Языковий Гокус Покус #36 - 26 II 2012 - Lemkowskie pytania językowe
Еп. 36

Языковий Гокус Покус #36 - 26 II 2012 - Lemkowskie pytania językowe

Опис епізоду

To odcinek „Językowy Hokus Pokus“ poświęcony odpowiedziom na pytania słuchaczy o lemkowskie słownictwo i gramatykę. Pojawiają się w nim m.in. wyjaśnienia znaczeń słów podobnych do polskich, takich jak „długi“ i „gad“, oraz omówienie form typu „sikać kapustę“ i odmiany liczebników porządkowych oraz lat.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети іслами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх віруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус Витайте шановны радийо слухачы З той страны Демко Трохановскій в нашій
Штотыжньовій авдициі языковий гокус покус пару уж авдиций зачынам якысом Бесідом о
температурі зато може тепер І повім а не бесідувал єм Іде ґлобальне
отепліня бо на дворі Те плота сніг ся топит і по тым
преінтересуючым інтро переходиме до нашых справ Тыжден тому бесідували сме сой о
такых словах якы можут зробити проблем зато же ся асоциюют з языком
якій нас окружат з польскым словацкым украіньскым будякым інчым і мают до
того інче значыня тото слова і безпосередньо ім ся однюс до нашого
джынґля ци можна вылічыти грошы І на тоту тему написал пан Марюш
Доня же чул такє повіджыня здравий як піняз Што одраз вказує на
тото же грошы Не мож навыличыти але можна быти здравым як піняз
Пан Марюш іщы привюл пару примірів такых слів якы ся асоциюют з
польскым языком або я навет повіл бы м же мают інчий характер
напримір слово якє подає пан Мариюш Долгій Маме основне його значыня як
придавника што си може быти долгє долгій час долга дорога долгє жытя
і так дальше Але долгій то тіж синонім Змыя Лемкы высідували нас
змыя тіж долгій долгій вил ся по траві І найліпше не стрічати
го на своій дорозі А кєд ся доцяп хочеме забавити то може
єм повісти же по долгій дорозі вили ся долгы І не тоты
долгы в значыню борг ци кредит Лем долгы Два Долгы <unk> Долгій
єден Смий два долгы два змый А кєд уж бесідуєме о долгым
Та одраз мі ся припоминат слово гад Уж в основній школі мі
бесідували же гад і долгій то не тото само Щыро поім же
аж і тепер мі ся не припоминат чом але гад і долгій
Смий То два інчы звірята хоц може подібні ся виют по траві
Ани біолоґ зато не будеме над тым думкати О хыба же вы
знате яка ріжниця гада і долгого Так напиште но є Пан Мариюш
пише іщы о єдным примірі барз інтересуючым сікати капусту Примір є зато
добрий бо находиме ту історичний фонетычний процес переходу старого є ять тзв
і лемківскым языку О тым уж было речене в котрисым языковым гокусі
по кусі напевно і так в польскым остало Е по мягкым значыт
сікать а лемківскым тото є перешло в і маме сікати капусту І
тото наше сіканя капусты нич не має до польского часослова сікать сікавка
і так даль Перейду тіж тепер до майля пані Мариі здає ся
мі же першый раз пані Мария написала до языкового гокуса покуса і
дає звіданя як повинно ся бесідувати в <unk> першым ци в Тридперым
Звіданя барз добре бо здавало бы ся же з тым неє проблему
але часом найлегшы річы Здают ся быти найтяжшыма пані Марийо напевно пойме
в тридцет Першым Зато же в лемківскым языку як принцип в порядковых
чысловниках одмінюєме лем послідній елемент Зато о найтестійше боже Хоснуєме тото в
окрисліню років зато решта буде неодмінювальна І так маме в <unk> році
Днеска маме <unk> рік За <unk> років буде рік Акция Вісла была
в <unk> році і в <unk> році Війна взяла кількоси там <unk>
тисячів жертв Я ся вродил в <unk> році а мій брат в
<unk> Дякую за мая пані Марийо мам надію же будете писати більше
Бо ту тішы находиме якысы влияня з польского языка бо в польскым
языку два остатні члены порядковых чысловників ся одмінюют О а я іщы
верну до Майля пана Марюша і до його примірів такы слова як
ягода Знаме же єст в польскым языку Ягода Але она означат нашу
яфыру а ягоды то в нас сут такы маленькы червены ягідкы ягоды
і інчий примір може выбору о маме в польскым языку чосослово пукать
і бас часто хоснуєме В нашым лемківскым языку формо пукати а по
правді мусиме знати же польскє пукать то наше лемківскє дуркаты дуркаты в
двері Але жебы не было маме тіж часосово пукати Але оно уж
значыт цілком інакше Двері могли напримір пукнути і розздвоіти ся розыйти на
дві части Кіст може пукнути товды ходиме з ногом заведеном в ґіпс
Но добрі зробме сойкус перервы і послухайме музыку Дамия янок ци дамя
ян ци силом гов коня жебы моя доня чепи моя тоня не
сіди Доч Мария Леятовичка лем яничка писала вам яничка писяла писа ваша
аничка Лемка Яничка писа Янічы Янячы зо старию <unk>entk лава Витайте поперві
Я лем припомну находиме ся в языковым гокусі по кусі однесу ся
іщы раз до майля пані Мариі Находиме ся в <unk> языковым окусі
Покусі Гнеска хотіл бы м ся заняти такым явиском в лемківскым языку
якым є Оглухніня і озвучыня Насамперед повім же тото явиско выступує в
вшелеякых языках але наш языковий гокус покус перед вшыткым чыплят ся лемківского
языка зато і бесідую же же то процес якій заходит лемківскым языку
но добрі Зачну од того же або ні або лем так іщы
речу же же о тым явиску нибы вшыткы знаме нибы розумієме Але
мало коли можеме го даяк назвати Отже зачну од позицийной фонетычной выміны
яком є огухніня согласных в выголосі значыт на кінци слова напр Маме
два порогы чуєме барз добрі звук гы але єден поріг Чуєме накінци
гы хоц спішыме дале гы Тота выміна заходит лем при твердых согласных
якы творят пару зо звучным согласным Тоты пары то гы хы З
сы Ды бы Ґы Дз і джы Ч повело ся но добрі
Так ци так маме тоты пары на примірах хыба буде тото ліпше
видно Маме ворогы Ворог Ци інчы выміны Віз чуєме сы але уж
воза Маме муж Чуєме шы на кінци але маме мужа маме спід
З ты на кінци але споду Маме грип пи на кінци очывидні
лем так вымовиме гриб але грибы Маме кляк але часослово кляґати Маме
бунц і бундзы Маме такє слово як меджа Але неє уж двох
меч Чы на кінци Інчым типом огушыня ци озлучыня буде така ситуация
коли при собі стоят два согласны Фонетычний принцип є такій же перед
глухым согласным може стяти лем глухій інчий глухій согласний А коли уж
стоіт злучний то перейде він процес оглухніня значыт остане глухым согласным напримір
такы слова як Легко Знаме же пишеме через гы і кы але
не вымовиме того злучні легы Ко навет тяжко лем поіме легко Але
уж легідзко без проблему даме раду маме тіж мягко Імя готина одтале
знаме же там повинно быти гы а пишеме все гы маме слизко
де звучне стоіт перед глухым К і замінят ся свій глухій одповідник
С Зато маме слизко котре повіме через Сы хоц будеме псати через
з вызнаме же єст іщы слизґавиця і маме іщы інчы приміры огухніня
і озлучыня якы выступуют медже словами Ци спостерегли сте заколи же Бодай
лем єден хліб може быти повіджений як хліб або хліб І може
повіме же прецін тяжко вымовити хліб а я повім же ні Бо
коли Скоро бесідуєме і наступне слово буде зачынало ся од звучного согласного
Товды і тот хліб буде звучал звучні як хліб Бо хліб демка
маме хліб б але уж хліб фомы маме хліб тото само видиме
тіж при глухых согласных якы наберают звучности коли наступне слово буде зачынало
ся зо злучного Согласного напримір Зошыт фомы буде дале зошытом зато же
фома зачынат ся од глухого согласного Але уж зошыт Демка Буде зошыд
зато же Демко то звучний файний хлоп І звідате певно што я
ту плету о якысым огухніню і гозлучыню бо так было се і
