Гіст в ЛЕМ.фм #41 - Бесіда з Богданом Карелом, сницарьом з Лося
Еп. 41

Гіст в ЛЕМ.фм #41 - Бесіда з Богданом Карелом, сницарьом з Лося

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “41 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #41 - Бесіда з Богданом Карелом, сницарьом з Лося”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: гізд в радию лем фм Видайте дорогы радию слухачы маме в нашым бурсяным студию огостя єст со мном пан Богдан Карел професийный аматор ци аматор професийоналиста в своім фаху зараз.

Автоматычна транскрипция

гізд в радию лем фм Видайте дорогы радию слухачы маме в нашым
бурсяным студию огостя єст со мном пан Богдан Карел професийный аматор ци
аматор професийоналиста в своім фаху зараз ся звідаме в сницарці в сницерці
в різбі в дереві Ґорычан Лусянин то ся тіж достаме о хыльку
Витайте добры ден Добры То котре окрисліня буде ліпше аматор професийоналиста ци
професийоналиста аматор Тот што хоче різбыт Добрі І різбом ся занимате уж
утри сут три рокы Но сте професийоналиста тото трафовіст Так єднак што
професийоналиста Вусянин ґорличанин як то єст з вами Уроджены під Варшавом родиче
родице з Острудны Мамей няньо злосі Ла такы <unk> процентовы лося для
Русин Не знам ци голоси але напевно інчых місцях в остатніх тыжнях
На епідемічных цмонтерях на Лемковині але тіж і поза єй бывшыма границями
станули кресты якы упамятнюют тых котры померли через епідемію ци то В
звязку з епідемійом яку маме тепер тото вшытко выникнуло о чым оповіма
о хольку Не в сумі ту так треба повісти же то не
на епідемічных цментерях значы на цментерях але нашыткы были знаны якы епідемічны
навет місця не были знаны якы епідемічны яко цментеря епідемічны Треба было
то попросту найти по лісах по кряках по потоках по ярах Позвідувати
ся люди жебы вказали де де де сут іншы похованы і втовды
як нашли сме тото хы вшытко товды ся оказало же то сут
цмонтери епідемічны ци холерічны ци моровы В тамтых окресах то ся называло
яко зараза Моровы То оповідьме по што сте глядали тоты місця і
што на них стануло глядал бы бы то жебы позовити хресты на
неозначеных ціли такых котрых котрых котрых нихто не зна чы знали люде
але не было означене не была них ресто нич ниж попросту не
было ани таблиці Выникнуло то вшытко з того мізна знайоме с то
скрыльова ґурна в наска Колиси то была крыльова Руска хтіл поставити хрест
Перед костелом Такі котры в часі заразы в той зараз котры тепити
епідемі котра тепер істнує в убєґлым році І хтіл жебы м му
попросту тотраз вырізбил Ну привюз дерево зробил єм му тото што хтіл
была елеґантска одправа служба в костелі барз дуже люди но і так
єм подумал же скоро скоро по просту можна зробити єден то може
бы найти іщы іншы місця і в тых місцях попроставити написовєм проґрам
до Міністра Культуры діства Народового іспорту котры в дужой конкуренциі так о
так мушу повісти тоту тоту в той конкуренциі удало ся попросту отримати
стипендийом артистичне в творчости і з того взгляду Написане зостало по просту
о поставліня пят моровых крестів натря повіту ґорлицкого і то єм зробил
Якє то докладні місця сте нашли Тылич там лежыт около осіб З
<unk> і <unk> року то вшытко єст інтентуване в ксєнґах парафіяльных наступні
село Лемківскє село Пільґримка В перегриці лежыт не знам докладні кілько але
тот цментір был в сумі частьово означены бо на тым цмтері лежыт
іщы парох з тамтого кресу стрі з <unk> віку <unk> року Забыл
єм якы імено памятом Лев Але Лервич Так так так так так
так так так так так так так так докладні І там єст
його попросту нагоробок і обок того поставили сме там парометрів дальше поставили
сме попросту Христ Ты леч перше Дрылянка Перегримка Ставіша Ставіша Цментір в
