Гіст в ЛЕМ.фм #40 - Бесіда з проф. Штефаном Дудром 22.10.2021
Еп. 40

Гіст в ЛЕМ.фм #40 - Бесіда з проф. Штефаном Дудром 22.10.2021

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “40 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #40 - Бесіда з проф. Штефаном Дудром - 22.10.2021”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: жолтня октобра р одбыла ся онляйнова стріча з професором Штефаном Дудром яку орґанізували вєдно Стоваришыня Ґоґівска Кресова Едукация і бібліотекы в Ґоґові Были Славци і.

Автоматычна транскрипция

<unk> жолтня октобра <unk> р одбыла ся онляйнова стріча з професором Штефаном
Дудром яку орґанізували вєдно Стоваришыня Ґоґівска Кресова Едукация і бібліотекы в Ґоґові
Были Славци і Польковицях До медияльной спілпрацы як партнер проєкту пришене было
і радийо ЛЕМ фм якого редактор Демко Трохановскій бесідуючый тото вводне слово
мал чест вести бесіду з запрошеным гостом Темом до бесіды было звіданя
одкале на Нижнім Шлеску взяли ся Лемкы по <unk> році Звіданя хоц
для нас Русинів очывидне то при тым тота тема дальше для вельох
неодкрыта і незнана Зато тым більше просиме выслухати тоту дискусию яку мож
было слухати єй нажыво в радию Лем фм Красні просиме Ввітам панства
сердечне на дісійшым спотканю наше дісійше спотканя бесвєнцоне тематові Лемку а дійшы
спотканя орґанізуване єст през Стоваришыня Ґлоґофска Едукация Кресова през Міньско Бібліотекы Публично
в Ґлоґове Мієскому Біблику Центру Церці Мійской Ґмінну Бібліотекы Публичну в Польковицях
враз очывісти з партнерами і враз з Піяців всеруд котрых знайдує ся
руж наше радия ЛЕМ <unk>A За помоцом на каналах турго ріж Паньсво
могло слухат дісійше наше спотканя нашым другім гостєм єст пан професор Стефан
Дудра Вітем пане професоре Вітом редактор Вітам вшысткіх Паньсмо Вєчу Найперш з
дінікарского Обовязку запитам чы ся добре слышыме чы чы чы чы вшытко
технічні маме юж зробліоне Добре слыш добре відмен редактора так же місцями
Бардо ся тішы а я тых єщы припомн же діж <unk> пазірника
<unk> року то трансмісию проваджіме руж на <unk>onoвскій Едукациі Кресовой То ґлувный
канал відео з котрым попрез тури можеме дісяй ся видеть і слышеть
Найпер хыба выпада мі представит ся дісійшого нашого зацного гостя Пан професор
Дудра то професор Університу Золено Ґурского доктор габілітуваный Наукомуністичных в закресі гісториі
абсольвент высшой школы Педаґаґічной в Зоній Ґуже а од <unk> року директор
Інституту Науко Політици і Адміністрациі раз переводжонций Рады дисципліні наукі о політице
і адміністрациі і рєрівні працовні бадань над міншостями народовыми і вызнаньовыми Всюд
ґлувных заінтересувань бадавчых заінтересувань пана професора можеме вымінит політикы вызнаньовом політикы народовостьовом
політыкы реліґіі чы теж квестиє звязаны з мійшостями народовыми і етнічными чутай
Не діво хыба нє не одкрыє якых велькых же в щеґульності дотичым
те заінтересуваня бадавче споєчності Лемковскій Наш Дісійшый кост тотиж єст автором і
спілавтором ораз редактором понад двусту публикаций в тым осмю моноґрафіі выміны ту
такє ксьонжкы як Польскій Автокафолічный Косюл Православны в обшыри політикы візеньовий ораз
політикы народовосовий Польскій Людовой і третішлосполітей Lemko<unk>c ци теж митрополіта Діонізы Валединьскій
Церкві в Дєспоже з дію в православной діцизиі в Вроцлавско Щеціньскій поза
мало інчызном Лемкові на Зємі Любовскій То бы пан професор Дуда то
руж прелеґент і модератор около почас около <unk> конференций і симпозів науковых
кєровник і членик комітету наукового <unk> конференций спілпоміслодавця і орґанізатор проґраму мідженародовых
конференциі під назвом Лемкові Бойкові Русіні істория культура материяльна і духова То
Реализация теґо теґо той ініциятивы зостала розпочата в <unk> року в Інституці
Політолоґіі на Університеті Зірноґурскым Опруч того промотор шести докторатів ораз около прастмаґістерскых
законченых наданьом титулу Маґістра Гісториі і Політолоґіі І р пан професор Рецензовал
понад <unk> пісон прац Маґістерскых Додам іщы же пан професор то редактор
начальнича сописма Пжеґля <unk>n<unk>er<unk>e<unk> спілредактор рочника Православной діцезиі Вроцлавско Щеціньскій а р
пан професори з члонкєм Комітету Наук Політычных Польскій Академіі Наук на каденциі
до <unk> р пан професорі члонкєм Комісиі Спільной Жонду Мішости Народовых і
Етнічных од <unk> р ораз єст члонкєм зажонду Свіче Inur<unk>i в Штоккольмі
Чи то повім дотера пані Превосоче ся зґаджа Так пані редактор вшытко
ся зґаджат Діку заднам іщы раз сердечні пана професора перепрашам одразу слухачы
выдає мі ся жен пєс о іменю Галка котрых дістам в тле
Лемковскій пєс з лемковскым мінієм діс там раз ся утішым мам надію
же то ся стане Мам надіє же мені то вшытко здало нашым
слухачом і нашым відом А тематем дісійшого нашого спотканя Вымысльоным заплянуваным през
орґанізаторів єст такє здане запитаня скол Лемкові мешканци Дольного Сльонска по <unk>
року І так ся всумю вірісіньства професорем жебы не Выобразіт собі же
Ломкові наґле приблиз Космосу же наґле зналезлі ся ді в якій в
якій місци на якымсь териториюм мусіме зробит ся якій різгісторичны навет так
по лебках навет так жебы то не был такій выклад академіцкій одразу
запитам пана професора Лымкові І запитам титулем ксьонжкій пані професор Евы Міхны
то ґрупа етнічна ци народ Так вім зачол може дзінку Пасановны пане
редактоже Трудне питаня на сам почонтек Лемками займує ся хиба од понад
ляты посвянцілем Лемком як першом свойом працы науковом працо маґістерском писаємо о
сопросадництві Лемку в рамах акциі Вісла на терені Повяту Шпотовского Моя оповіст
бесні осцилювала вокул тожсамости Лемків То єст мысль же темат засадничы руніж
такій лемковскій дроґі до народу Але также ты выдажыня о котрых бенде
хтіл мувіть оне в дальшій чести мойой оповісти оне Осцилювали вокул тожсамости
будували тожсамост і мысль же барзо єм взмацняли выдажыня історичне о котрій
бендемовил в дальшій ченсі Я позволю собі на почомтек повіді трохы О
Як уставодавця здефініювал приналежніст народовом люб етнічном і зналязлом дефініциє в уставі
з <unk> марца <unk> р Я позволю собі єм зацитувать не мал
бы то выклад Академіцкє але найст для мне в тых баданях котре
провадзы барзо істотны одцитує Приналежніст народова люб етнічна то декляративна опарта на
субєктивным одчутю індивідуальна цеха чловека выражаюча його звязок емоцийональны культурови люб звязаны
з походжыньом роюців окрисльоным народом люб вспільнотом етнічном Конец цитату І тутай
уставодавца в спосіб єднозначны квестиі приналежности народовой люб етнічной позоставля індивідуальному одчутю
каждой єдности Я то бы то єст істотне для дальшых моіх розважань
Повім теж же єстем Лемкєм бо тако мам тож самост Татуж самост
осадзона єст в культур лемковскій осадзона єст в традициі лемковскій і осадзона
єст в языку лемковскым котры одєдічы лем по своіх по своіхіх пшотках
Цо важне ршой мойой выповіді то хтіл бым підкрисліт же підмуване непрезе
мні бы я уж поділем тутай Децизиє в тій квестиі она як
бы выніка з мойой власні тожсамостю о котрій мовим Але важне єст
же підымуваны перез Лемків індивідуальны децизиє в квестиі власной тожсамости народовой в
моій опініі не моґом і не повинны быти предньоты моцин зевнетных Сон
они незбывальным правем каждого чловека Варто підкрисліть же каждый народ твожом люди
кружі уважают же належом до того самого народу Я позволю собі єщы
зацитувать історика Нормана Дейвіса котрый писал же цитує Почутя народове єст в
ґрунті же квестийом віяры глбокым переконаньом дотичом тожсамости даней даной єдносткі І
тутай на тым днин закончу ты квестиє мовце о тожсамості тожсамості Лемків
Так до тожсамості хыміщы дойст певніше вруціми Ґмім принаймні вруці при концу
дісійшой розмовы але барз ченсто вваж якымсь елементем тожсамости альбо вызначникєм лепший
люб горший тутай них хы з паном професором дискутуват власні о тым
же тож самості полега зевнентшным оценом чуют якій зевнентний альбо не повинна
єм наполегать зовнешній дискусиі Єст етноґенеза як бы сме в двох словах
повіділи скот в Лемкови походжым тонґло <unk> взяли віме же маме етноґенезы
Волоско ци літосикронізация Волоска єст а мітычна од білых Хорвату якы З
той перспектывы же єст то недо конця збадане і єщы властівє гісториґрафія
ци украіньска ци польска ци воґуле святова не дошла до консенсусу Ск
Лемковий походжыл Так повімы на вступі окрисля діті Лемкові мешкалі перед акцийом
Вісла пред выклевысідлинями бо дісяй беме концентруєме ся на акциі Вісла але
вікшост Лемків ф Мусім о тым памятат зостала пересєдлона на Украіны в
лятах <unk> До того моменту до лятых половы лят <unk> замішківалі в
такій звартій масі Бескід Ніскій заходнє крайнци Бєщаду і сходнє обшари Бескіду
Сондецкого ці такій обшар называны Лемковщызном люб Лемків Лемко Лемко Лемковином но
є скілька теорий І то чым пан редактор вспомнял то теория ма
то до себе же позостає позостає теорийом і і дісяй можеме власні
мувіть о теориі Єдной з теорий лянсуваной през бада в іншости през
бадачів украіньскій хотя сон теж выонткы ктры Выхол з такого заложыня о
чысторускій етноґенезі Лемків і тым самым же Лемкові належот до народу украіньского
су єдном з украіньскых ґруп етноетноґрафічных В окресі мізвоєнным появила ся руж
теория барзо політычна моім зданєм а мяновіче о чыстопольскым походжыню Лемків Звязане
то было з таком польском політиком польонізациі польонізациі Лемковщызны представителем был был
Александер Бартошук котрый видал таку сяжкы Лемкове запомяні запомняні Поляци Ваш не
так же та теория о походжыню од біялых Хорватів Білохорватска Лемкове она
шыроко функцийонує срід сполечности Лемковскій розповшыхньона єст теж теория котра му фалі
осадництва Волоску Руского такя з другій половы <unk> віку на кором то
мали ся нібы зложыть ріжны елементы елементы етнічне внику котрых повсталі ци
вытворила ся ґрупа етнічна Народ народ лемковскій То сут такы властіве ґловне
ся теория трацка котрой Сулімірскій бодай же професор Сулімільскій писал Но теориі
соне функцийоную сфункцийонуют всюд Лемку але не тых всерід Лемку сюд бадачі
займуючых ся ґенезом етноґенезом Лемковщызны і походжыня Лемків Так но і обявим
ся власні тутай запитать на іле Те вшыткє теориє котры дотыкают етноґенезы
вплывают на дісійшу тожсамост Лемку Бо єднак то скон ся взяли сме
але як ся як ся укшталтували сме або скон ся взяли сме
ведук науковцув а Як ся уформували сме то сон хыба трошечкє ружны
сферы то сон дві ружны престренє в котрых власне бы Еґзистує свят
наукови чы теж навет мітолоґія Лемковив Я слышаєм так одразу повім слышаєм
кєдись тако тако теорию власні звязану з навет може ні з білами
Хорватами хотяж може она ченьсово дотыкат же претіж на приклад єслі єслі
свєнці братця солу інсци ци ліметоды Прислі зостали запрошені на Вельку Моравы
но преціжы Докму ся ліпший сліпшы до нас до Лемкув до Русину
як пан оцені такє міты за ужытельскє позостаю єднак в сфежы міту
і не маю потверджыня в баданях науковых туры сут проваджаны власні Но
трудно трудно то оценя номіты жонцом ся своіми правами Тоди мусіли бы
сме без вотпіня власні браця цирилі методно пришли до православной людности Рускій
Русиньскій властіве може русиньскій то бы было одповіднє одповіднє сформуванє так мі
ся так мі ся выдає мі ся же в тым аспекті то
потребны сут такы барз поґлымбіоны баданя медиєвістнисту особ котры займуют ся тамтым
окресом але баданя котры вольны были бы од честні поставляной гіпотезы бо
выдає мі ся же барзо ченсто ты баданя сут проваджены уж под
певном певном гіпотезом в залежности од того якси бадачы і теж з
якых паньсы ты баданя баданя проваджам бо тутай выдає мі ся же
ключовы для Тожсамостю Лемку в вальці о той тожсамост о дродзе Лемків
до народу єст становиско якє займую бадачы украіньсци і я і то
оні пропонуют в своіх баданях м же то вокул тего ріж може
оссильоват си оповіст о тожсамості Лемків бо тефасні діяня украіньскє в стосунку
до мешканьс Лемковщызны оне ченсто побудзали Лемків до дялань На жеч кшталтуваня
альбо взмацня власний одрембной тожсамости Я мислю же то діяло ся уж
в дев <unk> в <unk> але теж побудза нас до дялань і
в віку I Ну так і одразу бы м хтіл запитать знана
єст напевно пану професорови Мапа в сумілянсувана і сконструвана през професора Маґочієґо
єст то мапа тзвай Карпатскій Русі мує так званий длятого же єст
то мапа кором самі Лемкові цилі Русіні Приймую якє яко своє такы
історичны територию місто мапа мапа заседня Русінів бодай же <unk> р Не
вім чы добре в каждым разі почонтек <unk> віку Бо тутай бам
Чеш выясніт вшыткым нашым дісійшым слухачом відзом квестиє тыж назывніства Лемкові Лемкові
то єст назва ужывана властів тых в Польсце бод в краях сконт
Русіні з Лемковщыны зостали ци пересєдлені высєдлені люб теж самі ся релокували
наприклад в рамах еміґрациі і конця од двер <unk> конця <unk> віку
Ту занім спитам іщы о ты квестиє гісторичне то хтіл бы м
пана попросить допрецизуваня власні етноніму Лемко а Русін лю Карпатскій Русін Мешканци
Бескіду того територию котрый называме Лемківщызном уж вали нас самоокрисляли ся як
Русині Назва Лемкові зостала ім надана Призлюднош польском то мала теж такій
характер пшезвискови Лемкові ци Русіні Надужывали слова лем тілько Так принаймні твердзом
твердзом знавци тей тематикі я не бадала мету доґлем Опєрам ся тутай
на літератуже але назва Лемкови мала поноч ма характер пшезвисковий Але она
пізній в пізнійшым окресі приєла ся Я розмавлялем з присідленцями розмавлялем з
моім дзядкєм корий походжы спьорункі і там ужывано окрисліня Русіні Лемкові а
назва в пелні приємт на зімлях захоні попшесідню по акциі Вісла Власні
я бы м хтіл тутай запитать бо моя бабця св памя уроджена
была в <unk> року єщы перед Івал змарла в року в <unk>
І ниґы в жытю то така така цікавостка до <unk> р не
зміняла місце замішканя мішкала бодайше в трех ци черех панствах так Але
Але ниґы в жытю не мови особ яко Лемкіні особ яко Русінка
Ціли сам тен етнонім фактичні кєдись наданы през лем през науковцу бо
єднак етноґрафія ци украіньска ци польска барзо хентні враз з романтизмом пізній
позитивізмом входіла власні на Лемковщызны баданя збераня збіраня материялу в збіраня дзрюдел
хыба концувка ХХ віку єст ту найнайлепшым найлепшым прикладом і фактычні Лемкові
яко етнонім істнилі властівє тілько Но до Мєнзивойна в в такым дискурсє
етноґрафічным так мі ся выдає Бод наприклад етнонім Лемку воґуле ся не
прил мі прил на теренах дісійшой Словациі чы чылі історичній Подкарпатскій Русі
чы в непряшовскій Русі чы теш на дісійшій Украіні на Подкарпатскій Русі
Аднак єднак історийоґрафія чы наука украіньска прубує мовит о Пршовщызні яко о
полудньовой Лемковщызні Чыти єст тот якій такій релікт названя чогось в перешлости
наданя єму назвы но але он ся сам Зауж мі по полносной
страні Карпат псєл але пополудньовый уж абсолютні не так здецидувані так Я
мислю же тутай был з плодій выдажынь політичных мисль же може предшыткым
цежшы в окрес міджевоєнным джыня до польонізациі Лемків ґраніж жонду польскєґо участных
влад на же ослабляня тіж Украінців в выгодным моменті очвістє ци ситуация
передпершой войны о котрой мисль же за хвили бєме му напевно єст
то темат заґадніє може так то окрисле барз скомплікуваны і так як
уж повіл лем Лемкове мешканці Лемковщызны окрисляні самі себе Русинами то дякую
за то одповід за тото за то допрецизуваня Длятого вручме до той
мапы о котры ом спитаєнций мапы засідня мапы Русінів там ді мешкали
перед Іойном святовом ту выдає мі ся же єст то почонтек такій
бы м повідал новей і барз тяжкій гісториі Русинів в огуле Лемку
в Польсце то хыба щыґульні в істориі віку котрый но муц так
барзом евемістичні не ощензіл начи не был за барз леґій для Русін
поневаж в пшеденю І войны світовой маме нагонкы на Лемків на Русіну
тых жыючых щеґульні тых жыючых по пулночній страні Карпатцілі на теренах дісійшой
Польскій пізній мами войны святовом першы в Европі обусконцентрацийний концентрацийний в курым
І увензьоныбілі Лемкові цилі цала інтеліґенция цала цалы квят народу так може
м і повідець тутай бы м просіл пана професора кілька словла бо
то єст шонтек ґегенны двеку цілі того процесу Бардо травматична його для
Лемків яко народу для Лемків яко яко споєчнос яко вспільноты Такы пані
редакторе звяцам ся ж до паньства котры люджы нас слухают В діях
каждого народу сун такы каміні мільове котре окрисляюм його тожсамост дефініюм його
тожсамост і власні в істориі Лемкови я бым должывал того окрисліня Лемкови
тутай но приєло ся і діся єст єст популярні популярні ужыване І
те каміні мільове тей в будуваню той тожсамости оне появили ся в
істориі Лемків появіли ся власнім в двостим віку І я позволил собі
те камінє мільове вымініть Першы то обуз інтернуваня так он был называне
в Талергофє В окресі І войны святовой де інтеліґенция лемковска была была
візьона другій такій камінови ры підкрислюючы тожсамост народовом Лемку То Руска Людова
Республика Лемку котра повстала в <unk> року в во Фльоринце Треці Камінільови
звязаны уж єст з другом половом лят четвердестых бенды то єст обуз
концентрацийны В Явожнє Так в Явожні припрашам завісілем ся на секундкы обуз
в Явожнє і он єст полунченый з акцийом Вісла Я мисль же
акция Вісла то єст ден Камінови котрый окрисля до дня дісійшого тож
самос етнічно тонародовом тож самоснародовом Лемку Я на конец повім для чого
ужывам тут дай заміня не може не повинен лем тож самосетнічна і
тожсамостнародова І мисль же то сум те елементы куре конструюм нашом тож
саму тож самусь Лемкув до дня дісійшого з рештом чы то література
ци гістория мы ся того мы ся до того одволуєме То вруцьме
до тых тек В кільку зданях навет так жебы припомніть трохы розшерить
ґеген на І войні свемку яко першых інтернованых в Талергофє і в
першым в Европі обозє концентрацийным но і тутай Васівє вшось Но праві
в іншым праві цала інтеліґенция была там інтернована каждый Хто был в
якій спосіб освіцоный по школах был там інтеґруваный неяко яко вруґу участного
панства монархіі габсбурскій і Кончыт ся война в <unk> р дзякі стараням
гіспаньского ксєнця і замкнінты тым талергоф і інтернувані соувольнені але єднак досвядшені
тым двотлетнім побитем в тым обозі інтернованя і маме <unk> рок Водролісон
оглаша своі тезы в котрых муві же наґже Повоєнный лад в Европі
по розпаді велькых паньств велькых тутай міл на мыслі пред вшысткім і
Німцем хыба Австро Венґры повоєнный лад мусі ся одбыть на засадіосамостановліня народу
в чылі того Там ді хто мешкат ма окрисліт ся сам становит
ся то ді хце мешкат В Лемкові закладаю в <unk> року <unk>
грудня Повіцу во Фльоринци як спомял Лемковску Республику Людовом Оночві нічмала ся
за дого поніва на Медженародовой Арені Політичной не міяла шанс хыба ся
ся утримать но але была таком вельком маніфестацийом Власні тожсамості юж не
мовє о окрисленю ся в даным паньстві ци выділеню ся якій границами
але в якій спосіб юж дісяй але але теж на тамтын час
пан Мыслі мало значыні міло значыня то выдажені же Лемкові оголосилі свойом
ефемеричном републикы німній єднак был то велькій політичны і тожсамостьовы маніфест Так
бы без вонтпіня я уважам же то єст єдно власні з тых
як повітя мільовых выдажынь в тожсамості народовий то было ній велькє паньстевко
лемковскє Утвожены в выніку розпаду Австро Венґєр в выніку розпаду повставали дужо
