Гіст в ЛЕМ.фм #53 - Станіслав Криціньскій, «Низкій Бескід в фотоґрафіі Станіслава Криціньского
Еп. 53

Гіст в ЛЕМ.фм #53 - Станіслав Криціньскій, «Низкій Бескід в фотоґрафіі Станіслава Криціньского

•

Опис епізоду

Archiwalny odcinek dotyczy tematu opisanego jako “53 - Гіст в ЛЕМ.ФМ #53 - Станіслав Криціньскій, «Низкій Бескід в фотоґрафіі Станіслава Криціньского»”. Z zachowanego fragmentu transkrypcji wynika m.in.: Гіст В радию Лем фм Шановне радийослухачы маме в студию радия Лем фм выняткового гостя Знате го Думам же знате го барз добрі з його чысленных публикаций а особливо з трилоґіі яку.

Автоматычна транскрипция

Гіст В радию Лем фм Шановне радийослухачы маме в студию радия Лем
фм выняткового гостя Знате го Думам же знате го барз добрі з
його чысленных публикаций а особливо з трилоґіі яку присвятил істориі Лемків Нашым
гост єст Станіслав Криціньскій Добриден дінь добры Ді добрі Як всядит на
каждій книжці можеме прочытати По професиі єст хіміком має хімічну освіту але
занимат ся історийом краінознавством особливо карпатскых гір єст автором вельо барз вельо
книжок публикаций Єст знаным і узнаным реґіоналистом днес Стрітили сме ся жебы
побесідувати головні о найновшій публикациі яка вышла стараньом выдавництва Рутен є то
барстя <unk> публикация альбом з фотоґрафіями Як раз авторства Станіслава Криціньского і
зараз будеме ся звідувати О вшыткы дрібниці звязаны з том книжком Перше
питаня мусі быти такє як бні мусіш одповідат але єднак мусіш Три
І для чого так єст Лемковина то найвспаняльше місце на Зєві Не
вимно такы так мі ся выдає уж што субєктивны учутя очывісти але
з пензом очывісти приізджам ту од лят од початку ляту <unk> року
на обозі вендровным <unk> вындрували през Бескіднійскій з Плесакамі Але уж так
же выд реґулярні тот приізджам од початку летом <unk> Медже цася теж
медже тым <unk> а о <unk> был лем цо року на певно
бы єст доці орґанізуваны райд Бескідніскій орґанізуване вше студентскє коло приведників Бескідскій
в Варшаві а на тым райзі на трасах того райду собі Бушувалем
по Бескізєньскым барз любілам хоціт сам альбо з яком вельком ґрупом а
вечером доходять на Ноцлеґі котры был зорґанізуваны в ріжных стодолах в Биноцлеґі
в Огніска очывісно спотыкало ся колеґу в Кольшанкій але менци тижень ся
втеди така траса тривала тинь ходіло в Бескізєньскым од <unk> р єст
лем спілоужытковникєм хыжытель Лемковскій волхофцу ті сміл купі ся нас в стан
воєнны же сміло в державілі А і од того часу там бываме
єзділи сме там моі сынові ся уродзілі о <unk> і <unk> мам
двох і там іх шывозіли сме тын наймолодшый был в першы осерех
міл рокы два і місяце Был в тій хыжы но і вшекільнасти
лят же сме с року там приізджали собі не выображали вакациі без
побиту в Ульховцу но іх найбар св інтересували звіжонтка домове пєскій Коткє
потым овєчкій і тєлячкій коні кровы і так і так на цалый
дій зникали ді там бушували по тый всі якы смелі одповідню і
сляд Ак же для них то было то было революцийны вакация але
для ня очывісти теж я мал лем од <unk> року выдавництво Власнивинц
трактувала єм Руховиц яко таку базы Ноцлигову маґазинову што в тым привозієм
свойой ксінжкі з тамто теж рушалем влево вправо на заход на сход
з симістыми ксьончками вдавалем публикациі о Бескізянівскым в Лемковщызні о Бєщадах о
Поґужу Але очывісте но якось то такольховиц трактує яко таком інтеґральном чань
свого жытя і през то но Зачыл ме єздіть на полудні в
<unk> року до того же мі заінтриґувало то же были су Пустедоліны
Відать выразні сльоды по всях хтілам ся запитати о то перше перше
спотканя з Лемковином Я бындем барціл жывеци назвыґопина Чы могли то бый
сос такого сумє припадкового бо м як маєм втеды з <unk> лят
завізєно на колоніі Летнє До всі добра до Доброшляхецка кєди ся называ
одпомєдзысанокєм а Диновем ведук етноґрафу то дня єст Лемковина натом приклад поділу
в тых церквевных доброй входіла в склад Апостольскій адміністрациі Лемковщызны з тамты
кілька деканатів над сане манокем а Дыновом было влунченых в Лемковщызны Венц
то так мож наповід же то уж якісь были початкы спуткань з
Лемковщыном Але я там во свято зобачыме якы впущены халупы зділы сады
покшывы роснунце в місцях і ді было господарства най розмавляли сме там
з тыми місцевым єтьми туры котры то діці страшено бондеровцями котры по
лесах іщы ся догулят стим женых бандеровців а може якій вєдинці діс
добре ховал Але так як у нас ся бабуяно страшыло домазовшы то
ту страшылі році тым бондеровцями Ні то так в ґлові зостало жес
якась така краіна Вазовше єст м жызну з Варшавы але там ся
ізіло вакациют в околици Варшавы і тяж такого не визялам а ту
на ґе со ся ся ся ся ся такого зобычы До так
мі в ґлові зостало і як пошылил на студия акурат трафі лем
такє Апоґеум розвою туристикы студентскых VI студи То постанов жебы там на
то полуднє поіхат на Лепі в Бєщади найбарці было популярне і жевістє
по перше в року в <unk> поіхаєм на двотигодньовы обус вендровны в
Бєщадах Пешліцевы полудньовы Бєщады од Команчы през Вытліны Устріків сусі полоніны тым
Дерніцигалиці по тым забруціли сме на полудну страны Устрік Дольных Но зобачыл
лем тото само Шыліци літорешткій том же навет люди жодных не было
хто жебым был в тій добрі то єщы од сякій остотні родіны