лісі Цментір Комплетні в Лісі На Дзявцы Надзявцы Уряду Ґміны з Устя
Ґорлицкого Лісничыло котрого свы споткали в лісі то навет не знал же
ходит по цмантері Але такє такто такто по просту выглядат най Наступне
село то єстня В лісі <unk> метрів высше од цмонтеря Фдні Повыше
того лише цмонтеря того комунального цмонтеря Фолодо што єст а того што
єст коло дорогы так Іщы єдно село Ропа І рапа Так в
Епіло было справах Думам же хыба найпроста бо зо взгляду же том
понном всказано своім терені на своій дзьолци де тото попросту ся найдує
люде том здали памятили о тій Упорядкуйме собі в Феропі цмонтір тот
епідемічні находит ся на обшыри чыісого поля на ватным Ґрунті приватным ґрунті
В Ждыни то єст Ждні то єстні то єст справа скомплікувана Бо
то єст терен Стадніны Коні гуцюльскых з Зарґєтова Властительом той землі єст
Крайовый Осрідок Вспіраня Рольництва і мусіл єм попросту писати просьбу о поставліня
тотого Хресто там Мусіла выверзити згодосні дирекция Ковру і дирекция Стодніны і
то вшытко ся то здост прудко оновит ся тоту додало зотвити з
того з люду можно было том поставити Бездеякы проблемы жебы Єрз благоданско
попросту Бюрокрация функцийонує в тым моменті в пандеміі вздоблі Ци в дакотрым
з інчым примірі Гребка напр проблем было на терені Лесным але З
того взгляду же то был з Уряду Ґміны мусіл єм написати засподаня
до надлесніцтво же хоцю переіхати дорогом там было до переіханя <unk> метрів
треба выіхати пару разы і з материялами і з людми пізнійше як
был посвячыня также написане поданя і они вшыткы попросту тото заакцептували бо
в бырсправні тото пишу Як выглядают тоты кресты якой они сут трескосты
форкысты в формі креста Кшыжа По польску повідати хы Кшышка Равака Кшышка
Равака то єст пьонова белька дві попшечкы єдна ґурна Мнійша і дольна
вякша Уж собі выопражам і тото повстало в <unk> році поджас собору
Триденского Двух єскупув католіцкій двох єпискупув католицкій Захаряш і отут другы другы
мейозофівже се пол выдумало по просту такій хрест Єден з них выдумал
кшталт ци тот тот як ім повідал Пьонова Белька Едвє по попшецкій
поперечкы і до того другі выдумал молитву Тота молитва была по латині
я єм тото попросту як ґдибы очы мал єм тлумачыня на язык
польскій такє тлумачыня якє в той хвилині єст практикуване Ці молитва така
одпензаюцо заразы Поліят то на тым же єстна <unk> линиок <unk> літер
і <unk> хрестів Ци молитва складат ся з <unk> линийок Хыл тото
женадцетнадцет літерек сім хрестів В моменті як як чытат ся молитвы єст
зазначены хрест котре треба попросту ся перехрестити і то зачынат ся од
слова Крижу звязане по просту з Христом Тота молитва єст барзы барзы
барзы цікава бо навет одмавляна была підчас отвертя то ци отвертя Осунінця
ци може посвячыня Хреста в Европі Там было попросту одчыта одчытана была
тота молитва і навет ксяндзу ся барзо сподобало Ты свырізблене на тых
крестах так то єст во тым желю повісти же тоты літеркы сут
вырізблены але лем на двох хрестах На тым што єст лицю і
на тым што єст в Ропі А три позосталы мают різбу таку
по просту як я єм собі выдумал на чы ту не єст
ніж выдумане то вшытко єст звязане з із культуром нашого реґіону і
з справами пандемічными докладні з заразом моровом Єдным з них єст вырізблены
квят конколю якы то символ заразы на другым єст вырізблены квят дзвону
котрый тіж єст символом заразы Но і поза тым кілька ружных символі
наприк Криш Кшыш нешкончовос чы кшыш ґамма кшыж Доброці но і такє
ружны іны елементы снисерскы Е Ци такы подібны як тоты кресты уж
не памятам як ся голо называют што сте верізбыли і помістили на
тых Каравака Каравака Дякую На цмонтерях то в назва колици найдеме іщы
