Гравце #49 - 9 II 24
Еп. 49

Гравце #49 - 9 II 24

•

Опис епізоду

Odcinek to rozmowa w studiu z dr Heleną Duć-Fajfer o pomyśle łemkowskiej opery i miejscu kultury mniejszości w demokratycznym państwie. Pojawiają się też wspomnienia wcześniejszych dyskusji na ten temat oraz odniesienie do muzyki operowej Jean-Philippe’a Rameau.

Автоматычна транскрипция

гравце Добриден слухача Гнеска нажыво Зо студия нашого з Кракова Витам паню
доктор Олену Дуць Файфер Добрыден ци добрый вечер Не знатя коли то
повториме До не буде добры ден Ареализує наш програм очывидно Павло Малецкє
але думам же тіж ся влучыт до бесіды Добры вечір Добры Як
ся маш Чыс здоріл Дякую барз добрі Пущал єм самовольні такого джінґля
же заберам Лемків до оперы Але прошу не бійте ся ту мали
сме малу пробку такого діла оперового оперо твору Котре єст хыба хронолоґічні
найстарше котре мам пев внескы до пущыня так будеме давати Автором єст
Жан Філіп Рамо а наголовок той оперы з котрой то походит тот
танец то єст Не знам як повісти елеґантскій індик но так повіджме
лезем Лем rakin Ґальонка елеґантний пуляш пуляш А то дякує ме за
поправу пурка і пуляж так може быти Треба вам языкового єднак якысого
надзору як виджу І незвычайний тыжден як чую як чую будеме ся
поправляти внескы ся будеме чую І незвычайний тыжден бо кінчыме рік Докладні
Функцийонуваня нашого лемківского радия Лем фм о є то велькє торжество Одтале
тоты Пам пушкы і цукєркы Маме так ма крест кала Можете ся
прилучыти до гостины так можете до нас дзвонити можете до нас писати
Павло Буде оператором скайпа так же як бы хтоси кхтоси хтіл до
нас задзвонити і наприклад ся не згодити з нами то радо ждеме
Чого опера Я припоминам собі не знам тепер од сіште мі памят
при якій то нагоді было коли сме бесідували так не гыбаль не
зобовязуючо в бурсі Я думам же то было при нагоді якысого вального
нашого вального згромаджыня в бурсі Коли сме повіли же чом Лемкы Не
мают мати того того інчого наприк оперы Чом ми не маме мати
лемківской оперы Я не памятам хто уж на так ся вчадувал чы
сме звариювали уж комплетні Здає ся же пані дохтор мя поперла так
же очывидно же так бурсяной ситуациі не памятам але такый аспект бесідуваня
же докале має ся гати культура меншын ци якы амбіциі можут меншыны
реалізувати все з якысым такым Однесіньом ци звіданьом но то што бы
сте іщы хтіли мати ци што бы вам было дост ти хыба
в якысых барже міністерийных кругах де си тіж такє звіданя было інсформуване
коли зас собі припоминам же то певно ты єс повіл як жбуду
малту Уж такій найвысшый клясы фортепян в себе і будеме мати оперу
будеме мати свій театр но то повіме же менше веце тото што
єст характерне для меншын же сут підпорядкуваны ситуациі але демократичны державы стремлят
до того жебы в япоси вырівнати іх права буде якысом таком формом
вырівнуваня жебы і ми сме мали можливости розвитя культуры Зближены до того
як ся може добрі чути дана громадскіст же єй культура єст ту
реалізувана то єстє моє думаня Так о то ходило А і товды
то єднак было в бурсі Почули сме Єден член бурсы знаменитий повіл
же він уж на скомпонувану лемківску оперу То значыт не лем тоты
што собі плянуют што мабити в лемківскій культурі і што повинно быти
але тоты што єй творят так бы повісти спонтанні од своіх потреб
так як ся реалізує почутя же в ту штоси зробити лемківского не
мают ограничынь же тота форма не може быти лемківска Чуют же можна
в каждій формі лемківскій зреалізувати І ся показало же тото жаданя наше
ци стремліня не было якысе фантазийне якысе незвычайне было чысто звычайне Я
уж ся признам же єм од того знаме того композитора досто пропозицию
ролі опері А до тепер тіж єст достал Богдан Царьом мал єс
быти о кілько памятам єдным царів так бы там сенсе Ба докладні
памятаме сме были Як сме были там на такы офіцийны візиті то
знам же то вети до сторолю Царя На мене не было ролі
редав тікаме чом А ні она мала бы такыта специяльна так же
два зостане написана Раз Розумію Розумію Лемківска опера Чы маме в нашых
награнях в нашій музычній базі штоси такє як опера Альбо як бы
вам повісти артисткы оперовы котры взяли собі на варштат лемківскы співанкы І
можеме собі тепер пустити Бо то што почуєме то буде но я
думам уж якій ерзац Пришло опер а буде співала Галена Гавриш при
акомпаніяменті оркєстры і Хору ансамблю Лемковина Тота зо Львова просиме за заластовыч
Крас Так тобі ся подабало міг быс слухати Жебы лем слухал ден
і ніч такого Новите же не знам ци вшыткы бы вытримали Рівно
рок тому <unk> червця так о <unk> пополудни но то нерівно рік
тому Нерівны рік тому меньше більше зачали сме од аварий То так
Але вшыткы нам пробачыли так здає ся нихто нам не родил жадных
бреверий з того пак поводу грало місяц скорше дестовы так сме ся
уже пройшло О так ся розсыпало чысто першоно альто же причасно на
споминкы старых партизанів Але памяташ рыхтували сме ся долго до урухоміня того
радия но зо три місяці были школіня зберали сме своі Свою музыку
кажду якысу музыку принюс зо собом кто што мал Славко принюс той
ломот такій Но кажды што ты хоры так горы Я тіж штоси
і підняли сме ризыко Горы нашы горы нашы е горы нашы горы
нашы горы нашы тіж нашы нашы горы так нашых пару в пару
горах єс співал Підняли сме ризыко же е будеме власні реалізувати тото
радийо котре бы было радийом я бесідувал єм нормальным але в тым
сенсі жебы не ограничало ся до приказуваня традицийных форм і традицийной музыкы
лемківской така такой музыкы яка І о якій о якій о чы
о котрій каждий думат коли думат о тій о нашій культури о
нашій лемківскій язы вам прерывати бо слово традицийна може ся односити до
традициі котра два дни тому скорше повстала так же Но тіж то
єст якійса традиция Традиция Традицийна то значыт така котру ся приписує же
она єст лем односит ся до якысого світа котрого уж неє котрий
фактичні фундаментує ци будує нашыякє однесіня до минулого але преці жытя тото
в котрым сме в просиновы формы Я розумію што ту традицийну же
тота така котра односит нас лем до жытя до єдного моделю жытя
так Но так но я думам же каждий в з нас єст
участником якысого систему культуры бо культура претіж то цілий систем І каждий
з нас функцийонує в тым в тый Ф єст і творцьом але
і одберат тоту культуру Тот зміст до нього трафлят ріжний Зато я
бесідую же підняли сме ризико жебы в лемківскым радию не ограничати ся
лем до музикы лемківской але жебы пропаґувати тіж інчы роды музычны Я
бы так лем тіж коротко ся встручыл же хыба люб більше ризыко
бы сме підняли як бысме лем лемківску лишыли то бы по двох
днях вшыткы шмарили гет Хоцкій Ой ой так направду як єм си
порахувал зараз перед влучыньом того нашого автомату То музыка но лемківска то
може зле слово в тым менті але така котру можна котру хоцкі
бо часом єст же на платі єст єдна або дві співанкы лемківскы
но а єднак єй ся той платні ся слухат єй бы можна
было діж до того автомату шмарити то Вышло также што денньо бы
ся співанка повторила Же раз на ден бы тот тот цілый автомат
ся заполнил а так момент менше більше так же шіст дни може
іти без повторіня цілый наш автомат Але то не єст ціла наша
музыка бо сме насберали През тот рікні веце Яню з заскіл косы
та як дуже іх не мате што могли бы мати Бо бо
я мам ці усвідоміст же дуже річы котрой напевно тев не матері
Не маме чути Не маме абсолютні не чути і треба бы бы
бы бы бы было попрацувати жебы тоты новы платні новы стары нераз
платні но вштурити грунт до базы жебы то грало одсвіжыти єй фурт
і тым ся займеме А як бы хы так вернути до того
во сме бесідували про архіва лемківску нашу музыку лем з полудньовых стран
Карпат взяти хоцбы з тых архівів котры сут недоступны для нас но
то уж собі уявків корічы не мати Гідні річы не марз гідні
річы не маме я єм свідомий того Але і пішли сме в
інчу сторону я хтіл єм власні затримати ся і подумати над словом
ризико власні Ци то было ризыко павлюци не было ризико гы То
єст так же кілько люди ті лоґустів І так направду я уж
єм ся стрітил з вельома опініями же музыка єст супер музыка єст
кєпска музыка єст добра музика єст не для мене і так дале
ся то дале чого так сумно ніж же чого така цілый час
гопса гопсано чом бразилійчыкы чом Бразилійчыкы гей Но але навет і тот
тот котрий мі робил з того з той причыны біду бреверию то
єднак він знає бо має ню нюха такого і його нюх єднак
му підповідат же то до чогоси єст потрібне Бо хтіл єм власні
зробити тото жебы наша музыка чы нашы формы культуры Музичной в тым
припадку Были конфронтуваны З музиком світовом Но і як тота конфронтация выпадат
Понятя конфронтуваны то не знам чы ты розумієш яко порівнуваня ся конкуруюче
ци якысе такє оцінююче бо мі ся здає же хыба значе для
мене принаймні Слуханя ріжнородной музыкы в котрій єднак чути якысу спільноту часом
власніготскій і власні в Тыліні яка іде клясичні хоцбы для фольклору ци
для такой корінной музикы котра выглядат же в ріжных реґіонах є ріжна
она фактичні єст барз подібна в ріжных барз одлеглых реґіонах зато же
оддає як бы тоты самы почутя тоту саму реляцию однесіня ся деси
до світа природы і стигліня мельодичных то чути бо я як власні
слухам такы такы радила де єст фольк ци фольклор з ріжных части
світа тоту спільноту мож одчути можна видіти якы сут ріжниці але можна
видіти тіж тоты спільны якыс елементы Корінну Та корінно бесіду значыт Таку
музыку котра не єст створена на сцену не є створена по то
жебы єй указувати лем по то же людям в душы грає То
значыт же люде хебы сут выражати Так так так поставала корінна музика
она мацільона была до танцюваня она была товаришыла обрядовым ріжным роботам То
не была така музыка як собі тепер уявляме же хтоси робит музику
на сцену ся выступує ся і слухат по то жебы слухати тым
ся занимати Музика корінна она з чого си выникала не выникала з
того з чого выникал цілый фольклор знач вшыткы функциі і фольклору мала