спред Войны мішкалы натомяст тутеж никого такого не было но і барзі
хялем ся довідіть цо ту ся стало бо весвіні не было літературы
трансописі досить доступна література з той ся уж на довіж же был
высєдленя жебыл конфлікт польско украіньскій ґенеральны жебыл якій валькы же сосо сиділо
перед войной якє улад польскых до Украінцу перед войной аперелю ніц не
было хоч можна было зобачыт фільм ґньом із Шкалень Чысто пропаґандова продукция
Ічытать ксіжкы уни в Бєщадах теж пропаґандово на підставі котры тен фільм
зостал зробльостіве історию сумны од Бєщаду в тырко ани Лемковины вроды і
Тыгранов єшытых і невысєдленых спровизоно до того конфлікту Польско украіньского котрий вості
відомо з чого выніка был ту так было подаване же же Украінци
єст такій чловек же одякы не зашне Поляка пред сняданьом то беде
міл звыху муро Бы то было так інтерпретуване же во світ жадных
раций якій зо строны Тей русиньскє ци украіньскє ти вопросу така фанаберия
же мож довали Полякови невідомо для чык Не по звязку з тым
пошыл на курс Преводницкій бо в тым слідовиску варшавскым єдина така можливо
доведеня ся цокольвік о тых теренах то был курс Певодників Бескідскій по
сядом там в <unk> року то трвало рок і по <unk> на
Єсені здалем еґзамені зусталым Певодникым Бескідскым але тзв студентскым быже зостав управліня
паньслове ча бывше пыхать до Кракова Але в Кракова топитали з тых
Бескіду в Заходніх ци захуд од поправду а ме інтересувало то цо
навсут од поправды з жытериным Сєдльона ба ся ниґде тым приводникым Паньсловым
є зосталым але єст тым студентскым котрых в рот Але єст єм
цеж гоноровым чловк в тій хвілі того суденцкого кова в приведнику Бескідскым
єст хваліня Выжуцом мимо старості мойой так мі то ґенеральні заінтриґувало цо
там ся діяло ся довідямем што гістория в Єсвіні спровадат ся до
тых кількулят По ІІ войні чы то ІІ войны свойой такы же
там люде мешкали през веєків жебы всє закладаны же має по кілька
сытля ци были ся якій ґрозій скажы Якє робіт ся выкопаліскє етноґы
археолоґічне і знайдує ся якій передміты з бокы бронзы шкытмонеты жемскє то
вшто там єст Він то Та істория тороныст барзу богата Ну і
так бы проваджон жытє заводове быя по тій гемі пошол лем працувать
у сконци ем хемі пошол лем працувати до центрального лабораториюм оптикі до
працовні фотохеміі там з то і фотохемію споминам спільного Але страшні хтіла
єм теж працувать при консервациі забытку бо так як то істория міцю
ґняйци помыслялам же добре бы то хемі в ту страну шкорыстать ся
з нас хеміі в тын спосіб Но і там чез два лята
робін з порозок іх курс в єдзу штуцы і так дале ходіл
лем до тых пеказети в чы працовній консервациі Забитків і там меншы
лем одповідніх одповідніх щеблях кєровнічых одповідній особы жебы мі там прияли найєден
ся злітова лем є пшыю Но і зачалем працувати працовник консервациі Забитку
Працовні консервациі Древном найбарже міти Древном мітаж якы же тутей маме наоколо
вшытко з Древна в Бескідах і трохе з каміня легні з древна
і церкви і хыже но тото то древнові найбарже інтересувало Але фірма
оказала ся барзы Приємна звєжку з шыльду в сродку было як то
як то з <unk> і по кісрех лятах нецалых зрезиґнувале Стамтоны з
те з працы в тых паказетах высняных вымажоных І пошляд лем акурат
мі ся трафіло до фірмы Польной котра зремонтувала забиткы але нкоєн ся
древняно лем Я там ся занімуваєм такым надзорем власні од стры од
страны забитковой будбілітикы працивници то ци типові в будовництві або треба было
кого когось кто ся хоц трохы зна тым од стры істориі штукі
такій остороны забитків Но і там там працували єм през штыри лята
бардзо том было файне але нестети ся попсули реалия на тиле же
як видомо в фірмах будовляных ся дуже пія На початку ся не
піяло але по тым уж ся зычыло піять алкоголе очывістє Я теґо
моя вантроба теґы ді вытримала я ся або альбо пієш альбо капуєш
нопува лем том ся піч Да пошедм пошед лем працувать то было
<unk> року яко туриста заводове В спуділи мешканьови Ґоцлав Лютніскы турско в
Варшаві потаты для Два етаты для люд ктры мілі туристичні уактивняст мешканцу
в Осєдля має такій свой локалік іже сме з колеґом вымыслили імпрезы
туристичне пєшер <unk>якове В околицях Варшавы альбо блізшых альбо дальшых лісным потюнґами
тіж єзділиш Там працувала штыре лят од <unk> р барзо то было
симпатичне бо в сумі роботы мія єм невілец Маєм дужо часу на
писанях іс артикув краєзнавчых в праци мі машыны до писаня котры нелатво
было здобыти жы впер мі ам час А в <unk> року кєд
президент Лех Валенса повіл же взь свойой справы взвонци щы обєсал <unk>
мілийонів каждому затар лем рочкій і стверджыл єм же я заложыл выдавництво
бо так в мідзичасі уж корціло рыбы Ружны же писалем ся то
было діс Дат ся до публикациі не хтіли того выдавать ас жы
я сам собі Зачне а в мідзчасє зберала менформацию о барз дужо
єздівым вшыткы ся выльны час якім я лем То посвяцали м на
выязды Но одвінал теж але теж як діж поіхали мисен ся гес
тутий на полуднє то робілим документациі того со єщы стало бы так
видів же вшытко зосазєвали Весє о то хілам ся запитати же тіж
в мідзечасі мусяли єздить і інвентаризувати то цале наше полуднє і чы
те діяня котры втеди приймувалась Інвентаризацийне документацийне торо робіле ся для того
же виділи же то єст остатній момент жебы затримать стан тых хыж
церкви бо они ся уж валю і заєдні думє бекументуват Цо был
ти імперативем Так так но то вчысто было тож віце лем же
то ся тот свят гіне правда Щыґульне Те те терены котры дознали
высєдлень і мали натуральных опікун жты обєкты не мали ани церкви ани
ани хыжы Він видат бы знатіж нема якых ужытковнику лі за барзо
то дбаян бо ви сме од церквєв но тоты дбаям жебы ся
до сродка вода не ляла але ж іконостас інчынсто ім перешкаджал правдові
ніж там розмонтовували пшенче сувалі ґзє ся бы настрих давали єс хоц
похыже но тоты очывісти єсі мєшка і томновій осадні ци то ани
теж вшытко то ужонзолі по своєму они были найчасі под слому Была
така акция в перелю жебы то сломе замінят на етерніт потем ся
оказало же терн єст шкодливійше тынтерніст мятя ле был такій момент же
само польскє высівє покрыто етер тернітом цом польскій тиковомщызны А ґенеральні ся
вкіст тых тых будовлі хыж то якій спіхлежыйкі зыж то ся по
просту сипало бо люде новы як там мешкали міли специяльны пінєнджы жебы
то вшытко уремонтувати ці утримати в такым стані Віц я по просту
зачалем зачалем то фотоґрафувать но был лем дос датого теж сам ченсто
ходілем бо был лем досеревджячным товаришам Подружы бесу філя ся затримували і
суч там фотоґрафувалем мусям обый з другій страны Томухалу Петрив А туй
чекаю на незвуляме ся хоц своім темпем Пшант якій малем такій малем
то не было ніц шуканы ґнесным жадым артистом фотоґрафікём Сам ся ушылем
ся в Льоці в біґу Та перша праца о тым центральным лабораториі
в тік мірзы дужу дала бо там была барз долго посаджена працовня
Фотоґрафічна ны быцілуват ємня Апаратом ям сфур то был за ніт очывісти
совітскій але моглам як выцал лем то могла єм в ромах в
годинах службовых вывоват собі фільмы зробить ся одбіткі і одразу з том
документацию збірала відат што бы описат то єст барзо дбалем о то
завше жебы кажде неґатив было описане цудокляткє бы ту очывиш єст барт
не халупан ма четвердзестія ани яка там галупа на моім кощызні Венс
мам вшытко описано В Зєнчневы мамі десяткы тисяци ґедеральня Лемковина то єст
сум Пулунотне Бєщадыно полудньовы те же о там ніц не стало якій
решткіщы якіс камені то єст поґуже пшемыскє том околіци з стры Любачова
жі полудньовы Росточы але З Варшавы нот выізджа лем ченсто на Подлясі
барзо вдячны тыж тема до Футощы для тых осемдесятых Но масовше ж
было на схуд од Варшавы щы дужо было древняных хаутершы теж што
видат было же то одході бо Ґенеральне была така політика влад же
вшытко своє зревняне сопот Чехом тото і зядоство то єст О так
же валя добре місмуроване подву в кончы бляху ани ани такє стос
неполґе такій мыслі жебы то жы тот шаротнер ратуват якє там Поєдинче
скрены были закладаны але тото ґенеральне тота Памятом на всху од Варшавы
од Міньска Мазовіскы як ся поіхало то там в каждый сіру зохоло
позаховал бо древня і често под сломом то было десяты віятраків єщы
были Я то теж тамтыж терпівым віятракіз мап з перед воєнном мапоночы
в воєнных мапах сетках за тых войсковых были созначены вітракі я єздів
в тым місци ді они были і жадко кєди іщы было але
были Терезші в засаді нема До такє такє мі можна повідзять Фіова
Но Але тераз ся цішы же міяв поніяж мам дужу документацию обєкту
жы будинку в котрых ст нема Але як здобывалиш такє ільості фільму
в Кліно попросту купувалем то выґладува лем в то своі перонзы Но
як выізджалам выізджа лем на такый выязд в бранді сітспітнасті фільмів нотесы
в котрых то вшытко выписывала лем клятка поклядцы жебы то Не припадло
єщы робілем ся пропо інвентаризациі то в року <unk> у нас в
нашым коли ся появила така ініциятива жебы власні розпочнуть таку документацию было
кільку такых вариятів як я І <unk> Зачало ся од Лемкощызы Акци
Опис Акция опіс Акция опис але <unk> першы обозы пошли новы Лемковина
і я в <unk> як свили тзвелетцільновит непелноправный участник Поіхал лем на
такій єден з тых першых обозув Нов Лемковины обуз проваджыл Анджей Вільох
Потым вельолетній презес Стовариства Карпатскых Друта ся вывозі з студентскых рухова Приведників
Бескідскых Но то была така як то мул Росияні Развєдка боєм ци
сме прували о сміні як то як то уґрізві смо цо нам
ході Але то так єст Люде были барзніуфні мало хто хотіл розмавлять
оповід м том стало каплічкій ці холупи штось но то мож нас
сфотоґрафуват ся леж добре было ся чым довєсть про дакіс фиґуракы придорожны
тому жебы ся чловек допитал теж ламанє собі очывісти на тій цирлици
на нівыма з росийскєґу учоно в школах але то не было по
русийску натіс Іж виділи жентаня по росийску Так виділи сме же то
є по русийску єст так до конця тос чловік не вшытко был
в стані перечытати спо тым быжо бленду в єст тых інскрипцях тоты
то мали тераз Але втеди то вшытко было для нас нове вшытко
было бы власні было новым смі ся такє сме але але напевно
першы обуз ци першы обозы з о пошыл были такє розпознавче барзє
можна повіді Але я бы мысліла жебы од <unk> р такє обозы
на поґужу прибысквіл того же мя та добра ци участ Ям я
так кос кавалек серцем там зостал тий добрий і зашыл вважаєм томту
віз за таком як бы трохы свойом вшыносюном приізджалыми І сам тот
дам ґадрушы лем яком ґруп знайомых на пенетрациі потым пуґужу і але
зробил весь о <unk> року перше обуз теж в рам той акциі
опіс а называл лем то надсанє подіваш сам так пиякня уплята од
Злюдилы вшес Бєсады по тым од Санока Одынова до Пемысля то краіна
на поґуже пшеміньскы штом з шых стран з ґрупша быв A фіц
назвам то надсаня чы Украінци жываю назвынод санины а ты терены там
ближей Любачова тым іджемє вызнаю з тым шум єм тераз была Блізка
Зеруж так пож было то было розпознаня Вальком Як же сме поіхали
в тым <unk> року на тын І Обусова Пулноцна Ченіс Поґуже Пшемыскє
то бы вшытко былі люде кры хє цо ся тос довідат было
до ніс цікаве незнане але никт не мал досвідчыня такій в інвентаризациі
А навет ся так здажало подобностим ты обозы приізджаючых студенці етноґрафіі о
німі уж такы манєры вынесєны зо студиі котры навет перешкаджали в тых
бо оні плошыли тых тых бідных мешканцив крых як зо барзых ся
то допитувало тоні тоні попросту учекали або як ся якыся анкєты чытало
і выполняло ното ніж вшыткє якєс паперы нотуваня то бы сме стосували
такій систем же ся то нотувало в нотысах маґнезофоны Были ґенеральне выстемпували
втеды в Польщы такє касетове але раз же то было дорогє і
не было такой можливости жебы кажда ґрупа на тым обозі бым ся
зілі такій ґрупі двучы особы выже мало маґнетофон але теж люді ся
балі маґнетофону бо то ім сяло одразу з якым репресиями Хоч што
были тото раны высєдном ставшылі при вражливіє ді там хтось мешкал а
был автохтоном такім сприт войны навет нотувані Вноте ся той шым там
пахнявом міліцийом даже бо приході з єльницові св якій мундуровіц і сто
не было просты честю колюзиі хоз не розмавлятніх чоло так зо з
обозу на обуз присували вшыст чысту поґужевны східом штри лята члеків зберал
тіж інформациі Вєдял ріжны речы і як лем навязывал до того хто
уж вєдзял і комусь там посунал то но то латві мож было
ся чогось довізни Мешканци нас торбу трактували яко молодых потомків тых цо
ту кєдис мешкали Боям ся признать же сом стне то но так
найчы нас трактували єслі хєліс намі розмавляч товважали же мы тисястесме своіти
кошкі выпаде му віме же не цож там мычте же пару разів
ся здожыло же жыся бліс был по назвиску хыц ся представитель сполечности
ґенеральні украіньскій чы русиньскій Ночы были то Поляци Но і през <unk>
розюл мі ся Пєрвородный Рослав то не было возу в другу Вывиты
обозы і так зышли сме властів на высокой звытліным інвенциі іду од
пноцы ци там до слеґі доповіда ся вытліня в такій хатци приватній
Але в мідзчасі зачалем діяла в Сповечным Комітеті Опікі над забытками Штукі
Церкывной То было в <unk> р же по дродзе на тых обозах
виділи сме огромну ільо цментажыкув по тых вся высєдленых найченсі такій цементажык
был єдином памятком по тей всі бы всі не было єдиным знакєм
з жытя были те Былите кшыже на гробах правда Том є то
так уверало же ствердил єм же треба треба зачне сте з фенда
якось допровицять до якого ладу на нєй Не да ся так докладні
але най вшакі віцьонці сте повальоне жебы усунутте пшеврусунек же поністе похылены
тыжме простова што сут поламане поклеі то сум обрыснентым хымі порустами то
вычыстіть жебы было відать же то віс ту было правда Но і
в <unk> св зробила єм такій першы обуз веснім цментарни на котрій
міли сме ремонтувал ся цментажы Іоґлецалы набур на ты обозы то попшенє
І тен то был на засазі в Варшаві мешканц на черёх учельнях
си на Університеті Варшескій на Політехні Синові Зґіґє Вучілі Академіі Люльничы і
зґісіц літой академіі Ты ся называ тырас економічных Но такых економістів школьонци
Мішам по єдным плякацє з інформацийом же єст такій обуз о цо
там хозі Най жебы ся ту і ту зглашат на вытиня телефонского
телефону IIме так якы лістов них скып І о іле на ты
обозы вчыснійшы до інвентаризациі краєзновчной дотам ся зглашало <unk> пару осуд Отиле
на тлуст цментар незлусіл ся <unk> осуп а то уж было так
же Я не маєм можливости того зверифікуваня же по вступодалем же мают
ся там ставіть в віщадах люч там місц суто як в чорний
і пшехопі а я маєм кошторис на пятнастє сут особ на єдзені
не єст то комфортова ситуация для кєровникы обозом Венц якось чен ся
на щестя знехенціло бымім ся што міцнестє Меджы Робітраз уж под лем
ся махня бы ся лем поділе жыт над поток Антуня треба зосувать
в Переґоці оснехенціло з <unk> осуп одыслам до Збышка Кашувы котрий втоды
ремонтувал нас новы ремонтовы одсвіркє в Лопєнце Але без перінендзы ні далем
уж жадник понемім по тым што мі претенсиі слушне жым прислаєм дзя
ґомб до выжыня о то Най зостало нас там зацичнє ся осутож
якось ся дало то дало ся то огарнуть Най ремонтували сме цмонтаж
в Быстрем Колочорний і Міхньовцу і кшыжепшы дорожным єст барзо ны такій
зо спілкамі аркітый Ето назва Міхнявєцкє лето не ні в Міхнявсу не
повстав ты кшыже косне в страны Туркі за границом нашом обецном Но
іщы на тым самым обозісім ся до хмєля і в хмєлю Тен
цвентажык не дужы же сме ремонтували і том плиты котра там є
з <unk> року жала так же судо на назі найстаршый наґробик датуваный
в Бєщадах то ся плита наґробна кор в церкви подобно той попшеднє
але новом як збудувано тотом плитоміня ся на земт ментар Яреґ Ґєм
зачыліщы з часом одчытал тенсови напіс Нас в тій хвілі під дахем
законсервувана але втеди злежала жуцона на травы мі поднесі подолжыли каміні жебы
было до пєску высокі жуцини на зімі дуже шыбче ніщыє Вдістіли сме
ю одчытать трохы ся дало але невіле в тым стару циркєв нищы
такій неодґризяны зембом чосу Но і был то был тын першы обус
алеко жебы то было так дужо хетных Но то я зробила по
тым в <unk> і так настепным в Вєщодах В <unk> р барзо
зглосіл ся до мене такій панактивісты активісты з І выніча здрою же
цмонтажы выпадалы теж рублік Волоскій пред вшыткым лем зо <unk> наґробків но
інней же он там зорґанізує періонзы іт Но він я выл доктор
Білисім єщытос ся не в сходньом можна повіді в най найближой сходні
в сходній граници од бандрова на пулноци по посянкі по беніово сянкі
на полудні оно берехы єщы нужне цариньскє тот Двернік в тым <unk>
же сме поіхали там Я на щестя якій там ям корошторисно на
тым бусі маєм зацу вжівітс понімаж но пан котры нам Тонґо в
Злоты Ґуры обіцувал Сума сума рушы віз на конец обозы ґарник Біґосу
дужы То рест і то было вшытко Чым нас вспару жы ремонтували
сме цмонтар в круліку Вдешне обо окну том трошкы в Болуцянце мы
поправили і рок пізні уже смі одалей обєцувал припрашал же ту не
вышло зрох то напевно выйзє же сме робіли і торновкы і віслок
вісніц тоґы не вышло з єд струны А ту так ся поробіло
попере любот міся рок же было сораз трудній здобыти ся яккольвік пернозы
на того типу діланя В попредніх лятах тоно выслів цопере любло найлатвій
О дзівло ачы то было так на засаді же не ці давалите
перінянзы то виділи же як бы не визелі же ми єдме украіньскєвскє
ци якій інны ґробы ремонтуват але такє неправомишны можно повіді якій там
акция освищыня сментажыция то такому дописувано вшыткы выпады Натомяст і то шло
през аматур вшысокє бюро подружыт обслугювало студентів Я то там бєден з
сетек обозуф робнай то собі то собє слоня потом єст як уж
в тій Комісиі Церківной самтот свы періонзы То воґле на діяльност той
комісиі мало было барз опінеч але писмы з <unk> року якось здавало
ся систематичні вышарпат ся міністер культуры тогіст А по <unk> року ся
з року на рук было цераз горей най в <unk> сим то
ми сме уж так там барз вшылі на тым обозі ґди бы
не то же в тій всі мешкают зелено Свєнтци то єст Віслочек
то нам помагали лем якє сідынє давалі леко Там при ружных процах
такых технічных нам помагали але тож помагали наш так пом жывносово тотко
дотого досягнули сме до конця обозу А уж рок пізній в <unk>
зробилим такій обуз в Пулавах ти зіром святковци том мєшыйом То за
тым правоґли Тоткы товариства карпатскє бы дало якєсь Кількасет злотых дословнів бы
было встанє а уж з ній конвенциі жодных перінцим ся не вдало
Ім то ному трал тыко з єсень дні І ци цікаве то
вылонаня єсеньослув з чы Ґоцє Вінсь міло на назвиско кріціньскє Лыкріціньскє была
моя жона жоном його брата мой брат я то нас Фурка і
пятсоро нашых сыновы зо мам двох летніх ґенеральні но і теж тиш
хоц проси фізично то не были в стані выконувати такых Такых прац
як доросли меншызна оты камін єднак своі вожыл на тых цментожах І
был єщы єден Себастиян Вуйцік той зґоту з назвиска вымяні выхвал му
Зато же приіхал з Ґданьска жем вчесні прижджал на моі обози по
нас десятка але мусі єм по десянцю днях теновус закончыт Бы міло
навет помоци тых мешканців тужным тыж том хоц єднам в ядром лека
до Лем Шкысподошкы котры ґо тым свіжджаліжали цменташ такым поночникєм был был
такій нагробок з двох цоковсі складаюч жебы смірен сні в жаден спосіб
не піднес Але і то был остатній обуз Такі цмонтарны і просут
зрезиґнувалем бо нє не было можливос доч Яне не потрафілем іх тих
перінзы вышарпач нат вшымон мож жескій знаны нам знаны ратує од лят
Камяняркы туй в полудньовой Польсы не тырко і на Украіні і на
Росточу Но он єзділ зо мном на то обозы од початку выйбарзе
такым активным участникєм Арози єм ся о тым чонтым уж стверджыл же
хоц це як буторвіть по свойому же єму та формула наша така
мінімалистична бо сме як то мінімум тых праз выконували Як бы вєден
з тых цментож єст так дужо же точ не можна на єдным
сідять пінсляти котре бы іждали правды ту поправить на тыле жебы то
было видат і якы жебы то ся тримало налев там настемты настемты
настемтний треб іждали Но Шымон заложыл своє Стоваришыня Маґурич і он працує
так В порувнаню з нам і тым тумом то робім през кілька
місяців року правда кєд єст сезон такій же можно в тырені цос
робіт Але дальше подає же початкы Стоваришыня Маґурич то єст єднак на
саній так по <unk> ся ону с <unk> лят втеды Он Уж
рок вчесні якій працы зупелні приватні самотні выконувал на цмонтажы в Берехах
то ся там поправил кшыж поставил з на писем же то была
церквев Но але але ос є приєхал на тон першы вызнаєм як
ся довезял якы ся довєзял Я был студентом Теды Надматуры тоды іщы
не зробил Но і такій был барз был помоцны І цьон і
цьон є тоді сьонґ є то діся хому за то а я
в тымсятым усым зреґнувам то было тык два тигодня обовзу раз рокда
Чи ся робілам церчаст том документацию дозначы як тілько был якій момент
же мог выєхати То выіжджам я над дня я то робим бы
опрацуваным в ріжных фільмах і пошы по тых датах тіж зєньскіслі стопаты
кіс мальци кіс Не тут шы дні ввено з жнивны чуству Быт
може робили сте латвозымну нивны Власня хт навязати ся Чы правдом єст
же місяц Мьодови спензлістє в бартным інвентариз Мьодови так бы сме ся
выборе з того шґвітня Натомяст на початку квітня <unk> рєхали сме до
Бертнеґы до той Бацувкі і томзіли сме тын же по тым же
хоц по околичных в сях але м ін цалый дієн шкыт ходзіли
сме побартнем ци яшын фотоґрафувала од ґуры і донт вшыткы халупы подрозе
дошым то н <unk> з меншыны псівко Церкві грекокатолицкій бо нам ся
дінь скончыл А моя малжонка з Зємнєнта і вкужона шла за мною
і обєкты мі подабал або то же были часы кєди ся зуму
не ужывал ти кот треба был вымінят обєктывы Але шлам не наученом
през свойого ойца бы Єнсє дуже фотоґрафувал і то сю выкостувал помуц
Но на Свіржофовом же сме пошли тамы День Спенді Я там стрикамем
терештків добы Тераз добре сом видочны але в <unk> щем в тым
умето єст Спер з Дін зо Свіржовый як была реакция Бартнян на
якогось панакі ник з відла мі не выскочыл ани теж нікысь Е
В той патшы на якій варият із фотоґрафек мястовий ізой фотоґрафує Ані
ниґде ва сві не малим жадных проблемів фотоґрафуюч же мі хто Раче
люде были альбо обоєтні альбо задоволені же хто ся інтересує Под Варшавом
барземі лем такы ситуациі же хтіл є хтось твар Обідже фотоґрафує найбарді
розпадаючы ся халупы всі зом єст найвладнійшым свіже пустыв Ці певні робє
то злослівє на деспект ґу суд сут то біжкы Е туты туты
В єдній з ксік не псали же Свєжова Руска тоє твоя улюбона
Лемковска вєс чыто далей так єс Но мисли мысте же такы Ям
од часу кєд бым там в <unk> року то другій рос не
былим а вчыри зрештом з Якубом редактором тотого альбу розмавляли міто Ани
ні з Якубом припрошым з Кінґом і Маркєм в Полянах лем ту
знайомых Тилю знайомі же сміли в Свіржови а там єст вшытко што
куват зо нас якє ст якєс Чыпусты су які зресы помсяльны а
по сомі то в поцотым місці А там было втоди по просу
так як то нещестє высєдленя наступіло і тыхо лупом бу ся попше
врацав выстовы было збіране то по просту Так так то зо стола
прошам былим іщы другій раз В Фіржові <unk> вросили сме з колеґо
з Ґорли з Ватры Лемковскій з Бордного шли сме до Ольхофца Як
слісме ся з Свіржово дотакне звязаня сикы сме слібошли сме од <unk>
інвенциі сєділи як найшыбші до Ольхофце І доґоніл нас цьоґнік цьоґнунций при
чепе на котрий было пару піяных лемків берцу высувы успосубленых двой га
ці хоц бы ці іс гор єхать ніж існі же сме там
в сєдлі в тій сломі было іщы пару певных публітрувек же сме
там сукцесивні опружняли буз звысели авто наступіл такій момент же кєровцо того
цондника вкужони же он не участничыт в тій нашій высовій зобаві св
Ах Влонцю тым темпома дал зєхал до потоку і пошел до нас
і через полсвіжо сме пшехали так же по просту Стьомдік сам єхал
бо цьом як хт ся діс выжей но ту ся зсувал до
потоку дяд зніжынь не мож аж в потоку І он так переперяли
нашы нас ясис люде зуслі шыбче ніж мы бонт лем дал такі
страншы на год Но і так жы сме ажды до Святкови велькій
том методом доєхали ся не діє же р западла так ахер Но
там очывісти в розхоцині і пасажерові причепы свіджіли же ту конесніц треба
якось бач знали была пул ноцуш в тій Святкови і треба континувати
зобаваль місі з колеґом подзякували і пошлі сме Но і так того
влутчаного напенду то нам старчыло Мінили сме крампном І зара ід бладше
І так нам вшытко опадло было такє в валомках діщы были копкі
ся на те такє такє такє ж мож ся было по копкы
всунут там под споден Мі сме співори же смі од швінци каждый
подвойом копкы всунул Але я м ся на той шосє Ту дале
не єст яка специяльні ученщыня шо шоса Мыслям што там быте спокій
Длуго ле нє Медзы т а шустим ся такій рук зробил в
трий шосє з фізичным до спатной же смі так мто а шусну
Стамтон выдлубалі і послі сме на остричне том од мос том же
сме ся умилі пожены Но і о <unk> рано вели сме в
Вільхофцу до Пєхоте ся кєди хотіло є з вам такі старя намправды
Ах а колеґа то был тотеж не был звыклый чловек бо то
был Йонуш Смазо такій выбітны Фыховец од консервациі каміня ґо специяльні спроваджыл
ем жебы волховцу зреперова змонтуват з кавалку в кшыж котрый в <unk>
року совісі привруціли он стал з фіґуром Христусалы камєнны он стал на
подвурку буряку над намі в галупы по федаках А дна мі з
хыжы ді втекти мєшкал пан Теодор Буряк з Жоном Марьом з синым
Яном теншыштам был поламаний оні пробували пару разы ним пар але пробували
го реанімувать але ся міц по перше специялистичны нажендя котрых на ґенеральні
нема на всі Але твор мішто шклеє такє ся ужыва до того
Я обіцялам пану Теодорови жебы тон Кшыш поставі Он не вірил же
ґлувка тихо Христу се одпадла і так ґлувка была в дому лежала
на тым пшывти святы же была там Но і я припрынуша того
трудно было з ловіть бом за вшыл в нєдочасі Но і там
в тінгу кільку годин же сме там тан криж зложыли оюз таком
віртаркы спил тем Клей очывісті одповідні в тільку год кшыжом ускладаний он
там стоі як о потенше през два ти годны воян жытвістю собі
як поєхал До Варшавы з повротом Німів нам ґроців в тым хофцу
Я там был лем ти годны з чецу наймісє не хоц лем
такій кіт робілим з тлученого пясковца і і цементу номінанцию сут пропорциі
такы як в пясковцу і з того кольору тиж і тамты вшыткы
шпоры виткі зуполняли щы Я вім як бы я не єст вяжем
але удало м ся бы то дольны часті внукы Христу сабы обтлучены
зупні было колян якы ся удало то бы Выпровадіть навет з єд
ся єст Най стоі до дісій Шымон з тож пару лятому Єст
тотны анк такє Вымагают обєкты сой раз переґльонду і доґлонду і Шымон
пару лят тому там зробил яком таком чвістє консервацию з одсаляньом і
мож на тым тым даньше огльондич на подвурку пана Жызновскій обецных В
тракті тых своіх вшыткых бадань прац обозув провадили теж баданя над локальном
камінярком тше і сходній Лемковины і не тылько І зостал през себе
одкрытий названы Містр лісті демповых Так То єден з цікавшых такых прикладів
людовых творцив в тамтій чести чы сходня камінярка рніт ся якой засаднічо
од сродковой заходньой засадничы не бо ти як бы з тым самым
материял і ти як бы то самы выробы правдачы літ чыт Я
то акурат ся скупю єм на крижах придорожных або нагробных доміц метом
самом форму але очывісті як ся на топатчы то відат же то
робіли ружні творці маюч як бы тын сам материял і тон сам
цель перед собом жыла ся баданя жем сформуваня же проведям баданя но
без пересады по просту но зналязли мі дес тамтых же сфотоґрафувале Не
барзо бы было з кым розмалят на тын темат ноці я ся
єд видым шкыдно назвам того чловека котрий выкул текшыже і власні оздабянос
в дольной части цоколу потвожє цоколу зышно таком пласко жезьбом лісті димбовых
дам дате хто вплятал так го назвам бы не видя єм яком
ся назыво Кде бы ся довід яком ся назывокы высідляня были предеш
вшыткым але на выты як не были высєдленя томкы но были але
наш в Бартнимі ле ся суб дале мешка правда сут там в
Лемкові то найтак в <unk> лятах уж Райнфудс тыкалищы на панітом баданя
до Скеміркы То претіж было <unk> лят повысєдленя в <unk> ти вілю
же воґле не могні ся довєдіть Шкату зака таємниця зуґу Маткі Божой
докторй ся ник не признає ґенеральні жлі єст ґдіс мало тых фиґур
але є ся діл То Васєн никт не усталил до тых час
ма може уж усталіл але од свого ци я вім то не
устали Кто те фиґуры Маткі Божой робіл То втеди а тераз то
вшы як тылят мінело суст як діж там в лютах в напшого
міротосня но навіндесятых ты шыже того місше лісті дембовых тропілем же з
такых другіх другы назвам місшем зомку в труйконтных Быт може быти може
єст ен сам лем соколув ма в місцу ґзимсу то як в
старожытной штуце то было было такє косткуваня цілього вросту Костечка при костычци
выкута то он як был простіл собі то і зробил такє зомкі
І торзо характеристичне вілью в тамтых цоковах то відат і цию тыж
другого назва місцем Сомку в труй контек трохы так для Был жартом
пул серіо То нестети пошло в літературы бы похова Стах Стаховик пише
о каміяры каміярце і он уж зачал цалком серіо ужывать того окрислиня
в міст лісці дембовых Нок же но пукі ся не довєме довєме
но то ніх так бе то был єден творцаль очывістє барзо характеристичный
бонт сумєте його з тым лісмі дем был і толдатом помід німи
то єст діж там мідже <unk> а <unk> рокы XVII лят <unk>
літ Але онте он то он робіл том пласку жебы выпукло тож
бы то были часы кєди ся нікому не хтіло такє так так
дзюбать бо жебы зробити сос выпуклого то треба вякшыст каміня наоколо усунуть
латві єст в плащызні выкут якій Взорек ци на піс і зоставі
з вкшысти гока а он ся увзял за каждым разом і робіл
такій выпуклины тот релієф ци барзыпове як характеристичне раци для творців дуже
вчеснійшы бы кєдишні якы праций вкладали в ты своє діла і того
типу высни В котані коло церкви єст єден наґробик ци цови ден
Цота інскрипция єст выпуклым писмен не є о там докладні невідомо ци
он єст <unk> ци то жыт ци то єст дата смерті ци
то єст дато народжынь є але то уж высме з девятнадцеты вік
і барзі як бы пасує до той ільості працы вузони А тут
ден в тых двосых і чых лятах двос віку робіл сой такого
цо мі є зафрапувал В току нашой розмовы падли юж інформация трошечкы
цо знайдеме в найновшым твоім выдавництві то оповідсмо ні точкы він жебы
такій был цель ж нашой розмовы жебы выпромуват ся т альбум То
выбор здійнь дотичых Бескіду Ніскєк так закрисліли рамово бо віже тых здіянь
машє дужо дужо віне Но так же суд на початок одразу застає
ся ци мож до тым Бескідом Ні зкім насучыл ся сом ґеоґрафови
кже над тым сєджом і доктораты на тон темат пішол І сума
сумару же сме приєли то критерию власні такє наукове же ведук найновшого
поділу хыбо з <unk> р як належ до Бескєдньского ацо не налез
Бо але вче як зачали сме оглядат то здінця моє бо я
на прикладно мам з Лемковины ци цілі в сходній ченсті Бескіду Сондецкого
плев дотам дни Маджыювка ци Дубне ци ціли Люху но то єст
Лемковина але то єст Бескід Ніскій то єст Бескід Сондецкій налез знову
Ци зєнц єст на тыле я мам є не о тыле дуже
жебы сте якы особны альбу брові свізили сміхто бын ся під гаслом
Бескідній сні хто бенді Лемковина Але но і нашко ты терены тутой
околици Буковскажді в Лемковій мішкалі і были ся з церквями евідентні Лемковскє
То они теж в тій хвілі не належу до Бескідніньского тых ґеоґрафічні
окрислюных Але якыж тых зєньців сме зачыли од пару тисянців здінців сме
глядали з того терену зашли сме елімінуват ся елімінуват але єщы дуже
тых зіньсовит же сме збудем серце в сумні вымы жебы єднак принять
ты границы науково окрисльоне ґо Бескідніскєґы през ґеоґрафу Обшесні был поділ професора
Кондрадзкого а тераз єст Кондрадзкій уж не жыє пару родных лят в
нові нові ґеоґрафови сєдлі і Зробили тын в інтерне ся мож назнали
сте Тен поділ Но ім ся <unk> літос вид <unk> Но і
теж як уж то моє здінця сон Я мам здієнця з лят
од лят сятых найстаршы з єнці <unk> скілька з єнцьовным єст єст
трохы <unk> потем сум ґловне З ляту <unk> і єв <unk> здожал
якій зєнц зробит в <unk> року мідже а <unk> же сме найперше
сме тих зєньс ві Але ж іх задужыл было місто кретарьом часовы
ты же смішыли то всумє то найстарше зєнця же показать як найбарді
ту змінност того в тых ґурах діяло найде ся то змінило вобец
того стану стану обецного сумяж ся уж <unk> процент То су здєнцьом
м <unk> а м <unk> рокы Сі хоці о церкви но то
они ґенеральні стою До дісяй ноты православны капліце такых як баніци з
якым хостим сфотоґрафуват в <unk> р не мож Якій там сляти з
ґісково бляхылиже Але будинку якы такого нема є си хоці о будові
су мешкально хыже но то барзу дужа част тых обєктів на тых
зєнцях то просто того нема южы звычайні уж нема Но ксипшы дрожне
но ґенеральні стою Але тіж як бы ся позмінял єст што оточеня
не остарає м ся в ній люб контекст і показать што хоц
як фотоґрафувалем жона на нещестя мі штурхала же мі я шырше кадры
робил то ні был бы то ся то в крайобразі ци о
показу незы Кшестоіно Кжешолек дзє Венценс єст під вплывом жон лепшых перед
штурханьскамі жолынже горшых такы барзі тясні скадру скарскадруваных а то теж но
святоченє церкви но барзы често єст так же Втеди єщы были такє
муркы з каміня доці некєди сут захованы там гем обшеростан якє папроце
на тым росо наколо трава правно тораз ідеме з така церкви костком
балма выложано наоково Джева вицінте бо туди і джере дужы Як з
хоррору в образах страх кодмурек альбо сів ховаль або сінів ховаль вызостал
кєдыме щыбы тонем золяне жебы был рівнійший і ладнійший циж інне свят
ну быс мі <unk> лят мінуло іны свят ся появил На понад
шысту странах маме понадсет семсет стєнць давного лемковского свята Я тын альбом
хвіле перед нашым спотканьом досталам і міям можливост пригльодніня также такє шарше
єщы доґлембне огляданє переде мном Так Але єст переконана же На єджы
же в свіжо Ямскато не было поламаны якій симбол просту пришет бы
то ся само не поламало такє камінь ся так ді поламіл і
такы ґалан ся якы спани пришет якій чловек і попросту поламал тык
кшыже поприврацал ты фиґуры номі святы Міколай привеґура свозіны то стало але
жылаймі Христу сміял обромбаном ґловы То потем в рамах сяланя Комісиі Нашой
Тымыкы ставляли сповротыфі фіґуря то єст такій час станы щы васніпшыт Так
о <unk> р пиш так на тутай при каждым іншы описі кажды
дінця сописане і дота єст подана зробліня з дінця ном то теж
узмыславя то на уплыс часу і якто під ґрунтов В навязаню до
того цо можеме знали в тым альбумі а теж до точонцых ся
остатньо дискусий Цо зробит з такыми долінами по вся чы єщы там
такыми фраґментами забудовы всі як длуґє чарне Але не тілько ту боту
мам єщы Ясєль Яворник Зубаньско Чи они повинны быти наново забудовуваны ци
заховываны Дентка рай враз пусткы якой затриманы по як обєнты якой ся
хроном Значы так ноце єдна цис повінна а другє свожы приносі вдаме
вражыня же та пустка нижно штучні вывола про терен бы перелюдньоны пред
Пред предвысєдлиня прилюдня то мало хто ві што віже але так было
і де слю єхало за хлебом за осеан пше оцеан туди до
краів заходніх де <unk> процент мешканцив в сі Лемковскій каждий было поза
все были біль в станя заробіт на хлебу в своіх всі І
тераз ходіме по тых місцях і там і там єст пустка Але
видзіме з дыжы в тіж тых і лютом лят повоєнных а щеґульні
по <unk> року в р місце втіска ся то жевістост привды і
людзы сте выячы недачы альбо альбо домы такє вецолочны Не ма жадных
реґуляций в ты в тым взгляді власнє чыто ци така доліна попущеной
всі єст чы бы ся до них всі єст забиткєм не мастівы
такій выступ трудно увидже цеба якось Оту дбаця ся я єст м
за тым жебы принаймні кілька такых долін як не чкат з Фіржыво
зоставіть показать же то была віс про з якым ся о пісенкє
в ліци зробит Але єслі там страшні людино хтіли мішкат то певні
ся і так там втіснул не вимє не мам не мам як
бы на то на то рецепты А такє мам іщы питаня м
бо обсервуєш Лемкуф Лемковска сполечност Лемковины єстес но было нє было знавцом
нашой істориі як видіш нас Лемку в найблизшых кількудісянцю лятах повід сме
Цо нас чека Не хотой Я єстем Касандру Очы но і сты
єст так же же принаймні в той перспекты вікови я знам то
ґенеральне чы тий страшний такій уравнівовцек ся бжыткому візы з росийскє водуваной
през медия через медия же люде во сві вшындже мают то само
такє заниканя тых ріжніц помідзы ріжныма ґрупами етнічными етноґрафічными мякым і сінными
єст барзо шыбкє Але теж на приклад язык вільом котры вос міл
зникнуть єст репітель Власні не зникнул Він быть може ма надіє же
наступі такє восні одбітє одначе од чого там же вномен ся єст
ділачы активіст лемковскій ктры культивуют том свою традицию же то же то
ся нотиле меджесільны рух же то ся просто утримано же в ній
тых люди венджену того признават ся будем ся барзі признават ся Нє
нє Не вім як то бы то бо то ся вшко діє
ся вшто діє на нашых очах І цуз ты і цуз тиґо
вынікне Дай Боже жебы Лемковщызна чы Лемковина лежыла далей На тым закончым
дякую Я дякую гіст В радию Лем фм