Языковий Гокус Покус #2 - 19 VI 2011 - Łemkowskie ciekawostki
Еп. 02

Языковий Гокус Покус #2 - 19 VI 2011 - Łemkowskie ciekawostki

•

Опис епізоду

To drugi odcinek „Językowego Hokus Pokus“, w którym prowadzący opowiada o ciekawostkach językowych związanych z łemkowszczyzną, zapożyczeniach i zasadach wymowy. W audycji odpowiada też na pytania słuchaczy i wyjaśnia wybrane formy oraz znaczenia słów.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери чом не
мож мати іслями Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколе
нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют емпцы файлі доступ до фейсбука та майля і
інчого сітьового софтвару і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус Витайте дорогы радийослухачы не видайте зас Тыжден тому мали сме першу
авдицию НсКА уж друга Ради єм же вас зас можу стрітити м
стрітити детальнійше бым почути В ефірі Імківского радия Лем фм Бесідує до
Вас Лемко Трохановскій в авдициі языковий гокус Покус Зато тыжден навчуєм ся
вельо технічных триків як мож речым з анґлицка трік най буде з
аґлицка же будеме іти ґу професийоналізациі І то не лем в сой
лемківского языка Но посмотте значыт послухайте Языковий гокус фокус І дякую барз
за першы реакциі на моє ґаданя з минулого тыжня Хоц я ся
надіял даякых острых провокацийных выречынь але певно і ку такым діде На
разі іщы вшыткы не люблят і кохают што міркувано бо міркувано мя
тішыт Но і признам же же жду дальшых вашых выповіди на Демко
т лем фм Мам одраз приємну інформацию же перша авдиция за нами
І при тым першый раз можу Вас нагородити як єм м обіціло
І бесідувал єм же дві першы особы останут нагороджены але сте ся
так шмарили Не мірял єм коли в ефірі пішло же сут же
мам прорыхтуваны нагороды для вас для слухачів Але бодай як добрі памятам
о <unk> <unk> Значыт <unk> іщы коли летіл языковий гос Покус доставил
першу добру одповід а о минуту потім наступных три Шо зробити я
ся лем тіс штырі особы выгрывают сіді Ло <unk>em А за активніст
додам най будут подвійны сіді з народном і сучасном як бы речы
музиком А я лем припомну же звіданя была якыносовы гласны вымінял єм
тыжден тому были два і добра тові то он і Ем Ігрывают
пані Юлия з Вроцлавя пані Анна зо смереківця пані Анна з Михалова
І пан Дарко з Лоґова З радийовых статистик знам же слухают нас
люды і споза Польской Республикы зато заохочую до участи За границю тіж
пішлеме нагороду Але кєд сме уж при статистиках На тепер вграли штырь
особ і натепер Три особы з чужыны і дна особа з гір
Значыт три єден меч ся тілько што зачал і уж єст три
єдны Припоминат мі ся коли єм співал а потім грал в Лемковині
але на початку співал Зо <unk> років тому при нагоді ріжных акций
ватр імпрез мали сме такы позитивны спілперечкы з скычером Значыт разом з
ле пили пило співали але был тіж здоровий підхід і своєрідна борба
за тото хто ліпші мы ци вы То є барже наш Лемківскій
Бійте ся за то очывид не словні мериторычні Каждий дискурс робит добрі
тот мериторичний дискурс значыт ся І вернул лем до того же м
повіл о чужыні Кіль мате дакы заувагы бо то слова напиште на
<unk> etum Іречте ся Я тіж на чужыні Хоц я ся сам
зостал такы час Ага Пан Дарко з Ґлоґова якій выграл нагороду не
попустил Барзім з того раз же окрем нагороды зачал зідуват Позвольте же
прочытам Гм і прочытам цілий Май Ґратулюю помыслу на авдицию барз цікаві
проводжена публикую і дуже можна ся дознати про язык не лем лемківскій
На початок мам такє звіданя котре мя од якысого часу цікавит Ходит
мі о запожычены слова такы як адміністрация конституция єпархія Чом накінци єст
і я або і яст ту даяка реґула Не можна бы той
писовны Уєдноліціт ся пише пан Дарко м і обяс же не знат
ту лемківского слова можу підповісти же уєдноліці то уніфікувати так мож наречы
І дальше пан Дарко пише Єсли ходит о вымову тых слів лянсувану
на Лем фм го уж дашто лянсуєме То замітил єм же она
кус архаічна Мало люди уж так бесідує Адміністрация конституция Моя приватна опінія
на ту пандарко тоту кінцівку і я хоснує єст така же без
векшой шкоды для нашой бесіды мож на ту приняти польску вымову Адміністрация
конституция Так ся мі здає же Украінці мают в такых чужомовных словах
єднолітну кінцівку і я Поздравлям Дарко назвиско лишеме для нашой інформациі Пан
Дарко з Ґлоґова Пане Дарку на початок заохочую до чытаня лемківской ґраматикы
авторства Мирославы Хомє і Генрика Фонтаньского Але знам чы часто барз і
наукова термінолоґія Може дахто не інтересує ся аж так барз ґраматичныма фонетичныма
справами же може то книжка кус затяжка І ту бесідуютю ґамбом же
здало бы ся даякє простійше оформліня принципів нашой ґраматикы ци ци ци
цифонотыкы але самозіданя файны зато перейду ґу одповід Гм по перше мусиме
розділити писану сферу языка од бесідуваной значыт же не все Тото так
як фактичні є написане не все так вымовляме Акураты через остатнє <unk>
років м было веце можливости жебы сме ся сполонізували зато і барз
часно хоснуєме польску вымовы даякых слів і так само єст з адміністрацийом
ци з конституцийом і єпархійом Зато розділіня того як ся пише як
ся чото бесідує часом часом істнує А чом Чом бы не записувати
так як Дайме НАТО в польскым языку Отже не можеме того зробити
зато же я котры є на кінци змягчат і товды мусіли бы
сме цитати як Адміністрация конституция то уж злі злучыт Зато же я
І інчы як Ю є Змягчают ну хыбаж в одрозділены твердым або
часом мягкым знаком Але коли такого неє мусиме хоснувати акцентуация конституция адміністрация
єпархія Вымінили сте дві кінцівкы Я ія Я ту додам же єст
третя ыя котру видиме в слові шыя ци одм од села Волковия
од міста Коломыя і так і так там все хоц хоц шыя
чом єст через заднє ы тужкі скус інча справа зато же найчастійше
в лемківскым языку по ш по щы выступує гласний ы так зване
заднє ы а не середнє а в примірі Волковия котрий походит од
того же волкы выют Єст назва Волковия зато тіж єст кінцівка ыя
Волковия вшыя коломия єпархія конституция і адміністрация одміняют ся так само Пишете
пане Дарку же ци бы не можна того змінити Або уніфікувати можеме
вшытко уніфікувати але не можеме от так зміняти жебы было ліпше выгіднійше
так о собі Кєдсти з Ґлоґова Ґлоґів єст в Польщы певно польскій
язык знате там тіж сут Ріжны архаічны ци історичны проблемы так напр
У значыт О скрисочком і У нормальне котре лем історичні ж знаме
одкале ся взяло хоц записуєме Двоякы так само з польскым З крапком
на горі або з дифтонґом ры з Певно о тым знате але
піду дале ґу єпархіі єпархія писане через Імаме даякы ґрупы согласных таком
ґрупом єст Кы Ґы хы То сєдна ґрупа по котрій николи не
запишеме середнього ы Буде там або І або заднє ы Зато од
той нормативной кінцівкы і я В примірах де єст Кы ґы Гы
і хы пишеме і я І так як єм повіл іщы третя
ґрупа малы шыя Коломия і волковия як добрі памят Дякую сердечні за
перший проблем Кєд мате ся дакы звіданя барз охочо іх будучытал і
старал ся обясняти в языковым гокусі по кусі А для вшыткых што
выграли іщы єдно нагороду Пісня яку співат Серенча Михаля Михаля Михале Михале
Заспівана помалы достойні але вечер уж треба почнути чашы заран до роботы
іде дахто ци там до школы ам має занятя на студиях Серенча
Михале Михале ем а смо дівчы Тыжден тому было кус о істері
лемківского языка одкали ся до якой языковой родины приналежыт Было кус але
лем кус політикы І конец кінцьом станули сме на тым же даде
в столітю східньоязыкова обшыр зачынат ся помало ділити на меньшы част серед
котрых є тіж предок і нашого русиньского лемківского языка Все знатым пристану
то лем было зато жебы Вам припомнути Але пристану жебы дакус піднести
Вам аднеліну то спрісілам вернеме ґу тому о пару авдиций бо тема
є шалено інтересуючы А вірте мі тамтого часу барз ся позміняло за
тых <unk> років Аж так ся позміняло же з єдного староруского днес
маме штырі східньославяньскы языкы росийскій украіньскій білорускій Як є споминал русиньскій наш
язык І по тій короткій інтродукциі перейдеме ґуднешній темі якій звідати То
Тото ся вкаже по пісни яку тепер почуєте Словацка ґрупа Діршляк з
твором бандюрків Кєдим добрі повіл Бандур і <unk>ea Єди леглі до палите
з бандорок безолі Бадорк і того роду Нє пайде будеме в єй
спірізы або заредурґійсє ас дурґійсали ас далі Коза неєс будземе сме малитьом
дусалю ти уж памя Тераз і зостала римарпажыцькій ґнєз єсарі зарі ці
за рі рамоц Файны правда Такє просты Ґрупу більше першый раз ім
чул будучы давно давно тому в Словациі як всіл єм в мікроавто
Было то на єдным таборі Гм Меньше о тоту справ шофер не
злітувал ся над пасажерами і дал <unk> як бы з анґлицка реч
Коли єм выходил Зідаєм ся го яка тот чудова ґрупа грає Збыка
нам я посмотріл бо знал ци ся сміл з нього Ци як
але повім же то діршлик Ба видячи мою повагу вытягнул касету з
радийо плеєра Мідал Але сме ся товды варю сме бо бо бо
бо бо бо бо бо бо бо бо было нас там кус
тым ся втішыли з так цінного дарунку все маніматвій кєд кєд мя
тепер чуєте та повім же деси іщы мам тоту касету деси там
дато з вас має не знам кєд мате на чым пустити я
уж не мам А тепер певно подумате якы він конины нам ту
плете Бо як ся має основний компонент з полуденку до лемківского языка
Може тілько языком тямкаме тоты бандюркы Малінчы языкыстям кают востем тот мікрофон
Языковий гокус фокус Тепер спова Днес хочу заняти ся гомонімами і синонімами
Кєд більшіст може знає што значыт чо добрі Лем припомну гомонімы або
шырше м гомонімія то реляция слів або або ґрупы слів выражынь якы
звучат так само але мают інче значыня І покля перейду ґу заспіваным
через ґрупу Діршек Бандуркам то лем зідам ци часом о якє три
Більше мож же щырі минуты назад не чули сте даякых гомонімів Певно
же сте чули таж бесідує єм о языку По языку котрым тям
каме полудинок І о лемківскым языку в котрым не знам што выріжняме
ся од інчых божых створінь можете І окрем гомоніміі можеме то найти
явиско полісеміі Значыт такє де даякє слово має більше значынь Але сут
они з єдного джерела чыст язык в Ґамбі з помочом якого можеме
высловити язык якій маме в голові в думкы або в другу страну
Коли никого не любиме жебы не хоснувати слів значыт выбер того вербального
языка вказуєме тот язык што маме в Ґамбі е Але же сме
в радию татого не видите Тот язык підоттіж язык Но уж барзы
покручено нидле ферт так было о гомонімах І тепер сой так думам
же свідати тато синонім Є і тіж мате рацию бо то такы
інчы компериі Але як гомонім можеме взяти під вагу музичний інструмент якій
шыроко популярный є на Украіні І кєд сте в джінґли чули звіданя
ци бандуристы ідят бандуры То найліпше повісти Гей Не лем іх ідят
але на них грают Чудний нарід неправда Але я знам іщы більшых
чудачків Подібно деси в пілнічных Карпатах сут такы люде вага што ефіль
пют Доднес о тым думкам як мож напити напримір ефір радия Лем
фм Кєд сут такы чемпіоны най іх окус лишат бодай лем на
тых пару минут Двадцет іс може Аж скінчыл своєден А той чыє
інтернетовий ефір Іщы ліпше Но выся зараз стречу ну але ага кєд
мам в голові повім Же декотры по остатній авдициі в тамту неділю
не писали же мудро ґадам Пан Петро одкале не написал а м
дякую дякую але кілько мож ґаданя мойого слухати Не мам пісень о
ефірі лем мам о бандурі послухай Личме тото верниме ґу гомонімам Певні
нихто з вас не думал над тым дайме на то кєд пішли
сме в неділю По службі очывидно До склепу І што стоіте в
тым склепі бесідуєте Я плачу Но так ну Плачу чым грошами Ци
плачу же то грошы не мам а хтіл бим си дашто купити
І то єст власні выражыня гомонімічне де платити і плакати Мают деситам
єдну форму котра так само злучыт але значыт цілком інакше До такых
примірів можеме дати тіж слово мука Так мука мука до печыня хліба
Не лем до кіста даякого до торту пішыт кого што солодкє мука
но лем мука но треба ся при тым тіж наробити то єст
мука при тых кістах при тых тортах то тіж єст мука наступний
гомонім Маме іщы барз файне слово чути Можна чути можна чути даяку
вістку можна чути Але можна чути біль А то тіж кус Інче
значыня О а дай ме на то маме такє сло як думка
Раз же то пісня украіньска Два же думка як мысель Або думка
як але мі впало на думку А ци чули сте може дахто
в школі достал косу не косом лем косу Враз ся бесідувало же
кєд єдинку Хоч од планну оціну сме доставали то была коса А
коса што ж дідо Як косили то лем косом А іж маме
єдно значыня того слова таж дівчата тіж плетут косы І повін оповісти
же м ся чепил але тот ой чепити тіж має пару значынь
Я м ся чепил тых гомонімів як не знам одчепити ся не
можу але чепити можна тіж і на весілью О пілночы тіж люде
чеплят а не лене чепляют О але маме тіж ім такы такє
слово як отец і тот отец має тіж два На днес достріжны
значыня По перше то єст отец то єст няньо Біолоґічний Може быти
тіж отец хресний але то ґу тому самому іде але єст отец
як священник І ту маме ріжницю же іду до Вітця До няня
Але кєд іду до священника то іду до осця так ся тото
ріжны Але можна іти тіж до жены на прим до жены до
свойой жены ци до будякой жены але не же є женом для
когосим же єст сут мужчыны і сут жены Та і дівкы єст
Чый ся дівка і сут дівкы дівчата А може знате пісню Ой
верше мій верше Знана пісня туж єм чул дуже люди і ансамблів
Юс співало Напевно Лемковина напевно Дюлія Дошна Не чуєм якысы но кус
зо зміненым текстом покручены украіньскы на версиі Але ходит о верш Верш
о стишок Ні ходит о верх О верх на якій треба найперше
выйти Там закричати ой вершем і верше аж можна зыйти долину І
зыйдме з того верха тепер на єдну співанку з чудовой еґло натуральной
іщы старой чорной плы яка ся за Лемкы Чудола зато же так
як натуральні там было загране і заспіване так од серця Може кус
нерівно Може далекус нечысто але ходит о тото серце Іней буде ступом
тота співанка до синонімів што босу єй голово же не ти же
не пеля І як видите тема комперы сягниска барз часто являт зато
же зачали сме тых бандюрок і ансамблю Діршляк бесідували сме же бандуры
то Не лем бандуры значыт комперіі але і інструменты Але то было
при амонімах а тепер зас можеме тоты бандуры взяти значыт до синонімів
і повісти же бандуры то комперіі Пандуры компері ґрулі пиры не памятам
земякы бесідували а духодиме до такой справы де направду синонімы мож повісти
же сут богасум языка Вы ся нич не бійте же єдна баба
бесідували так друга так Тото свідчыт о богатстві нашого языка І так
само як можеме тіж радити бесідувати ґадати молити Не знам з чы
нич мі ним си не приходит тіж то сут синонімы якых вельо
єст в нашым языку і тото богатство пошырят можливіст Окрисліня окружаючого нас
світа Не думате фантастичне А Русин і синонім Лемко і в другу
сторону Адам єй ойні а то Антоні тота як муж і же
як муж і жена і біле і чорны то уж антонімы Антонімы
значыт сола протиставны тоты што значат цілком Штоси другого противного біле чорне
горячий студений квасний солодкій і то сут власні антонімы Але впав на
думку жебы Вам повісти Бо бы крижен Тому єм бесідувал же люблю
ріжных чудаків тых од праіндоевропейского языка Але сут іщы інчы чудакы што
творят паліндромы Паліндром значыт такє слово ци выражыня ци речыня звучыт так
само як ся хочытат од лівой ґу правій і од правой ґу
лівій Кус ім глядал остатньо лемківского паліндрому і як на разі нашол
єм Слов зараз І одлівуй до право і одправлівуй так само Так
самом зучы так само єст писане і ту мам думку на барз
файний конкурс І шыро поім конкурс м конкурс ся николи хыба не
буде кінчыл такій барз отворений долгій конкурс не сказачынаме Зараз мам мам
слово на <unk> бук Зараз то зачынаме выдумы паліндромы Лемківскы паліндромы з
лемківскым записом І каждий хто надішле Паліндром з звекшом кількістю блук будут
нагороджены книжкы Зато од внеска до Колиси колиси колиси там зачынаме творіня
лемківскых паліндромів єст то што свябит Іщыро повісти помаленькы буду хотіл скінчыт
а скінчу Лемківскым ансамбльом Окмель Здавало бы ся же тіж паліндром але
ні то лем одвернене слово Лемко значыт Окмель А я припомнул свій
Емай демко ЕТ Лем фм Пиште коли лем можете постарам ся Вашы
проблемы омовити Авдициі Языковий гокус покус Майте ся добрі Чуєме ся за
тыжден Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепту бандуры А може компері Чом
не можеме бити усами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме
выічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым
столі Чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют Лы файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гокус фокус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус Ястовяшра Презлі скален <unk>eara А што мия дівчына А
што моя дівчына без красы роби без грасы роб дівцы ґу новой
масы буде собі Мастила Буде собі Мастила золоты власльоі золоты восы будут
ся ты проклипа будут ся ты проклипы лем ойкрофы о лем ойкрафы