Гравце #95 - 9 II 24
Еп. 95

Гравце #95 - 9 II 24

•

Опис епізоду

Odcinek jest reportażem z trzeciego dnia Rusyńskiej Watry, który w Starej Lubowli odbywał się jako „Święto pod Zamkiem“. Relacja opisuje nabożeństwo w skansenie pod zamkiem, koncert w małym amfiteatrze i zaproszenie do udziału w podobnych wydarzeniach promujących kulturę łemkowsko-rusińską.

Автоматычна транскрипция

слухаче Хоц гнеска понедільок то не запрашам Вас на гравце лем до
выслуханя реляциі з шумной подіі Был то третій ден імпрезы котра зове
ся Русиньска Ватра в Малым Липнику лем подіі того третього дня не
называли ся уж Русиньском Ватром в Малым Липнику лем называли ся славностями
під градом то єст торжествами під Замком Одбывали ся тоты подіі в
місті котре зове ся Стара Любовня і в котрым жыє барз гідні
Русинів Почали ся тоты торжества од одправы в церкви котра находит ся
в Скансені під Замком Єст там Скансен де сут перенесены чысленны деревяне
хыжы з цілого Спиша і медже нима єст стара церков назвийме то
в лемківскым стилю Церков перенесена єст зо тіж знаного там села Матисова
Я може припомну же глони коли была реляция з русиньской ватры з
Малого Липника з того першого дня коли был вказуваний фільм осадне голос
в дискусиі забрала пані війт того села Матисова то єст село котре
сусідує як раз з малым Липником Але од Старой Любовні оддалене єст
даґде о <unk> може <unk> кілометрів Але ближе з Матисовы єст до
вшыткых лемківскых сел котры находят ся в долині славной рікы Попрад По
службі зачали сме ся рыхтувати уж до програму но і кєд сме
собі так бесідували смотрю хто там іде якыса барз знана пані наша
велька приятелька і мы котры сме єй вшыткы фанами Но хто тото
іде ґу нам Ей го айте рідерити лів на ру айте рідерити
єст Перше выступліня буде во Вашынґтоні на нашій Словеньскій Амбасаді Другє выступліня
буде Пітсбурґу потім летиме на третій концерт Мінесоты з Мінесоты до Кливлянду
а кінці ме во Нью Йорку але хоцю повісти же моім гостьом
буде выникаюча співачка Прекрасный голос а іх шумна жена Беата Беґеніла Так
же то буде такій концерт а Йосиф Пірох буде допроводити гармошко а
так і св з другой сторінкы будут музиканты Так же сама то
тішу на тримте пальци най нам вшытко добрі допадне Я так думам
же Лемкы вшыткы котры жыют в Америці мают велику оказию жебы прити
і відіти познают представителя нашой культуры котрий єст на найвысшым уровні Но
знате што є перше раз была в <unk> році то было в
Ню рсі Был першый лемківскій фестіваль они чули перше Моі співаночкы ся
достали до Америкы а я памятам же мы сме в такым парку
там спали а там были муж і жіна панцисля Ґядониз на ты
люди В Лемках споминам як там сме перогыли такы голубкы такы ідля
Так же мам такы красны красны спомянкы Дякуєме і вшыткых Лемків кличеме
на концерты Мариі Матєшковой до Америкы Єдина нагода Памятайте може ся не
повторити А я поздоровляю з іх Лемкових нашых як бым мала поздоровти
з паном Богом а ся тіж уже і выня даколи там позвете
жебы м і увас з вашыма людми заспівала Но так Треба буде
паню Марию запросити ґунам на концерт а будеме ся барз стішыти на
тоту стрічу котру зробиме на Лемковині Але наразі мусит нам выстарчыти шумний
концерт властиві спільне співаня зо вшыткыма найліпшыма співанками пані Мариі А іщы
єдно Лемкы в Америці Ідте в тоты місця де будут выступлювати нашы
звізды пані Мария Матюшкова і пані Беата Беґеньова котру сте уж тіж
мали приємніст чути в нашым радию завдякы неоціненому нашому кореспондентови з Америкы
з Маямі пану Ладикови Запрашам Вас в такым разі до выслуханя концерту
з барз файной імпрезы котра одбывала ся в пленерах в маленькым амфітеатрі
