Гіст в ЛЕМ.фм #15 - др габ. Олена Дуць Файфер 19 XII 2014
Еп. 15

Гіст в ЛЕМ.фм #15 - др габ. Олена Дуць Файфер 19 XII 2014

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “15 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #15 - др габ. Олена Дуць-Файфер - 19 XII 2014”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Проєкт Лемковскє Радио Інтернетове Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях єст реалізуване дзякі дотациі Міністра Адміністрациі і цифризациі Проєкт Лемківскє Інтернетове радийо.

Автоматычна транскрипция

Проєкт Лемковскє Радио Інтернетове Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях єст реалізуване дзякі
дотациі Міністра Адміністрациі і цифризациі Проєкт Лемківскє Інтернетове радийо Стоваришыня Руска Бурса
в Ґорлицях реазуваный є завдякы дотациі міністра адміністрациі і цифризациі Так дорого
слухаче то было слуховиско д наступ з днешніх нашых премєр якє зрыхтувала
Моніка Тылявска і находили ся там тіж єй творы припомну лем же
кєд хочете іщы раз го почути тото слуховиско днес о другій в
ночы і за рано о о о о о о <unk> ст
рано за лемківскым часом А минула уж година пятнадцет минут по осмі
тіж зрештом за лемківскым часом Я уж мам на телефоні же так
скоро шыню повім нашого днешнього заповіданого гостя паню професор Олену Дуць Файфер
Чуєме ся пані професор Гей чую пане редакторе Вас чую Як сутам
вас доброго в Кракові Но в Кракові за узагальняючы де єст добрий
бо Краків Стоіт ма добру архітектуру добру культуру з лемківскых річы інтересуючых
ся гевдіє так же краків в добрым місци Но розуміл Бо такє
звіданя перше Подівали сте ся на нас же так долго сте не
были в нашым радию в нантені Но Я можу обернути тото звіданя
даду ага звідати чым высте чым высте до мя не двонили нияк
од чатне Ага розумі добрі там од вас телефону не сміла не
сміла єм ся Вам впрашати Е ні но тото ани ім ся
не погнівала Певно сме вшыткы барз заняты Хыба так як мі ся
здає на добрі то так рішыме тым О так так ся бесідує
тым краківскым торгом рішыме же по половині маме вину же сме ся
так дого не одзывали я знам ци вина може треба было кус
часу жебы ся застановити в мене Вельо інформаций тепер є новых так
же може Ліпше раз А добрі Ага добрі Бо такы Од пірокав
шы не засідате в спільній Комісиі Але днес жебы не будемо політыці
Чом ся тепер занимати наштоден боків про спільну комісию бесідувати не хту
про спільну комісию бы уважам же стала ся бард добра для цілого
середовиска лемківского справа і на разі не хут тото бо єм особисто
долучена і не хцу коментувати Певно триде і на тото час але
я бы м хтіла Про може навет барже сутьовы для мене барже
сутьовы річы бесідувати Еду Бог зато єм так хочу звідати бо фурт
не мате часу тото о тым знам то чым ся тепер занимати
на штоден повісте дашто знал же науковом роботом вельо років іо мам
таку функцию і ролю науково Е працівником Яганьского Університету а на Педаґогічным
Університеті Еведу дерант якій служыт вычын лемківского языка і <unk> од а
до <unk> од А до Я од <unk> Лемківску філолоґію включніст з
дальшым працуваньом проґрамів вшыткого также роботы окрем того вельо іщы інчых зато
же мам іщы єден ґрант в котрым роблю тіж лемківскы річы єст
більше як на єдну особу бы припадало але но якоси то Якости
то ся мусит вести про то же нашы лемківскы просторы сут барзітно
Незаораны мало і вельорічы зробліня Но як може може таку з тыкат
політыкы о што звідам тепер але Но посередньо тикет был єм маєм
нагоду быти в тамтым тыжни на отрясинах першого рока лемківской філолоґіі рушыла
вкінци Лечы она в кінци то значыт она рушыла в <unk> році
Былай бесідує он очы річникы Так і по тій кризі загаль єст
криза вышым школьця ходит о набір студентів то єст барз специфічна нішова
філолоґія єдина тепер уж друга ворушыли тіж кашубы але тіж чам ревеляцию
як выду неє і то списане подібніє на русиньскій філолоґіі в Пряшові
но рушыли сме тягнеме гы муєме специялистів в чыме ся певне ся
вчыли дотепер Но не єст то легкє не єст то легкє Я
для мене то єст овім з моіх науковых і дидактичных пото збіше
Єдно і другым повязана дидактичных діянь то найтяжша рід Яку робів Но
бо мы тепер в тым тыжни сме ся дознали ж рішыньом Міністра
Адміністрациі і Цифризациі філоґія Лемківска достала грошы на <unk> рік але в
фурт тоты тота сума єст зменшана Ци то не знам залежыт од
скількости студентів ци того выникат вельох афектів як бы повіти Воліла бы
м наднесті чого накоментувати Сут річы котры на днес на днешній ден
в лемківскым середовиску не находят ци зрозумліня ци находят мож бы так
повісти формы пізріня якы Не розуміют до кінця стратеґічных діянь якы мают
захоронити лемківску культуру медже такых власні як фунґуваня інституцийне системове фунґуваня языка
його опрацуваня зато як повідам я днес як бы можна было аж
єм просила о такю можніст повіджыня чым ся стисло науково занимам навет
не дидактичні а науково то значыт прото же в тым році мала
єм раз два три <unk> <unk> сім сім великых конференців на котрій
выступувала пересада мож так речы але так ся стало іщы окрем того
<unk> выступлі прелекций жебы так речы тіж на замовліня праві же вшыткы
тоты конференциі были на замовліня тых котры орґанізували іх ціли видіти там
