Гіст в ЛЕМ.фм #52 - Марія Янко, 2013
Еп. 52

Гіст в ЛЕМ.фм #52 - Марія Янко, 2013

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “52 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #52 - Марія Янко, 2013”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Шановны слухаче слухате радия Лем Фм Сердечні запрашаме на реляцию з подіі Віват Аквареля Мариі Янко то є на реляцию з вернісажом листопада р о годині архітект Анна Гожувска.

Автоматычна транскрипция

Шановны слухаче слухате радия Лем Фм Сердечні запрашаме на реляцию з подіі
Віват Аквареля Мариі Янко то є на реляцию з вернісажом <unk> листопада
<unk> р о годині <unk> архітект Анна Гожувска Томчык Фундациі св Володимира
в Кракові при улиці Канонічій отворила вернісаж выставы Акварилі Мариі Янко під
наголовком Віва Аквареляли Праці артисткы можна обзерати през наступный місяц сердечні запрашаме
Мария Янко вродила ся в селі Дубляны в Украіні на Самбірщыні є
членом Фонда Досліджыня Лемківщыны В <unk> році завершыла лемківску нацийональну Академію мистецтв
Артистка є частым гостьом лемківской творчой осены імпрезы орґанізуваной пере Стоваришыня Лемків
і Стоваришыня Руска Бурса якой цілю є промуваня і популяризация русиньской літератской
творчости Техніка акварелі олійне малярство і ґрафіка то улюблены технікы артист робит
тіж горячий батік вытинанкы лялькы мотанкы соломяны різдвяны паукы малює лемківскы писанкы
фотоґрафує пише вершы котры публикуваны были в часописах Лемківщына Карпатска Русь Бесіда
Загорода Праці Мариі Янко презентуваны были на більше як <unk> выставах по
цілій Украіні і поза єй границями В Угорщыні в <unk> році в
Словациі в <unk> і в <unk> році в Польщы в <unk> і
Як почуєме в розмові з Марийом Янко брала участ тіж в выставках
в Росиі Персональны выставкы одбыли ся в <unk> во Львові в Музею
Скансеніі Народной Архітектуры і Блыту в <unk> році в Самборі в Музею
Бойківщын В <unk> році во Львові в Музею Михала Грушевского в <unk>
році в місті Вынникы в Історичным Музею в <unk> зас во Львові
в Нацийональным Музею Інспірацийом Мариі Янко є медже інчыма Лемковина Запрашам Вас
сердечні до послуханя нашой мож наповісти першой розмовы зато же розмавлялам з
Марийом Янко пару раз і дізналам ся думом вельо цікавых річы Запрашам
в сердечні наша перша розмова одбыла ся перед отворіньом вернісажу грал на
фортепіано муж пані Мариі Янко то неє Підклад то є фактичні граня
товды на місци перезмужа пані Мариі Янко котрый тіж є артистом Запрашам
сердечні Добриден пані Мария Доброго дня Ради єм же маме хвильку і
можеме собі побесідувати Пані Марийо Котра то уж ваша выставка бо знам
же уж десяткы іх было по цілым світі А рахуєте може котра
то Докладні Ну докладні як персонально то напевно буде <unk> ци Лед
атакы понад <unk> выставок має такє вщыє спільні з інчыма художниками Є
по Украіні было о Польсі в Словаці Росиє Выгорщынь была на пленарі
також так і вмала выставку З угорскыма хуточниками Прекрасно А в Кракові
В Кракові персі разы Я б собі так смотріла бо не лем
з нишнього дня знам вашы праці тіж єм костіця поглядала в інтернеті
знам вашы праці з приватных колекций І барз дуже мі ся так
знає принаймні же є темы Лемковины Ци то Матір Боже в лемківскым
строю ци то природа А деси том выдали церковка ци церква на
першым пляні Ци Лемковина становит для Вас тему барз важну Лемковина напевно
з дитинства є в моєму серцю власне вродиці моє є переселинь з
одного села то якы были городы село Ряб Інитучыли за тою землею
Згадували мама особливо туже богато спідала касала як там было добре пити
виділ каже якій якій там рай власне тоді ся не можна было
поіхати я была мала І о ці розповіді напевно на стількы вне
ввішли в душу што практично Коли згадую маму то і згадуют єй
розповідє Як бына любила ту землю От попритусю люблю Краіну але дуже
люблю Лемковину Дост дуже лемків знам І вшыткы страшечні люблят свою Лемковину
думате же тота чарівна природа того краю чы може іщы дашто веце
Ні напевно не тілько природа мене якєстиє чутя памятаю і коли я
приіхала першый раз То было же ся не значту єлиси зі мною
то был і якій і велика райдіст і великій жаль То было
дуже зворучливо і Я не знаю што так дикє звідчытя того куріня
што тут зыстало на цвинтарях Може то што ґенетычно але направду в
номіні чомусь дуже дорвайт можу поясняти люблю ту землю люблю ту красуту
прероводу ту церков ци дуже любиту гувірку як Лемківі Сітвид Ну і
хвітіла быше свойому жытю в свій праці ци в своіх творах відопрасити
ту любов і присвятити вас на Лемковині ту працу Хоця бы кусочок
Но я так смотрю по стінах і не кусочок а такій дост
гідны кусень ту виджу Барз вельо праця признам щырі же ім ся
аж тільо праць не сподівала Так ся мі здає же аквареля то
дост невдячна техніка бо треба барз прудко реаґувати бо іде рух і
то схне і треба так одразу повідте веце о акварелях Акварель дуже
люблю і я почынала іщы на дитячі студиі Тодес было років <unk>
від того часу лас не зачынала акварелю і дуже для мене быну
якусь дуже легку дуже просбы То відчутя тує тональности і тых кольорів
Но не знаю вде є це напевно І власне та техніка вынає
такашу дуже выгідно а зручно як десь єду не потребує богато речы
і так бы оліє долго сохне акварель кусочок папер і невеличку коробку
фарбів дистам выдичкє цілыків як выйде та і Дякуй свют Юлий Цегар
Акварельні ефекты сут несамовиты а іщы в вашым выконаню то барз красны
Смотрю і найвеце виджу темы квітів барз дуже прикрасных кольоровых квітів Я
знам же то може выстарчыт повісти Бо люблю квіты але може штоси
веце Навіт знаю направду дуже люблю квіти і як они додают доброго
настрою як деси в кімнаті вісят так в помешканю то як вони
звыселяют той інтерєр ладну і має великє задоволіня коли малює направду з
великым натхненьом А ци окрем но бо знаме же Лемковина єст якы
сом інспірацийом Єст Вашій душы а ци окрем Лемковины якы сут інчы
вашы інспірациі Бо то не лем аквареля Малюєте і оліны образы на
полотні і еграфіка і сут вытинанкы і тіж тоты соломяны такы паукы
і писанкы сут лемківскы але тіж пишете вершы ге Но є а
лемківска публика Вас знат з лемківскых творчых осени В Ґорлицях ся основам
чыя ім дашто не вымінила малярство на полотні о лялькы іщы яйкы
моталю мотанкы народні ляйкы для діти што колиси робили ну а тепер
то нібы вісло в моду на Украіні дуже роблят зараз суті лялькы
мотанкы нує часом роблю а в школі вцю дітей То є позашкільна
установа дітя Школа народных мистецтв То з ними так уж выробе м
о шумів то іх вчутеш Іщы фотоґрафія Добрі гварю Добрі так фотоґрафувала
і мала выставкы фотоґрафіі і так іщы спільні і з фотохудожниками і
персональні мало власне персональні высокы фотоґрафіі были в Присвятінь Лемковині Чы єм
добрі вычытала же ваша дипломна праця то была з Вышылкы Звывкы була
в Учылисті Перколиц тобто а пойтім то я вже мала гарячый бать
якє ся бытікую на полетнє розпис ткане на так то в Інституті
то же тепер Академія то я робила дипломну роботу гарячу техніци гаряцього
батьку А ци Но добрі вернеме на разі до нашого звіданя ци
іщы окрем Лемковины што інспірує малює дестаґє тюде роблю на Украіні ци
з пізажі О так люблю то але власне Як приізджаю на териториі
нашой Лемковины то єст великє бажаня до творчісти Направду і дуже міні
легко тут маму Ідем То значыт же добра Муза Так добро муса
на Лемковині А ци може справджали сте як ходит о фишывку власні
яка є одповідня для лемківского краю я мам на мысли яка техніка
колиси на Лемковині панувала як ся вышывало бо знам же крестик то
не барз хыба пізно пришол до Лемків Є зразкы дішли до нас
такоє художньой гладє або гляд по понтуру на Лемківскій і наймаю одну
сорочку з Гєцвис Жіноцю яку можна было бы же вітворити бо внаже
є дуже знещена а такуж є наві цікавила ся ом Яна зберала
направду як бы была допомога Людей хто міг бы помогти можно было
бы видати гарний альбом бо має багато зразків підмалюваных і маю зафотоґрафуваных
бы де тілько є можливіст найти лемківскій стрій ци то є сорочкы
<unk>em ґурсеты спідниці запаскы то направду мают трохи той ізпец о той
такій дуже гарно декоруваный дика дрібна гарна вышывка Маю як бы нашли
си люди якы бы хотіли спонсорувати веденя книжкы то материялы тілько мушу
порядкувати і може мати книжку Тому што люди шукают най на Украіні
дуже питают і приходят просят шбы якій звертати орнамент шбы відшыти бо
приємно што молит хлопця по лемківскы а його трудно найти Но є
і мате власні такы велькы збіркы тых лемківскых ориґінальных маю Маю ріжного
маю так на фотоґрафіі в основному але маю трохи замальованых І етикіш
і в траці Едикій припадок мала дуже прикрый Пришла до дні зіну
цґіну направды під перемысля обыселена была наш сам блідскій реґіонщына ней брат
был каваляр жем было де зо <unk> років а він кожен раз
і будень і свято <unk> тій сурочці было в нього дуже багато
від тых сороцьок Ну і я дві сорочкы перемалювала орнаменты і віддала
бы я так позичала Каж я вам віддам вернут то тілько дайте
відмалювати Але я тоді была на науці во Львові і приіхала дес
через якій час до неє приходжю жебы ся взяти підмалювати а мна
повідає же Дід Андрий уж помер і мна вшытку спалила Ото для
мене была велика втрата І так само ходили с на авдийокесетах з
радий помдива записували пісні якы переселенці співали теж мают трохи повыбшу мают
і балады Та ну має найдільше якыс до того рокы дійдут а
так по можливости всешли дес там одна там другє шлиз як попадає
то все так зберає докуп То ся барз хвалят направду Я думам
же нам помале зачынат тікати час бо не знам котра то уж
година буде А затіж мам десят в телефоні Я уж Вам не
буду завертала тепер головы але просовно іщы як бы ся нам дало
пізнійше добря бо інакше вражньом питаня прийдут і я іщы двас красні
просила Вертаме до студиі Лем фм так сме собі кустіця з артистом
порозмавляли перед выставом Зышли ся люде до фундациі і час было отворити
Вернісаж Выставы Віва Таквареля Сердечні запрашам послухати як то ся одбыло Припомнул
лем же выставу отворила пані Анна Гошовска Томчык архітект координаторка выставы дапіт
паньству днів <unk> родів мала оказиі споткачы оказиі выставы Памі Маліі Ян
котра єст артистком Зыльвова з Украіны і єст акторменко Академі Стурой де
презентує нам ся на выставі свойом повідом і ним плястичной і пайсто
Беніцьом <unk> подібят тутай працы Карі теж управля інергіплястичне єст выбітным творцо
Діднє малярства ткаміны артистичной ґрафікі займує ся рівны спілпрацом педаґоґічно а він
Дзянци школ лячены школе вляченці плястичні властів наш наше шкоаліцию штук плястичні
але специялізацийом штікалю добро так І твожы і властівє пшетва і континує
Штукы ідовол лучы зішти Мотив уж штукі людовий а він малюваня писанек
робіня паньом куфы Божананьови Правда і ріжных банеx То вшытко цо о
творчости панія могє повіді натомяст презентує ном дісяй власне своє Я попрошыл
пані же повідала інчый о темати ци для чого Та інтератисты ді
ся наже Здаче напевно стали ся може товы о выпадку руже не
выпадково але народу квітен І кузні на Мойдів матроскє та паромовкы вікували
ся Рыманка в деках Маренства доміниці привезли ся трошкы єдно Авер хотіли
привести Одспіта розпішы була правла жедя супас для дал <unk> Перену і
де мушы сказати што направдо через сердечны дякы всім присутным цив сви
на нашы допросідну тя ІІ дякы пані Анніс з Вескапкоів ну і
Хоц побажаны гарных мам Чы доч зрозумілам же та высара потемні до
Пек як бы запляновано не знают мотары стала дзінся та леж в
цитуяльницях Але хоц мы притислали ся кліанты Як хтода же в тацифані
маі сонты музеахы Украіны але теж і в колекциях приватных в Швайцариі
УС Польсы на Венчых так же єс на віх краях заправе на
символично ляміна і на одправдане місце Вертаме до студия Лем фм А
покля вшыткы присутні обзерали выставу отворену уж офіцияльні я малам нагоду порозмавляти
Кустіця координаторком той выставы з особом котра ся займує выставами Фундациі Св
Влодимира в Кракові і не лем орґанізацийом выстав Удало мі ся хвильку
порозмавляти з паньом Анном Гожовском томчык котра вказала мі паро цікавых річы
на жаль вы іх зобачыти не можете тепер але можете ся выбрати
до Фундациі Володимира в Кракові і пообзерати Тото богатство котре там є
а можна тото обізріти Пані архітект оповіла мі о річах котры ся
знаходят в інчых покоях фундациі запровадила мя там вшытко мі вказала Послухайте
о чым мі пані архітект Анна Ґожовска томчык оповідала Як це ся
стало же дошло до выставы Для чого акурат аквареле чытовы помыслы артисткы
ци Паньсво хтіли представит аквареле Проже паню наша ґалерия воґле промує творцив
украіньскій в своім статуті якы в фундациі маме промуваня штукі украіньскій збіжыня
помід нашыма народами попрез штукы наукы і То промуєме Костіми тутай творців
украіньскых не бєжеме од них жадный оплаты єст тото просто наш вклад
в будуваніє того поєднаня Паньсо услушели о нас в Лельвові же єст
така фундация же єст ґалерия і приєхали тудай запитать привєзли своє знінця
і запропонута лічым Мам вольный термін чы могла бы м Я очывістє
так я завше єстем на так бо уважам же то єст добре
но і показалам сале Сале сон дуже Він повіта же но жебы
запрезентуват ся то треба одповідньові леж прац правда но хыба же сом
так дуже то втеди латві Але повіля же в збєже своім ма
<unk> прац В техніци Акварелі ярзо хетні бо акварелеле то мало хто
уж ввілі малює аквареле і єст то невдячна же так повім техніка
бо самоповітами то змовлям бо так трудне то єст трудне проше паню
Бо варшта акварелі то єст то же чыба одразу не можна ніц
поправити за незавше правідлово положыть кольор в звязку з тым но творци
нехентє правда бо то можна ся шыбко помиліть Мала колекцию власні тематичну
квяту єм подіям же барз хентні покаже том тутай істонт трафіла до
нас Вертаме до студиі ЛЕМ фм наступні попросила вам пані архітект жебы
оповіла Куцьок <unk>r<unk> о самій Фундациі і ци може Лемкы могли бы
выставляти своі праці свою штуку свій артизм в Фундациі Володимира в Кракові
Одповід як почуєте отрималам так як найбарже Лемківскы творці тіж знайдут місце
в тій фундациі Моє назвиска іст Анна Гашавска Танчык Єстем звычталциня архітектом
зо специяльностьом консервация забитку працує тутай од дводесту лят так же в
Правадцеґалері <unk>eara і промує штукы украіньско Вчесній працувала в працовні консервациі забитку
і провадила єс мі близка улиця каноніча бо робілам студиюм уліци Канонічый
працы проєктови на Канонічый так же тераз працує туй ґалеі Нота лічба
<unk> лятыст імпонуюця На <unk> так ва в <unk> року тутай зачалам
прац Як єле творців в украіньскій світли барз дужо значы сон лята
кєди праві цо місяц єст выстава а сон но Часом єст горей
трошечкєта але шесті выстав тяму року то єст певне часом єст дужо
він бойтеж і фестіва лем маме і была тераз остатньо наша Ґаліция
Фестіваль такі і наша Ґаліция тры място орґанізавало і были сме в
спілудяловцями тій орґанізациі давнали сме сале выставове вернісаж правда Завше хетні з
тего вшысы козыстаюл єжели єст така можливост Мамерз цікаве займуєме ся руж
охороном забытку Нашых Кресув Сходніх а властів культурі Лемковскій і церкві І
єджелі хтла бы пані зобачыть то маме барзо пикны збір мами іконостас
Пані архітект взяли ключы і перешли сме до наступных приміщынь Фундациі Володимира
в Кракові Єст саля посвянцена профіню вшетым фестівалю Наша Ґаліция треба хыба
місяц тому орґанізуваны помідны <unk>rt<unk> Краков <unk> зробили сме выставы під титум
Церквув і ци дале Церкв єс повіда чановскы тутай в Воєвідствіскы єст
то церквє котра нестети єст уж в стані аґональным прошы зобачыт Пред
властів <unk> ляти Удало нам ся бо то єст стан власні спшед
двод <unk> лят а в тій хвілі горий Удало нам ся з
тій церкви уратуват іконостас Зостал он привєзёны то єст бо то сой
т сам то знач єден над другім правда бо лімінсі на высокіст
правда так кєдис выглядала вненше тій церкви прошы зобачыть то єст архівальне
Зінцє то єст ен іконостас проше забачыць то сот олта жебочне то
єст копула так была здобна копула тий церкви Звикы єст тим іконостас
принаймні для мі но так такє бы одоптаване по темто была Церкєв
по темтові але цалы час церквів бо то был под вызваньом свого
Димитра Так выгляда в пшекрою в жуці нам ся до Кракова за
згодом очывісти курі грекокатолицкій в Пчемыслю і консерватора в целю консервациі Но
тото ся заховало то тута єст вшытко одновоне правда а те пусте
місця то нестеты были уж знищены І в тій хвілі на сто
літо у нас правда зостали выконаны уж єден в тій хвилі бочны
олтар <unk> Міколая другій єст св Дмітра якій памі тута єст студиюм
бо хце му узупелнить бо не заховала ся ікона єст в консервациі
власні сам олтаж такій сам як ден і бетеме запропонуват жебы узупелніт
Правда і святыко Дімітра там Слав о умісті На іх цалый час
задаєме питаня Цо і ци азова і цо дале Нєма Нема помыслу
на тотно бо так повинно вруціть до церкви Правда Але так нема
сполечности уж грекокатоликы Нєма так не ма кто З выпосаженом церквев зоставіть
на Ласце Боскій то по просту здевастує правда Та єст так ся
често здажа правда І наша остатня пропозиция єст така жебы то не
переніс доскансын жебы цало тото ты заховало одбудуват і выпосажыть бобами правда
вшытко Выпосажыть товцеркє фт но і м ін стараме ся заінтересувать тым
помыслем і бурміща Цєшанова і консерватора Воєвудского в Пчемыслю но і хцеме
здобіть на то фундуше унійны Дє пані но не вім ци чы
нам ся то уда Але стараме ся о то Хыба жебы тын
іконостас Нема музеуму бо пропонували сме то музеум але нема такій салі
не ма такій Но іконостас повін ікона повинна быти в церкви Завшеам
же може до нововыдуваной церкви котра бес служыла але власне пропонували сме
такє розвязані Але нестети но Певажы єст то вспілчесны проєкт і єст
комплексови то знач запроєктуваный з правда іконостасом Выпожычали сме тым іконостас Фраґмент
того іконостасу на выставы до ґнєзна Но Хан заінтересуват як найвінцей особ
тым Покаже Пані єщы єдну цікавост Кетобже ріжна дурно пам ме заінтересує
бо то єст раз поставляне в тій ділі бы ходілонат цо до
велькости правда студиюм жебы было такє та што зобачіть По осєчы перед
отсмім вельденьском через <unk> Марсі Модся Такє тераз покаже Пані ящы єдно
же в контекті ком зробили сме то не єст єдины нас тіжу
давали смерайцу І он вруціл до культу Он вруціл то значы вруціл
до церкви може не до культу Бо там нема теж сполечности грекокатолицкій
але єст жымскокатолицка та цертів є зужыткувана яко костюл жымскокатолицкє ґрун А
іконостас з тові збоку єст яко попросту декорация тій же жвия Відможна
ті стратиґрафія тоначе розбічена в котрій вєкут со ся же так повім
повстало в тым іконостасі правда Він найвчаснійший єстна вік І аж до
<unk>раз цікавом же чом єстеш прошы зобачы тоі ста ікона Святкого Миколая
і теле Христус Віно Храднік і тен Миколай то была єдна ікона
То было на вєшкутий намальоване Сон такє технік і консерваторскы так званы
трансфер дя мож нас Дьоньс По баданях Риндґеновскій можна забачыт сой честнійше
правда і оказало ся же было так добре заховане Вец здецидували сме
ся на трансфер пожеж єст то заховане в такій васі на прик
в ден спосуп до єваня робі правда бо то єст І поняж
є самовіта і стямнете єст то на нове сон такє технікы і
тен на нове подоложы і панітаску честна диска Пчен ся нето на
тост ципко Васоте хоромбє тото вшытко єс Вастівєно маме то і тымаме
то жардаю і отен Добже Вам же ся зо порокыш раз зглошай
ся з питом істориі якым Вачы руда ся нам ся удат намєме
і властів ото дбаме збераме на то бо то в пастів фунтофінансує
вшытко Фундация Бо Фундация єст правда поволана на той тілько з тых
нашых дробных якіс такых зискув котры маме утримує нас реставрация кавярня то
можеме ты перінозы перезначат власне на то єст наша діяльніст статутова также
Як нам ся удає од когось узыска нотов Просіме же так повім
бо кєдим хетні видяні Як вігетні видяні она до той поры такым
спонсорем было барз давно зрештом Фундация Баторикора нам там хтось Цось консерватор
воєвудскій нам дожуціл Але то і скропля в можу Так Но правдоподобні
сама така єдностехніка На той сестру ґєстачкы так бісідо не мам дікспонуват
правда і такто Як сме почули виділам власны очы ікону котра під
верхньом частином під верхньом Мальовидлом Мала іщы єдно Была то ікона св
Миколая І што ж оказує ся же специяльныма техніками можна таку ікону
зверху перенести на нову дошку а під сподом ся нам вкаже Стара
ікона в тым припадку св Миколя Запрашаме до фундациі жебы тото зобачыти
на власны очы Ідеме далі То єст цудовна матка боска з Корчміна
В корчмі то значы Єст там копія а ориґінал то теж єст
копія мальована пацпотеп єст оддана то семінарів в Любліні І она была
в такым стані така єст по консервациі Посягнітю правдатий бо тес ориґінальна
та кошулька така пошла то до Любліна натомяст то єст тико домалюване
копія єст праветых рок і інфажі такы зроблене і кошулька єст ориґінальна
Ага Як кажде єх лютес особну ботаня тот такых платув єст то
апєветал ґміні в тын спосіб І тракті консервациі тей же іконы оказало
ся же по том кошытков не зіжытка Паміросне папіровы сломкова Даєме смі
закрылі бо повинна быти поцподен правда але Експонуєме єм особно лучне з
вотами котре повіта пєнька так же єст єст такє То мі пані
цухно показувала <unk>em промоцийом штуківаня молодой штук спілчас для молодых артистів Ясным
якым треба быти артистом ам на мыслі же выстарче быть Украіничы перше
на прик штука повязана інспірувано же ґемота тиж єст такє же робіме
на прикльскій Звязок артистув плястику робі пленеры правда і не Робіто в
польсце мосне полудньовей мілі тутей паре такых пленерів во в сходніх воєвудства
Тематом были Крайобраз такій сме ім зробили выставы по пленеровом власне было
то крайобразу церквівє правдано кліматы такє всходнє робіме теж коли маме навязалі
сме в спілпрацы з колем марністу в в Польскым Звязку Артисту в
Плястику котры роблят мідженародовы такє выставы під титулом Два можа спойженє власні
і запрашаме артист запрашаю артистів украіньскых і такє того типу выставы тутей
ся одбывают А Лемковите шмипише Так очывіст ся повісіт Але очывід же
так тых Лені і Фы Єст справа тылько така жебы хтіли жебы
приєхали і зґосіли ся до ґни Яр хентні каждому роблю Я промувалам
студентскє працы бо маме тутай таком півнице студентском І як єзділі было
коловсходнє єзділі на практикы правда вакацийны то і над байка і тен
і те выстава з тым працами з лінцями то я теж промує
такє Вспілпрацувалам з академійом тутай теолоґічно бо там студенті теж єжді цілі
на Украіны і попросту по пленеровом выставены лі тутай у нас в
Фундациі Я і студентом і прамує студентів і артистів єжелі тырко служал
Дякує панів Сраше або зар огльодалом цікавых фінкни вжечы А пізнійше уж
при барже такій вільній можна повісти розмовы пані архітект повіло мі же
Ґорлиці сут близкым єй місцьом Нова Ґорлиценьскє так На діяні помодци з
Ґорлиц вакациі спензалам там з мойом приятілком таком зо школо Вастівіє выховли
сме ся в єдній камініци Єй родіна была з Ґорлиц аніміям моій
рідцы біді Сильвова єстети вчесні змаблі і я бабці не міям а
она міла На пракацих єзділи сме до єй бабці до Ґорлиц і
ластівє цале дітіньства Фаєнта з Ґорлиц і для вам дже сентименту Так
Ґорлицок єст бурля сідіба і там В Рускій Бурсі там ся дуже
женеш же діє так є так реак так На вісне выбірам ся
до Ґорлиц Пане ма приєхат васня зив маме поєхати з Сареншлякяк тото
жытя лівого одпочынс Дякує пані Марці По вельох милых несподіванках Станулам собі
на хвирочку де ся знайдує альбом іщы з інчыма працями Пані Мариі
Янко Бо тото што сме зобачыли В самій выставці то далеко не
вшытко што в своім великым зборі можна повісти має артистка Привертам собі
тоты Сторінкы альбому барзгарды сут Смотрил тепер на барз гарды мокы а
зараз коло них Церко ся мі здає же лемківска Церко Іду далі
Іде гарда Лемкыня прекрасна природа тримат в руці Великій букет квітів Іду
далі і виджу Лемківскы Божы матері Барсгарды Божы матері в лемківскых строях
Вертаме до студия Лем фм і в тім моменті іщы на хвилю
попросилам пані Марию жебы сме іщы кустьок порозмавляли Вашы родиче з єдного
села походили так так з одного села Рябем Колобалигорода то є за
Куманці біля Хрестяти Там поруч село Стажниця вже не істнує Гіцвиці Мухава
істнує сусіднє село А знате може чы іх родит тіж з того
села чекаючы може м із гіцвить бабця по мамі і потативі пабци
із Стисова Стисовы єта ну ам бабца мама мамина мама вышла заміж
власне дуря о дну і так А вы сте мали уж оказию
быти в тім селі Была На жаль село не істнує Персі раз
коли я приіхала то был третій ден Великойднік свят і вражіня было
невымовно дикє жаль Великій был садицвіли біліст квітуці сады Ні од моє
хаты не было Можна было видіти ден де фундаментум шла травічка зелена
маленька та висняна От і навічы Коли мама жела в намі розказала
де іхня хата была Е то трудно повірити Але при тому шы
я приіхала сама ніхто ні тата ні мамы вже не было жебы
ні показали я знайшла то місце власне ту было хата была на
горбоцьку де сходили ся три путічкы рідко тикы є і як раз
так як мама розказала як та хата стояла фундаментам знешла співниці Ялинка
выросла Ток ну дай буде жебы на щастя хотіли звышок цебулых На
щестя шебыло добре ся была можливіст колиз направду вернути ґє была то
можливіст ся бы вернула Думате же поставили бы сте собі хыжы на
фундаментах там де была хыжы на же Но напевно трудно вже власне
там де село було было дуже багато лісу заросло практично Алес напевно
недалеко може від села штобы мати змого тода приізджати Хам выда дуже
до Брата Як єхати до Рябя думаю хто знає хто там быває
Мінеральна вода спід Землі така ша як газова на нумлятка мягенька така
приємна аж солодка То варто бы іхати попробувати ноправду Не раз же
єздве набрала вуды привозила нашым ряпінцям якы жывут в Дублянах на Санґірсіні
на Украіні Новы не так як пис недовірям напевно бы я казали
што зрядка же гєм привезла Потім коли цвіли содиє єздила мі было
дуже цікаво ци там яблука ціж столиц віту є або мені кажут
а то напевно же все здит ся віло Были тишы дрібненькы яблика
абыли такы великы сметні совыткы суковиті яблика то власне презло воду і
яблика то так якой ну было видно якій жаль людям Власне храсно
моє з того сола на ся жыве кажу Што є з вашого
подвіря Бо маю маю схему маю схему де ція была хата на
щастя Выстарчыло мені розуму записати від мамы Мама мала на моє здибуваня
мамі было більше трошкы як десят років але мне дуже добре памятали
записали як де яка гора называла си там місцевысті якій луг называл
ся деці ахата може не абсолютно всі але мают напис може кулист
теж дідуть рукы до того жебы якыс упорядкувати хоц яка згадка што
была протосило І неприкру щу на місци цвинтара там місцеві зробили Дикє
згаристя еде спаліют єдрувана вуголь напевно для каміна Там великі пеці тикі
І власне найбільше найбільше жаль такє бы то так не повинно быти
люди в тым біся християне всі повинні были бы то розуміти што
на цвентрі то не можна было робити Там знищыли полмістю і машынами
зіздили зробили ту площадку а при тым шо кругом полновільного місця О
то дуже гірку ето серце были думуштими люди і нихто не знає
Кубошычкы Так не повинном быти доправда А ци вам ся притрапляло розмовляти
з мамом по лемківскы ци з красном Пека проблем чомі родиці В
ни напевно так як они были на пограниці Насаня і Лемківщын то
у них была мова більш подібна така до украіньской мушу то признати
але в селі нашому там пів села як не більше із Бойско
Село Бойско Дуже знане То практично яверста між Лемками І попри то
шому є теж мают виночня тому практично всі непереселині і одна доля
Одну біду не пережыли то выякой і між собою Контактували розумі до
церкви подили нушом такє жытя бы шум Мусили вже тут так от
топто мовту лемківску чуля такому ми не гурил так маложыківскє Е бабы
співали і ой версі мі верси так Тату віс моій віц на
том же більше тыка другых цвильскых але практично навіт як я приізджала
на пленеры на Словаччыну мы коли жыли вытелі там было вістіля Што
я так послухала ту практично не чуючу в сіті пісні што співали
назви Вісіля то співают і тут на Словаці ні ци в Польці
дес політикы свята Вемкы зберают Якы вашы пляны далі Загайме отож з
тыма акварелями де наступна може вес Ну маєм надію што поєдем з
выставкою ще на Словацину Братіславу На разі напевно більш актуальне є што
може зробимо выставу перемыслі Але ся стоіт питаня что буде Різдвя на
выставка бо мены є графіка Різдвя на Жывопис є присвяченый <unk> Різдва
І тобту выставку можна зробити гарно тым средкі выставы в же мала
у Львові Або Великодня была бы теж гарна як ся дес запорозять
Однезнаю ся што буде перемысль з печатку ч то на писнів же
то є великодня высока має багато писано Дес понад <unk> писанок лемківскых
кожна інча люз єше багато писок шму єй донє дівкы моє написали
теж пишут гарну лемківску писанку Том окрім товы є великодня тема так
і вити на анкы має тобто си мож было бы гарно обєднати
там была быгарна великодня пистокы Народного Мистецтва Дякуй жебы пришли до нас
ту наслукы я і має надію Має надіє што нас ся Лемкєс
ся прийді та ся подивлят ся трошкы потісят мене свойою присутністю Відвєденам
догляд може ся удасти в Рускій Бурсі зорґанізувати тіж такы очні з
лемківскыма брацями Всіжна я завжды рады відвойст вчлит ме в тому підтримує
точ А власні бо сме чули же ваш ваш муж Грат на
фортепяна ци він є музикантом Ну уміє так закінчы музичне учылистя по
тім Театральный Інститут в Кыєві прапом же вертепяну было дуже розстроєно якыставі
радкы з ним та Ну а так він і режысером выступал працивал
докто і сценарист і актур дикій цікавый чловік Ґміной тішы шы не
підтримує поміг быни то напевно бы выставкы в Краківні не было Маснів
ся хтіла звідати як ся жыє двом артистам такым двом вільным душам
то неє хыба легко Ну напевно важне шебы надруго розуміло і підтримало
так Ты дуже важливу Бо легко якдайме на то єден артиста а
другє якыси бізнесмен товды барз легко так ся мі здає але як
єст двох артистів Кажде заняте як бы своім світом своіма візиями своім
артизмом Нож неє хыба легко неє так бы ся здає Але квартыр
ся підтримує в той красі Так не мі приємно шойму хоціт ся
мене підтримати што він робит што може штобстати кємі допомомусти в тій
справі звідят на так Як сте почули дорогы слухаче стрітило нас внеска
вельо приємных несподіванок сюрпризів а я стою при дожди де можна дачого
і про Марию Янко ся дознати На знимці Видиме пані Марию В
Лемківскій Кывульці Варсгарда Вродила ся <unk> марця в <unk> році на Львівщыні
В родині Катерины і Михайля Были то переселенці Власні з Лемковины з
той польской части Ни што ж веце сме почули уж од самой
пані Мариі Оповіла нам о тым якы были єй вражыня коли приіхала
на тото місце де Мешкали єй родиче як тото місце тепер выглят
Пані Мария уж змалечку малювала і было то єй улюблене занятя Хоц
вельом слухачам нашого радия знана єст барз з писаня вершы з обытя
на лемківскых творчых осенях то як видиме Головном можна повести і найважнійшом
пасийом пані Мариі Васніє Малюваня В <unk> до <unk> р вчыла ся
в львівскым Плястичным Ліцею імени Труша неска то уж є коледж а
в <unk> і <unk> рока навчала ся в Львівскым Паньствовым Інституті Штукы
Агнеска є то Львівска Нацийональна Академія Мистецтв Є членом Нацийональной Спількы Народных
Майстрів Украіны то значыт людовых артистів Украіны Мала своі сольовы мож повісти
выставкы в <unk> році во Львові в Музею Скансені Народной Архітектуры і
быту в <unk> році в Самборі в Музею Бойківщыны в <unk> році
во Львові в Музею Михайла Горшевского в <unk> році в місті Винникы
Історичным Музею в <unk> зас во Львові в Нацийональным Музеі Стою собі
тепер перед акварельом на котрій виджу Лемківску природу церков квіты очывидно вельо
квітів і тот цвіт фруктовых дерев о котрых вспоминала пані Мария серед
того вшыткого Матір Божа Лемкыня котра тримат сына тоє Ісуса Є плісуваны
кабат є корсат і є вышывана кошеля з лемківскым обзором є тіж
кривулька В Фундациі св Володимира в Кракові сут велькы салі выставовы найшто
ж як сме почули заохачаме вшыткых Лемків котры малюют до того жебы
ся зголосили бо є можливіст показати своіх прац в центрі Кракова Але
не лем артистів рівно ж люди котры люблят потішыти своє око гардыма
працями Бо выставляют ся тута ріжны артисты як сме почули коли єст
найслабшый час то протягом рока одбыват ся тутай <unk> Такых выстав А
якє добрічасно то знаме уж же І <unk> На днешній выставі Мариі
Янко направду є на чым Потішыти а і звісити своє око Фактычні
декотры акварелі сут несамовиты і можна повісти же заберают нас до інчого
світа До світа таємничого а што найфайнійше в тым світі є лемківска
Божа Мати або лемківска церковка несамовита кількіст прекрасных квітів котры можеме обзерати
на акварелях Як сме почули як я ся додумалам Аквареля то неє
Легка Штука то неє Легко таку акварелю малювати Бо прудко схне кольору
уж не поправиш треба знати што де Накладати як накладати о важно
сті жебы не перемочыти паперя і жебы знати якы кольор ся хце
осягнути Серед образків котры обзерам тепер іщы раз декотры барз докладні во
сні видно тот цвіт ци то черешні чы вишні Так ся застанавлям
може деси підсвідомі Мария Янко Туты Квіты вымальовивує в своіх працях власні
зато же они такєй хватают за душу коли думат о селі своіх
родичів а тым барже коли находит ся в селі Своіх родичів і
в місци де повинны стояти хыжы неє тых хыж Але слід по
тых хыжах є барз конкретне же так повім зато же овочевы дерева
не роснут дико Очывидно сут дикы черешні Декотры дерева сут саджены през
люди і роснут лем там де мешкают люди І так собі думам
же быти може власні так як повіла сама артистка Великы сентимент До
місця де ся зішли єй родиче де мешкали де мали свою хыжу
може власні тото Цілый час дає поштох до того жебы малювати квіт
а квіты сут направду Прекрасне тепер стою перед образом мертвой натуры смотрю
на несамовиты ябка Червены червенісі прекрасны яблука выразисте світло З лівой стороны
за яблуками на талірику стоіт вазон з сонячниками Полотно на котрым ся
тота мертва натура находит то фіолетове полотно але на ним грают кольоры
жолты то є од сонячників і зелений тіж червений од ябка помаранчевый
тіла ґамы кольорів на полотні Єден з образків котры н єст цікавый
для мене представлят люди котры ся прожуют Люди в стані одпочынку коло
них лоткы озеро зелене дерева ясне блакітне Небо але небо не бы
ягкє бо то є небо акварельове Перебывают ся тутай кольоры синій блакітный