лемківского русиньского скансену в Старій Любовні А програм был конферуваний през нашого
великого приятеля з Камюнкы гейбы з сусіднього села од Старой Любовні Мартіна
Караша з ансамблю Барвінок з Камюнкы Не сідте дома Руште ся даґде
єст гідні фестівалів і зі іщы гідні імпрез котры треба бы бы
бы бы бы бы было видіти пресано Я Русин был єзибуду Я
родівсия Русином честний моє родне за буду о остану з його сыном
Русин был мой отец мати руска Явсия родина Русины сестры і братя
і сірока друзіна Слова гімны Русинів цілого світа котры написал Александер Духнович
отворили ґалапроґрам цілого русиньского вікенду в окресі Стара Любовня В пятницю і
в суботу то была IV Русиньска Ватра в Малым Ліпнику вчера і
днес Одпустовасла му Свірці А днезуж традичній славности Русинів під радом Ту
в Старій Любовні Вітайте вшыткы домашні любовняне і алей гости ци сте
з далека або з близка Славан Сухрисы Того року святкуєме <unk> десят
ювілеуму од народжіня Александра Духновича котрий поважыла ней за єдного з найвызначнійшых
русиньскых будителів а головний орґанізатор того подятя русиньска оброда на словеньску іде
в шляпах той вызначной особности а так прорусинів на словеньску рыхтує много
культурных научных і сполочыньскых акций І співайме Руснаций така є назва днешнього
проґраму в котрым ся представлят інтерпреты з реґіону і споза його границ
Ніч але вшытко тото спустиме довольте медже нами привітати мілых і взацных
гостів Прецеду русиньской о Бродина Словеньску Владіміра Протівняка з його делеґацийом Директора
любоняньского Музея Далібора Мікуліка преце до орґанізациі Молоды Русины Петра Штефаняка шеф
врядителя радия Лем фм з Польска а то Богдана Ґамбаля проґрамового ведучого
радия Русин фм Петра медвідя А так істо представителі Фольклорного Собору Сумяцян
котры наш пришли подпорити нашу акцию Вітайте Сумяцянія О уводній приговор пожадали
прецеда русиньской оброднословеньску Владімір Протівняк а так істо директор музея Любовняньского Музея
Далі Бормікулік позовам Вас на сцену най ся паче Приємне одповідне важена
русиньска родино зацны гості старолюґняньского з Канзену вітайте вітайте на Подуяті та
як Мартін повіл на тім ґруку ґаляконцертів котру з полю орґанізує русиньска
Оврода на словеньску з молоды орґанізацию Молодыма Русинами В чом праві ай
з молодыма Русинами Зато же наше слово нашы співанкы нашу культуру є
треба надале передавати через молодых носителів тых то традиций жебы нам не
заникли жебы не запалі до заблуднутя При діпрезитости довольте ім заблагожеляти ку
успешному снему котрий мали вчера вчера а тосі заслужыт по трезвятавісто вібору
котры злобіт Є топрислів до будучна о котрий сам не мусиме бояти
ту в Сарудвоняньскым краю так як видиме молоды цілспівачкы танічницькы суборы модераторе
Актівно працуют А хотіл бы м ся такісто подякувати вшыткым вам котры
то попорюєте вшыткым котре давате помоцну руку тіто русиньскій культурі панові Рейцельові
котре єту зо мнул такісто місту приматорови і з урядмі же Русине
мают ту певне місце Я бы м хотіл Я бы м хотіл
Вам зажыляти Пріємний умерскій Зажыток а Добрі Стравене днишнє недільне одповідне а
подякувати так само уцінкуючым котры будую ступу Іщы раз сердітне вдяка Красны
слова пан прецеда Я правем такє вшыткым красный недільный ден одполудня почаси
нам прає зліся одвітам в любовняньскым сканзелі подєчным любовняньскым градом мусім зачат
тім же такє то ниячо не маю ниґє в страни Европы Смедін
і котры маю красну древену діну а не днедалеко той то єді
надгерністревекій град Єсопрацал антрошку в ратім єщы Літургіі котра была в древым
костолику о <unk> мусіпорат же сай паці ся Русині ЕСден Снігас осправым
же не говорі мале так роліция не науціли <unk> лепшімса в томто
музипорат же та архаічност хів што был отец духовниців што были сперві
тых то чірох дівця до токто пана то было пресні то ся
мату уховат чысамаза ховалать нінякє озвучене збурі але моєцьо і не д
архітектура Костуліка Древенего але і них обєктов была пресні так поставена вытрецирі
та електрыка репродуктурі не фунґували ани мікрофоні Аби то додавало тен справний
справну атмосферу Любояньскій Сканзен буде право стало отворений або окрем материяльной культурі
ты древені ци збірковы предмети ту Русині презентую а ве ім ся
стале буду презентувати такісто ако іне етніка котры зіли в томто мультіетнічком
простреді мали сме ту Русинов Ґорлов Словаков Жидов Німцов а праве Скандзен
мабіт Віслетком з полужытя тихто народов а в тым сме єднічній Жыців
з Русині оприняли гора лем Жыдів а Опачнє зникла учіта форма надкультурі
Тосі во светєвшеці ведаторі увыдумуют же праве опримюваня тых то етнік підворило
культуру котра Овелявіся Натця Совеся Так тіньцо лем пораджы вам правем Красный
ден дякуєм же сє ту окрем той материяльной культурі я особне страшне
кєсім ай на ту худобну а духовну правем Красный Ден Дякуєм пан
за Прикачы Я дякую а ніч приде медже нас гласні особний поздрав
нам послал а іса Стара Любовня Міхал Біґаніч котрый на жаль не
мнес прийти не може ту быти кєд же є на служной ци
в бугарску але вшыткы васердичні поздравы є так же і прематора єден
поплескій В єдний русиньскій співанкій співаме не пришли сме кувам істи ани
піти але мету прислі люди выселіти В нишнім першым ступі фолькорного проґраму
ся представлят Фолькорный собор Тіх поточан з тихого потока наш гос мандориновий
оркєстер з Пілнічной з Польска Так істо перша дама русиньской людовой співанкы
Мария Мацьошкова з Пряшыва а тіж колектив русиньской молодезі а даст ся
повісти нововытворений колектив Ворода з великого Ліпника Най ся вам пачыт Співайме
танцийме най буде весело Най ся розвеселит ціле тото наше любовняньскє село
най ся вам пачат Я собівал нашым Я собівари нашым браво на
собі вай бабі землі бованы є на собі вай бабі земля Слава
Ісусу Христу Єм барз рада же на такє вызнане віроце мі позвали
заспівати Але я вірю же не буду сама Я буду такы співаночкы
співати котры вы познате Вы бы то грік кы бы сте вшыткы
занез най солзила коткым красну проселі согласите та діда на тото ама
лем і для незаляного Еряі міняня мамочного літаня Дайте сбе го ниґда
не беселу лязарм оцены протованы альзальта фм Я вам ту не присла
ні пе ге ге Але я то присла Але я того присла
люди бесе ге ге ге то присла Але я то прислала люди
бесемток часні зийдеме дали Ідешо стале ісоль таліє маті а я собі
выло до стали і доги торгу ся і дами старий тыфе ге
ге ге узавлякати Рейде за нас сам тепле місце і пайлі гай
спати голівал за старий назвали епра дойсе то ся не стало зывча
ся през паво Терай гонай Дай собі го тегас дай собі го
тегасобі гойся <unk> Дай собі го тергас дай собі го тергасобі гобри
оле най зялим плоті лязя на роди найзядни граві ся дані в
небі Цермена грома червена трафія троє ту тыся своя прилія солія зелена
фляря зервена цю а на нові язы Любілі ся <unk>n<unk>e любів не
любіла мі Церліска Як не о Церевіця Леберічы носа городенька ци грозя
Єваріця єма золотенька аклиманьом Дорін циґалі Жебыталі Казенцибаді бо он пришол мадобі
девцяточко з верси Дало собі на особі порадже дома через Авлина ся
і залядо злізыма ци на другой окля А я то бійде з
руцого ґурвала дає с двай ораны А кєд бы нясетже ґалка го
я білиі знаня зас велькы потрат дівчата з Липника Русиньска родина Шырока
і єй гіті розыдены по цілым світі Тоты слова потвердил ХХ Світовый
Конґрес Русинів котрый ся того року одбыл на Украіні в містах Ужгород
Свалява і Мукачево Зышли ся на ним Русины з Америкы Чешска Хорватска
Канады Мадярска польска румуньска руска Сербіі словенска і з домашньой Украіны жебы
собі вымінили контакты презентували свою роботу на полю культуры і жебы напрямили
цілі додале свойой роботы За словеньско были на тым світовым форі участны
і нашы орґанізациі русиньска оброда на словеньску а молоды Русины А я
жебы єм одне бесідувал позевам на сцену Рутенію з Братіславы родиной Дуд
Іванку а Мартіна Карашовы Миколая Куневаля з Камюнкы а тіхо Путоцян з
тіхого Путока самоздрейме принимай ся выступит наш гост Зпільнічной мандойновый оркєстер попрошу
про них великій потлер же пришли а потворіли нашу акцию Выставна активіты
котры сте могли видіти фотоґрафіі і образы про Вас порыхтували і Іван
Сізмар зо Слідника Миколай Кормалик зо Старой Любовні а при той выставі
є можне собі закупити і трічка з русиньском тематиком та же хто
бы хтіл а потом як скончыме істі буде выстава диспозициі Так же
най ся вам бачат мандолиный оркестер Спілні <unk>eo<unk>reture Так же єс раз
велькы потле за подякуваня колективу Зпільнічной з Польска А пані Яніна Янур
ведуца хце Вас позвати ся на єдну акцию Допільнічной также Бардо дякую
за запрошыня же могли сме ту приєхати і ґоронцо Паньства запрашам за
тыдень <unk> вжеснят лідьом того міся на шестнасто на концерт на ст
мандолін разом з мандольністами з Камянкы Запрашам сердечні Дзякую Освіта жеро вытано
Родинорікы же села залишы дают заланта Муніта буда свого Таштоваря Міналіма родной
крыжы такова жа зостала родного Выйде ой то і то совель Дородной
кы соты Хыля статура в полотны война волі тритополіі Ой на воли
Вільноволі Ліполі каря вышньой для Карявышньою та мо Ничыма вышы поза кама
дума вышы Будены Ювілерия покалоя влоця Тепер вже являт види никого з
русиньского серця І з цілього серця я пишу про русиныстіскы мая русиньского
отця кляли м я до русиньской коліскы Клядала м я там моя
маті од свойой русиньской ворі родну співанку зачала співати выкупаного камюйскій огір
Русиньскы приповідкы слухая од свойого старенького діда Русина в своім селі ямал
веснього і ніжнього сусіда русиньскы церкви я ся молил Красны по нашому
осєнаш на камютскы поляны я ходіл літами я там коровыс Русиньскій дух
себе умыне русиньска крьов В моі жылах тот корінь з мене нихто
не выпоргне в морозі спеках дібурях Русином был єм і остану Хоц
змінят ся вляде світа не возну пінязі за зраду ніт того богатства
ніт того злата русиньскє серце в моіх груді піє Молодіст зачынат гнізда
бі сам господь бог нам надію дає Русины будут жыти дідак дідо
На ярмаку за три златкы купів дідо дві топанкы єдну ліву другу
правусю на забаву Баба топанко була на забаву полетіла Танцувала Але рано
Без діда Але не сама Зо забавы выкраця на діда ся выкричало
Некормене неварене ани ніц не попрятане Дідо лем голову спустіл а коровы
дале корміл та пацатам да гусятам когові і курятам Кого ця зос
діда сміял А дідові так повідал Кілько курам вин розкаже а дідо
єдной бабі не може Баба велітка баґамута лапіла за хвист когута шмаряла
го не доярку не бдеш казів кумуралку Другня Марз бой Не зна
моя марика ма такы велькы такы вшытко одправы на нь бо весілья
рыхтуєме Но та знати мусиме бо то так дівкы но та неска
в перший ден мусят увити дількы вінец а вінец то є великій
красний мусят нести го кєд ідут на присягу до церкви та хто
зна ци придут тоты діркы цині мусиме чекати Ей цибы міне дарі
Ей дашы за віса Цибы мі да Слава з сукристу Слава навікы
відтайте Весме вінец ці буде добры ой красний вінец гечий вам ся
паці та де сте го такій нашли А Чорній Горі Йо аж
так далеко сте го нашли А далеко сте ходили далеко далеко Та
на тій Чорній Горі сте го вырубали гей но такєд сте го
так шумні принесли а ци мате піряй папіря а не бо мусит
быти на віций піря і папіря но такє сте принесли та боте
аж умні вашій маленькі го луйте Е Йой такє сте го так
раз і увилинала діча та потанцуйте з ним а бабам кузлюєме палюнка
В перший ден ідут насы молоды до шлюбу тай майде резмі єм
выдра не маму мамуза Мам муза спаднесмене джыткы спаднутка ча тримала ґан
ча тримала кащына чати машына Пришли добра люде пришли добра люде ґушыла
пішли добра люде пришли добра люде ґушыла чада пі грай дай мі
горасу вей най дая вытатю вей твою райны розей дараймі дарайне во
робы Ей ти пан ветавей тира сме інде слава Ей добру мамоч
не буде мяла зубами не буде мяла <unk>eo<unk> Зеба собі на яр
Ес дівок Ес дівок Ей бядло коніч выжедай му зравя ей на
многой раліта ей не выла ей лем позбігем ей горє Едвы горду
пришла Ей вам ям але того прішла Ей гонча веселі лаго прішла
Ей гонча веселі ла весело выслава <unk>eara<unk> Добрія тові моя Мілазия не
моя гой бым ам солі спалян не треба мі граді чыгой за
моєм голосом боже тан зуба яй тові моя міля не то яте
робля тобі моя місця не боя Дівчата бо джеревчата дякуєме красні іщы
раз потлеск ліплі В славности Русинів під радом былі од зачатку споєны
зо святом циріла і метода Передвеци якы десят рокам із думком іх
орґанізуваня пришол наш русиньскій активіста Штефан Зіма А доднес собі тых нашых
великых славяньскых вірозвисців припоминаме особітні того року кєд святкуєме <unk> ювілеум од
іх приходу на велику моралу Відправі оні вытворили писмо котре є заклядом
про вшыткы славяньскы народы і так само про Русинів В нашых церквах
грекокатолицкых і православных ся доднес утримує церковнославяньскій язык А дост было істориі
подьме наза будеме покрачувати в нижнім проґрамі в найблизых мінутах істи Вас
повеселят Мария Мацьошкова Миколай Коневаль з Камюнкы так істо тихопоточан з тихого
потока а чекаме і на члены Рус Рутені з Братіславы котры сут
на друзій авсу де Любовньом завірю же вшытко ся нам подарит жебы
сме тото красний проґрам русиньскій як варит ся на мноя і блає
літа закінчыли так же іщы раз Пані Мария Мацюскова Я відюже сі
засі будеме співати бадан такы співанкы але першу співанку ан заспівам таку
котру они написал мі добрий камара з Влядом Мацко А то як
співала коло вітак софай спільнело А будь буду такы што познати моя
га ге ге ге там і до колис ге ге ге ге
гы гы голаз бы мо голи Кеду співати ге ге ге ге
задаль помиха бе ге ге ге Але я ми голо голос ляя
весела га для я щастлива га співа ти го Дякую Боже ге
ге ге ге ге дякую нас ге ге ге ге ге ге
ге же я се місли гы гелы ге ге ге Же єприз
є ге ге Омаскую А тепер раз за співан співамку але будете
і до вшыткы зо спляти Зате што была то перша премєра року
приста яка є устара Токані не збадала ся Маря Махіл як тоты
рокы втікає Паґєда на зас Зас пийме собі мима го лозами єден
під верне лем тияркови за асвітлима і ліде моє на пень іде
Аби напасате жерена обышы цьортискы Абы дару айти вель або понярю выке
деза мотя За те што важтісці памятати близ співанкы хоті то не
мало вызнам прева співатів Єлит ся опарінь ку але катеґофрия не во
співанків мамято рого тебы ания не синя было радо чорта прикрама руз
<unk> лем давна іде ци реці ге ге мами доктора цирна мал
ге ге панцю та лави ци Лем хоц такы ой же бы
же мали товды лем той такы же была товды вити Майте сакрас
Дуля бесідницькы розправлятькы Дві канарадкы стародовны Бесід лівы і вельогравны поставили ся