мене з темом лемківском з лемківском темом на кажды них альбо з
меншыновом темом бо декотры мали зрозшырений модель і для мене то єст
симптоматичне для мене то єст значуче для мене то єст можливіст вказаня
серед думаня котра на етапі того што роблю Тепер гідні выходит уж
поза лідей описовий чы репрезентуючий а єст модельом концептуального розумліня меншынового дискурсу
основом в тым тіж лемківскых текстів часто лем лемківскых текстів в барже
концептуальным унятю котре і для нас яко представників меншын было бы придатне
зато же я знам же такый такый огляд мій підхід до річы
дає дзеркало З єдной стороны векшыні то значыт домінуючому домінуючому дискурсови в
тым припадку головні польскому по часту украіньскому тіж інчым тым великым домінуючым
дискурсам лой та не надстале тіж дзеркало нашому підріню жебы в ним
тіж наша меншына ци інчы меншыны якыма ся тіж занимам могли бы
пізріти на себе як то видно в просторі загальных теорий підрядных підпорядкуваных
дискурсів І того роду моделі тіж методолоґічны ріжны представляєм на тых конференциях
просто бы м хтіла жебы тоты хто слухат радия в ты од
мене хы послухати Посмотрили ся зато же для мене моя наукова діяльніст
і єй резонант бо тіж сміло можу повісти же на того рода
конференция выступувала котра має центральне значыня в Польщы орґанізуваны през польоністів пресполітолоґів
презісториків котры сут власні тым центральным дискурсом і центровым дискурсом де не
чує ся меншыновых голосів Дони там загалі не істнуют бо представліня чогоси
сенсі описовым не дотерат не єст як єст лем як бы тако
малом частком а представліня чогоси В такым моделю мож повісти методолоґічно концептуальным
порушат стары структуры і змінят каже зауважыти тоту меншыну прото для мене
єст то барз сутьове же такє місце можу занимати в науці Але
повідте мі ци тот вашы опініі ци тоты ци то конференциі на
котрых на котры выйзите на котры сте запрашаны то ци они ся
переложат на реальне жытя нас Лемків як меншыны як етнічной меншыны жыючой
в Польщы на цілым світі Як якє влияня можут мати тоты Вами
выпрацуваны выпрацуваны моделі ци ци сам дискурс котрый буде ся вюл в
науковым просторі якій буде може звідам так якій якє будемо влияня на
нормального Лемка заложме котрий дашто там більше думат о лемківскым просторі як
лем о смотріню на танці і співаня Нормального Лемка тонятя з котрым
б абсолютні полемізували шуго але верну до головного звіданя якє то будо
мало влияня стремлю до того жебы мало влияня І тепер єм остала
приписана Бо то поникат мойой формы Е діяня і з мойой формы
Е но практикуваня наукы жебы так речы до моделю якій тепер є
штораз барже на часі о прохоті ся бесідує тзв заанґажуваной гуманістикы єст
тот модель котрий не і Барз міцно ся односит до того звіданя
котрий не фунґує лем в выпрацуваню чогоси што становит оддільний і одлучений
дискурс але тіж вце діалоґувати ци входити своіма просторами в жытя тых
котрых досліджат як ся березатот модель заанґажуваной уманістыкы котрого популяризуваня тіж міцно
єм влучена але і сама єм зараховувана яко дослідниця котра тот модель
управлят зозгляду на тоту форму мойого заанґажуваня простір лемківскій лемківскій простір я
абсолютні все підкрислям свою позицию своє походжыня Тото же сама спілвлиям на
творіня того дискурсу а дискурс сам собі єст такій же він єст
діалоґічний І тепер в нашым часі не є уж методолоґій ци практик
ендо дисциплінарных то значыт лем внутрішні але они сут еґз они ся
переникают І на пару конференция м ін на типолотолитолоґічны мушу признати може
то быти прочытане за нескромніст але же деякы торы перетерам значыт дорогы
і способы думаня медже інчыма на типолополітолоґічны конференциі А што мі так
позвалят Дозвалят мі Слуханя тіж рефлексий слуханя выповіди медже інчыма лемківскых котры
то Лемкы барз часто сут досліджаны фурт мам якы су таку просьбу
же хтоси хце іхати ци то языковы досліджыня робити ци антрополоґічны чы
інчы а я мам рефлекс зо середовиска Они нам час занимают а
што мы за то достаєме і медже інчыма включыня в того в
дискурс принаймі в двох середовисках єм то зробила то уж ма великє
значыня так же то напевно ся перекладат так хцу і думам же
так чы інакше ся переложыт Окрем того такє теоретычне теоретычне пізріня Застосуваньом
як я то роблю на літературний дискурс а літературный дискурс єст внутрішнім
дискурсом меншыны то не є смутньочами зовні Література выражат символичну універсу самой
спільноты І там вельо ся діє нашых внутрішніх справ важні в тых
текста літературных І коли мы іх чытаме симптоматичні тот такій специфічний спосіб
достосуваньом так званого інструментарів постколоніяльного а постколоніяліз од долків працує над выпрацуваньом
способу Е Даваня голосу тым підрядным тым підпорядкуваным спільнотам не лем чытаня
і перед голос домінуючый ты значы лекшыновий Ото єм тіж хотіл хотіл
видати ци ци ци тото же Вы як як науковец з лемківского
осередовиска ци загальні повім з меншынового середовиска котрий діє в тым середовиску
Помагат Вам в тым жебы пояснити даякы річы даякы котры може не
сут дестеріганы через тых котры не николи не находили ся в меншыновым
