Языковий Гокус Покус #43 - 22 IV 2012 - Skróty i skrótowce
Еп. 43

Языковий Гокус Покус #43 - 22 IV 2012 - Skróty i skrótowce

•

Опис епізоду

Odcinek „Językowy Hokus Pokus“ poświęcono skrótom i skrótowcom w języku łemkowskim, zwłaszcza ich użyciu w literackiej normie. Prowadzący omawia różne ich typy, podaje przykłady i wspomina także o skrótowych formach związanych z gramatyką oraz nazwami geograficznymi.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового совчеру і аплікаций Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус Витайте дорогы радийо слухачы З той страны Демко Трохановскій в нашій
штотыжньовій авдициі Языковий гокус покус Пові вам же кус так брыдко циґанити
з самого початку же она штотижньова Зато же тыжден тому назад заміреном
пропустил єдну авдицию але так ся якоси трафило же языковий гокус покус
його премєра є в неділю і так ся акуратні трафило знате же
того рока Великден тіж выпал в неділю Не знам яка то залежніст
О а великодній понедільок выпал в понедільок Такы чуда ходят по світі
м ой та лем не такы же же Великден выпаде в неділю
Як што рока зрештом Але так як і Великє чудо Христового Воскресенія
споминаме што рік так і ріґрічні проходит чудо сходу святого огня Зато
не чудуйте ся же поминул єм єден языковий гокус покус жебы бесідувати
о кінцівках одмінах ґраматиках і інчых мециях з того Міха якій назваме
язык Але о языку не забыл зато же тыжден тому в ден
великодня могли сте два раз почути ретрансмісию з Воскресной Службы Божой з
церкви святого Владиміра в Креници На якій апостольскє чытаня было м чытане
по русиньскы на якій Свята Євгелия была чытана в вельох языках в
тым і по русиньскы А хто добрі слухал радийо лем фм тыжден
тому міг тіж почути голосительне слово святого Яна Златолустого якє кінчыт воскресну
утреню І оно тіж было чытане по русиньскы Є тото было тыжден
тому а два тыжні тому бесідувал єм о абревіатурах Значыт о скорочынях
в лемківскым языку Я лем вычыслю пару з них поґрупую зато же
днеска хочу заняти ся єдным зо скорочынь як є прикметом літературного лемківского
языка Новір того хвилю Робочом вштурил тоты скорочыня до пару міхів мож
повісти до пару ґруп а то буквовы абревіатуры такы як <unk>VP<unk> Стоваришыня
Лемків циваришыня Руска Бурса або Я П языковий гокус Фаме тіж звуковы
абревіятуры скорочыня такы як гус Не тота гус з крылами яку час
од часу іме кєд зімаме очывидні Лем Головный Уряд Статистикы А зато
они звукови ци ріжнят ся од тых хыбуковых бо кєд створиме тото
скорочыня тоту абревіятуру та здає нам ся же є то даякє слово
є то бодай лем єден склад Маме тіж зложены скорочыня якы колхоз
з росийского языка ци з украіньского языка маме концтабір Концентрацийний табір але
тіж телеконференция значыт телефонічна конференция Евросоюз Европейскій Союз Европейска Унія ци ЕвролянД
Барже економічне понятя то сут тоты державы в якых маме валюту евро
Сут гіоґрафічны скорочыня як ул улиця і Ты і так дальше те
є то єст І здає мі ся тот остатній мішок о котрым
єм споминал то лемківскє скорочыня особовых форм часослова быти а конкретні першой
і другой особы єднины Єм і єс Но гей але жебы сой
не потім уж не робити павзы та може тепер пушу декус музыкы
і зачнеме цілом ґамбом як то бесідуют Вашы рокы є простоля лис
мы Чом згоня на приходы ничка Чому зна прихо тым табачка і
свычора аж до раня Свічка нас гасы Чому зна при гей таленнами
та каленнами Арка простала з мнука Чом зном на прихода річка була
бытка І ви там по перві находиме ся в языковым окусі по
кусі Чули сте перед хвильком музыку м ансамблю Шоколяд якій співал народну
пісню через поле шырокоє і ней буде она такым вступом до дотеперішньой
мойой темы Але о тым о хвилю Зачну може од того же
скорочыня упорощыня то прикмета каждого языка каждий язык на свій спосіб а