десе в Польщы або в Европі Не знам не знам але тоты
хресты важній тото тото же то зуставу на Соборі Труденсків затверджене през
папєрство розышло ся попросту по цілой Европі і по світі Тот кшталт
і тота молитва Кшталт напевно єст причыня єм зробил то по свойому
кус кус єст по просту преоздоблены так на моій на мій ґруз
пос Міністерство Культуры Дзєдістства Народового і Спорту дало мі цілком родну руку
Ілю руку міг єм робити што што хочу бы очывидно якій бзуркій
єм якой велькости сут тоты кресты Кресты сут Кресты сут Но некотры
повідают же може за за малы бо тут около метр <unk> до
двох метрів але Я уважам же на Лемковині вшытко єст в скалі
людины в скалі чловіка Церков є в скалі чловека горы сут в
скалі чловека Іх краст тіж повинен быти фы фы фы в скалі
людны Мушут быти великі бо то не Ріо де Женейры Два метры
так уж єст кавальчык Крестак так выгляды од барзу реґіонскым ныся в
Борсвані презентуют в лісі Тепер на вто <unk> поли дакы інчы іщы
означыня тых цмонтерів ци тот крест то єст єдины тепер знак же
в тым місци єст моровий цмонтір в Ждні Нашли сме камін котрий
мал отвор думам же там евентуальні міг быти замоцуваны замоцуваны попросту старый
хрест альбо альбо штоси по просту з тым звязане той шты в
ставішы жадного сліду В Ропі жадного сліду в Фільґжым но товто відомо
то там єст означене і то бы під Зарядом Уряду Ґміны а
можна было як уж ся нашло місце цматеря Найти його границі никоси
зманчене то не было такє просто бо тото треба было при вспілдяли
Музеум Дворы Карвацияну і Ґлодишув Даміян Новак попросту помагал мі ф Найти
тото на но на такым укшталтуваню терену тако специяльно Аплікация котра котра
вынайдує же штоси на тым терені штоси ся там попросту діяло але
так ци так треба іти на ногах і найти тото означыти посмотрити
ци то евентуальні ту ци ту Характеристичны річы або звала землі альбо
западнена земля альбоц камені ружны по просту річы котры повідали же туси
было з тым ґрунтом чы Могло там штоси ся по просту діяти
Тоты вшыткы моровы цмонтері тот Холечны якы сте тепер нашли ани в
оддаліню од села правда В оддалі но цілком якы На границі села
альбо альботрусу в якій париі в якій якійшых ровах над над Потіком
труднодоступных місцях там де нихто не ходит так додумуєме ся жебы то
зато же без гіґіенічных взглядів жебы дали ся якусы цитами зараза не
розвазила но і певно тіж зато жебы мали таку ани інчу локалізацию
Дакус ся тіж призабыло о них Мали сте проблем жебы як сте
гадали найти іх злокализувати як то было в конкретных примірах В Ропі
хтоси памятал же нас злял і памятал ну в тым фы фы
Ждыні тіж было попросту люде мы повідали Єден повідал жыту другій повідал
жы ту але по просту з такого орґанолептичного треба приіхати і орґанолиптичні
дотнути той землі і посмотрити чы то єст акурат в тым місци
ци ци то не єст в тым місиі ну што вишо то
был подоне з уряду Ґміны они мали вызначены по просту Зазначыли же
тот терен тадзявка то єст цмантірхольоричны і о тото попросту ся взял
нале жебы ото в лісі надлежніства Лося тот Латерич а тылич тылич
то люде знали то люде знали по просту бо там <unk> осіб
так же тото там поважно по просту ізбувал Яле сеч сестричка не
сежу безєстра А терме треба відпоціти Свою хынна треба Сенко треба приґонос
треба бити майоти ротоны треба ти ма З якым одзывом сте ся
стрічали сте бесідували ходили до єдного другого третього села бо мусіли сте
нераз знайти тото місце по цмонтері може навет не по цмонтері а
там де єст цмонтір потім достати згоду од властителів якій якій якій
одС На вашу думку добрі Позитивны позитивны же по просту выткы сме
забыли о тым же Штоси такє было най тепер сой припоминаме оце
был барз позитивный Привертате памят о тых місцях Ну так ну так
то так то ся створило якоси Навет як єм різбіл бо різбіл
єм різбіл єм акурат в тылічы барз дуже люди виділо тото Вшыткы
были здивлены же же Міністерство Культуры Дзєдіства Народового і спорту попросту выасиґнювало
на тото грошы Выділіня при праці то просто як як єм робил
бы тому такє місце же огульнодоступне дуже люди попросту туто виділо на
котрым є мусіл по просту повідати Што єст Кшышка равака о што
тото по просту ходит з цілом том акцийом ци з цілом тым
проєктом Ци того рода дідицтво Спадковину треба нам промувати Бо тепер уж
буде легше а вельо легше найти тоты місця Пят тых цмонтерів буде
означене на мапіі <unk> яко цмонтери хольоричны ци конкретны пункты будут в
навіґациі нотый спілченой технолоґіі молоды люде змогли з портфодом піти по кряках
і найти попросту де стоіт тот хрест ци єст то місце вокул
котрого найдує ся цементір холеричным бо они не сут вызначены як іми
потиком ци дачлотым чы чы ци камінями но повинны быти певні час
на тото Не уж част на тото по просту жебы жебы то
зостало означене ліпше лем сам символ хреста лем лем по просту сплювати
поробити якісы нонас до баданя іншы жебы жебы жебы якійсы плот робити
означыти то іше Буде думам спричыняло што найпевнійше туристы якы приізджают але
певно і місцевы будут ся барже інтересувати што там є што ся
діяло яка была істория даного села будут ся цикавити кілько осіб в
даній епідеміі Не померло кількой з похованых теотры в ксєнгах парафіяльных глядаты
желінеє то в архівах напр Вуйт Европы Уж думал о тім по
просту жбы довідал ся ци знами ліджбы но не знами лідзбы но
попросту трет в ксєнґах парафіяльных ягніту то сут допевно в архіву в
Европі Уж тоте місця змушаєте загоруху до ексервекциі думаня о час час
такій пришол же по просту чы я памятати Е Ци плянуєте іщы
розшырювати тот проєкт Уу Не знам был то єст карентся од двох
років не можно складати попросульны на тоту суму такій сам проєкт што
подібны проєкт два рокы може хы Сам з себе як почує почытате
о тым што сте зробили захоче жебы в його селі такє штоси
ся нашло В каждым селі доізду в каждым селі свірпив Але така
форма упамятніня може приде до вас зголосит ся зголоситы гынків гынків А
путьте іщы хто был присутний може не на монтажу але на дакым
посвячыню борозумію же штоси форм посвячыня Было коли повіщальны креаций посвядчене был
хрест в тім в Ждні так вельо обецных пароосіб з Музеом Двори
Карвациянові Ґлодишув з Заґроды Мазярскій кілько знайомых посвячыня доконувал Православны священник отец
Ярослав Ґрич так ото Ярослав Ґрицвішы грекокатолицкій і католицкій отец грекокатолицкій ох
з Высовы Чухто так Ярослав Чухто в ропі пробощ наздо назвиска Пробощы
з Ропы Ромон Дубец доктор Ромон Дубец A<unk> власти были тіж на
дакотры так такы Но з уряду ґміны тест Осік Ясєльскій ци Вы
ґміны Рупа Повіли сте же в Тыличы різбили сте на місци прам
де <unk>Ú а інчы кресты рвили сте в себе мате варштат якій
як же то вшытко было си дерево было купляли любо бы попросивс
чартаку якє то дерево свярковелькы у прикрою <unk> мітметрів з другами на
чыростроня на то як раз смерекы єс найліпше Но тот мі дорадил
по просту пан Но ци можна было скорыстати з дубового але тото
той кошты были бы векшы і по просту єст ріжниця Кєдемости дерева
напевна кєды о само різбліня де якосим якше твердже Воліл бым в
дубі різбити горскій тверджы бо смерек єст попросту деревом барсы Тяжко ся
в ним різбит бо єст сут поля мягкы і тверды ци рости
летє при рости зімове О так было ся воно і технолоґічні вповідати
о тім о дереві зліся різбіт в деревах ґенеральні і ґлястых В
деревах лістястых ци такых як дуп Там ліпше ся ріжно але ту