білый фіолетовий ржеви сут тіж сірости А тоты пляжуючы ся люди і
дерева і зелена трава вшытко ся одбият в озері А на озері
люди в лотках Голузка на ты неба тіж барз прекрасна а квареля
тяжко мі повісти чыє тото голузка дерева вышнє через нічы може навет
ябка а так ся мі здає же по листочках можу судити же
є тото квітя восні яблоні барзгарді тота голузка выглядат зараз коло той
галузкы вітряк деревяный вітряк а до нього стежечка медже зеленом травом і
небом Шпацерую собі гості повертали бо были обзерати іконостас так як і
я єм обзерала До той поры Повім вам же барз тото хвиля
приємна Вертаме до студиі Лем фм І коли єм так собі шпацрувала
і обзерала іщы раз тоты вшыткы праці так я уж повілам вернули
артистка з родином і з інчыма гостми з Відвідан можна повісти власні
тых Приміщы ідея єм была пообзерали собі іконостат і удало мі ся
іщы на хвильку попросити пані Марию Янко о то абы вытлумачыла мі
певну річ бо єм попередньо уж виділа праці Мариі Янко і Застановил
мя такій ковнір на плечах Божой Матері котру Мария Янко малює і
хтілам ся звідати о тот ковнір власні То повертаме іщы раз з
поворотом до ґалериі О так мні ішло си самы номінітах з децковні
ремо як погалят Ні ні Власне што такій єст комірем такій відкідный
конвір мали на східній Лемковині це вже были піды передвієный час <unk>
рокы Усякому разі Я мала в руках тикі суроцькы Дві з них
мени є одна має відмалювана відфотоґрафувана а одна вязали мене відшывати і
прохали суроцькы і на жаль не маю ні єй орнаменту ото называйте
дай добрым людям то не мож на ткєраці видмати Але значіт чому
намалювала з нашых тых студент з нашых сусідніх сіл Ямала окрем того
я як была вызеє у Чорнограді на Лівіщыні вявляє там у них
теж сукальскій район має характерні такі сорочків коли почали розповідати екскурсува Про
отіх інсуруцкє і каже зверніть увагу цей комір теж такій така форма
як буто Анкар богородичний Тобто коли я не знала што він богородичний
ну то так выйшло шыя ся схотіла о так намалювати Богородицю до
Кому нашолискіла і доводила си на <unk> на полудні на працю яка
єст в Мурянкы єм сиділи і задумували ся Няво флявы на штаковня
так ца выне зяли і думали шуце може хустка Ні ні то
кувнір То власны кумір і я маю тикі Як кажут зівіз ті
з суроцкє може показати можу та як бы кулистам Може дісно коли
смо Лемківску осінці бурсы што запросинь можу взяти привести показати тіст суроцкєм
жныів пома і што не двує там хрестик але там не такых
хрес ци кєґзары Віщывай там дрібнюсінькій хресты кутой орнамент цмуще суроцька называє
ся яблиневі цвіт суроцькому Лудоі земнідала Мія Емілія Баран і з села
Згадаю скажу Власне так як сорочка молодоє то я думаюш вродици можна
было дягнути току сорочку молодою при тому шона называє сорочка онаскала ци
нові Словашым Це сорочка назваєт Яблиневій Цвіт Ні На рукаві я бы
сказала што це не ябленеци том вісе квіты походжы на троянды Але
на кумірі мож надумати што це штос до Яблиневого цвіту чому обєднала
ци все втурошу власне і ті першы вражыня при якы вам розповідала
коли приєхала наша неістнуючы Явонце думала Та і тій я были ніж
то практично і ту Я так див ся бє пару прац навіт
більше ніж паро та самы квіткы дерев гєралікі родят так якій садили
люде Яб так роздумала шо може це самы тому што вы приіхали
кубачди ци квіткы які квіну дерева якы квітут Цвитут квітут Квитнут Квітнут
І самы ту вони появляют ся м на вашых малюках В тым
опрісі як раз власне о то дуже богато товды якыс так спілпало
і коли ясных ну ябленивідствіт під вражыньом тоєй поізды Суроцька коли мені
сказали што наш называє це сурочка ябленевід звіз руська молоду Ґорсы дала
такє як нас там нашы струнах Носили Але коли мені вже сказали
же робота была готова вже пару років тому намальдувана і коли мі
ся сказали же і помір был городичний допомені так аж Муроскішол Думаю
якой з м направду Може я добре то зробила мам надіі Всот
ораз вытыка істория єй трас Шановный слухаче Лем фм вертаме до студиі
і што ж можу повісти мам наді кустіця приблизила Вам як ся
одбыл вернісаж як выглядат выстава Але так сой думам же то і
так мало тото вшытко чути а добрі бы было самому піти і
справдити Што єм Вам насплітала як єм стояла перед тыма вшыткыма образками
і єм оповідала што влич Но штоправда лем пару образків єм Вам
представила в мові лем а было іх аж <unk> Я сердечні заохачам
жебы ся выбрати до Фундациі Володимира в Кракові і зобачыти на власны
очы Яка тота Акварель Мариі Янко А думам же вартат припомну же
до згарді фунґує порталь Лем фм мож на собі на нього войти
і зобачыти паро лем паро акварелі на власны очы Реляцию прирыхтувала Сусанна
Яра Малецка Вшыткы Лемків сердечно поздравлям і запрошую На выставу до Кракова
на улици Каненічных <unk> протягом місяця будут експонувати ся моє Акварелі Тут
Маєм надію што прийде іщы на ся Лемкы Будут уже рады прийд
Є понад <unk> робіт тут так шмария Янку вас все сердечне запросит
заслужы