Языковий Гокус Покус #28 - 1 I 2012 - Początek roku i przypadki
Еп. 28

Языковий Гокус Покус #28 - 1 I 2012 - Początek roku i przypadki

•

Опис епізоду

Odcinek „Językowy Hokus Pokus“ z 1 stycznia 2012 roku zaczyna się od rozmowy o różnych początkach roku: kalendarzowym, szkolnym, studenckim, kościelnym oraz związanych z tradycją gregoriańską i juliańską. Później prowadzący wraca do gramatyki i przypomina odmianę rzeczowników przez przypadki oraz ich podstawowe funkcje.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вірючых мобілюк інсталюют емп файлі доступ до фейсбука та майля і
інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гос
покус Витайте шановны радийослухачы з той страны Демко Трохановскій в Нашій Штотыжыньовій
Авдициі Языковий гокус Покус Витам вас новорічні бо певні сте ся здогадали
же пару парунадцет парудесят для некотрых Годин тому привитали сме новий Календарьовий
Рік Тото значыня Календарьовий онокус такє чудачне бо таж знаме же каждий
календар ділит ся на рокы і колиси ся тот рік мусит зачати
Тых початків рока маме Дуже як знаме шкільный рік зачынат ся <unk>
вересня студентскій рік зачынат ся <unk> жолтня в Польщы напримір бо сут
державы в котрых і студентскій і шкільный рік зачынат ся вересня Але
ту інтересуючий є тото же Перший вересен Як початок шкільного ци студентского
рока взял ся од того же до <unk> вересня зачынат ся церковный
календар церковный рік А не так як певно більшіст з нас думат
же то за григоряньскым стильом <unk> січня ци за юлияньскым стильом <unk>
січня бо товды акуратні східні церкви празднуют свято Обрізаня Господнього і свято
Василия Великого так і в греояньскым і юлияньскым стилях Перший січен то
початок світского рока памятайме ани церковного А знате вычытал єм в інтернеті
же в астрономіі і в науці є хоснуваний юлияньскій рік якій тырват
<unk> кома <unk> дня Што ж Я не астроном зато не знам
што значыт тото кома <unk> дня Але хыбаль можеме ся додумати же
то є тот ден якій што <unk> рокы штырі рокы входит в
календар в лютым В другым місяци што будеме видіти і в тым
році О мій приятель ся втішыт зато же <unk> лютый то є
його ден народжыня і буде мал змогу зробити добре парти но добра
гостина На міру штырьох років то хыба фест мусит быти А реасумуючы
тоту задуму над календарьом ци над календарями То погоім же напримір в
Росиі святкуют уж од Різдва за григорияньскым стильом потім святкуют Новый рік
григоряньскій Новый рік потім приходят свята за юлияньскым стильом потім приходит Аж
юлияньскій новый рік і товды кінчат тото святкуваня а і в нас
кус подібні Так ци так рішыл єм войти в тот новий світскій
григорияньскій новий рік Поважні зато гнеска як музичний перерывник буде Жорж Александр
Сезар Леопольд Бізе Послухайте днезвіту фун ци тым пахыт ци жыте не
продам тіль можыл міль Выселі ся вычы лом польм ножаме же лем
корли до ломы свіжыты не проси тільно па сыт ві сивіли ся
віли ся віталь Кєд слухали сте пару остатніх языковых гокусів покусів допевно
знате же занимаме ся тепер одмінами назывника Не проста то справа зато
же хоц на штоден хоснуєме на штоден бесідуєме Та коли на момент
пристанеме коли ся над тым задумаме уж так просто неє А днеска
зачну од того од чого м зачынал і перше значыт од повторіня
назв одмінків бо часом ся нам іщы путают Отже называючий хто што
рождаючий кого чого даючий кому чому видячий кого што творячий кым чым
або з кым з чым місцевий о кым о чым Іщы маме
тот кличучий якій служыт до зверніня увагы названого ним спілбесідника або в
такым переносным значыню од неособовых назывників як наша ґраматика пише напримір отче
сыну радосте земли доле І припомну тіж тот поділ назывників на одміны
знаме уж з попередніх языковых окусів покусів же маме іх штырі і
так до першой належат тоты назывникы женьского роду якы ся кінчат на
а напримір Весна Вода ворога Ворона вежа куча Польща ци тіж на
а по мягкым значыт доля земля колешня або тіж тоты назывникы женьского
роду якы ся кінчат на ія і я або ыя то єст
адміністрация опінія ци шыя До той першой одміны входят тіж мужскы назывникы
якы ся кінчат на а по мягкым або Я і я Лука
Слуга Староста Ілия До другой одміны входят назывникы мужского роду якы кінчат
ся в назваючым одмінку єдинины кінчат ся согласным напримір Танір ворог Дуган
або тоты мужскы назывникы якы ся кінчат на О няньо Ваньо Демко
Стрыко До другой одміны причысляме тіж назывникы середнього роду якы ся кінцят
на О е або Я значыт повересло море ци весіля і зіля
а окрем тых назывників середнього роду якы в одміні мают суфікс ат
яд або ен напримір дівча теля і Імя В одміні дівчате Теляте
імене І маме третю одміну яком будеме ся занимати днеска то може
оні повім на што о хвилю і <unk> одміна до якой причыслиме
Назывникы серед нього роду з кінцівком А або Я якы при одмінюваю
мают тоту суфіксы ад я <unk> і ЕНП Знаме уж тему днешньой
авдициі і буде то третя одміна назывників До той третьой одміны входят
назывникы жыньского роду з основом закінченом на согласний або тіж мягій согласний
якій в писмі означаме мякым знаком І дайме сой пару примірів то
будут напримір такы слова як долон кіст Кров сіль мысель або тін
бо памятайме же в лемківскым языку тін є она є тота тін
а ту барз часто путами з польскым языком наприм в якым тін
має мужскій рід Аґу примірам іщы додам грудгаус ніч част ци постіль
Но добрі перейдме до самой одміны І ней буде тота речена тін
єдинина называючий хтошто тін рождаючий кого чого тіны даючий кому чому тіны
видячий кого што тін творячий з кым з чым стіню або друга
факультативна форма з тіньом Місцевий окым очым О тіны кличучий тіны в
множыні называючий хто што тіны рыжлюючий кого чого тіны даючий кому чому
тіням видячий кого што тіны творячий з кым з чым з тінями
Місцевий окым очым о тінях і кличучий тіны Ту представил єм тоту
тін яка во вшыткых одмінках має історичну выміну звуків Е до і
Хоц чул єм тіж таку форму як напримір называючий хтошто кін але
рождаючий кого чого тени і даючий кому чому тены Інчу історичну выміну
тым разом О до і находиме в слові сіль А то буде
называючий хто што сіль рождаючий кого чого соли даючий кому чому соли
видячий кого што сіль творячий з кымшым з сілью або з кым
шым з сольом Як видиме перша форма творячого одмінка має в основі
і а друга форма має в основі О А місцевий окым очым
о соли В кличучым долбым соле а в множыні то называючий хтошто
солі рождаючий кого чого соли даючий кому чому солям видячий когошто солі
творячий з кымшым з солями або і інча форма з сільми місцевий
окым очым о солях і кличучий множыны солі До третьой одміны входит
іщы назывник матір або його друга форма мати Ту приведут од примір
зато же Она нереґулярніст є уж в называючым одмінку нале перелетме як
то буде называючий хто што мати або матір рождаючий кого чого матери
або матере даючий кому чому матери видячий кого што мати або матір
творячий з кым з чым З матірю або з матірьом місцевий окым
очым о матери кличучий мати або матірьо Множына тіж непроста называючий хтошто
матери рождаючий кого чого матери або матерів даючий кому чому матерям або
матірям дві формы з історичном выміном або без той выміны видячый матери
творячий з кым з чым з матерями або з матрями подібні як
в даючым місцевий о кым о чым о матерях або о матерях
і кличучій матери О при нагоді третьой одміны спомну лем тото о
чым сме бесідували в єдным з першых языковых гокусів покус сів А
то о такых словах як кров ци бров ту зверну вагу на
лемківску русиньску особливіст бо При одмінюваню входит до основы звук ы заднє
ы і направду є то лемківска особливіст в фонетычных історичных процесах редукциі
піл гласных твердого і мягкого єра Дайме сой примір хтошто кров бров
але уж в рождаючым кого чого кырви бырви О тым памятайме Но
і може так на конец той третьой одміной щы Додам же кличучий
одмінок то одкличучий семий і єднины і множыны Стрічаме барз рідко як
іде о неособовы назывникы Но добрі Поважній ся нам зробило най поважній
остане най буде дале Жож Бізе оды од синього синього арабик солдаты
ґнезір трьовай ру один оден бігат оль оргу госи бо выселеня знате
по Другій одміні о якій сме бесідували тыжден тому достал єм Май
же Конкретні было написане Не лет так Но што ж тема трудна
зато і може кус за скоро Але вірте мі же коли дом
я напишете на майль Демко ет Лем крапка фм поможу або одповім
на вашы звіданя зато не війте ся писати іщы раз повторю лем
поет Лем крапка Ф м До радия тіж дзвонте не забывайте слухати
Я помало ся пращам за тыжден будеме бесідувати А як же о
четвертій од міні дойдеме до дівчате теляте і імене а тепер іщы
раз желам вшыткого доброго в новым григорияньскым році най ся Вам веде
каре і щестит а на конец кармен Жоржа Бізе Тримайте ся чуєм
ся о тыжден ты Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрипту бандуры А
може компері Чом можеме бити Услами што мают спільне теля і дівча
Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж
чысто лемківскій одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на
швецкым столі чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют м <unk> файлі доступ до
Фейсбу та майля і інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык
і вчы ся гокус покус