квестия квестия попросту і найдіня доброго материялу дубового так на прудко і
і приготовліня го было не такє просто Ци тото дерево мусіло даяк
лежакувати скорше Тото што я єм купил так напевно было сезонуване пізнійше
было в сушарні і на кінци было попросту выструганы чыруструны Пізнійше дачым
сте інтриґнували може Так было ім проґнуваны специяльным такім середком на базі
бензину екстракцийной і кус потягнены ропом з кальном таком копону ропом І
якілько років маєте старчыти і ґенадцыт на певну Но але то в
меджечасі треба буде поіхати кус певзно попрацувати іщы зраз потягнути жебы жебы
товы Дерево по сезоні потрусту змінят крутит ся но так ся з
тым ружны діє А шта іщы різбыта Што ріж блюжды річ Но
остатньо в літі в літі мал єм барз цікавы пропозициі зателефонувала пані
з Музею Народового з Кракова Чи бым не хол выжезбіть копіі кресла
ведук проєкту Станіслава Виспіньского з <unk> року для Музею Народового Біл муйже
мам барзены прошу мі показати тілько з Дзєнця І без же не
робіт то запросилі мір попрошы жем приіхал до них доду до Кракова
приіхал єм том до них до Кракова Мелек вказали нам велек прости
як для мене Але ходило ім по просту о час я ім
повідам же я мам ти побру твою свою хысти до зробліня тоты
моровы З того проєкту так же забарз ся не можу тым заняти
Так до кінця лем можу тото што єст сницерком штото што єст
до выконаня для снисера то я можу тото зробити Досе ся згодили
бо лимают том свой вартот зо ізробити сомо конструкцию а єм зробил
сницеркву попросту до опертя до того ототого кресла креслобарз неєгідна з рештом
пропоную почытати на темат меблівіспяньскы катастрофы Аленьскій дня піднял єм ся заданя
і зробил єм тото двох Веднісаж уж не памятам коли а пізнійше
зостаю запрошены о варштаты для діти і для дорослых в Холоґным Музею
Народового в Кракові де вчыл єм діти і люди Обік того кресла
Як ся різбит на попроси по подвойзбіня зо сносеркі Яси памятам же
перед парома роками тіж брали сте участ в варштатах Мастер традициі як
мы то такы акты тлумачыме тіж тіж з Проґраму Міністерства Культуры што
бы было реалізуване через Музей Дворы Карвацкой Мати в Ґорлицях деякы ученикы
школяры котрых сте мали товды продолжают різбяры булоют ся правоту телефонуют до
няколи наступны занятя коли наступны занятя Але вшыт з тамту рік не
было ніч бо то так свіст як єст Єст епідемія ци клад
ци ци квазє епідемія ци пандемія не знам як тоту назвати В
каждым разі чы ци ци епідемія страху бо тоты штак може быти
А длізі мале бакцеля значыт ся тоты вашы школя так они они
по просту хоцют Но але то так но Некотры з них мают
діти і тото вшытко єст такє такє повязане ном попросту діти родичы
пізнійше контакт такій такій жебы попро не было жых жодных проблемів жебы
нихто одникова ся поміч чым свитом не Тяжко ся зорґанізувати та єстя
але час тяжко єст бы бы ту діти Но не відомо як
будут дісчены В тамтым році были вчены по просту за Інтернетово за
очні Але кєд бы вам можливіс хочете дале передавати то ні своє
залюблю люблю по просту як як дахто хоче В каждым моменті но
як єст ци лем така потріба ту тілы в польсостий выіздом мном
на ружный ормарків на ружны показы ды Вказує як ся робит і
позвалям дают злото до рукы прибуваной прибує Ци в дакым найблизшым часі
може буде даяка ваша выстава вашой роботы Ой не здобужы з дуженымом
Своіх лем деси так по світі ходят А ци мате може фанпіч
на Фейсбу жебы одслачів дуд Ок Тото оминяме то іщы лем повторме
в рамках якого проєкту робили сте тоты кресты І через кого то
было фінансуване То ся назвило псі Морове фінансуване през Міністерство Культуры діства
Народового Іспорту якого стипендию артистичны творчыв за бесіду гіст В радию Лем
фм