дужо вікшы паньства одроджіла ся памствовост Польска я тико хтіл бым єщы
усвідніт же в склад той републикі котра повстала <unk> грудня <unk> р
во Фльоринце вешли рускы рады котры повстали вчесній В містах в Весях
Лемковскій в Ґладышові Повятова Рада Руска Рада в Снітніци Рада Руска в
Креніци для Повяту Новосондецкій гой Новотарского Повятова Рада Руска в Саноку поволано
начельном Рады Лемковщызны Хал мым теж підкрисліть же Лемкові лічба Лемків в
тым окресі на польскій Лемковщызні цилі по тій пулночной строні Карпат токо
<unk> а може і <unk> тисяци осуб такы сон шацункы Тутай повстанєй
републі котра была была наставляна прияла орієнтациі проросийском но теж о тым
належы памятаты хтяно будувать паньство вось в опарцю о якє інне паньство
інне моцарство і то Мысль же тутай теж выкорыстывано досвідчыня на вклад
одраджаючого ся паньства польскій ді ружны орієнтациі в окресі І войны святовой
функцийонували єдночасні была маніфестем і то єст барзо істотне Такым маніфестем антиукраіньскым
тутей Псіла одмінне становиско одмінном опциі од повсталой в Лістопаді Републикы Команчаньскій
кора была така проукраіньска і мало того делеґациі З Републікі котра повстала
во Фльоринци были обецні на конференциі парискій Тай там ді децидувало децидувано
по воєнной мапє мапі Европы Ну так но ту треба хыба додасть
іщы же же єднак лідеры той лемковскій републікі діж завязал ся жонды
цалый з премєром з міністрами з премєром Ярославом Качмарчыкєм єднак мимо вшытко
то же Лемковска Република повстала то было ефектом тего же політичні не
дало ся звязать з Русинами по чехословацкій строні ґди нестети Масарик президент
Масарик не видял в своіх велькых політычных плянах сенсу єщы задзєрат ся
з теренами до котрых аспірациє мало млоде паньство млоде паньство польскє німній
єднак лідеры той Лемковскій Республикі брали удял і вспілпрацували власні в фанолоґічных
подобных рускых радах ци в Старій Любовні ци в Пряшові чы теж
з тыми котры завязували ся на Подкарпатскій Русі кора вышла по порозпазі
Австер Венґєр до складу Чехословациі Но і добше Мамедзвоєнну Польскы Єли мог
додать то я м же Кількувала втеди уж ідеат того народу карпаторусиньского
карпаторусинів она во вчесній ситуациі політичной не могла быти зреалізувана але мысль
же варте підкрисліня єст то же хоча Републіка зостала зліквідувана през войско
польскє зостали арештуваны лідежі привудци Републікі Блісанджені под зажутом здрады стану през
жонд польскій то сонд як обывателі польскых увольнюют вшелькых зажутів і уневіннів
Мычал же же пожа проже Но мысль же то єст елемент барз
барзо важный в тожсамости і тожсамости Лемку власні тен елемент з <unk>
р Ну і поволі зближаме ся до того наступного каміня Мільового о
крым пан професор повідал і котрый єст тематом дісійшого нашого спотканя нимній
мам єщы т окрес мінзвойна Маме тых лідерів ктры зостали єднак Спацифікувані
так навет могли повідеть Зґашені по по тым як Лемковска Республіка Людова
Лемку Русиньска Республика Людова Лемкув тако нас діс названа цеж през істориків
зостали зґашені нектужы троха як бы ся одсунелі але на ней выросло
Цалковице нове Я бы м повідал таку тезы нове поколені Лемку котре
уж абсолютні кореспондує з том тож самостюм котром виджіме дісяй кору маме
вспілчеснє то значы уж до пришлости перешли іде на приклад старорусиньскє чылі
те такє старорускє такій огульной вспільноты в сходньословяньскій рачей уж до Ламуса
перешлы перешли з малыми винтками очывісте якєсь русофільскє запенды то теж мало
значыня хыба то же Росия в Біндичасі стала ся комуністична Нікаждий поділял
тын поґлян хотяж білітациі но і выразні закреслил ся такій локальны закрисліла
ся така выкшталціла ся така локальна тожсамост Абсолютні одремна од украіньскій і
абсолютні одремна не маюце ніц спільного з росийском Ят подам приклады м
то єст на приклад утворженя апостольской адміністрациі Лемковщызны ци і єдносткій адміністрациі
в рамах Косола Грекокатолицкого котра была Одцінта од втеды украізацийной політикі Пшемысля
і тамтой катедры і єпискупа Коцуловского власні по то зо взгляду властиві
політычных нереліґійных політичных в Лемковин і сілібі Насілем украінізува украінзуваніцо втело ся
в рамах костьола грекотолицкого Мамек злізци руж діє діє язык лемковскій вході
до шкул цалым пана професора попросит вас ся коментас якы Тамты часы
і власнє те выдажыня кореспондуют з дісійшом тожсамостю Лемку і додам єщы
же то не был почонток то было тыкто предужыня того шо ся
діяло іщы перед Пєшовойном Свом бо вс Русинів вшыткых Карпатскій Русінів в
Вастіві Лемкові білі Пірсі З выдавництвем з ґазетом ґазетом Лемко з <unk>
уж з початку <unk> віку котра не была писана тым архаічным язык
і языкім язычєм ци якым трохи злюсифікуваным тым уж васівє была писана
тым языком котры мувіли прості люде ци попросту народ Хтіл бы м
пана Васні допитать о реляциі власні дісійшой тожсамості а тей тура власні
зачала ся роді на початку <unk> віку псервала єм война і пізній
была континувана власні в постаті впрованя языка лемковского до школ чыташ чыташ
заложыня Апостольской адміністрациі Лемковщызны Я мислю же ты выдажыня щеґульні з окресу
мінзвоєнного не сун фундаментальны А те процесы тожсамостьове Споры руніж тожсамостьове они
сот ом обецнє обецны руж всучесне Фактом єст же адміністрация апостольска адміністрация
Лемковщысны зостала утворена през Кренді Інтеліґенциі лемкоскє же і такто могы окрислить
тура протівставляла ся украінізациі Я мислю же в окресі міджевоєнным то два
нурды властіве Лемкові кры хот быть Лемками Русинами ораз донжыня Украінцив кружы
зміжают до украінізациі і украінізациі Лемковщызны Я вспомну же важным выдажыньом в
тым окрисі были повроты Лемків до Православія бо консеквенцийом тых поворотів хотяж
они ся закончыли туж перед поволаньом Апостольской адміністрациі Лемківщыны але консеквенцьо Повроту
было восні утворжыня той єдносткій адміністрацийной самодзільной єдносткы адміністрацийной Косола Грецкокатолицкого в
Польсци выдає мі ся же власне в окресі міджевоєнным барзо сильні барз
сильні народіл ся тенд тожсамостьови всрід Лемків в Польсце і такым моторем
напендовым того руху без вонтпіня было джыня до украінізациі Лемковщызны Претівставєм украінізациі
быть власні мала быть м іны апостольска адміністрация Лемковщызны Та адміністрация яко
єдностка костєльна бо так єст війшости пощыґана але она ружніж мала дуже
значыня для розвою тожсамості лемковскій мала дуже значыня для научаня языка лемковского
бо перші двай адміністраторы лемковсци Мастю і медведскій дилі здецидуваными протівниками руху
украіньского То змінило ся трохы пізній уж в окресі выбуху ІІ войны
свойой в часі ІІ войны св Але можеме додать для чого Но
змінило ся зо взглядув політичных чытало істніть паньство польскє окупация німецка і
і концепция Украінців о будові власного паньства в опарцю о Німци То
том же ґлувны такій всключе ґлуны ґлувны чыннік але врацаюч до апостольской
адміністрациі Лемковщызны она зервала з украінізацийом церкви уні церкви грецко грецкокатолицкій то
єст мысль же фундаментальне для того окресу Выдає мі ся теж же
єст то выдажыня котре в якій спосіб окрислило будове тожсамости тожсамости Лемків
Я подам кілька прикладів для чого Враз з повстаньом апостолскій адміністрациі Лемковщызны
зачал то приносить з Лемковщызны ксєнжы украінофілів котрых до того моменту вряч
тутай на Лемковщызны присылано клерику Апостольскы адміністрациі Лемковщы кштолзоновс не в семінариях
в Львові і Чымыслю дісянкали як дебы тым ідеамі украіньскыні леж в
Кракові Ченстохові пізні так же в Тарнові Тарнов тоты в нетляло тего
Так так там дудно ріж то кілька осродків алетарну в так єдным
з важнійшых Мало того адміністратор Василь Мастюк заказал літурґічных спєвів в языку
украіньскым по украіньску В <unk> же не спотыкана В <unk> рок колейны
адміністратор медведскій заказал духовным крузы полніли послугы на терені адміністрациі Апостольскій пренумерати
і чытаня часопис украіньскых То было выдажыня без прецеденсу бо мисе же
Паньство котры інтересуют ся історийом Лемковщызны в окресі мзивоєнту Лемковщызна была заливана
часописмами вуґлексіжками в языку в языку украіньскым така орґанізация просвіта хтла з
Лемків зробить Украінців І тутай те елементы то сут елементы незвыкле істотны
в діяльности апостольской адміністрациі Лемковщызны Єщы чула зафобє з конверсийом на православі
але ты конверсиі властів є в <unk> р закончыло Найвякша іх скаля
мала місце в лятах <unk> тзв Схізми Тылявскій а закончыла ся єй
ґенеральні в <unk> р ведуґружных зрюдел около максимане <unk> тисяці Лемків на
Православє То теж єст істотны елемент для пізнійшой пізнійшого кшталтуваня ся тожсамости
Лемків власне обецност церкві православной появліня ся церкві православной по віках необецности
бо мушы підкрисліт з обовязку історика Лемкові яко ґрупа кєды зачали ся
діс кшталтувать На самым початку были вызнаня правосла православного Допер пізній Лемковщызна
враз з децизийом примыском стала ся грецко ґрецкокатолицка тенвонтек православія яко іщы
порушы пізній бом без міл засадниче значыня для тожсамости Лемків в под
войні св Постарам ся выясніт теж для чого Як ся тішы же
пам додал бо я одразу прискочы єм до тых барзій політичных же
тож само дзінкую же Пан єщы весні вспомнял о поворотах до православія
длятого же то увідачня мімо вшытко же тым Еманципация в рамах костьола
ґрекокатолицкого ци теж еманципация Навет з конверсийом в рамах косола Православника была
чыли цілі та реліґійност было для Лемків барзо важна тен такій Ны
Рок літургічны цинны рок літурґічны был для Лемків заважный і в рамах
власне тых інституций реалізували р свойом тож самой Чы добре мысля Бардо
добре Пані редактор Я мыслю же През деле декад Тот церквє православна
і ґрецкокатолицка Муві о декадах уж вы повоєнных мови о декадах по
<unk> року То церквє православна і ґрецкокатолиц ска взяли нас є были
такыми ношниками і тожсамості народовий Лемків в єдным в єдній зо своіх
ксік написалам што займує ся косолем православным ачовик костюл ґрецкокатолицкій єст міблизкій
і знам ргічном історию Але писом о православію узям такого окрисліня же
по акциі Вісла власні Церкєв стала ся в ґлувній міжы депозитарюшем тожсамости
народовий Лемковив Я трохи выпшем час як пан редактор му не позволит
то выясню длячого так ся так уважал Так і длятого присмі одразу
думаме I войны святовом Нє сліж так маме то в істориі Лемку
в Русіну в популносній страній Карпат в Біґулце Зенами ся ІІ Война
святова опроч того же приходжом же же Европа і Польскє окупую назісті
Як уж пан вспомнял украіньскій рух народови Оун ци пізній свожене упа
прубую в рамах в рамах тей офенсивы назістовскій створит своє паньство Віме
дісяй з істориі дісяй з перспектывы дісійшого дісійшого чловека жебы была та
пруба неудана не мі єднак в однесіню до Лемків на прикладі апостольскій
адміністрациі Лемковщыны чы чычы чыты ци мы іных аспектів дзялань на прик
політик украіньскых звязаных зо своткым Краковскым торий в сумі был досить близко
близко Лемковщызны Апостольска адміністрация Лемковщыны там стере приймує адміністратор Маліновскій котрый ся
титує наґле єст адміністратором Апостольскій Украінцу з Лемковщызны Хіба так то было
Там єст певна вспілпраца з Хансом Франкім Заістами і так дале Но
і так направды лемковсци ксенжа сон інтерновані нап в кєльцех были канцлер
Масцюха єбіскупа недошлого єбіскупа бо як ся му зостало трути але то
тыкто така пльотка попосері Лемку была в <unk> року бо змар якось
предчесні іщы перед тым як як обєл сак єбіскупів везразє іста політика
ІІ войны св Я б не хтіл єй за барз тутай мысіть
бо відомо єс каждей бы ся міть залужми своє паньство Украінцом ся
то не за барз удало а при тым мілі нехлюбну оказию вспілпрацуват
ся з назістами Немній єднак мато якій вплыв на пізнійше діє повоєнных
територию дісійшой Польскій малой локальной ойчызны Лемків чылі Лемковщызны і Рок <unk>
Цо ся втело Длячого Выдає мі ся так ся му же то
вшыткє або пробує ся усправедливість ты вшыткы дециє же то вшытко повстало
в Москві Акция Вісла і так Но добре Украінци залужме же зато
же спілпрацували з Німцями а Лемкові для чег зостали выседлені Альбо зачали
быти высєдляні в <unk> найпершы на радєцко совітскы Украіны а пізній в
рамах акциі Акциі Вісла Но Ситуация была скомплікувана в Осівє почутково щеґульні
влады локальны влады повятовы в вельох припадках выступували перетів высєдляню высідню Лемків
З рых поводів почынаюч од господарчых але также о політичных Нак політичных
кончонц писано на прик же Лемкові были лояльні ци зправдом вобец панства
польского же помагали цо было барз істотне в зміню ся ситуациі політичной
і ґеополітичной же вспірали левіцовом партизанткы Укрывали на прик промінентны ґапузнінь політыка
польского владислава Владислава Ґомулке Выдає мі ся єднак же приважыла ы В
Польсце під конец ІІ войны св і щыґлій в <unk> р концепция
будовы паньства народового значы паньства позбавоного мнійшости народовых Тым елементом уж є
тутай такого окрисленя чыщыня етнічного польскій было высідлянє Німців котрых уважано тутай
за таком безпосередню кары за діланя Гітлера Высєдленя людности украіньскій з Польскій
з терену в полудньово всходній польскій і з заложыньом учестных влац было
цалковите іх высідленє на Украіне раджецкым і Лемкув подсямнето под людностю украіньском
помимо петиций з приціву выязду до Варшавы І тлумачыня же Лемкові то
не Украінці і не міли ніц спільного з діянями Украінців в часі
ІІ войны свой Те перше в пересідленя з ляк <unk> на Украіны
радєцкому не властівє Розбіли Лемко в взглядом демоґрафічным Веду ґружных шацунків ям
ся же трудно бет докладне дане але понадто <unk> тисяців Лемків выєхало
в спосіб ченстьово добровольны але в іншости пот примусом на Украіны Выєхали
чыс то розділяньс родіны выєхалі з ріжных теж поводів бо то о
тым теж належы належы належы вспомніть в каждым бундзіразі то переседлені на
Украіны допрови до Може ні цилковитого але в дужой вякшосисті затартя тожсамостю
Лемковскій всюд тых высєдленців Я бы хом запитати Пані професоре бо барз
често в васіє гісториоґрафія По <unk> року єсли споминал огли о Лемках
або людях з Лемковины з Лемковщызны но то єст єднак наука котра
была трошкы під бутем под бутем комуністичным Не можна было писат вшыткого
не можна было бы вольно выражать смыслі і єднак затарло ся в
памяті же В памяті воґуле і науковей бо не было цитуване през
<unk> понад лят же ґлавным каналем была заходня Лемковщызна Лемкові были курєрами
А <unk> власне през Бескід Сондецкій на Полуднє Европы а на другу
струну Карпат бо там был властів Пшесмик но през татрі не дало
ся перескочыть лицютко там там през Мушыны і през долины Попраду давало
ся тора зробить ґлувныма курірами білі Васні Лемковий бы як мі хто
жебы то выбяло же Лемковині не тілько ділали в тых в той
партизанци ліцовій чы комуністичной врент шы але руніж як найбардій В ружных
рухах опору котры протівставляли ся назіздом Здесидувані так о тій партизантци умкнелом
і то о помаганю власні курєром о вспартю для польского паньства Пузімного
Там Ламкові руніж дилі заанґажувані длятого теж з ріжных зрюдел плынуло інформациє
ци того саможодунійшого щебля чы вышшого о такій лояльной поставі Лемків вобец
Поляків в окресі окупациі і мысль же то єст теж барзо істотне
важне для пізнійшых льосув Лемків Но і маме тым років се сме
уж по акциі Вісла а Чилі Для Лемків яко вспільноты яко цалости
яко споєчности Яко в спільноты велька ґегенна треба зоставлять Не тілько маєтек
ден фізычны тын намацальны дом добитекы крови коневозы засяне збоже корез должыло
Выроснуть не можло дойжет ся жебы єй зебрать міць цо єст тілько
теж єст то страта Не тілько теж територияльний той вспільноты кора єст
теж барз важна при конструваню тойсамости при памянці тай при памянці історичной
але теж цилковиче Розбіта єдно з той вспільноты Цілі в Лемкові на
Дальным Шльонску стазині през комуніст на теземє сконт комуністі высєдили Німцув Но
і як то ся зачело же альбо Затам питанє мож од другій
страны Якім цудом мы іщы дісяй яко Лемкові єстесме еґзистуєме скоро та
політика о котрій пан професор вспомнял была єднозначні наставляна на вынародовієніє Та
політика в стосунку до Лемків але также до позосталых єщы в Польсце
мнійшості народовых она зміняла ся в цалым окресі жонду комуніст Інна была
в лятах безпосередньо по акциі Вісла Мисль же такым моментом приломовым єст
не рок <unk> але <unk> Така ухвала квітньова котра змініла як ґдибы
подійстє до людности неетнічні польскій Мисль же втеды владзы бы оставіли барзі
на асиміляциі паньствовом людности в тым ры людности Лемковскій Зміня ся ситуация
по <unk> року інна єст тиж ситуация в лятах <unk> кєди знову
наступуют такє елементы політикі вынарадаваня Тым елементом для вшытків мысльзнаным єст зміна
назв місовости зацірані шляду впрованя польскых назв місцовости р на Лемковщыні І
то питаня ключове котре пан редактор задал о Питаюч ото як то
ся стало же Лемкові помимо змасуваной акциі цалого апарату паньсво притрвалі притрвалі
тен окрес комуністичны в Польсци І тутай вруце до того о чымі
лем кілька минут тому А Мяновиці уважам же в окрисы той власні
польскій людовий польскій комуністичний фундаментальном ролю одыграли церкви православна і грецкокатолицка не
хце міжыч кора бардій в ріжных окресах ружне то теж выґльодало Але
тутей опірают ся на своіх баданях над тым чым займує ся муш
ствердіт же власні в окресі польскій людови позародінным домем є ченсто при
замкнінтых дзвях і окнах то власні тілько в церкви можна было услышати
язык Лемковскій То тылько в церкви можна было послухать колент і тых
пєсні вшывезьоных з ґур Церкєвы была така остоя ді можна было том
тожсамост лемковском пєлеґновать На пляцу пшеркєвны можна было порозмавлять во власным языку
Тен тіжынник в моім вниманю реліґійны был в ріжных окресах історичных єдным
з ґлуных складників культуротворчых культуротворчых Лемків і Выдає мі ся же то
єст засадничый елемент притрваня Лемків в окрес в окрес комуністичным я одкрислю
тых же Лемкові в тым часі не зазволено Лемком на помимо подыймуваных
пруг на ствожыня власной лемковскій орґанізациі котра зжышала бы Лемків служе А
пшепрашам вылунчыме мікрофон то тото моя віна не влунчыме мікрофону свойого радйового
Врацают до церкви Мит ту о церкві грекатолицкій тура кора в Польсце
котра на щестє не поділила льосу такого як церкв ґрекотолицка на Чехословациі
ді зостала комплетні зделеґалізувана чы теж а была там щеґульні в окресі
Мідзвойне была остойом теж тожсамости Русінів ци теж комплетні зделеґалізувана на Украіні
ґзє по <unk> р русиньскє терены по Подкарпатскій Русі Сталін украты Чехословациі
подарувал совітскій Украіні але єднак серепові же Церкви Католицка в Польсы по
ІІ свойні была єднак така трохи напул леґальна то значынь никтий офіцияльні
не зделеґалізувал ним ній єднак офіцияльні отварцє дзялать не могла Чест Лемків
Неконечні єст власного выбору але власні з поводу ф Того же церкви
жытю реліґійне єст якім там якось помотриманю вспільноты в утриманю тожсамости в
пєлеґниваню той тожсамости барзо ченсто психоділа на православі Зі одбывало ся то
в тен спосіб Такого доґматичного офіцияльного пшестя нимній єднак учещаня на набоженства
православны і власне всюд преважні парафіі православных роджох ся доперо в рамах
новей теж родунци ся структуры косєла Православного на зімях заходніх зачали одзысківат
ся альбо одзысківать одзысківат і пілігнувать свою тож самостутай бы м просіл
пана професора о кілька слов як то ся розвіяло власне од тых
лят пятдесятых перед вшыткым і пізній Такы безпосредньом по пересідленю коштю православны
мог леґальне будувать своі структуры на землях заходніх р всюд Лемків в
<unk> першым року постала православна децезия Влавско Щесіньска в Чесні повстали парафіі
православны і Лемкові до тых парафіі участалі мало того оні ты парафі
в вільшости твожыли з іх ініциятивы де ты парафі были твожены руніж
В тым процесі брали учал Лемкові грекокатолици Ченьсть грекокатолик зо взгляду на
близкось культуровом языковом попросту кожыстала з послугі реліґійной в церквях православных ченьсть
кожы з косымско з косолу жымско Католицкій я знам такє приклады ґже
грекокатолици творили парафіє Не будут ва вет свідомі же єст то парафія
православна Приєхал ксондз мувіл в своім языку заложено парафіє та парафія пізній
функцийонувала то єст ж такій ніхлюбны окрес в істориі в діях костьола
православного така акция місийна вс всерід грекокатоликів подя в лятах <unk> жебы
власне Грекокатолику в щыґульні Лемків пшеноць до Косола православного был навет пропонуваны
пропонуване утворєня такого деканату лемковского котрий мал бы православного деканату лемковского мал
бы скупять вшыткіх Лемків Ситуация улегла смяні в <unk> р кєды могли
повстават в структуже косола зримскокатолицкєго парафіє грецкокатолицкє і вкшост ци ченьсть може
грекокатоликів Пожучыла парафіі православны до котрых учыщала і творила своє парафіє в
вільшості то дотичыло малы такє припадкы місце в православным декана ци з
чесіньскым кошаліньскым на чыс парафіі наветы з того поводу пристала істніть але
ружніж на Дольным Шльоску Лемкові кты были грекокатоликами кєды узыскали можливост твожыня
власных парафі то зачаліте парафіє твожы Дісяй вспілчасні в вельо місцовостях функцийонуют
лемковскє парафіє Православне і лемковскє парафі грецкокатолицкє А в такым чыцю позареліґійным
Теж бым хт жебы хыба то выбяло Лемкові были в Васіві ружделеґалізувані
поджес комуны в часі Комуны Лемкові в Васві могли сібі окрислят яко
Лемкови так пан професор повідал не доставали з ґуд на заложыні свойой
орґанізациі як товариства культурального завше то было воцекомуністична Мула Но претіж можете
але як Украінци То бы ці то был выдуквана теж елемент вынародовиня
цилі украінізация так само як яку вчестна політика комуністу котра міла цілковит
засимілюват мнійшости Так без вотпіня так была політика єдна мійшост єдно стоваришыня
так то скруче назвы повсталы уж в лятах дісятых зачали повстават Стоваришыня
Міншостьове в <unk> Украіньскє Товариство Спол Культуральне Стоваришыня котры цалковит знайдували ся
під контрольом жонзонцик під контрольом і Апарату Безпеченства і влад партийных і
владзе зезволили єдиніх постулятів лемковскій на утворженя такій секциі лемковскій в рамах
Украіньского Сполечно Культурального Очылістє то Лемку во тій тожсамости Лемковскій не могло
задовалять м ін Лемкові з Зельоной Ґуры в Зємі Любускій ж і
так шыроко щежей могли повіді поділі в другій полові лет <unk> утворынє
власного Стоваришыня Вчесній опанувалі УТ воєвудскій одділ УТельний Ґузьон зостал завішены розвязаны
навет пізній пробувано створить власну орґанізацию лемковском але владзы не выразіли нато
на то згоду Был елемент дискримінацийны в стосунку до людности до людности
лемковскій але єдночасні то належ подкрислить сама пруба поянтя такого поволаня такого
стоваришыня свідчыла о тым же Татож самост лемковска єст же она функц
функцийонує же єст сом Лемкові туж же не хот ся підпожадкуват з
Украінцом і не чую ся Украінцами цо єст барзо істотне і ченсто
моі приятеле знайомі Украінци не хут зрозумят Но то хыба маме до
дісяй незалежні ци ци чы чыта ідеолоґія Такє моє моє вражыня Же
незалежні ци акурат буд над нами Ставія Гітлер чы Сталін чы хтось
там но єднак Украінци надаль не могут того зрозуміть ці дісяйна случы
ся на Украіні Руніж того не мог зрозуміть бо не знам мін
неґо паньства на світі котре бы заказывало Лемком чуть ся чы Русином
яко яко яко свою яко народ яко дремна етнічност Але вруціл бым
єщы міно вшытко до тых лят комуны мы слушні міных бо Быть
може дописал бы м два такы камєні Мільове а напевно єден до
тых котры пан вымініл Мяновиці в <unk> р і повстанє зо сполу
Лемковина ораз а властівє то тым заужме епізод котрый был причынкєм до
каменя Мільов в <unk> р чылі Под претекстом тего же Лемкові хцут
святоват <unk> ліпца свинне комуністичне свято в Польсце зроб зроблено варштаты теренове
локальны зосполу Лемковина на котре зачало ся зізджат тися Лемків і принаймні
з <unk> р была то На пулеґаля маніфестация власні лемковскости котра не
одбывала ся по авспіциями комуністичных товарист сполечно культуральных в тым власне украіньского
было кот было то комплетні незалежне со хыба барзі Тых лідерів украіньскых
участных Барзо ґризвожынімі на тым контролі Но так без вотпіня я мысль
же зоспіллемковина поза тым стрікте елементом розвою культурі Лемковскій то ы Слушні
пан редактор повіцял тын барзо значонцый камінь Мільови то узевнентшніє тожсамости Лемків
одмінной тожсамости тожсамости Лемків і власні конец лят <unk> бо там были
руж інне мнійшы ініциятивы але Лемковина Той символь то символ Лемків то
символ незалежности джынь до до одділеня ся цалковитого тутай одділеня ся од
тых вплывув вплывув украіньскых ді мушу підкрисліт же было то в окресы
По <unk> року в окресів трудне поніваж сродкы фінансовы котры были приказуваны
на діяльност мійшості народовы в тым припадку до УТСКА оне были значонце
і позваляли розвіять культур культуры украіньском натомяст Лемкові были того позбавлені повстанє
Лемковины но мысль же был тутай то был момент шоломови Момент шоломовы
котры пізні в узевнентжнюл ся бар по <unk> року а в <unk>
року кєд заістняла можливост повставаня незалежных од влад Стоваришынійшосови Довласне <unk> квітня
<unk> р зостає заложене перше То єщы был перель ведук но на
папє цоправда єще але але зостало змінене право о стоваришынях і зостає
заложене Стоваришыня Лемків Цілі Івоєнна леґальна орґанізация лемковска над котром же так
повім не ма пєчы мачы Украіньскє Товариство Спольтуранті Як пан оценя тен
камін Мільови бо єднак рок <unk> єст весвіє такым колейным крокєм мільовым
в цалой істориі в спучасній перед вшыскым Лемку рото зміна в огуле
ситуациі сполечно політичной в Польс але также в Европі шродково сродково всходній
Одповідаюч на то питаня повім же написалам такій текст артикул під титулом
Стоваришыня Лемків яко елемент тожсамости Лемків будуваня тожсамости Лемковив мисль же то
выстарчыт за цалом тем одповід бо была то перша орґанізация лемковска незалежна
од влад ствожена з такой оддольной потребы Заістніня за функцийонуваня і показаня
же Лемкове Лемкове Сон і Лемкове Лемкове функцийоную очывісти о <unk> років
і колейны лята тож повстаня колейных орґанізаций лемковскій туре ньосом одтримуют тым
тожсамост тожсамост Лемковском Але то уж єст окрест котрыно не можна порувнивать
симілятами комунізму ді та діяльніст была барз ограничана і ді была наставляна
ци то на вынародовінє ци на асиміляцию паньствово А як пан яко
історик дісяй оценя бо мы маме рок <unk> маме лемковскє радийо маме
лемковскє медия маме лемковскє інституциє маме дотациє од рных жрюдел Но і
власне но і діта вшамост чы она ся розвія чы нос ся
курчы я так зачепнє подам такє при тотя такє зданя коре кєдис
сам в якій дебаті чы розмові я памтам докладні діточувам же чему
я ся анґажую не мам з того ані перінзы ани якій самогоду
з того не купє а мимо вшытко мі ся хценой я Повіця
лем такє здає котре бжмяло в стилю но передлужам хце каждым днім
мойой діяльности од дінь приджыт вымарці языка Лемковскі і Лемку Дляты впитам
так зачепнє як пам дісяй том тожсамост пострега лемковском тожсамост Но уважам
же настал час будова може іначей підтримуваня той тожсамости розвою Маме сприянце
околичносю честі можеме дискутуват шы періозы котры приказываны сут на орґанізациі сон
выстарчаючы правдоподобні Не с є су хтіли бысме він І такы самы
проблемы маю остатньо таком інтересуючом ксіжкы чыталем о мійшостях народовых ґвалс і
теж маєм проблемы з фінансуваньом не на вшытко старча Але ісийме в
інной жевістости сполечно політично она теж ся зміня но інна была перед
<unk> р інна єст рошечкы дісяй Але маме можливости розподжуваня тожсамости народови
то єст хіба дісяй тколейникамімови котрий перед нами стоі Бо я теж
ділам на жеч сполності сполечности Лемковскій Мысліш же дісяй теж єст Така
оказия Она ся реалізує а то обсервує діз во власным сродовиску в
котрым мешкам такій спілпрацы з симбійозы мідзы церквями церкв православном грецкокатолицком а
орґанізациями лемковскій То єст барз важне вспілпраца на же власні розвою розвою
Лемків в пришлості власні вспілпраца мідзы церквями котры были носникєм тожсамости в
окресі комуністичным і орґанізациями котры уж выросли і повстали по тым по
тым окресі Мысль же тож само ся в велю елементах не тыко
дотичы то Лемків єст заґрожена мысль же Яка єст на дін дісійшый
покаже з тичень <unk> р кєд бендом выні спісу спису Повшехного Мысль
же тобы тотка Плента до той выповіді попросту зобачыме ілю нас єст
Ілю Лемку вокрислило ся яко Лемкови якы задеклярували свойом тож самост Но
дісяйы повім латво быти ці Лемкім Не маме жадных над собом інституций
котры могнас дискримінуват Трудній было быть Лемкєм в окресі перелю звязало ся
то з ряю утруднінями шыканами в стосунку до Лемків чыто на землях
Заходніх чы по <unk> року на Лемковщыні Но дісяй істесме теж в
уні Европскій кора шанує ружнородност етнічном подкреслят то рнородност етнічном і мысль
же то тілько од нас залежы як та тожсамост бек кшталтувала Мыслит
но цікаве бы но выникі спису Повшехного котры мают быти поданы в
<unk> року на початку стичня Так я теж барзо чекам на те
на те на те вынікі сом якій сондажовы винікі на Словациі а
там прирост може быти навет три кротны зобачыме Але то вшытко перед
нами Я іщы мам остатній елемент дісійшой дискусиі з нашым гостєм понімаж
маме питаня присланы през нашого опікуна технічного котрый дбал о то же
ся слушеме і відзіме пані Анія Кубієц пита же баданя ґенетичны ліні
так званой Мтна з <unk> р вказали же Лемкові сут найблизші ґенетычні
вспілчестным Румуном і Словяном але заходнім Чы то для пана заскочыня Я
єсм ґенетикым Я не вім цо то єст Мтна але я Не
знам тых бадань мушу теж повіді так же трудно мі єст скоментувать
Але в найблизшым часі напевно ся єм з ним і запознам бо
сом цос нового ся появил Но ясне для для бадация єст то
быз важне іщы є то писані пан Анджей Ковальскє пита Мам питаня
сконт у Лемку в повіт віку закоженіло ся заміваня до Свусі Фасцинация
Росьом Фасцинация православєм Она мыслит же діс появила ся дужо дужо вчесні
Ци закоженіло ся то не вім але такє заінтересуваня заінтересуванє Русьом Русьом
выстемпувало Мысль же на то вплыняли выдажыня і з <unk> віку і
з першый полович віку Мыс же то з <unk> з того поводу
Но добре Вінце питань Нивіце быт може но ся діж там появіла
але сонджы же сонзе же певне Єслі хтось хол бы запитат ся
подам свой адрес імей Лемко ЕТ ле <unk> Лемко малпа лем кропка
<unk> я прикаже напевно пану професорві те питаня бо быти може бынул
так само інтересуючий як наприклад то з дзєдзіны ґенетикі цо може быти
досить одкрывче Япатше Несте патры з такым такым обжидзьом на зыґарек длятого
же не вім кєди то минуло а уж біси сме так прушечкы
по часі заплянованым тужы тотры орґанізаторы заложыли до того выдажыня Він попросту
барз пану професорві подякує за дісійше спотканя бо сонджы же для нашых
візув для нав на Фейсбу не чыташ для слухачы радия Лем фм
то спотканя напевно приближыло вельо аспектів Ф тзв Лемкознавства ле в оґли
Лемків як і люді Лемковік спільноты і быти може оболіло такы міты
як наприк нічы пан чытал бы в пшедруках Енциклопедиі Британнікі альбо жлемє
м Припра в якій реплінтах зназ лем з лят <unk> же Лемкові
то со місци цімной Карнациі Дуґі Влосуф Він мам надію же то
такє стереотипы котры кружуют всюд бадачы всерід науковцув єщы в лятах зостали
дісяй принаймні по честі обальоне Но і шыше муянц барзы Сє тішы
же ся дісяй споткали сме і быть можете вшыткы вонтливости а принаймні
іх чести розвяли сме дякуюч єдночасні пану професорови Стефанві Дудже за дісійше
спотканя Я дякує за запрошыня дякує за можливость поділеня ся моім досвядчыньом
бадавчым дотичомцым Лемку і наконец позволи собі Было остатньо спотканя в вім
з паном Маркєм Копровскым котры написал ксожкы Лемковє Лоси Загіненого Народу Я
Хыба в убєґлым року написалам такій артикул рецензийный дой ксожкі Конклюзия єст
же Лі сут загіным народом сом делісом ідендом Дякую і поздравлям і
вшыткых нашых візув і слухачых і запрашаме до дальшых споткань Поздравлям добраноц
добраноц