переказуваня функциі і достоменности вражаня якысы елементы спільных для для люди котры
котры дайме на тото при тым музыці ся бавили ци при ты
музыці обрядови выконували якысы тамчынности звязаны чы з роботом на поли ци
товаришыла ци давала до зрозумліня обудовивала такы факты дайме на то як
браня хлопців в рекруты Або ріжны такы елементы тота музыка она мала
своі функциі не розрывковы але власні такы функциі як має фольктур котра
єст такым свойого роду експресийом і знаня знанями люди котра позвалят зрозуміти
світ і себе в тым світі Но єскых во вшыткых тых корінных
родах музыкы то выступує спільне А то тепер перерба Буде ария з
опери Але не бійте ся Я Вас барз прошу жебы сте ся
єнизка не бояли ария під наголовком Дозволь мі плакати над мойом страшном
дольом то єст наше тлумачыня Але ориґінальний наголовок то єст ляшя кіопянґа
мі окруда сорте окруда Страшна доля Але видиме же елементы над котрыма
тексты ци як бы працувала музика ци до котрой роблено тексты сут
спільны хтоси мусіло люди порушати штоси мусіло быти такого важного же то
ся по тым перекладало на єст На твоє звіданя як ся наша
музика конфронтує з музиком інчым То я бы м одповіл бы м
ся на початку сміхнул але мы одпою же она ся просто находит
і оно ся боронит Не тільо не борона радникат ся з ін
Навет не тільо Она єст переявом інчой культуры але Там єст тільо
переявів ріжных культур же в гостиві мож напевно не єст ани гірша
ани ліпше не єст інча Выпередил єс тото што єм хтіл пізнійше
повісти як перейдеме до той музыкы котру єм прирыхтувал так направду яко
тоту до котрой бы сме перешли за хвильку Так же тепер тота
ария ария Альмірены з другого акту оперы гендля під наголовком Рінальдо То
тіж єст опера з ХІХ столітя а як звучыт то послухайте співат
Сесилия Бартолі мертвы Лесус сус ры сусос Вернули сме гей Но гей
Я думам же нашы слухачы як же ме тіж не заспали співа
Цецилия Бартолі Но прекрасну Арию так же купаль на Нихто не одышол
од голосників Маме Але слухаче просят жебы пані доктор підшла ближе до
микрофона Тогосту я сіджу лем микрофон пересуну іпше А я зараз пересуну
кусь Но о не одповідяты слухаче борту єднак мене Засаду І Я
думам же Павло ся під слухача під Шываль Ні ні так то
си на певно звернул увагу То перепрашам і ся постарам поправити не
мам радиловых призвычаінь а не така професийоналіства як тоты шолжы в рік
в радию хоц приходжу ту часом і І так правду повісти кус
мам жаль же так часто часом приходжу навет на навет не раз
юж єм была іщы вшыткым роздают презентем і но дат вшыткы загадкы
з нам і тіж єм не достала нич то як то з
вами єст поза проґрамом кус ся влучам але ся своінтересы ту на
єспав Вы поін дипломатичніст од недавна маме што дати Ах то іщы
почекам на свою як за свій шор як бесідуют тіж севсе з
тым словомом Мотай торуж маме і тепер уж для вас зрыхтуване гев
кутыку нале сме не хотіли тактого Добрі Але як я там хтоси
зо слухаючых вытягну то тепер ся уж ховам і вертамен до темым
До темы То важні тото же В нас ся выкарал такій вид
музычний котрий єднак ся дополнят а од початку ся так складало же
она тота музыка была барз ріжна Як іде о стилі як іде
о час в котрым она повстала і не бояли сме ся той
музыкы лучыти зо собом Я лем єдно іщы однесіня до того коли
з бесідувал чы ся конфронтує лемківска но єднакус мушу допрецизувати же єднак
єст кусцьок гірше Зато злухам але аж аж аж мі ся аж
аж мі ся ту чудує што Зато же з інчой світовой могли
сме переверати З нашой не могли сме переберати Властиві Праві же нишали
сме вшытко та край ниц сме не очмарили Никуз одчвариля більшіст ся
лишыла Але до ній вернеме Хавльо апостал ся в такій перспектыві же
Італиянці берутваю якысу авдицию роблят Ной дают музику в котрій очывидно найвеце
має быти італийской а інчы музыкы ріжного рода з інчых держав з
інчых краін берут Ци они бы могли в лемківскій переберати Ци мусіли
бы вшытко взяти Но подумай бы ты повіда же в інчых можете
переберати не тіж бы переберали собі лемківскы Я бесідую же мы Мы
сме могли переберати з інчой музыкы Ага принимати Єнобы сме могли выбрати
найліпшу італияньску му так но але Італийці як бы брали лемківску яко
додаток до свойой італийской то тіж бы з лемківской перебрали і взяли
тоты найліпшы кавельчыкы то перспектива товды бы была інча Думам же мают
кусі Цют цют більшу базу з чого переберати Може на італійці єс
веци дайме на гласні але лем до того лем зато бесідую же
мы маме міцно ограничену тоту базу і лем тільо лем зо згляду
на чысло і зозгляду на брак Технічны можливости товды коли было што
награти на правду бракує барз бракує подібно деси сут якысы награня архівальны
нашой Лемковины добрі зроблены но не удало ся іщы до них дотерти
ци сут Но як ся показує то єст тіж заданя для радия
жебы документувати і опрацьовувати такы річы котры іщы не были опрацуваны гей
і тримати тото в своіх руках то значыт жебы громадити архів робити
чы нашы авдициі чы нашой музыкы В пришлости я думам же і
выдавате своі власны платні під наголовком Думам стоваришыня на алеі радя котре
єст радийом Стоваришыня Руска Бурса з Ґорлиц Думам же наше стоваришыня єднак
ся вказало вказало ся з той стороны же вправді єст найстаршом лемківском
орґанізацийом котра одкликує ся до найстаршой традициі гей може не єст найстаршом
в тым сенсі жебы діяла неперырвані так бо мы сме ся реактували
в <unk> р по тых часах коли коли нас розвязали Але єднак
но крок за кроком ідеме допереду і твориме якысу нову якіст Але
все памятаме о тым што єст для нас для Лемків ци в
нашій культурі В музыці найважнійше і котры люде сут для нас найважнійшы
О тото знаме все де єст де сут тоты но найвысшы вартости
Кусы хыба єст за барзы патетичні Не патетичні лем ся мі здає
же хтіл єс пару думок нараз выразити І як бы єс іх
прецизийні не выразил єс по штоси позавішал жебы так повісти в недокінченый
думці бо єс бесідувал і про Руску Бурсу і про традицию і
про тото што маме хоронити і і же Чынник особовий в такій
культурі як наша де не мали сме інституциі і часто люде были
інституциями і они самы вколо себе творили і тым што робили творили
таку інституцийну час яку де ін на котры де інтеры працуют штабы
чы як то ся повідат арміі фльоты і в нашій культурі так
ся мусіло діяти Певно такы думкы єстю выразити натоміст хыба головна єст
ту така же беречы громадити мати до диспозициі але тіж до такой
диспозициі бо форма же обрабляти то тіжом як бы для мене кузєст
незрозумлена Бо мож напрацувати на материялі якій єст але часом тот власти
материял суровий єст такій найбарже як бы цінный бо він єст інспіруючий
през тотожы єзничыно ограничений і він все дає тоты новы інспірациі Зато
я барз болію над тым же з причыны но на найправдопіднійше начы
не найправдоподібнійше переконань выселіня в нас уж тяжко піти так в терен
од хыжы до хыжы деси по селі посмотрити і позберати мам приятеля
котрый в реґіоні кольбушовой зберат фольклор і од січня зачал зберати і
зобрал около тисяча співанок такых ориґінальных ішол штоденні кількоси зберал а в
нас то поєдных людях поєдных особах котры іщы памятают тіж сме кус
записали і для мене тот іщы робота котру іщы можна в якысий
части зробити але величезна час уж єст деси там порозмітувана по світі
ми не маме такого материялу бо ківко люди на Украіні єст і
в них уж і памят як бы на ню ся наложыло вельо
фактів же тіж тяжко той записати в нас подібні і то єст
як бы і тот проблем над котрым мусиме в тый хвилі беручы
материял чы збераючы котрий Все може быти інспірато такорідніст про яку я
Бесідує той така база яка для нас має дати творіня культуры в
каждій модерній а навет бы м повіл аванґардній формі така котра выпереджат
ріжны культуровы формы на основі корінний то значыт такій жебы она была
неперетворена на сучасну популярну майстримову сценічну добрі продаючу ся то значыт власні
таку опрацувану оброблены прослухаючого котрому даякы мотивы ся подабают Бо то єст
тото перетворіня на теперішній ден А як оно а як оно має
мати будучіст то оно мусит мати такє джерело котре єст том основом
жытя од середины культуры не назовні Хтіл єм власні в тым напрямі
піти але нич підеме до той музыкы до котрой бы м хтіл
дійти То наразі пані котру сме заризикували і котра часто в нас
так з єдной платні летит Маґдалена кожена то єст пані Чешка так
походит з брна Но і так можна повісти же з біды ся
то взяло так сме бесідували пані од малого дівчатиска вчыла ся гры
на фортепіяні Але так нещастливі впала же гломила обі рукы Но Поскладали
єй тоты рукы але ж не могла грати на фортепіяні Но то
єй родиче записали до співу до клясы співу Як ся показало хыба
добрі зробили то послухайте а зараз перейдеме до інчой музыкы початом міска
думка оддат потепробу тыж товды співала Маґдалена Кожена а мы ты су
в перві бесідуєме іщы Пані дохтор оповідала нам своі вражыня так музичны
Збє збєннале же єй ся подабал Перший ден на котрым мене не
было Она была і то нам справозданя робило бы мам награний принаймні
на разі єст оброблений другій ден през мене По перше летіла уж
дискусия по другє з другого дня маме так званий третій концерт котрий
третій концерт ґальовий котрий уж єст на нашій базі іщы ся застанавляме
коли опустиме але мы вас повідомиме на нашым фейсбуку чы на нашій
ґамбокнижці будете дознати ся коли Ащы припомну же Як єст інформация на
фейсбуку то одраз єст тіж на нашій стороні Лем фм о пом
так Духа ага Но як цете то котру котру сторону хцете собі
отворити тоту можете сибі отворити і гын тото буде буде буде Переходиме
До наступной части хтіл єм так заґаіти зас ризыковні же приберали нас
в розмаіты В розмаіте облечыня і розмаіты ґамбы нам прібували уж некотры
давати Але я мам єднак таку концепцию же в нашій части Европы
То Лемковина то як тоты сусідні тіж державы краіны то єст край
сіна вина Чыя вина Вина В некотрых місцьох Сливовиці в некотрых палюнкы