так буде і ортоґрафію треба вывчыти і уж нич на тото не
порадиме А я Вам повім ніт Колиси так не было Нераз сме
уж бесідували в языковым гукусі покусі ом редукциі єрів і о тым
же колиси вшыткы склады были отворены Значыт кінчыли ся все на гласний
Зато і не было того проблему же напримір согласны были в голосі
значыт стояли на кінци слова бо по ним іщы мусіл стояти гласний
о а іщы мі ся єдно припомнуло певно знате такы слова як
сонце праздник честний щестливий і так дальше Отже колиси мали они форму
сонце честний праздник щестливий Але прикметом каждого языка є тото жебы даяк
упросити і вымову і формы зато вшыткы ґрупы согласных як ждны Жыдны
Зыдны сыты ситны ситы клы редыцы си си си си ситы ци
ци інчы переходили процес упрощыня Зато давне солн це конешнє сонце І
так пишеме Сонце давне Піздно то днешнє Пізно і так пишеме давний
придавник Честний то ниска честний а придавник масльний то ниска масний І
так будеме писат Но добрі дайме сой кус музыкы моя панже Цідит
болит болі Питайте поперві находиме ся в языковым окусі покусі бесідує Демко
Трохановскій Хотіл єм повісти іщы о єдній річы Чытал єм недавно на
ґамбо книжці значытым Фейсбу о слові Бесіда І пару псевдоекспертів написало там
же неє такого якы лемківскій язык же неє Нияк неє николи не
было не буде але здолял єм достеречы же То сут громадяне інчой
державы на схід од Польщы і принимают лем іхню науку іхня наука
найліпша найвыдатнійша найправдийша а все поміняют науку назвійме Ю світову Але пишу
єм за далеко тото же они се будут не ґувати істнуваня лемківского
языка та уж знаме же того привыкнули называют нас сепаратыстами украінофобами Йой
тото слова міг бы м цілый ден выміняти але ішло о термін
бесіда Бо як знаме остатньо до украіньского языка зас вернуло старе слово
бесіда Проблем был в тым же коли уж оно выпало з украіньского
языка так не до кінця люде тепер Знают як уж го привернули
до свого словника люде не до кінця знают о што іде Одже
ж братя Украінці Я можу Вам повісти як чловек котрий кус ся
там занимат языком лемківскым предовшыткым Бесіда то язык Або бесіда то украіньскє
мовленя але і розмова напримір лемківска бесіда і бесіда на даяку тему
домовленя мож бы іщы додати єден назывник бесідуваня але сама бесіда остає
дост універсальным словом тіж в єдній дискусиі На фейсбуку нашол інформацию же
то акуратні за справом лемківской бесіды значыт нашого часопису выдаваного Стоваришыньом Лемків
до украіньского языка привернули Слово бесіда старе славяньскє Слово бесіда Дай Боже
украіньскому языкови жебы більше слів сой пожычыл з лемківского языка Явит ся
товды новый термін як лемкізмы ци русинізмы в украіньскым языку І я
хыбаль тілько Лем може іщы додам єдну справу бо чуєм же называют
мя украінофобом Што жы ріжні можеме розуміти фобію але назвайте тото як
хочете бо першым языком як єй кохам то лемківскій русиньскій язык а
на другым місци дал бы м напевно украіньскій якыся вчу і мам
надію же ся го даколи добрі навчу Зато пробачте же лем на
другым місци серце нош украіньскій язык але мам тіж своі пріоритеты А
кєд одашто хочете звідати Одачым побесідувати пиште на IV крапка <unk>m а
в языковым гокусі по кусі бесідувал до вас Демко Трохановскій Тримайте ся
тепло до наступного тыжня Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрептут бандуры А
може компери Чом не мож медити русинами Што мают спільне теля і
дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес
є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся
находит на швецкым стилі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ
до Фейсбу та майля і інчого сітьового софру і аплікаций Кєд хочеш
ся дашто о тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай
язык і вчый ся гокус покус