Языковий Гокус Покус #17 - 16 X 2011 - Karaimi i litera ы
Еп. 17

Языковий Гокус Покус #17 - 16 X 2011 - Karaimi i litera ы

•

Опис епізоду

Odcinek programu „Językowy Hokus Pokus“ poświęcono najpierw krótkemu wyjaśnieniu, kim są Karaimi, czym jest ich język i jak odróżnia się naród karimski od wyznania. Następnie prowadzący omawia historię litery ы oraz dawne i współczesne formy typu княгыня, хытрий i Кыів, pokazując, jak te zjawiska rozwijały się w językach wschodniosłowiańskich i w gwarze łemkowskiej.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
ме быти існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым столі
Чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют мты файлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати слухай авдициі Языковий гос покус зничыт знай язык і вчы ся
гокус покус Витайте шановны радийослухачы Бесідує до Вас Лемко Трохановскій в языковій
авдициі Языковий гос покус Тыжден тому слухали сме барз цікавый выклад пана
доктора Міхала Ниметгас з Ягайлоньского Університету з Кракова о караімскым языку Вездякую
за вашы майлі за Вашу кореспонденцию на яка ся тычыт той темы
звідували сте хто суд Хто то єст тото сут Караімы Отже вельо
інформаций мож найти в інтернеті мож прочытати але часом де некотры путают
бо Караімів можеме назвати І Нарід Караімскій якій бесідує караімскым языком або
караімскыма языками як бесідувал пан доктор Немед Але тіж як Караімы можеме
розсмотрити можеме розсмотрити і караімскє віроісповіданя Лем так речу же за принципами
нашого правопису Коли бесвітуєме о Караімах як народі пишеме го з великой
буквы а о Караімах як о реліґійній ґрупі товды напевно будеме писати
З малой буквы як напримір Християне Жыды мусульмане і так і так
В Польщы остало Караімів около осіб Караімів як нарід бо Караімів як
віроісповіданя буде зо <unk> осіб В Польщы хоц самы самы Караімы бесідуют
же при першым повселюдным списі не было можливости выбрати другой народности зато
тіж никотры з них записали ся як Полякы Тепер Караімы як і
мы певно ждеме на результаты остатнього спису посульного спису населіня якій проходил
того рока думам же о рік дознаме ся уж о вшыткым кілько
єст Каримів а і кілько Лемків в Польщы жыє І тотілько што
бы ся тычыло Караімів і караімского языка якій лем припомну належыт до
ґрупы турецкых або туркійскых языків Послухайме музычкы а мы зараз по тым
перейдеме ґу нашым темам ма пару або парунадцет языковых гокусів покусів Тому
Бесідували сме о букві ы о заднім ы одкале ся взяла тота
буква а барже ходит мі о звук ы якій представлят ниска буква
буква ы Така тото ы з брішком якє звеме заднім ы Отже
в старорускым языку задньоязыковы согласным а то кы ґы лучыли ся лем
з непередніма гласныма такыма як ы А О маме записаны такы приміры
в старорускых джерелах як напримір княгыня Хытрий высокых в одміні або як
місто кы ів Як знаме в інчых днешніх східньославяньскых языках тото ы
перешло в і Яґуж і Мрюк Тоты приміры княгыня ци Хытрий ци
Высокых По тых кыґ гы Хы ци Кыівкы Хы все колиси давно
тому м стояла буква Так лем іщы додам же тоты согласно як
єм вымінил были непаляталізуваны значыт не змягчали ся але потім з часом
получыня гы гы гы змінило ся в мягкє гі кій гі і
гій Найбарже тото видиме в ф напримір в росийскым языку де єст
княгіня Хітрий Кієв і так дале А кєд посмотриме на днешніукраіньскій языкы
та видиме хытрий Кыів але то уж інчий фонетычний процес коли звук
ы і звук І в украіньскым языку Зляли ся Вєдно зато днешній
Хытрий і Кыів в украіньскым языку має свій початок з перемінного Кыів
і хытрий І зато найскы бесідуєме о о о о о о
отій лемківскій особливости же тота переміна получынь гы ґы Кы І хы
В лемківскым не проходила зато доднес маме формы Хытрий Кыів Княгыня то
уж тепер певно знате чом в заповідях языкового куса покуса речено же
Кыів остал доднес лем чысто лемківскій Зато послухайме накус музыкы даль Єдном
з особливости лемківского языка на фоні інчых східньославяньскых языків єст тіж получыня
получыня гы ґы кы По редукциі редукуваных гласных о котрых тіж єм
бесідувал пару языків гокусів покусів тому лем припомну же тоты редукуваны гласны
або піл гласны або єры як іх называюты Давно тому ся зредукали
цілком же так повім і на ріжны способы але хочу лем повісти
о єдній особливости коли тоты єры заникали і до того стояли попри
согласных кыґы Хы А по них сияли гласны Р і лы То
В украіньскым росийскым і білорускым являл ся новий гласний по букві Ры
або лы а лемківском особливістю редукциі єрів при задньоязыковых і р л
лы є тото же являл ся новый звук ы медже задньоязыковыма кы
ґы потім гы р або лы Зато жебы ся уж більше не
мудрувати подам приміры старорускы ґылтаті ґр мє ті То нич інчого як
росийскє ґлотать білрускє ґлотать украіньскє глотати а лемківскє ґылтати гырміт А тото
само явиско видиме тіж коли возме примір Кров гей в называючым одмінку
кров звучыт подібні як і в росийскым украіньскым і білорускым але уж
в одміні маме кырви кырвю і так і так дале Значыт то
є старе явиско коли тот зредукуваний пілгласний перешол в новый звук ы
перед звуками Ры або лы так само єст з бырвями Но добрі
достой твориі послухайме кус музыкы Гей на днес уж вшытко Мам надію
же Вірите мі коли бесідую же Лемківскій язык має дужы особливости як
го зрівнюєме з інчыма східньославяньскым украіньскым росийскым і білорускым Май своі прикметы
май своі особливости тіж свою історию Коли мате дакы звіданя проблемы пиште
на демко ЕТ Лем Крапка фм Дзвонте до нашого радия слухайте кореспондуйте
А на днес то уж буде кільк бесідувал до вас Демко Трохановскій
в авдициі Языковий гокус покус ет е Языковий гокус выкус Ци бандуристы
скриптут бандуры А може компері Чом мож нам бити ту самы Што
мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был
колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій одколи нашы предкы мали
уладу вымовы што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх віґруючых мобільюк
інсталюют м <unk> файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового
совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай авдициі
Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус