Языковий Гокус Покус #22 - 20 XI 2011 - Anglicyzmy w rusyńskim
Еп. 22

Языковий Гокус Покус #22 - 20 XI 2011 - Anglicyzmy w rusyńskim

•

Опис епізоду

Odcinek omawia wpływ angielskiego na język rusyński na przykładzie mowy Rusinów w USA, zwłaszcza w codziennym słownictwie związanym z domem i życiem na emigracji. Prowadzący przytacza konkretne zapożyczenia i zastanawia się, które z nich mogą utrwalić się w standardzie języka.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх
вібруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ до фейсбука та майля і інчого
сітьового соферу і аплікаций Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай
авдициі языковий гос покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус
Витайте шановны радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій в авдициі Языкови
гокус покус По нашых американьскых вояжах по авдициі В Голивуд на Фльориді
і в Талегасі на Фльориді тіж Зас мам змогу бесідувати з мойого
мобільного студия але находит ся оно в такым найбарже стацийонарным місци В
Варшаві Цішу ся з того барз хоц тот так званий американьскій джет
леґ значыт тяжкє і помале доходжыня до себе по скорій зміні часовой
стрефы тот джет леґ Дост ся мі по костях тепер розходит Але
думам даме раду Бесідую же ту першый але певно не остатній раз
з тым джет леґом Ногей находили сме ся на Американьскій Руси Бо
як сте певно чули тыжден тому Русь находит ся там де сут
Русины по од Підкарпатской руси Пряшівской угорской ужы так шырше лемківской є
і американьска Русь так собі єй назвали Русины якы од половины ХХ
столітя еміґрували до ЗША хлібом за ліпшым жытьом і тоты котры рішыли
уж там остати хотіли чути ся в себе дома тіж тото місце
З назвали Русью Кєд памятате нашы Американьскы же так речу стрічы в
языковым окусі по кусі та два тыжні тому Коли з полудньовой Фльориды
єм бесідувал прібувал єм Вам представити пару примірів влияня анґлийского языка на
русиньскій язык чытал єм Нашу книжку є оповіданя Ваня Гунянкы бесідує єм
о о лексиці такій як гаус і гавзина гавзятко і вшыткы похідны
Слова од гаус значыт хыжа Дім мі ся здає же ґенеза гаузу
ци більдінґу якых хоснуют Русины в Америці была певно така же хыжу
ци хыжу барже асоциювали з здеревяном хыжом з соломяном стріхом ци може
ґонтом а хаос більдінґ то уж такы муруваны величезны Апартменты же так
рецу По просту хыжа то не гаус ани не більдінґ ани не
апартмент Зато на окрисліня місця де ся жыє тот гаос більдінґ апартмент
хыжа дім Хоснували інчы слова А напримір чуєм такє слово часо слово
бадрувати од анґлийского ту бадер Значыт робити дакому клопіт проблем Непокоіти дакого
Да што в тоту сторону І чуєм же уж серед Русинів Америкы
ся тото Приняло Коли мали сме змогу ґрілювати з паном Вультером Максимовичом
якого сердечні поздравлям і з його женом яка чудово по лемківскы бесідує
Тіж поздравлям чуєм слово бадрувати Значыт мы краяне якы приіхали до Голиву
Не бадрували сме ім не занимали сме ім часу не робили сме
ім проблему зато і могли сме з нима провести єдну чудову неділю
над морьом а над океаном такой і небадруючы ім зісти чудове печене
мясо якій прирыхтувала жена пана Волтера І такых поєдинчых слів находили сме
Вельо Значыт кєд памятате мою бесіду о стандардах русиньского языка може і
такы слова даколи войдут до стандарду нашого языка бо як певно памятате
слово є в значыню так гей То нич інчого як принесене з
Америкы еміґрантами якым вертали Домів вертали назад і тым способом тото слово
вошло уж Доцяп до русиньского языка Файно шраз дякуєме нашым Лемкам якых
зтитіли сме в Америці в Голивуді в Майямі і в Ню Йорку
і іщы так жебы завершыти тоту американьску прогульку та може кусфольку того
іхнього Тачыт не з Американьской Руси але може так З Америкы кус
кан <unk>n<unk> цду лем тверды ґонда єдсун ґонданда оне кєд памятат те
нашу авдицию нашязыковий окус Покус якій тыжден тому гостил в Талегасі в
столици Фльориды та бесідували сме з моім редакцийным колеґом Павлом Малецкым О
транслітерациі з той причыны же Павло є окрем того же редактором м
Лем Фм та і веде лемківскій порталь Лемковина Крапка Нет тай жебы
помочы тым якы іщы не знают нашой язбукы в прочытаню змісту того
сайту вюл він там можливіст транслітеруваня статіі транслітеруваня вшыткого што ся там
находит кликаючы в одповіднє місце я ту тепер не буду Вам обяснял
як іде самы войдте провірте як тото ходит робит ся тото такой
само автоматичні запроґрамуваным скриптом якій ся находит на тым сайті Зачали сме
тоту бесіду зачели сме тоту дебату Л а здає ся мі же
кус треба обяснити што то є транслітерация што то є транскрипция на
щестя Слухати языковий покус покус авдицию яка має на ціли омовити язык
не лем наш лемківскій русиньскій язык але загальні язык як і його
процесы Зато позвольте обясню чым ся ріжнит транслітерация од транскрипциі Отже транслітерация
то м спосіб конвертуваня тексту якій записаний єкыма знаками буквами єдного писма
напримір лемківского системом інчого писма напримір польского словацкого і товды называме тоту
тот спосіб транслітрацийом коли єдна буква дайме Кірилична або ґрупа кіриличных знаків
бук одповідат докладні і все єдному або ґрупі бук напримір языка якій
є записаний латинком Тото явиска же так го назву потрібне єст або
можете стрітити напримір в бібліотеці коли хочете найти даяку книжку яка ориґінальні
вышла в нелатиньскій азбуці і видите там же напримір кіриличным знакам буквам
одповідают конкретны знакы латиньской азбукы очывидні інчы стандарды транслітерациі сут для конверсиі
кірлиці на латинку інчы єврейской азбукы на латинку ґрецкой хіньской і так
Бесідую о тым зато же транслітерация має іщы функцию назад значыт ретранслітерацию
Бо товды коли припишеме і єдній букві альбо ґрупі букву інчу букву
або інчій ґрупі букву з інчого языка языка записаного інчым системом товды
можеме обертати і в єдну і в другу сторону Што Властиві неможливе
є при фонетычній транскрипциі бо фонетична транскрипция то є докладний докладний запис
того як бесідуєме не як пишеме як лем товды як бесідуєме Ту
лем дам Вам примір же наш волк Певно бы сме записали латиньском
азбуком як в о Л і кы А кєд хочеме послужыти ся
фонетичном транскрипцийом та Буквы В і Л мали бы такій сам вид
кєд памятате звеме го нескладовым У значыт волк тоты два такы самы
звукы ой так мі пришло іщы до головы Памятате може колиси пару
тыжнів тому Вчетверголым боіску ввела ся бесіда о проблемах Поляків на Литві
з записуваньом іх назвиск і імен в польскым ориґіналі не будут о
того верта зато же то дост покручене і і долгє зато часу
бы нам з тым зышло вельо Але лем речу же в Польщы
є така можливіст жебы в папірях змінити своє імено і своє назвиско
на лемківскє записане латиньском азбуком яка єст згідна з польском ортоґрафійом тоту
можливіст дає нам Устава з <unk> січня <unk> рока о народовых і
етнічных меншынах і реґіональным языку а конкретні розпоряджыня Міністра Внутрішніх Справ і
Адміністрациі з <unk> мая <unk> рока де окрислены сут принципы Як якы
буквы лемківского языка мают одповідати польскому языкови Барз легко тото найти то
є Дненик устав нр <unk> позиция <unk> і <unk> Строна <unk> І
так кєд бы м я хотіл змінити назвиско В документах очывидні трохановскій
на трохановскій Товды мал бым даку змогу в тым розпоряджыню є написане
якы буквы нашого ґіличного языка Приділены сут латиньскому польскому языкови і так
Мало бы то выглядати в нашых документах Но добрі перейдме до музыкы
іщы іщы внеска тот американьскій климат будеме хоснувати Бекы Ден Ґорчґ Леаном
Злавджы робіт Оліс Аджылян Бекля Лем Е ґм знате што Остатньо звертали
мі увагу же не бесідую хто грат хто співат в языковым гокусі
по кусі Зато Внеска і тыжден тому был то ансамбль Американьскій ансамбль
Кругт СТІ значыт як бы перевести дале Кривий так смішні якій грає
американьску фолькову музыку з погранича кантрia і блю ґрасс Я помалу ся
буду пращал зато же тот джет леґ іщы мі не зышол і
моє тіло мі бесідує же уж зо штырі годины ґадам А ту
певно іщы піл годины неє Зато не буду сам собі робіл той
плакости а єй вам дам оддыхнути При нагоді хоті подякувати вшыткым приятелям
Радия лем Фм якых сме стрітили в Голивуді в Майямі в Талегасі
і в Ню Йорку Великє Вам може заплат тримайте ся здорово на
Американьскій Руси не забывайте о своім бесідуйте варте ґадайте по лемківскы жебы
сте І там підтримували нашу бесіду нашу культуру нашу історию знате Она
варта того жебы єй і там в тым скорым світі Оно варта
того жебы єй не забыти Бесідувал до вас Демко Трохановскій в языковій
авдициі языковій госпос а кєд мате даякы заувагы до мойого ґаданя кєд
мате даякы звіданя кєд мате даякы проблемы з якыма можете ся звернути
пиште на <unk> ЕТ ЛЕМ крапка Ф м і наднешній Студений так
повім студений вечер темний вечер до того тіж мушу іщы привыкнути вечер
то уж тілько Тримайте ся здраво а мы чуєме ся отыжде панові
Языковий гокус выкус ци бандуристы скриптут бандуры А може компері чом не
можеме бити Руслами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі
чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус