Odcinek dotyczy łemkowskich czasowników i ich sposobów, przede wszystkim oznajmującego, rozkazującego i warunkowego. Prowadzący wyjaśnia, jak tworzyć tryb rozkazujący od różnych tematów czasownika, podając konkretne przykłady i wyjątki.
Автоматычна транскрипция
Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети іслами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх
вібруючых мобілюк інсталюют мійлі доступ до фейсбука та майля і інчого сітьового
совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус Видайте
шановны радийослухачы з той страны зас Демко Трохановскій Але тото засто уж
не моя вина лем нашого начального жывня іщы ту тримат а авдиция
ся зле языковий гокус покус Зна язык і вчый ся гос по
кус І такє там якє чуєте в джінґли І хыбаль зас зачну
од температуры на дворі Зато же певно чуєте по моім голосі же
температура скочыла выже зера Появили ся вірусы і вшыткы тоты мікро звірятка
што конец кінцьом дає В моім примірі такій акуратній голос і захрипнене
ґарло Днеска хотіл бы м перейти до часослова Але выбрати собі на
днешню тему Способы часослова Отже маме три Способы часослова є то ознаємляючий
спосіб розказовий спосіб і условний спосіб І о кілько радше не будеме
мати проблему з ознаємляючым способом бо то сут тоты вшыткы речыня Я
іду я былу дома Ци я піду до роботы і то сут
речыня інформуючы ознаємляючы о даякій подіі о даякым факті Ознаємляючый спосіб як
єдиний з тых трьох способів має значыня часу Дефініює час в якым
тота подія проходила Я робил я роблю ци я буду робил Зато
хоснуючы минулий теперішній ци будучий час дознаєме ся о моменті в якым
Подія факт проходили Але уж розказовий спосіб і условний спосіб не мают
того значыня часу Але о тым о хвилю В лемківскым языку розказовий
спосіб твориме од основы теперішнього часу І як пише наша ґраматыка найбільше
єст чысослів котрых форма другой особы єдинины розказового способу є в своім
знучаню згідна з чыстом основом теперішнього часу напримір Маме третю особу теперішнього
часу бесідуют ци жмыкают од котрых коли одотнеме кінцівкы ут зробит ся
нам розказовий спосіб бесідуй Жмыкай Веселят ся весель ся Чынят чын печут
печ будут буд І ту іщы інформация же часослова Якых основа теперішнього
часу кінчыт ся на мягкій согласний окрем мягкого л мают в формі
розказового способу твердий свій вариянт напримір розпустят мале в основі мягкє ты
але розказовый спосіб буде розпуст Перепросят в основі мягкє сы але розказовий
спосіб буде Перепрос Будят де маме мягкє Ды але розказовий спосіб буде
буд га ту іщы повім же такой не можеме створити розказового способу
Для першой особы єдинины зато же сам розказовий спосіб є є формом
просьбы розказу бесідуючого до інчых Зато тяжко самому собі на што розказати
і властийни хоснуєме формы першой особы в розказовым способі Но гей але
маме іщы такы часослова як істи ци повісти якых основа теперішнього і
будучого простого часу мают вариянты з мягкым ды напримір ідят і повідят
в формі розказового способу мают на кінци дж ідж ци повідж Думам
іщы єден примір то сут часослова з основом теперішнього часу якы ся
складают лем з самых согласных напрдут Ци вчат і коли одотнеме кінцівкы
буде Жыды і вчы товды форму розказового способу твориме через доданя ий
або ый напримір в Чый Ждыі Ту іщы хочу повісти же маме
дві дорогы жебы творити Розказовий спосіб од часо слова іти Отже коли
возме третю особу теперішнього часу в множыні Ідут а коли лишыме кінцівку
ут маме ід але барз часто хоснуєме тіж форму з кінцівком ей
значыт ідиі Ту форма розказового способу є факультатывна О та може одпочниме
кус при музыці в якій найдеме приміры розказового способу і жебы вас
непевности тримати буде то розказовий спосіб часослова повісти слато жымо воли морозла
то звиднівчогель повіт полизівчота пер о Выстовы знав о Высовых до Топриоприру
Гель допритоприну Бытоль най є сайты найда самоста варка ларемаринці гей ей
запану Карай ей запару даре в Лавці гей ей запару Талей ей
запару дарез Лавці сме ой дай пойме поґами найдай пой Повід дівча
дена барз добрій примір розказового способу часослова повісти Але гейы омовили сме
Ісобу єдинины розказового способу треба іти дальше третя особам єст хыбаль найпростійша
а може вшыткы вросты але має зложену форму і складат ся з
часткы наі і формы часу слова ци то єднотного чысла ци множного
залежыт якій хочеме хоснувати і дайме сой примір Третя особа Він бесідує
в мір єднины і Они бесідуют як ідеомножыну Коли додаме частку най
творит нам ся розказовий спосіб він най бесідує і они най бесідуют
Перша і друга особа множного чысла тіж не повинна нам зробити проблему
бо коли уж знаме як творити друг особоєдинины в розказовым способі та
старшыт лем же додаме кінцівку м для першой особы або кінцівку <unk>
для другой особы множыны то значыт кєд маме бесідуй жмыкай весель ся
печ пиш або буд Та перша особа множыны буде бесідуй ме жмыкай
ме печ ме пиш ме будме і подібні друга особа множыны коли
маме уж бесідуй жмыкай печ пиш і буд Додаєме кінцівку те і
буде бесідуйте жмыкайте пецьте пиште будте Зато як видите найважнійше знати створити
другу особу єднины в розказовым способі А потім уж коли хочеме інчы
особотворити та здає ся мі же не повинны быти аж так великого
проблему Ту іщы хочу м повісти же в лемківскым языку маме таку
частку ле котра дост часто являт ся нам при розказовым способі напримір
дай ле зробле дашто Звар ле поливку под ле ґумі ту іщы
мож повісти же основы декотрых часослів коли хоснуєме частку ЛЕ можут ся
тіж редукувати напримір ходле под ле смотр ле вкаж ле можеме тіж
повісти як холегел полегел смоле там Вкале тото і дуже дуже інчых
І хыба тілько з розказовым способом Маме іщы третій спосіб часослова є
то условний спосіб Не буду ся мудрувал і подам за ґраматиком лемківского
языка дефініцию Часослова в условным способі означают подіі процесы станы котрых выполніня
залежат од якысых причын або од дачыйой волі тоты формы можут тіж
выражати просьбу або побуджыня до діяльности жебы створити форму условного способу долучаме
частку Б яку лем речу пишеме роздільні з часословом Ішлим додам же
тоту частку Бы додаєме Н до формы минулого часу часу слова напримір
Я писал минулый час і я бы писал Условний спосіб Ту великых
річы неє Бо я бы бесідувал пюк ся катулял Ци бы бесідувал
пюк катулял він бы бесідувал пюк і катулял ся Ту маме іщы
факультативну форму творіня словного способу отже можеме го створити коли заміниме місце
назывник я ты він Она оно мывы они на особову форму часослова
быти І зачну примір од множыны бо ту найбарже тото видно одшмаряючы
місце назывник маме робили бы сме робили бы з сте ой ту
уж виджу жем ся кус загнал выміняючы тото місце назывникы они значыт
третю особу множыны але тіж третю особу єднины зато же они не
мают той факультативной формы з особовом формом чосослова быти Вєднині зато маме
подібні хоц мусиме знати же ту особова форма часослова быти є злучена
з частком бы Не повіме бы єм робил бы єс робил лем
бы м робил бы сробил І тото бы м і быс походит
од старого бы єм і бы єс але низка бесідуєме бы м
і Быс І ту лем припомну же частку бы пишеме щасословом роздільні
навет коли хоснуєме факультативний вариянт з особовом формом быти Зато роздільно пишеме
Я бы робил вшыткы три слова роздільні або робил бым тіж роздільні
Но То том ожы даме сой кусічка в условным способі музыкы за
е Но добрі Завели сме ся днеска до часу слова і до
його трьох способів а то ознаємляючого розказового і Условного як видите і
лемківскій язык має своі способы Тепер іщы пару раз спрібую розказовым способом
до вас дашто повісти Не думайте лем же то розказ то є
барже просьба як тот розказ Пиште ле до языкового окуса покуса слухайте
ле радия нашого лемківского радия лем фм коли чуєте же авдиция є
нажыво Дзвонте ле пошырюйте знаня о лемківскым языку і не забывайте о
своім А хоснуючы условний спосіб хотіл бы м іщы повісти же коли
бы сте дашто до мі написали я бы охочо Вам одповіл і
одраз спомнул в авдициі Так ци так бесідувал до вас Демко Трохановскій
і як бы сте дашто хотіли написати та писте на демко ej
ЛЕМ крапка Ф м Юж вам даю спокій то был языковий гокус
покус Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компери Чом
не мож мыти Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме
вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі
Чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют мійлі доступ до фейсбука та майля і
інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус
