Языковий Гокус Покус #15 - 2 X 2011 - Sufiksy w łemkowskim
Еп. 15

Языковий Гокус Покус #15 - 2 X 2011 - Sufiksy w łemkowskim

Опис епізоду

To odcinek lemkowskiej audycji „Językowy Hokus Pokus“, w którym prowadzący wraca do początku roku akademickiego i przechodzi do omówienia morfologii języka, zwłaszcza roli sufiksów. Na przykładach takich jak „тихо“, „тихіцько“, „криво“, „простo“ i „зеленіцькій“ pokazuje, jak tworzy się przysłówki oraz inne pokrewne formy, a na końcu zapowiada dalsze omawianie sufiksów w rzeczownikach.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипту бандуры А може компери Чом мож
ме быти Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій одколи
нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым столі чом
дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого
сітьового совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай
авдициі Языковий гокус покус Значыт знай язык і вчы ся гокус покус
Витайте шановны радийо слухачы Слухате тепер лемківску языкову авдицию языковий гокус покус
а бесідую до вас Я значыт Демко Трохановскій а в діґітальній версиі
Демко ЕД Лем крапка Фм Языковий гокус покус Но і што зачало
ся гей Ну мі ся вчера зачало вам певно денекотрым Заран Вчерашнім
дньом студентскій рік уж ся зачал уж видно більше люди в академіцкых
центрах в академіцкых містах Але повіл вам же файні так по парох
місяцях стрітити Добрых люди приятелів знаємых І тепер треба буде ся уж
вчыти треба буде ся занимати своіма студентскыма справами І мы гнеска підеме
в языкову сторону в языкознавчу сторону морфолоґіі Але жебы прямійше было зачати
тот студентскій рік зачнійме музычком яка мі остатнім часом в рукы впала
а буде то буба мара браз бенд іґры травер Дєдно малає што
тых маєт є края Діят писар от спомі єсли смо што пєбе
діят пісня гласт дня выстуше для тыбес дня служыня машто для стріла
мала єдитя што птицат лето я края мож діяти смо што што
пя до тебе діякы спілсмієм спожыли єми што пє сміяжыма шат сой
мортальне вам буді дває сестра тізам перця Ятая Ніoжыт споль не ясне
зможеш то жыяла для тебе дійостя воластями спроше приня был то што
пясти ожыла Недавно мій приятель ся мя звідал як буде по лемківскы
тихесенько ци тихісенько я му одповіл же радше буде тихітько І одтале
взяла ся думка Побесідувати внеска о суфіксах А што то єст тот
суфікс Отже в языкознавстві кажда морфема слова жет кажда част слова котра
Додана єст по його основі по його словотворчій основі а окрем того
суфікс не єст ном кінцівком флексийном кінцівком значыт в слові тихітько в
лемківскым слові тихіцько основом буде тих з суфіксом іцьк і флексийным кінцівком
О а я лем додам же суфіксы значыт тоты части што стоят
по словотворчій основі і разом з префіксами котры стоят перед ньом і
інфіксами входят в чысло афіксів значы тых словотворчых морфм завдякы якым твориме
інчы слова Але вертаючы до нашого слова тихо тихіцько тихісьо оту інчый
уж суфікс так помалу зачаєме аналізувати інчы присловникы привір мало Криво просто
значыт мало маціцько Мацітьо маціо правда маме дуже способів дуже суфіксів якыма
можеме творити новы похідны м слова криво кривідко кривісьо просто простіцько легко
легідко напримір о скоро скорідко і так дале і так Одраз повім
же тот суфікс Енік якій выступує в присловниках і в придавниках значыт
тихенькій ци тихенько маленькій маленько часом часом перебиват ся до лемківского языка
Але здає ся же м нормом барже буде Тот суфікс іцькы значыт
мало маціцько тихо тихіцько а приміром застосуваня того суфіксу енік буде напримір
пісня Ваю Зелененік Але так як уж єм бесідувал в лемківскым здає
мся повинно быти зеленіцкій в гаю зеленіцькым А так в сумі то
присловникы твориме од придавників Лем кінцівка ся змінят як зелений зелено зеленіцкій
зеленіцько Зеленісі Зелені ся Зато як в Прявнику не буде сідила даяка
форма то здає ся же в чысловнику тіж буде она штучна О
тихій тихо тихіцькій тихітько тихісі тихіс Аленеска хотіл бы м ся заняти
такыма суфіксами якы в назывниках дают нам дрібну здрібнену форму даного слова
Є по тым вступі здає м ся же кусічка кусічка павзы нам
треба Зато тепер буде друга музыка яка мі остатым часом в рукы
впала а буде то Никола Пароф Послухайте мовы Файны музикы Є Но
добрі час спрібуйме ся заняти нашыма суфіксовыма справами Здає ся же найбарже
простым о простым або популярным способом на здрібніня даякого слова є суфікс
К або І ту одраз буду бы світувал упрощыню же суфікс то
буде же то буде і суфікс і кінцівка слова буде нам легше
і вымовити і поняти Зато маме такы слова ґе міра зменьшыме го
здрібниме го коли додаме до основы жыт мір коли додаме Суфіс кы
з кінцівку А значыт ка і міра маме мірка Але тоту мірку
діра дірка і так дале можеме іщы барже зменьшыти напримір суфіксом очк
значыт Міра мірка мірочка ци дорога доріжка доріжечка Тущі можеме неполногласну форму
вдумати дражка і дражечка яку знаме з народных пісен Ту дал єм
приміры Н з першой одміны значыт насывників рыньского роду якы ся кінчат
на Або Я А кєд я то можеме дати ленія ленійка ленійочка
Ци тіж хвиля Хвилька хвильочка значыт першій для назывників першой одміны жебы
здрібнити слово додаєме суфіксы ка або очка Міра мірка мірочка а тепер
перейдме до назывників другой одміны значыт мужского і середнього роду зачнеме од
мужского а то здає ся же найчастійше хоснуваным суфіксом для тых назывників
мужского рода буду буде суфікс Ок напримір гриб грибок горб горбок Хліб
хлібок квіт квіток ци облак влачок потік потічок коли хочеме іщы барже
здрібнити дай робиме тото суфіксом очок значыт гриб грибок грибочок хліб хлібок
хлібочок м ци беріг бережок бережочок може так або мриґ мрижок мрижечок
Ту видиме ем добрі же перешли сме до слів якых основа кінчыт
ся на гы або ґы як беріг мриґы Ци горох о горох
тіж добрым приміром єст коли Хоче мі здрібнити тоты слова суфіксами окочок
товды заходит чередуваня звуків напримір беріг бережок значыт в основі слова Чередує
ся гы до жы ци мриґ мрыжок ґыдожы ци горох горошок заміняме
Хы з шы Міх мішок о може так Ту іщы нашол єм
таку прикмету же коли твориме слова суфіксами очок то коли В основі
коли основа того слова кінчыт ся на жычы шыщы о тій ґрупі
звукі уж єм не єден раз бесідувал та суфікс очок буде мал
форму ечок значыт беріг бережок бережечок мриґ мрижок мрижечок ци горох Горошок
горошечок може так В назывниках другой одміны мужского рода можеме тіж найти
інчий суфікс якій якым можеме здрібнити тото слово а буде то суфікс
ік або ык напримір козел козлик Кліщ Кліщык палац палацик колач колачык
Ту знаме тіж же коли основа слова кінчыт ся на жычышы щы
все суфікс буде з заднім ы значыт кліщык колачык і так І
маме ту іщы такы слове конец якы з дрібныме суфіксом ык значыт
кінчык або іщы барже як кінчычок О може ту буде ліпший примір
палец пальчык пальчычок кіш кошык кошычок І ту бы м хотіл повісти
же часом можеме і інчы суфіксы дати жебы здрібнити дане слово напримір
слово хліб можеме здрібнити на вельо способів напр хліб хлібок хлібочок як
єм повіл але можеме тіж Зробити тото суфіксом чык значыт хлібчык або
іщы барже здрібнити буде то хлібцьо хлібусь і так дале і так
дале Маме в другій одміні іщы слова середнього роду напримір сонце То
уж великой філософіі неє то буде сонце сонечко так само буде зо
словом відро значыт відер хо вікно Вікєн ко Ту іщы можеме марже
зрівнити вікєнчо значыт суфікс ЕчК І маме іщы слова Ты третьой одміны
припомнул лем же до третьо одмінны входят Слова жыньского роду закінчены на
Согласний Або твердий або змякчений значыт в ґрафіці з мягкым знаком І
ту маме маме слова такы як кров ци церков Жебы іх здрібнити
можеме тото зробити суфіксом ця і ту одраз слово переходит до м
першой парадиґмы одміны значыт стає ся Словом входит до першой одміны одміняме
так як інчы назывникы той ґрупы І маме іщы слова третьой одміны
як гус ци постіль Ци Ци мыш і ту тіж з дрібняме
суфіксами Ка або очка значыт гус гуска гусочка постіль постілька постельочка І
мыш мышка і мышечка зато же основа кінчыт ся на шно добрі
та остала нам ся четверта одміна до якой входят назывникы середнього роду
в котрых в одміні являт ся ставны ад або ЕНА то сут
такы То сут такы назникы як дівча імя рамя гача гуся Козля
і так І ту коли посмотриме на речены дівча гача гуся Козля
уж певно знате же коли додаме Атко та выйде нам гачатко гусятко
козлятко дівчатко Но добрі посуфіксували сме барз добрі та може кусідска Музикы
Іщы раз Николя Паруф хоп ґередна ґодера Но добрі Суфіксів было днеска
дуже а Рюґом барж дуже Кєд мате даякы звіданя або своі суґестиі
Або языковы проблемы Напиште на Лемко ЕТ ЛЕМ Крапка фм Бо для
мня вы слухачы радийо слухачы сте великом інспірацийом при вас ся вчу
при вас ся сам нераз застановлю як і як што має быти
но файном то я помалы помаленькы по маціцькы Буду ся з нами
пращал і ся на конец пущу м була маля браз бент пиште
дзвонте звідуйте досліджайте лемківскій язык Зо мном можете ся сконтактувати на дем
ком крапка фм можете дзвонити до радия на <unk> лем крапка фм
можете дзвонити на нр <unk> зеро А для тых што хотят задзвонити
Споза Польщы іщы на початок мусят додати зеро зеро <unk> Барз приємні
было провести днешній вечер разом з вами бесідувал Демко Трохановскій в авдициі
Языковий гокус покус ай де айдем бам майде айде айде айде іде
айде Дзя номахы давати ротінкєдем ой Анта лем дале або тя роза
геро лем ой Анда лем мандале етва айде ай Языковий гокус выкус
Ци бандуристы скрипту бандуры А може компері Чом мож набити пісна Што
мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был
колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій одколи нашы предкы мали уладу
вымовы што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют
м <unk> файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчыру
і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай авдициі Языковий
гокус покус Значыт знай язык і вчы ся гокус покус