і Чардаша Йо Хыба на полудни спішу Я знам же нашы ходы
на полудни так могло быти але з тым вином то не за
барз ходит до є от видно як Што друга співанка єст о
вині Співанок ритмі чардаша Ар то єст хыбаль з половина Чарда што
єст як бы основа наша ритмувала ся Половина ы но половина в
нас а по полудньовій стороні Карпат я думам же З вісем <unk>
процент співанок власні сут єст в тым ритмі І тепер хтіл бы
м вас взяти до оперы але до такой Но барже мало поважной
сестры оперы ты єст до опередкы Передка то така власні мало поважна
опера котра єст типова ой власні зараз повесідує позе Але котра єст
типова для того терену для середущой части Европы То значыт для старой
той монархіі той каканій цілой та какані то єст Королиства Мадярского Навет
в лемківскій літературі знаны сут тексты котры сут писаны як оперетта опередтас
під наголовком значы Так так і так буде хыбале і по нашому
же єднак опередта Я бым хтіл Вас внескы запросити на стрічу з
такым автором котрий єст з походжыня Мадяром а котрий писал но по
мойому найліпше опереты в тым єдну котра вцалі не повстала за часів
той монархіі монархіі лем повстала в <unk> році Тот пан котрий єй
написал звал ся Імре Кальман родил ся в Шьофоку над балятоном а
оперетта має наголовок Но по нашому я думам же преложыл єм на
свій на своє ризыко так же то єст графіні марица графіні от
миця так но і то буде опередка Што з оперетка власні В
Америці не мают такой формы ниґда єй не мали гын ниґда не
была популярна А можу языково повісти то буде хыба графіня ліпше бок
княгиня графіня не графіні лем ґрафіня Добре графиня Павлю дай увертуру увертура
то значыт вступ де мотивы музичны котры ся гын найдут пізнійше будут
през цілу тоту но тото діло двудут ся но однаходити в ріжных
місцях І Павлю Як звуково Нє ну я то такых не выдоціням
Ні ну ні значыт ся то уж єст такій рівен же уж
не моя посвіта Ні Але оркєстра полна така професка так бубны трубы
і дніта Най мож же повісти ся добрі того слухати Уж хоц
выда То зараз вам повім ціла тота оперетта Я не знам ци
ся вам сподабат тота музика ци ся вам не сподабат котру внескы
вам єй репетую але гев єст ціла маса хітів Товды люде в
тых двадцетых роках шаліли за том музыком А музыка єст направду барз
добра а єст там така синкопа слінґова навет я м заризыкувал Так
же она ся нич не постаріла Бо пан Імри Кальман мал єднак
ухо Інчы панове котры писали опередкы то сут австриякы але медже інчыма
был наприклад барж знаний Францлегар але ним не будеме бесідувати бо то
по перше не на ні ні ні не наш круг а по
другє не заслужыл си за тол гітлерівскым коляборантам а такых мы ту
не любиме Я знам же на некотрых странах в Фейсбу Моіх неулюбленых
прославляют такых коляборантів ітлеровскых ми єднак іх не будеме прославляти гев І
нает споминати може о них Але будеме бесідувати на Но і остро
такостро Я думам же штука то штука тото хто ся в што
анґажує то так си повідат Жыдів не люблю але іх культуру барз
і штуку но то Не знам як то але то може ся
не дало коли не давайме в такы не на тот тема на
назлодію шапка горит так же тоты о котрых бесідуєме знают добрі о
што хотит Але буде о тім што ма зас спільного з Лемковином
чы шырше з Русинами Оперетта чы єден з авторів Оперетды але не
ім Рекальман лем пан котрий ся зове Поль Абрам Павло Абрам котрий
ся вродил в Бачці недалеко Руского Керестура Был єдным зо знаменитых тамтых
Но товды коли мешкали і він был антифашыстом но абсолютні втікал од
тых Мадярів котры там тіж мали свою свій епізод Неславний в часі
ІІ світовой війны і схоронил ся в Парижу был Але о ним
нигнизкы не будеме бесідувати лем дале підеме до той грабіны Маріци Графыні
Графыні графыні Маріци О чым то єст но товды я може м
повім так з обовязку так о чым єст тота тота оперетта Она
єст в трьох актах была выдана была премєра єй была в Відню
невправді лібрет то было написане в двох языках товды І по німецкы
і по мадярскы гнеска слухаме Тогориґіналу мадярского і то буде в языку
мадярскым пото же барже ся нам любит Хыба єднак получыня чардажа з
тым языком А сам чардаш єднак взял ся з народньой музыкы деси
з Трансильваніі Я Вам обіцюю як зроблю векший порядок з тыма чардашами
то зроблю зроблю цілу авдицию Про Чардашы бо і власні і з
Трансильваніі але некотры бесідуют же і сколо мийок з Прикарпатской Руси Але
єдно єст певне же границя Чардашу выступуваня іде ленійом гір Карпат по
тым поза них на переходит значыт зачынів натуральным Шакы в інчых музиках
поза тыма рубидами карпатскы она єнтуальні лем якысивліня чы приниканьом ся але
таталіня ся кінчыт ся Значыт я мам проблем з м тым м
з метром так чардаша бо єднак такє само метру має чешска Полька
Маршы некотры німецкы Мам проблем так же но мушу ся ліпше приготовити
товды будеме бесідувати на разі ні о тій грабіні На разі так
будеме бесідувати О чым тото єст чыди будеме бесідувати о бідній храбіні
Котра но це ся выдати добрі то біднама як брат єй помагат
вшыткы єй помагают очывидно як то вопередці но і страшны істориі ся
діют Але вшытко єднак все ся добрі кінчыт Ци тото по Мадярскыст
вшытко зрозуміл Ня тепер О такє для Вас заданя і для нашых
слухачы як бы сте ся застановили прецін медже нами єст не буде
хто Але барз добра Так барз добра Ехто знаменита Не буде хто
Писателька лемківска і можна бы было все написа переложыти тото лібретто не
лемківскій Як думате чы то бы ся нам подабало ци ні то
попросиме о другу арию як бы бы сме єй співали по лемківскы
застанулте ся Обір до кого Конечні треба то перевести нашыбы надає ся
але Павлю надає ся Не знам ци до некцых брыдкых слів не
было добываня нинь опередка была елеґанцка все Там пані і панове тримали
фасон єднак Но так але могло мі вразити бым не знал так
мадярскій язык то єст така лінґва Франка В нашій части тіж Як
ся показало з причын історичных чы з історичных причын в котрій нашій
части В нашій части русиньскій Карпат З історичных причын Лемковина нашла ся
зараз за границьом обовязуваня хыбаль того лінґва Франка Як то было да
В Світовых Конґресах Русинів Нечытно очывидно же была Залітавія Предлітавія і тото
ся ділила бы тота границя влияня мадярского языка а практичні єм то
могла одчути коли першый раз хыбаль так поіхала в тот світ русиньскых
по полудньовой стороні Карпат не знам ци єм была на Закарпатцю там
на Украіна Підкарпатю здає ся міже гын але пришол такій момент же
хтоси перешол на мадярскій язык і нараз вшыткы зачали бесідувати нашы ручыны
по мадярскы лем єдна я єм не знала про што ходит на
боялем ту былам з Польщы і так ся смо вшыткы так нормальні
бесідуют по мадярскы як бы то іх язык был І тоня зачудувало
єм ся чула чула єм тоту ріжницю як раз же з інчой
части Русині тай Пілнічной Добрі Павлю Мусиме надробити час бо тых тых
хітів обіцял єм веце дайче ытвертый але міс і так Кавальчык зас
вернеме до тепер і хаме зараз повім де прошу ес або <unk>
амур <unk> вызнатере ге ге молоды особоп Е осолопра а та разам
буды істым <unk>X сти радо Но то так влюблены влюблена пані і
пан оповідали о тым же поіхают си до Вараждіна де ім ся
вродит син Е Вшыткы села чынаста знали плянувати заплянували гей але вшыткы
села Побегерів ген по Цігельку за Высовом перше село мали мадярскы назвы
то треба си памятати тіж Кажде з них якоси ся там по
мадярскы называло Ней округы ся называли по мадярскы до той пори чытыти
назвы Мадярскы Комітаты гей комітаты так гмм наш воєводства в них комітати
гей так же они бы поіхали си до Вараждина а тот Вараждін
єст зараз за границьом тепер мадярском уж в Хорвациі Мы си ту
гідні плянуєме тепер што будеме робити што не будеме робити я єм
заплянувал же єднак будеме оперетту выставляти по лемківскы як ся нам поведе
я думам же з капель ріжных лемківскых ансамблий позберало бы ся правдиву
оркєстру таку В такым складі котра єст бо з наш оркєстроні єднак
в опериі То не єст полна оркєстра симфонічна лем єст і німе
меньше тых но тых того ґратя до граня гей можна бы было
штоси такє подумати Дай тот нумер номер <unk> Грай циґане бо чардашы
найчастійше всяди валь в нас на Лемковині грали і в декотрых місцях
грают дале циґане будемо <unk> Ета Но то дам циґан заграл і
ц іж Но такы были хіты в двадцетых роках по мойому вцалі
ся не постаріли вцалі ся не постаріли Павлю як думаш Но тото
єст класика самопросибы Ено класика клясика то знаш што з ХІ ст
Но то в інакше бы музика поважна но до кінця не єст
поважна Але єднак сут ту но чом не єст поважна Прошу о
чом не поважно Но поважна поважна то Ях тот неділил на поважну
і неповажну блузнатину Як може повітала стати про музику чы Поважно неповажно
поважна то єст такє однесіня по польскы якысий там термін але неповажна
неє такого окрисліня Нале то я хотіл гляд найти синонім в такым
разі слова клясична бо клясична то ся приняло же то єст Тіж
В інчых языках то не єст лем до музыкы о з окресу
клясицизму До музикы Ні Класична як в такым узагальненым значыню то означат
така котрой форма уж є за якысим взірцьом до якого ся можна
односити же она створила штоси што має форму досконало мож бы так
речы Власніднос єст тіж сучасна класична музика котра Што повім же то
не звязана з періодом котрый навязує там даймето до того античного античной
формы лем то єст звязана з формом юж котра узнана зостала за
власні якысу ідеальну чы досконалу Незалежно од то в якым періоді Было
гравце про Бразилийчыків Як ся показало Бразилия си порадила з тым з
том термінолоґійом они си впровадили розріжніня на два виды музычны то єст
музыка популярна котра полігат на тым же каждый си грає як зна
меньше більше І єст так звана музыка ерудита то єст вчена музыка
Така вчена музыка І думам же тото єст достразує дост добрі тото
з чым маме до з чым маме внескы до діла Гей з
том опером Єст така музыка ерудита Вцалі не значыт же она не
може сігати до тых народных взірців Ак вцалі ні Для мене подібне