середовиску Гей выражливости такой бракує і тяжко тобі єй не бракувало Прото
же і в школі всяди сформуваны ентричні зрештом Ту єст така теория
епіраборґер про філо про символічну символічну домінацию про <unk> про символичну силу
яка діє же мы барз часто бесідуєме голосом такым якым ся наднавчыло
домінуючым Самы себе выясняме през то же мы сме барз пару рефератам
тото вказувала головні коли єм бесідувала на єст такій цикль поззалежносных конференций
то є паралельно до посколяни в Польст в Польщы ся такє середовиско
до досліджаня мешновых дискурсів ци позналежносных дискурсів выпрацувал і в тым році
была концентрация на цілі конференция ся называла білы маскы сіры шары лиця
значе перечытам до слові не буду перетлумачыла подньот сяло перформативнос перспекты подззалежностьовой
Я то єм бесідувала мала доповід была Чарне одбічуваня чарностьом чы як
учыніт сяло чарным диску мішости етнічных што єм вказувала вказуває єм тото
же наприкляд аналізуючы текст Романа Хомяка коли він бесідувал як страшні был
побитий споминовий тексти і як загалі през тото но дослідно битя люди
якє ся доконувало в часі Пр Li<unk> Тоты люде принимали то Без
бунту Они тлумачыли то тым же сут Лемками і зато іх така
доля стрічат І тото думаня котре як повідаты Бордє єст участ самых
самых підрядных підпорядкуваных переслідуваных в своій опресиі Бо єст тото вдражане несвідомі
налез таку форму приниманя І коли То єст принаймні усвідомлене і през
векшыну і през меншыну то принаймні єст якій спосіб розумліня а през
тексты то барз видно власні тота автопресийніст котру мы самы маме вношену
так же того типу як бы рефлексия Она ци буде перечытана ци
не буде але навет одбудує презнашыт як бы участників нашого простору нашой
спільноты але будує і тіж важливіст векшыны на штоси такє бо виджу
а то ся діє знов найліпшы колоністичны середовиска медже найбарже вызначныма <unk>
колоністами бобы ту як раз приналежат до того такы высокоякоскы назвиска котры
мают влияня на тото як ся розвиват дискурс Так же в тым
припадку абсолютні уважам же то єст значуче а дає в ні По
перше одчытувана єм яко представник і все бесідую покликую ся на три
роды досвідчыня по перше теоретичне то значыт тот посколоняльный дискус котра міцно
ся загубила значы вошла єм него і в ним оперую по другє
досвідчыньом Участника того і єдным з підметів але тіж през <unk> рокы
мой працы зо спільной комісиі А наведат тепер там формальны засіданы то
екшыткы материял документы з той Комісиі свіджу бо то ся діє тзв
робліня політикы тзв як то можна окрислити робіня робліня політикы і стосуваня
політикы етнічной політикы в нашій державі то сут три аспекты в котрых
я беру участ котрый світу і в котрій мам доступ із той
перспектывы так была навет неподвійну зовнішню аботрійню зовнішніст боказы Тых перспектыв дає
і можніст бити кус назовні того а не лем в середині бо
оддає мі дистанс през другій простір в якым ся на озумію Я
вам так мі пишут головы на тым примірі што сте повіли На
творі Хомяка жебыл бити Бобы Лемко і він тото так пояснял часом
сут і позитивны аспекты того же єст ся Лемком і тото такє
не знам як ґокрислити мі бесідували всередже же вчый ся ліпше бо
єст Лемком Не буд гречний бо жебы там Лемка не Не б
напові же то же то Лемко там ся з кымси побил в
школі цици ци дашто такє Бесідує о такых позитивных аспектах котры певне
тіж ся місцят може в тым дискурсі Міс ся і то видно
лем же як выповісти з перспектывы шыршы позиция звиджыня залежы сіджыня не
мож найти другу сторону памятам як Св памяты Сокянович до ты заме
єст взором такого барз свідомого представника меншыны і барз іронізуючого барзы дражнючого
він писал тзв зачепкы жебы жебы зачепити тот бетоновий польоноцентризмы жебы так
речы бо він єст бо він єст натілько вдрожений Од адозет в
каже державі для што місцентры не тіж міцно лемкоцентричны што тіж треба
здеконструувати і тым жем тіж ся занимам реконструкцийом такой лемкоцентричности Але вертаючы
на Яновича коли він власні бесідувал штоси такого же быти Білорусином то
все быти Ліпшым зато же коли польскы діти грают спілку то білорускы
ся вчащат білоруского языка была там єдна драка жебы так речы гы
пані котра одраз зареаґувала і уважам же власні того типу як бекты
повинны быти повісідуєте з том гіршом частю народу польского А тота ліпша
то сут тоты Полякы котры на Білоруси мешкают як ся білорускі діти
грают спілку то нашы ся вчаты польского меншынового языка І очывидно посмотрити
на позицию з котрой то выникат і чом так выникат і чом
так стремит то тіж єст важна рефлексия і прототіж ходит але жебы
тоту рефлексию мати не таку же нас то выключні наш ліпшых од
вшыткых Лемків дотыкат і то наша примета Ні она залежыт од позициі
підрядна позиция має своі своі як бы так повісти обставліня якы єй
ґенеруют і якій ограничают такы ани інчы можливости шарвию мам такє наступне
звіданя до вас Як думате так Барз загальні ци безну часо часом
слухате радийо Лем фм си ци ци вычытате порталь Лем крапка фм
як видити значыня того што мы робиме для розвитку языка напримір Як
вы оцінюєте так як можеме так одраз на антені тото два звідат
сідати Одходиме од той темы я на приклад іщы быду хтіла бы
можна было принаймні вымінити якы конференциі по принцю аповісти ци мож мамуяву
в якых просторах і в якых темах Але жебы одповісти без тос
середня на звіданя Е Я на што Радийо Лем роблене єст през
люди котры вартістначыня Е языка для захованя достоменности добрі знают то сут
люде листе редакторы котры там працуют вшыткы Уж міцно свідомы як бы
тых аспектів звязку з чым то ся перекладат і на якіст люди
котры не мают системового думаня про язык част з тых осіб ци
скінчыла ци але была отерла ся о філолоґію одерла ся о середовиска
котры плекают міцнолемківскій Вчыла ся лемківского языка яко доходит залежыт і на
тым языку не є там особы котра бы інакше думала і то
єст очывидне же якіст і форма того все буде Но абсолютні з
тоту сторону ішла коту думам же мусит іти най ся ображают чы
не ображают Лемкы на тото по то єст тіж усвідомліня собі чогости
што ся діє родинным переказі традицийным язык єщо раз слабший наш Тот
переказ Я знам барз добры родины з великыма традициями котры діти бесідуют
по польскы то страшні болістне але мы тіж не можеме быти сліпы
на тоты факциі і мусиме уж такыма можливыма інституцийныма способами тот язык
утырваляти пропаґувати і робити таку роботу як робит м ін радийо так
же титул звіданя звіданя як бы має очывидну одповіджы радийо то єдна
обшыр і бесідувано языка іщы маме тот писаный язык в формі на
порталю ЛЕМ крадка фм Порталь порталь і барз мою высоку іціну а
по перше языкологеі стандард єст утримуваня той формы котру зметко коко котра
єст в полни зостандардизувана і котра єст полакчена і котру хоснуєме во
вшыткых своіх публикациях Своіх хто бесідуют про тоты середовиска Лемківской Коты дбают
о язык а небесідуют же будут хоснувати штоденный язык я барз єм
іщы згідно зо своіма вшыткыма теориями Поперам поточный язык власні язык жывий
і єст барз важный лем проблем єст такій же наш жывый язык
єст барз міцно польонізуваный без свідомости той польонізациі і він натуральні ся
польонізує бо такый социйолоґічний процес як не задбаме то про него такыма
власні підпірками чы спірниками якым єст писмо якым власні єст творіня форм
вчыня і так дальше То він нам помалы як бы такыма процесуальні
як то ся діє буде ся праві же цілком робил подібний до
польского языка што практичні днес у штоденным языку барз єст явне і
то видно же же він є і в лексиці але і синтаксисі
і понети очывидно і вельох інчых аспектах ся барз приближат до польского
языка прото не мусиме його структуру тоту східньославяньску хоронити писмо писмо што
єдной стороны робити добра бесіда котра мают свідомі як бы розріжня чоє
з польонізмом чой з украінізмом што єст нашом традицийном формом будуваня неолоґізмів
но просто така праца з языком яка ся веде нормальні так же
Так же в тым припадку і єдна і друга форма очывидно є
барз высоко ся барз хосенна барз хосенна альбы бы повіла і абсолютні
незбывально для того жебы жебы не перетырвали жебы язык перетырвал А о
такє на наступний проблем бо остатньом ся дознал в міністерстві же лемківскій
язык не єст русиньскым языком Доцяп мя тото так збыло з них
аж ім мусіл сісти і інакше жадне міністерство не ма нам права
бесідувати чым єс нас яжыть О прояз так само як Шыдакам не
ма жадне містерство права бесідувати то сут каригодны річы котры ся місят
в просторі політикы і не мож наче очывидно узнаня бо не узнаня
як видиме того річы ся не узнає Мали сме тото щестя Очывидно
то было тіж нас же осягніня осягніня Стоваришыня Лемків головні бо іщы
Руска Бурса товды така активна не была же нас узнали же за
етнічну меншыну і наш язык за язык і тоты вшыткы котры працували
же в <unk> році уж мели такій стан же могли сме ся
того добити то єст наше велькы осягніня натоміст тепер вшыткы пробы маніпуляциі
і Так в самым середовиску розбиваня того але повідам то єст бесіда
на інчу на інчу тему дамаліна почату одділі бм так одділі бы
м ся а то бесідувати бы мам своі концепциі вельо як бы
ту в тых науковых своіх розважанях мам передумані што ся діє актуальні
в лемківскым середовиску і то не на днес наднес ным хтіла повісти
Власні вернила доцийона До той конференциі далі не могли Могли сме заісніти
ми як Лемкы ци взагалі дотертя з меншыновым способом думаня до середовис
і так дачно ту єм навет собі приготовила такый спис зато єм
рахувала кілько тых конференців Перша конференция барз міцно голошена публикация зной буде
в анґлийскым языку так же она доте зо цілого світа была про
галицию галицийска поліфонія місця голосы і там было тіж про голосы котрых
не чути чы як бы котрых забракло Бо як ся бесідує про
Ґалицию но то очывидно польскій украіньскій жыдівскій тоты дискурсы были я бесідувала
єм тему є ма ульоковат тожсамост вобец преців понад вбреф Лемковскє ставанє
ся в Ґаліциі То будут початок початок такый де власні в нашым
дискурсі была проба Вказаня же наш голос істнує і то барзы як
бы повісти яґні барзы яскраві можна было вказати на текстах же жебы
войти в тото істнуваня тот простір Алициі лемківскы писателі там головні Хыляк
але тіж Малиня тіж Астряп мусіли в однесіню до того што был
устабілізуване і то єст універсальний модель як єст часу устабілізуване то або
то треба підважыти през мініку през іронію през ріжны такы способы Я
влажні в тым своім рефераті єм тото вказувала тот лемківскій голос было
чути были вельо представників з Украіны зрештом утвореных як раз было то
молоде середовиско молоды дослідникы одтамале сут більше наставлены єдна слуханя як такы
старшы з котрыма застрічыти ся мі пришло ци інчы конференциі котра односила
ся до І світовой войны котры были барза непокоєны тым же же
штоси накого ся бесідує як офіцийна наука но бы ту треба власні
під Я ся ту підперам ріжныма теориями м ін етнопоетиком оскєбы власні
в тым голосі же тоты голосы котрых не было туты раптом ци
по якысым часі по сторока чы попілько ся одзывают і треба на
них Новы стежкы новы мапы треба вытычыти вказати змістити тото заіснуваня Лемковины
на мапі Галициі было як бы такє вытворене добажне То книжка повідам
буде по анґлийскы выдана я там єм была запрошена яко єдна з
дослідниц того часу была для мене важна конференция так была медженародна конференция
Е не симпозиюм было симпозия в Єнін в Німцьох Кінці ня запросили
бо хтіли послухати мали такє мали таку наукову симпозию посвячену Брікнерови Дискурсы
звязаны з польскістю гістория і достоменніст вельо ся про язык бесідувало з
перспектывы мікро і макрокультуровой і там єм бесідувала лемківска спільнота попри польскости
культуровий і достоменностьовий дискурс Бесідувалам як ся локує тото наше питя в
однесіню до того што єст в просторі польскым признам же так ім
залежыт на ты моій выповіди жебы м написала а пут не можу
часом золяти жебым до кінця листопада терміня іщы ничого не переслала чекают
на мене чекают досвідня і т што залежыт ім жебы тото было
тіж бо то вшытко буде публикуване І тіж была м допрощена до
той єны до головного Важного Осередка Думам же то прозвучало тос міцно
што єм бесідувала Третя конференция не анґлийскоязычна тым разом з цілого світа
з вшыткых як бы континентів навет бы были представникы з Полудньовой Африкы
головні в Мексику Пілночной Америкы ци Африкы Азіі Загорожены языкы І в
моделі ревітализациі і досліджынь тых загороженых языків тота конференция має барз міцне
переложыня на практичны діяня Як было тото звіданя ци має то переложыня
на долю спільнок Так зато же власніт модель такого заанґажуваня котре не
ма лем роздумувати над тым якы то сут языкы але ма тіж
водити моделі ревітализацийны зречом я в єдным з такых проєктів бо то
орґанізує ци головным якы мотором того єст др Юстина Олько котра яко
єдина з Польщы од вельо вельо років достала великій европейскій гран власні
на тоту форму діяня Гей ані доктор Ольґа была в нас была
в нас в радию В проґрамі на скійным проґрамі была єдного разу
гей знаме Но як была досліджыня зробили сме поставы языковы це з
Лемків не досліджали наска з ньом товды бесідуване знам ци про тото
як раз бесідали Хыба і так отовды в нас на Лемковині то
было награне Тепер приізджают на початку лютого Вілямовича не власні язык налаты
тз язык Азтекію Цексику Проф Саліваны котрый ся тым голові занимат приізгают
до нас там або в бурсі певно ся тіж притимали певно і
до мене до Устя Дотреме і Звілямові з тым як куль Зато
же в тым проєкті ревіталізацийным Я беру участ не лем я бо
ту ходит о то же то хот до ревітализациі лемківского языка загроженого
языка власінала через Мексику з языка астеків і языка віляндівского робиме спільні
влажні до ты проґрамы ревіталізацийны а окрем того одраз додам же завдякы
тіспілпрацы думам же в гідній міри завдякы ті спілпрацы вкінци надостали Ґранд
барт престіжовий Народового Проґраму розвитя гуманістикы на ревіталізалізацию лемківского языка в котрій
ревіталізуєме лексику в контектуальным словнику лемківского языка над котрым працуєме зо чом
в склад того ансамблю входиш і тыж а зато єм хоц Лем
осіб працує тіж просите од розєктом ревіталізаций звязане вшытко То єст великє
поле Великє языкове поле з товаришом буде доктора писала єдна з моіх
докторанток бо то тіж моглам певно накінци повиннам ся поввалити же уж
офіцийні маме лемківскы докторанткы дві котры сут ефектом власні філолоґіі ти тіж
осяня бо они тіж уж будут розвивати тоту науку школу свою выпрацовуєме
і так дальше То єм при третій конференциі переходу дальше по тым
іщы як стачы часу можеме скоментувати але хочу принаймні вымінити вказуючы на
спектрум на перспективу нашы рокы з як бы і медженародний вымір тых
тых но того голосу якій я ту даю і з котрым участнику
тых науковых полях Медженародна конференция орґанізувана головні през політолоґів етнічна політика теорий
концепциі вызваня вызваня не стам як што пана лемківскій бы певно певно
треба бы было най якысе слово то так набіжучом і не вскочыт
до головы Я там єм бесідувала меншыновий літературный дискурс дослідничы перспективычы то
теоретична теоретичный дарже реферат публикувалам ся на тоты де міцно єм критикувала
дотеперішнє досліджаня меншын значыкувалам Малам власні таку перспектыву вказаня же досліджаня з
лобіі єст чысто інчым аспектом як можливіст насмотріня на декотры справы од
середины власні попрез тот голос якого ся уділят безпосередньо меншынам Зрештом была
то конференция барже дискусийна Тексты там не были презентуваны але більше але
была сама дискусия і думам же і ма она тіж велику вагу
была медженародна чест інституциі орґанізувана тіж ся Украіна в тото влучала і
по мойому єст крок в політолоґіі Наступна бы дотичыла І світовой войны
Польска Академія Знань Академія Умянтности з Кракова єй орґанізувала і як Ягеньску
Університет посвячена монархіі войні Словекови вштоденне нещоденне жытя мешканців Галициі в часі
ІІ світовой войны я там єм бесідувала про подіі І світовой войны
і і влияня на розвитя лемківской достоменности але при участи літературы тота
чя література влият на тото кіжку з єнториі памяти памятаня корыстала што
мі дало такє добре Не підперця ций добрий ґрунт для того жебы
пак вказувати приміры памятаня непамятаня вводжыня в трьох головных як бы сферах
документуваня творіня символикы і творіня як бы такых парадиґматів парадиґмы зорів наслідуваня
або ненаслідуваня за Барбаром Шацком як бым кус тото тоты три моделі
розвинула і вказала ся то в лемківскым просторі робит тота книжка Ечыт
тіж буде книжка з тыма рефератами ма быти опубликувана по анґлийскы з
пріст або з якысым престіжовым західнім Выдавництві нас попросили о то значыт
проф Зємбам і приказувал же власні звернули ся до него з просьбом
жебы там была там была публикувана так же зася тіж буде мала
шырокый а там тот голос лемківскій і скорны як бы Вражаня себе
през тот тот голос якій в головній літературі є тіж был вказаный
<unk>eла професор Я лем доповіду конференцию што навчы котрій се бесідували в
Польскій Академіі Знає выретрансмітували сме тіж в радию Лем фм завдякы нашомутови
Богданови Лебы Так том так так так так так так так так
так так так бо він был на тій конференці Пак была Медженародна
конференция Сакрум східнього і західнього світа славяньскогом східнього і західнього світа в
культурі славянщыны Ям бесідувала сакрум в знакуваню культурово етнічным на пограницю східнього
і західнього християнства і бесідувала лам медже в конвенциі Етніцизация сакру сакралізация
реліґіі якій спосіб сакрум служыт ци інакше моделі моделі спільны для сакрум
і для етнічности медже інчыма о покликуючый ся на реліґію яко яко
і єден з дискурсів культуровых вважні в тым аспекті І барз што
ти ся там дієт ні Збесячуєме Можу дальше так так І і
іщы о салим тій конференциі тоты очыти котры єм коротко спомну тота
поззалежност на де бесідувала єм про тото тіло як єст чорне од
бичуваня чорністю то змілілучах єст цитат з мілівча в украіньской поетесы меншыновой
в Польщы але ходило предовшыткым тото як ся робит з білого тіла
білого ціла чорне не лем фізичнім през тото же ся го бє
але предовшыткым культурово спихаючы в чорну спілзядну позицию вказуючы на культурове значыня
чорного кольору якє він ма як ся чуют люде чорны не чорны
жебы так повісти натуральні лем учорнены през власні тото позицийонуваня повідам той
зміцно так теорий загублена загублений реферат і він фунґує в тым просторі
польоністичной з той Поличкы жебы так речы і іщы остатня але то
така уж была барже едукацийна конференция з котрой барзєм была незадоволена темі
мала панельову выповід в дискусиі Едукация народовых і етнічных меншын в Новым
Санчы орґанізувана для мене абсолютні вказуюча на тото як міцно головні середовиска
во стіх провінцийных так бы м повіла далекых од тых высокых дискурсів
де Входят тоты західні моделі думаня заанґажувана гуманістика якій єст іщы думаня
жебы так речы же вшыткы ся маме польского вчыти а взагалі без
усвідамляня якыма цілі меншынове вчыня і так дальше была то за мене
барз смутна рефлексия же мы в тых высокых просторах можеме собі направду
ділити ся в ріжний спосіб дотерати до себе зо своіма словами а
деси там на долині фурт фунґуют іщы барз стары способы думаня но
але то была тіж конференция не тілько през науковці орґанізувана лем през
самоурядовців през політиків што потверджат же но іщы <unk> років мусит тырвати
деколонізация жебы ся змінило зміны спосіб думаня І коротко одчыти бо то
тіж треба спільнота о тым полно тіж было в раді спільнота німецка
сы Ольщыніня запросила в тым році Дны народовых меншын головном меншыном была
лемківска меншына было ансамбль Спілочка і гає мала таку прелекцию про Лемків
Такы єд в Ряшові тот тот выклад бул для мене барз такій
приємний зато же слухаючы не было і вельо натоміст были барзорієнтуваны про
Лемків єм мала но такы таку доповід яку люблю бесідувала м про
етнічны процесы Напаля нагрыва быти може і тото знатоґратию Так Іпак для
в світовым злеті тзв фльот молодіжы Европской Европа покоє Европа молодых серпны
тіжня запросили жебы м бесідувала про достоменіст етнічном культурову Лемків то тіж
был такій долгій реферат якій якій певно для такого ґреміюм як молодеж
з цілой Европы мал значыня пак іщы было обєднали в Креници де
єм Талергоф припомла і іщы з Польскій Академіі наукы тым разом в
Комісиі Словянознавства в листопаді тіж єм бесідувала про І світову Войну Берлак
корыстаючых того тексту прож єм мала там додаючы барз інтересуюча Была дискусия
і тіж в ты дискусиі мала потверджыня же такы способы бесідуваня де
ся смотлют вельо перспектив де ся усвідамлят Ентричны моделі і не лем
тот домінуючый центричный модель але тіж на злемківскій центричный модель якій єст
має резонанс любе сут на то отворены сут дискутувати а порівнувано в
однесіню до того же был барз запертый і барз єдносторонний скорше реферат
а скоршый рефератыл про украіньскій нацийоналіст так же єм ту мала таку
рефлексию же перспектива яку я презентую єст до принятя в сенсі же
єст бесідувалам тамтіс барз дуже про такы власні формы якы якы мож
доказати як мартиролоґію лемківску але вказувалам і власні такыма нарядями якы то
дозваляют зрозуміти в шыршым шыршым значыню но і надзначне закінчыня Як бы
єм перевымінила тото вшытко ефект публикацийных з тых выступлінь Е буде тіж
богатый тоє буде доступне Для мя очывидно єст то надзвычай вартістне і
даюче мі можливости презентациі поле але тіж зовязуюче Зато же я ту
чую тоты зобовязаня котре не выникат лем з того же треба науковы
титулы робити і штоси робити з чым што занимати лем такы одповідальности
За практику за тото в якій то буде мало консеквенцию ефект о
чым єст бесіда і бо слі тото заанґажуваня котре світі має резонанс
оно оно має тіж такє добре значыня Зато же Поставы заанґажуваны мают
высшу оціны або не сут фанатичны очывидна сут фанатичны Нода тото там
близко до фанатизму так мі ся здає же высі до фанатизмі свою
высоку оціну Мают высоку оціну познала єм то пару раз медже інчыма
при моім габітацийным колоквіюм де вшыткы голосуваня малам єдно єднодумне дозначы не
было жадного сустручого ся жадного голосу проти Скорше подібно барз рідко ся
то трафлят така ситуация і думам же то не выникало з того
же якоси єм была выняткова в значыню такым познача очывидно же мам
шырокє спекле хобы доцінене тото же анґажую ся в штоси єщы так
консеквентном і з таком детермінацийом як бы ту старам ся реалізувати но
ай очывидно тот ґрунт котрый сідут од наш лемківскій ґрунт і такым
ім асоцию на просторі наукови Пані професор Айд кєд мате іщы хвильку
бым му ся хотіл звідати о зближаня норм языковых норм з русиньскы
з інчыма русиньскыма стандардами Но Тепер маме хыба таку нагоду Напримір смотрю
на тексты нашого редакцийного колеґы Петра Медвідя на нашым портали ЛЕМ і
текст смотрю но теж Єден язык там маме направду дрібничкы жебы Жебы
мати барз барз подібны нормы языковы нормы Ци не дом до кінця
маме трудні жебы мати чыма мі маме тепер нагоды Наме тепер нагоду
акуратні тепер як по кодифікациі лемківского стандарду русиньского языка по тым як
уж она єст собґрунтувана уж єст в літературі в писаным языку маме
тепер власні нагоду на тото жебы зближати ся до інчого найблизшого нам
русиньского языка з Пряшова Як думате про тото тепер в контексті і
творіня словника і творіня наступных може з вами заплянуваных даякых діл Закля
одповід на тоту зараз одповім лем іщы дам того же іщы ефектом
того вшыткого сут дві доранткы котры працуют і котры ту Як бы
сперет міцно тото наукове поле тот Марта Ватра і Анна Масляна Анна
Масляна ґрац ся в языкознавстві в языковым просторі специялизує і то лем
так додам же ту ся діє тото в науці На тым заходит
уж про сам язык Е Абсолютні Уважам же хосенне буде приближаня нашых
норм але приближуваня такє котре не перейде в границі штучности То значыт
тото што мы маме під влияньом польского языка окрисами як польонізмы повинны
сме елімінувати Про помічю до того буде язык котрий ма тото само
джерело тоты самы коріня тот сам простір а ся зословакізувал ци чекізувал
бо там і влияня чешскы суд і то мы явні видиме же
тоты формы словацкы ци чешскы сут барже для нас явны як тоты
польскы Можеме найти през то тіж такій простір котрий видно же і
в нас і в них як бы єст взяти з чужы язык
і гляданя того ци декотры формы в них ся заховали нашы Нашы
А в нас декотры інчы ся нашы заховали і то єст така
мо Натоміст вам бесідую про границю штучности Для мене неє можливе творіня
єдного русиньского стандарду так як была як был як была тота форма
язык єст жывый язык ся розвиват і ци хочеме чыми хочеме декотры
річы я остатньо ся застанавлялам о хви звіданя ы звівала ся ня
Моя абсольвентка кота тлумачыла Тексты з ґімназийных еґзамінів як буде і льораз
і очы нахы бы бы было найліпше Могли бы сме взяти таку
парадиґму яка іде з анґлийского яка єст з словацкым яка єст з
росийскым і в украіньскым але она в нашым просторі для нашой Лемків
буде загалі зрозумлена пішыт над інчом дорогом пішыт на значыню чысто інчым
же то єст результат множыня і результат діліня бы так ся мі
здавало же буде найрозуднійше при тым вшыткым напоміт не можеме іґнорувати языковых
призвычаінь нашого нашого Лемка котрий жыє выдомінациі польского языка Уникайме польонізмів дай
нам то таку мож з другой стороны мож бы бы бы бы
бы было ввести наклад єднаковы орфоґрафічны нормы І вказує ся же ту
тіж в тій стороны не іде Я абсолютні юрмам ци на ты
нашы дискусиі підняли знаже водиме кінцівку нашу історичну котра лем выпала нам
з нашого розвитя языка на час домінациі украіньского языка лемківско<unk> бо і
скорше і тота кінцівка мало того на єст серед нашых Русинків на
Словациі іщы мало того навет фонетичні не заникла в нас заникла фонетичні
Припущам же влияня нормы украіньской в середнім иі тіж лияло на нашу
понетику же ми сме тратили тіж під влияньом той нормы Е зато
зверніня тепер для нього ий єст для мене абсолютні оправдане і дохотенне
потрібне і так дальше Але як на разі тримую ся зато же
не хтіла высти такы дискусиі бы знаме же діют на наш язык
тіж силы котры котры не хут узнати стандарду ци інакше наруку єст
ім неузнати стандард ций час узнаючы же то єст діалек нерозвинений з
ріжныма вариянтами і так дальше і жебы тоты силы котры суді з
котрыма тіж ся треба рахувати в практиці не занеґували цілкови то мусиме
тримати тот стандард ґраматикы в <unk> рокы навет такы нюансы бо то
не є зміняня стандарду Такы нюансы не зміняня стандарду стандард є Нюансы
котры ся в каждым языку дію сут і они на мою думку
так повинны іти в тамту сторону Лексику можеме там выімати котра нам
деси ся затратила чы сме єй забыли Можеме власні тоты рішыня орфоґрафічны
робити але повіда мусиме тіж узглядняти тоты чынникы котры сут деструкцийны котры
выникают Свідомости тіж люди якы нове зві принимают я малам по нашы
стрічі по нашых рішыня дві опініі і ствердилам же ліпше помалы декотрычы
вводити як іти в якысий остру стеречку зато же свідоміст того же
то не єст якыса сутьова зміна а як зміна то іде з
передуманой якысой лоґікы структуры языковой І фонетыка не єст вызначником головным того
што мавити в языку лем сут іщы тіж інчы чынникы бо фонетыка
єст змінна фонетыка фонетыка никому не намітува зато же фонетыка каждый в
припадку каждого носителя єст інча В звязку з чым но то сут
діяня жебы ты повісти стратеґічны котры мусят быти передуманы але ідея ци
думка єст абсолютні слушна з тым як помаганьом собі обо обома вариянтами
а парадоксальні інтернет і електроный контакт Мі ся здає же тоту силы
о котрых го сте бесідували то сут такы силы же не знам
но котры бесідуют з лемківского языка неє Але пінязі на нього мож
братиж так ся мі хыбаль здає повіла На знеополиці гей пані професом
приде час то не так же я уникам Але не Ні ци
єзнав зялемати добрій ден святого Микола о тото є хотіл звіданя што
лем ся той Миколай принюс Нє то сут смутны річы Яме трох
святых Миколаів целя моі лемківскы студенти Миколая ествітили мало того не дуж
же они і на четю єм стрітила Миколая они мусіли Миколайови вершыкы
повісти то я тіж мусіла вам вершых повісти жебы жебы м достала
од того того Миколая котрий през студентів мі штоси переказал но а
дома тіж Миколай до мене пришол і добру книжку є принюс і
добру вагу жебы м ся добрі важыла так же барг єм ся
доволи натводарків Пані професорем помалы м Я з мойой стороны буду кінчыл
бо уж і так сме як ус загачыли о наступный проґрам тут
не єст проблем бы го пустиме кус пізнійше за што перепрашаме За
што перепрашаме Але то знате ту мы то єст жыве радийо так
само як інчы жывы інструменты має своі права і то мы на
жело тіж будеме реґулювати тото што ся в тым жывым орґанізмі діє
хочу Вам сердечні подякувати за заднешню бесіду Бо а тото лем іщы
тілко же же же же же же то кєд мы нажыво тото
креуєме то тіж мусиме выберати пріоритеты зато єм Вас недіганял з бесідом
перед <unk> годином повіт Но тото барз тішыт насит жем добрі Ідеме
в добру сторону Хоц хоц тяжко по каменистым пути але такым глубокым
переконаньом же маме за собом Кількости поколінь котры ішли в тоту саму
сторону і мы том самом дорогом што тоты поколіня перед нами ішли
Ідеме лем до того переконана інакше не была бы м так тото
заанґажувана Напевно знам же том самом дорогом котром придомном тоты што што
были і там в Републіці Лемківскій і створін Руской Бурсы в столітю
коли дбали про язык і тото жебы были Лемками котры ся требували
вмістити власні велиційску достомен і так дальше же ми тым самым путі
ідеме Ой мі ся тіж здає же же мы з радийом і
з портальом ідеме тым самым путьом значыт же ідеме в тот цусаре
неєдно корабле Я лем хочу потвердити лю то неєшто інчого Я нем
хочу потвердити інчого Я радию тіж уважам за своє А всеме тым
більше же сте обіцяли же іщы ся стрітиме в радию іщы і
в радию стрітиме Думам же може на початку року творяню была вам
при думках был вам при вшыткым цілый час в стуєнтскым місци радия
Пані професорі допере Пані професор Вараз Вам дякую за зато же сте
нашли кус часу хоц пятниця вечер вікен ся зачынат гей і там
цілком інакше ся думат уж пятницю вечызнам по собі хоц тіж фурт
роблю але але то інче думаня Серден на вікенд вікенд не значыт
бесіду при хыляку сіду при до другым тоні хыляка і роблю корек
прегляды вшытко і так же то не єст такє проблем Розумію вікендсы
то єст такє умовне басідити і робити Розумію А щыраземе дашто ой
мати робити то треба робити Добрі Добрі бо продолжаме темпу Дякую красні
пане редакторе дякую красні за бесіду заможні выповіди І представліня того чым
актуальні жыю і што роблю для <unk> Я дякую в імени вшыткых
слухачів і ансамблю Радия Лем фм то што ж До стрічы до
почутя в радию амо може скорше в нормальным жытю частийше дзвамте до
мене бом будут коротшы бесіды частійше бесідало Тримай ся дем кут здорово
вшыткых слухаючых здоровлю Но і на іщы мам добрі дотратны як до
кінця років до свяды Нового рока вшыткого доброго Дякую сердечні брак Добра
ніч Проєкт Лемковскє Радийо Інтернетове Стоваришыня Руска Бурса в Ґорлицях єст реализуваны
дзякі дотациі Міністра Адміністрациі і цифризациі Проєкт Лемківскє Інтернетове радийо Стоваришыня Руска
Бурса в Ґорлицях реализуваный є завдякы дотациі Міністра адміністрациі і цифризациі