родином душками Люты
співали долріжні пісні Сважкі Ника і того родитла Мати в кожуку так
обернуто волном на поі з хлібом де дуж одспівали ріжні пісні кто
пришол старота нову там того лалі такій приспівкі такє ріжні гартиі При
тым кы повідкєт мі припомдал Так же того допросилі ся обєдла до
тамати з хлібом навколо Вкожлуху ні Мой отец із палюнком привітом і
гости молодого попросили до мешканя потім ся бавили такій тілу нігди потім
хворч мі юзяк поіли купили злісмі графіі ну там танцювали подіж треба
было завівати молодицю то ішли на вечерю і по вечери вчепилі Но
так же знову такли ага а при слюбі то дружкы дружбове свашкы
старота тримали свідкы і дружбове Тоты свічкы брали до кішені платилі в
церкви а при чепінах молодий світили тоты свічкы як тепілі І так
тепили далі Відро з влодом потім молодий сіл на коліна молодицю і
пак тепі Новы ріжні пісні співали при чепинах бас дуже Но і
потім жли як почепилі єсли ся мити дорікы бо она уж не
дівка невіста жебы змила поту своє вшытко Бо нех ся зарахує здалісту
трася было на ярку гмыти тоа Дружбове з тых паличок так капали
на рукі І лоду ні так мусіла ся молодиця гмити а при
тім ріжны так само і співали Цабалі ся доволе дриляли дружю жебы
скупали ци дружку чы знайле до староцтв Ідні співанкы при тім митю
бил тихни з того мітя но там посідали знову ся властилі ардураных
Пойміст як того ватоє фліла до молодого як ішла дан літу то
верала ся єй родина так перед ретером на другій ден тзв приданями
Но то прибрали гуз Красні ні Тадже і тоту прибралю вузня ламати
там з палюнком того ваі нов а тотаюш жерепа молодого ордіна то
там ся уж глатила про там потпали там ветєром знов мудика грала
новы жде приданя не співаючы там войселом ци былым селом далек де
мешкали Так же Співали знов были пісні тых приданянів Добраны до того
новся в прашалі так же Подінол ся вытылі таміти Ановця по тіли
там ні Но і так то уж было тридний Но аплатімити як
това Дружбове Ведлі ладу і сліп поладу Ні Вендлі ляду блане безден
ні А на ветых сварли в ватрины Дедли ладу як дружбовыж ліци
гонтелом тилом телом то вілы Коні за пряне до вода прибрали лада
на воді дружбове єден фурмарил другій сідил на ладі не раз як
в зимі то мали куді што пряо хпівали так само А потім
як того односили ляду но то уж мама той молодой танце вклала
палюнкі того ван то молодиця витягла того за туж єй привезли тоту
ладу перілі Нов тектуаля плотінстважкі єсли ся докладали то робили так і
дружбини єст влащільний єдновця бавили ставы до другой ліґіі На неділю тож
мо так видає было закінчыня ж то вшытку ні робили знову спільну
гостину єдной родин по єдній страній родині по другій зганяли вшыткы дні
і щы Дика як то увалі ся цілу ніч два на лоттіна
по высіли Но і так врешті ся закінчыло весіле То дуже весі
могло бити в року яка друга Добріл он му перше не так
брали цілю як тепер в неділю ци в суботу ци на веліден
перше не бо на веліґден Аж по великла дни А табіло выло
теля віта весіля за везірьом а часом ся зыхли двоє арс Медни
сме ся ту бавили другі там ся бавілі тота біли діі глядали
то і мудикы оркєстры паны граі тві А дід наша родила забил
Гы то протилі кумів дуже Проти єй з родины з єдно по
єдній страні по другій страні молодиця просила дружкы дзя тоты што і
дущыє за кумі Бо виберала тобі нахрятну дахятну гонія татых кумів білий
тридцет вылів Но і была така бака котра перше не было так
до шпіталя такы котра знала ся до породу І тота бабка котра
одберала дітину нетла до церкви доксту Не хрестна мама хрестны родиче чекали
підзвінить м і давала хрестні мамі на рукы допіро І такилі плетін
А тоты решта кумовы тіж стояли там і так ся одбивал хрест
як і тепер Потерли в церквиных руках тоты мало дітины якщы хребы
Такреф не мог тримати іх як то собі жытны Якто хватіл єбы
мужчына тримал то тримал Нокім ним знову цілу ніч Біликстими Співалі Тоты
кумове бы іх было дуже і вшыткє тоты кумове што были прошені
докту То такы тото вшытко вполняли як і тоты кретны двоі Цілу
церемонію так священник ся звідуват ся ти тепер хыт біват то тоты
вшыткы умови тотам ладрікали ся так і давали крижмы А вшыткы до
дальшыєдкы давали крижме тілько было іх попросил абошы старкого розкладні нашыткы княжа
же ставал ся на хвилю тило і ся фут робил на назвого
Бо важні ґміно бая одит як ся священикти так звідує Є ци
одрідкаєш ся сапамисі в діл його А то мусите ся о ой
ся обертати ні дітином одрікаю ся три рады а потім чы обіцюєте
служыти Христу Обіцюєме так як Юж того ся оберта быолтає А чом
Ішта так само ся так обертали як і проти двой І тоты
дні і звідкі тримали свідкы Но кілько была тых кумів попросинь тоты
што хрестны головні што брали тоты свідкы в дому потім попсті на
третій за два десят годину не купат похсті А на наш на
третій ден І потім як упали по хресті то тоты світлі світили
прикупили ту малиньку Тепер того не роблят А потім Не знам де
уж запому вам кільку Пикілку Пісню Ісла мама тота молода брала дітину
тай молода і кілько мала з рештом діти каждо з єма ісла
до церкви на тзвид І там так як вы Мати Божа приносила
сына што дала вдалі два губы ті ґубіла бідна Так там при
тепер хто хоче то тіж ма прав мутіт вартенник това і там
сут специяльні молитві свартенник і молитця на В том дідиномі і науково
олта Ялодин обносит єй берго на рукы дігат як то Як на
памятку си Мелонде Праведникы Мелонде виділ го вкладаємо дегнерати та на тоту
памятку того маленького Там сут специяльні молитви і ксьонци Але іде про
тоту жену і про дітину під дзвіницю і веде єй накрыват єй
тым Епітахельом і веде до столика і молит ся і потім молитви
і па То є ла тіж тота молодица уж почеплена до церкви
на віт Почеплена в терпци пліткі павяй почепли Но то тіж там
сут специяльны молитвы котры священник Кізіт провадил в дзвінітів горі церкви і
самольов Над ньом і тот з чашкы ци басамунку як по лемківскі
што она мотила докоти заплітала то она зоставляла в церкви А дружба
ІІ Дві неділі лотил тоту Вінец молодой старший дружба за капелюхом до
церкви Арні ціся не закінтило вихіля то лотил капелюк як єшол до
церкви на капелюсі то двінец молодой што знял єй як єй даливали
Маде тепер зна іх такє хы я уж не буду желого часу