єст такій леґанскій бо сут інчы напрямы музичны котры тіж без просвіты
не годен выконувати Но як раз то они сут по той стороні
ерудіто як бы ся посметали сут як бы роды тзв спонтанной то
в цілой культуры не лем до музикы ся односят спонтаных форм культуры
котры мусят одбыти оброблены жебы так речы умыслово через якысы концепциі через
якысы поставлены уж формы ци варштатови чы інч а сут виды культуры
котры уж сут власні проґрамуваны в такій формі над котрым ся працує
і она очывидно мож повісти чы вшытко мож нас чато выпрацувати бо
відомо же за вшыткым стоіт талянт котрый деси там і так кєрує
то талант натілько єст можливый до перекрачаня граны з окрисленых форм же
він творит новой формы Але як она єст оперта на уж такым
обробліню мож повісти власні тым думком концепцийом якысым способом котрий старат ся
розуміти уставити ци зорґанізувати якыси якысы формы згідно з выпрацуваныма тактами згідно
выпрацуваныма нормом якысом ритмічном ци інчом то она уж єст я Бо
то єст очывидно культура котра долгых до през долгы вікы уважана была
за высшу культуру за культуру в однесіню до той простой Тепер коли
одвертам я виджу наприклад реляцийоную як мала бым давати варти же тота
высша барз часто той штучна та ся бесідує штука штука то вж
є штоси зроблене Ненатуральны лем власні згідно з чымси што люде выдумали
выконципували і она з уважана за выше бо там волшол тот чловечий
інтелект тота робота А тота котра спонтанна она была уважана за таку
но власні без велького высилку робленого ци без того без того людского
концепту якій є Тепер очывидно коли вертаме ци одвертаме можеме повісти вартіст
той то єст інчом вартістю але єдна і друга має свою вартіст
особливіст і думам же як культура мат быти вполни розвинена то і
такы і такы формы мусят як бы в ній быти розвиваны то
бы вертаючы до того што нам є потрібне Выпяткы Бесідували сме про
тоту музыку ерудиту тоту вчену музыку ци ся нам термін подабат ци
ся прийме ци ся не прийме Было два до трьох Ні дадоєдного
є доєдно айзазия в меншыні Діве же што ся през діє жытя
в меншыні но ге ге ге ге Так Добрі Но то власні
Не знам як ся Вам видят тоты тоты отепер не был чардаш
лем был з нично людів і почуты Ітоухами Ітоухами так Ци ся
Вам люблят ци не люблят дайте знати Мы авдицию іщы обробиме і
думам же будеме повтаряти Як бесідую слугами гнескы ґрафіні Маріци такой штандаровой
оперетты автора імре Кальмана Гродяра м Лемкы короткій наінтерлюдо лем речыня втручено
же Єдна редакторка з Украіны ся офірує же в оркєстрі буде гравати
тій Оперет тові так найдутже знає грати Не знам лем ся офіруєме
ся чы на гуслях Памятайте же треба іщы тзв найважнійшы сут гев
партиі співаны А маме кус дібных співачок і співаків думам тіж і
то тіж бы ся нашло так ся здає же же тяжко бы
было а єднак як уж был думка собі то вяжу то мам
пару такы осіб котры бы ся до то надавали Но іщы єст
потрібний гір То Павло нам забезпечыт думам без проблему Принаймні зо три
горы Проблем буде фактичне кємси подумал з тыма інструментами А зато же
вельо здібных і вельо бы ся хотіло вчыти Але в Ґорлицях неє
другого ступня Школы школы музычной драмат єст В Яслі єст в Санчы
то зробме другій ступен лемківской музичной школы значе буде през Лемків зорґанізуван
лемківскы музичне А то бы штоси Но осягніня нехто гым буде вчыл
думало бы кы Вчыти былока Лемко вчыт в школі музичній в Яслі
Так думам же то бы ся дало зробити дало бы ся Такы
што бы бы вчыли ту бы ся нашло Бы смили такы часы
же но далі сут гоцкі в меншым в наменьшу скалю бы товды
колиси <unk> років тому то тяжче было послати Дітину до школы музичной
і друг ступня чы навет на студия Музичны Новото Відоме же то
не было такє такє лекя днесто А я не бесідую про абстракт
то значыт наприклад як в Сербіі єст школа з русиньскым языком выкладовым
то там ходят і Сербы до ней і Ромове і інчы нациі
бо з доброй якости значыт высокого рівня І язык як бы не
перешкаджат в тым бы добро світу здобывают як бы сме зробили лемківску
музичну школу Доброго рівня то думам же приходили бы тіж люден лем
конечно Лемкы Але што выкладовый язык был бы лемків міг быти лемківскій
лем Лем Так но і той то была така осягніна на міру
нашых потреб о та як ся называла бы школа вченой музыкы і
кажды бы ся застанавлял чом Так з лем зобы ся вчыло музыкы
вченой гей так попросиме десятку сы сусі То Павло през помилку пустил
десятку але з буквом зет так іщы такым дописком дол такій додатковий
Мотив і акурат не тото мало іти зачали сме тым елеґантскым індыком
ното по нашому як то буде Елегантный пуляж пулярна пуляш Добрі Но
то тым пуляжом сме зачали тым разом версиі співаной а співали тотуарию
єст така опера балет З початку ХХ столітя композитора французского рамо Жан
Філіпа Рамо О тым пуляжу ощы о чым тото єст О пуляшы
пуляшы шатым куляшы так О чым тото єст Тот темом той оперы
єст любов котра была прогнана з Европы през злого Бога войны Марса