серед дорогы обходили люде многы обидві мают дар языка зацілят бесіда веліка
Як ся маш а што маш нове Янить Де так вшытко старе
Зацяй з кінця веснього Спомянули скоро каждого Молоды старе неворакы пустили ся
і до піякы Сусідкама бундунову уж не зна што на голову Се
лем до Польска ходят А чом бы ні Кєт зароблят Муж великій
помікатель Люде му роблят за богатель Каждий рік інче авто куплят а
роботникы не заплатят Ніжній сусід ниґде не робіт Цілий ден лем в
косім сідут Погарик за погаріком Паленка є його ліком де сяк здоле
споза ярку ма заснову фраірку Єй муж робіт за границами она Тешанда
літат за фраєрамів Буде як тамта згерешка уж ма догниска Што на
них видіт тота уля Лем ся скрутят як тота шуля Стара збережка
надавала же пля мого зятя достала Великій карталь алінивий спекулянт а не
справедливий Де тото дівця розумало того цюдака накар взяло Не зажыє з
ним жадну славу Быма братку пляну повагу Цюля єс же Ірмарскора уж
не выйде ани зо двора ани двері собі не отворит лем дома
на постелі лиш Діти ся оні догваряли уж і попа куні закликали
Наробила ся тота жена но не приде зо світа заопатрена Маряскы вербы
Недє рады зацяла пі без постяд піє не дба на діті Ани
в церкви єй не видіти Паринку носит з обходу а ляби єй
дома як воду Фляшку за фляшком волочыт ці пензия стачыт Шкулявого дівка
ся мусіт выдавати Мокрого паробок єй не хоче брати Добра му была
до постелі каждий день по вечері Повідала мі єдна баба Але дешто
то неправда То лем люде наробили плеткы і доходили на посідкы Ні
ні Бо была при докторові вно по ухах по голові по ноця
гнеспі рікат уж і ся єй окугліт увидиме опурока поі розложеных боках
бо то ся не даст скрыти Дожыєме будеме видіти ця птавого кулява
пляну вызерат не сідит дома лем ся тырат Куляла велика потвора Кєби
і дашто было істо бы была хора Тілько бы не робіла на
дупі дома бесідів Тома бы сіділа Яка хора кє тациє Раз єй
бы Ниці єй неє Чорний марі презкоціла кура заплит стара Красний озі
загородку до чыста погребала Ольґа ся до ней пустіла уй але єй
вычестіла порядні єй наложыла а куру преспец сваріла Дола вдола ганюля думала
вса заперті Купіла го а не раз мужерті Цілым дньом селом літат
увиді Істід дакого покусат огваряют на вшыткы страны де родиче якы пляны
Молодеж не выхована забавлят ся аж до рана До обіда собі спіт
цілиденніст не робіт тепер настал такий світ а роботы троні гніт Но
кєвы роботу мали До обіда бы не спалі Мусіли берано вставати до
роботы ся по нагляді Ірена ненасычена з тамтой страны купила од Поляка
бана одрази іх вшыткы поіла А Мара смішна єй виділа то нице
ідя ідучы з обходу Але пальонкы пьют як воду нашого недоробленого выдарена
купила собі фляшку Малаґеля Уж єдну пріяродску начала зведала теркас поза плоту
позиряла виділа як з фляшкы віноляваля Зєє зваціла гваріти заказала Ій виділа
Як порожню фляшку до Ярку шмаря Вереона уж барс слабовіді вшыткы знают
же по раній шкурі То вшытко може правда быти Не ся нічому
чудувати Пют бабы а дівкы і стівец ажмя з того болит серце
Дівкы сут незамеснаны з дискотекы ходят пя паребцы ниц не роблят старых
люди нагліз водят За спа того сама пришла в ноци на друзтевну
кукуріцю пишла Дорана кукуриці полна стодоля Не болит єй з того голова
Бо з ньой вшытко выстаті она зна што выдумати А сама як
повіля Бабы ся не боіт а хлопові ма што дати Не знам
коде бы то скінчыло кєд ту нараз альто закрубіло Бесідницкы од страху
збіліли а скоро ся дому розлетіли помале ся уж звычеріло можно єй
з горців выкыпіло Але мы то снами До бабскых веці ся не
стараме А мож мо дві бабы лябды нита не гварят правды подля
іх розповідатьок каждий пляний непорадсьок но они бесідницкы великы мают языкы як
прайникы