І она іздит собі по світі медже інчыма трафлят до Гамерикы товды
новопознаной чы новопознаваной то была велика інвенция жебы піти до той Америкы
Но і тота любов пішла до той Америкы што ся гын діє
і так дале має барз вельо такых подій стрічат Індиянців стрічат бізоны
но а тоты гы бог війны марз іх єй диганят там але
як ся бізоны влюблят то буде біда А вам Прошу найте си
тіж на Юбі фраґменты ле зонд Ґалонт співали тоту арию Но така
єдна з барже улюбленых моіх співачок французскій Патриция Петібон пані котра так
на люзі собі співат Часто єст так же пані співат так барз
файні оперово але як бесідує то чысто інакше она бесідує так само
як співат І аря А пан звал ся лем же м ня
го нашол ям деси го а Ніколяс Ревенк Знаний єст з того
же барз долго выступлювал в театрі в оперіх баль бальшой в Москві
баритон а ария звала ся танец велькой файкы покою так миру файкы
Ной файка бо біотест по украіньскы так же Но то най буде
так Заохочам жебы сте тото виділи а тепер правдива десятка храбіна Маріця
кінчене з том грабіном Маріцом але претіж як хіты мали быти то
найвекшы сут на кінци Сами си притлумачыш же буде графыня а тепер
цілый час бесідуєш грабіна Добрі прошу Зєна лем отця ци бідяни низереґолник
орбом <unk> Отіпу дямя сіт міос люби панимати ємцу масмотляс выгазра еве
Юра на ранотчаци ниґлями низяно толпам горбам сіпіло ґычох паця і віслі
та з ним яне Цы пише писут начем Но то тепер знаме
одкали ся взяло Головний тема головна тема з фільму знаного так під
голов Бабанк Но принаймні я мам такы асоцияциі Павлю Так кінчыме зо
храбіном Маріцом Я Вас заохочам жебы деси найти тоту цілу платню і
собі єй переслухати і то не раз лем пару раз причыплят ся
до вас тоты чарташы вшыткы і будете вшыткы іх собі співати як
ма го серед переверсну ва портуваню вопроси і пляді до тогосоків описне
Побесідували сме внескы о новій новых подобах новых формах музичной діяльности лемків
О зобесідували сме о тым же вартало бы створити лемківску музичну школу
Побесідували сме тіж о традицийній музыці і о тым якє она може
мати значыня для нашой музыкы народовой га Гей народови Народово єднак І
бы мала основне значыня єднак такє бы сме хты народна музыка народна
тота спонтанна она для нас напевно мала бы такє основне бо она
дає великы можливости як бы по тым Єй вводжыня в власні новы
формы як видиме не лем такы народы котры сут міцно оснуваны на
народній культурі але такы народы котрый свій мож повісти такій народовий ето
сформували напримір на культурі там шляхецкій чы інчы тіж сягали до народной
до народных мотив но так они сут універсальны Такым прикладом власні єст
музика мадярска котрой мы маме дост гідні і даєме єй барз гідні
то єст музыка традицийна котру маме наприклад в выконаню ансамблю МiePш і
Матiature<unk> ШТЄнта Але маме тіж музыку меньше традицийну котра была перетворена але
тіж през зберачы і знаменитых композиторів то з Белю Бартока Зольтана Кодалього
Они власні то позберали На полудне од нас власні тоты Великы Чехы
Богуміль Мартіну напр котрого я барз люблю але і Леош яначек до
котрого музыкы вартало бы вернути Внескы слухали сме музыкы вченой так котра
єст чысто оперта на нашых близкых нам культуровых формах І до котрой
то музыкы мы сміло тіж можеме навязувати Она вцалі не єст далека
од нас я єм ся старал показати же єднак то сут нашы
взірці з котрых наша народня культура тіж брала барз гідні Гындавала тіж
бо тоты влияня все были в обі стороны Не мож тепер застанавляти
ся одкале штоси ся взяло гын ци гев Бо тоты влияня напевно
были в обох напрямах ішли В фольклорі были вандрівны мотивы вандрівны елементы
а поза тым такы елементы што незалежно в котых частях світа подібні
формували і однесіня до реальности так як Левістроз написал в ти своій
неосвоєный думці месині освойона же она єст спільна проповісти для для для
для вшыткых люди лем ріжны формы такы зовнішні приберат а глубоко найде
тым самым нуртом Бо сме кінчыли днесю авдицию Я красні дякую Вам
Дякую гостям студию то єст пані дохтор Олені Дуць Файфер Я не
гіст Ты з не гіст свійскій гіст може в часі той авдиці
реалізувал наш програм але ціжідні думок переказал нам Павло Малецкій Гей дякую
і дякую же єм міг побесідувати на тему по свому про оперу
Но то і іщы на вешірі радия то уж оплатило ся тото
ризыко ціні То значы то не значыт ризыко то приявністы Так ну
серце ся радує коли можна по свому побесідувати не лем о ноочым
Жезерно обродило яка і яка хвиля днес лем можна тіж побесідувати о
на прямах музичных і же єст файной музы мо гей і же
єст файні то на конец на пращаня Буде сама краса Направду барз
красна Ария рідко выконувана з з рідко выконуваной оперы бізета вшыткы знаме
кармен але мало хто зна волців перев А і тоту днесні арю
не знам з котрого акту хыбаль з другого буде співал плясідо Домінґо
же кла онтондре онкоре дале вірю і чую крас і дякуєме так
на ных дякуєме на гнес пращаме ся рока сво