барже його носителі старают ся Скорочувати упростити формы скоротити своє речыня а
тото упрощыня в вельох языках можеме видіти о напримір в тым же
колиси сме мали більше як три часы якы хоснуєме днеска Колиси сме
мали більше чыс якы лем днешня множына і єднина напримір двойна о
якій єм бесідувал в котрий сым з гокусів покусів і тоты процесы
тіж не обходят лемківского языка зато і в нас скоро чуваня Є
натуральным но добрі але ґу конкретам піду тепер Ани ся певно не
здогадуєме же і мы барз часто хостуєме скорочыня особовых форм часослова быти
першу і другу особу напримір Повіме Колисим был в горах а можеме
повісти колиси єм был в горах або давном не был в горах
ци тіж давно с не был в горах што можеме в полній
формі повісти давно єм не был в горах або давно єс не
был в горах І уж певно чуєте же тота коротка форма часослова
быти є ограничена до самого м або с Іс чым не зробил
домашньой задачы або Чого с іщы не зробил домашньой задачы І ту
як видите м є така свобідніст в перенешыню того скорочыня зато же
Повіл єм чого с іщы не зробил той задачы але мож был
повісти тіж чого іщы с не зробил той домашньой задачы зато же
в лемківскым языку можеме пересунути присудок єс м і повісти і выповісти
го в парох місцях прото і Тото речыня чого єс іщы не
зробил домашньой задачы тото єс можеме пересунути чого іщы єс не зробил
домашньой задачы а тым способом Можеме скоротити єс до короткой формы і
повісти чого с іщы не зробил домашньой задачы або чого іщы с
не зробил домашньой задачы Ту лем єдна з увага бо при того
рода скорочынях м мусиме знати же можеме хоснувати тото скорочыня єм і
єс лем по словах якы ся кінчат на гласний Ту уж хыба
з практычной стороны повін же радше не даме раду говарити м мы
або псы якы присудок по такых словах як потім днес ци О
але поднеска уж можеме Днескам пішол до роботы Але такой вшыткы присловникы
якы ся кінчат на гласний ой але не лем присловникы бо імаме
ту цілу ґрупу місценазывників м ци звідуючых ци вертаных ци присвійных та
можеме хоснувати скорочену форму того присудка бо сміло можеме повісти што м
я наробил по што с тото взял або цым не бесідувал але
памятайме же м полном формом Буде што єм наробил Пошто єс тото
взял Ци єм не бесідувал Но добрі Але маме тот єден мішок
о так повім під мішок м тых слів якы ся кінчат на
гласний Але маме таку ґрупу якы в своій основній формі м не
кінчат ся на гласний То є передовшыткым м придавник і вшыткы інчы
якы ся одмінюют як придавник То дайме сой примір червеным зо змучыня
якім был такім остал Ци може першым был в корчмі Як видиме
і червений і якій і такій і перший кінчат ся єтом Але
уж перше бесідувал єм же тото прощыня і в нашым языку проходит
зато і В такых примірах поминеме тоту єту і повіме червеным якім
такім ци першым І затом привюл тот примір зо співанкы через поле
Шырокоє де была фраза чому с до мя не приходил што розвинеме
як чому єс домя чом єс до мя не приходил Але жебы
сте звернули увагу і на придавникы зато най буде зеленым посіял Зелены
мі зышло Одхнийме кус при музыці дапле до недам рає ранды штер
прошло сте ся рає ранцькы штер прошло сте ся міняли лобы мокы
будло культуры культур Мали ся дати на висовіры Мали ся дати на
висовіры Хонити ани я фреі жек не мамы Син ден жек борне
болянзо е благане долянзовы е бортане ґолянзо е поне не веде дамати
но Немати долно Мой міями до самого рана Човонозалю же я неє
Яна <unk> є Янай ой пяна фміта І за звитам по перві
м бесідуєме внеска о скорочыню о скорочыню м особовых форм часослова быти
конкретні о першій і другій особі кєдоскорочынях та скорочыню єм і єс
Я бы м хотіл дополнити днешню передачу днешнє моє гаданя о єдно
О то може так речу же наука каждого языка нового языка передовшыткым
зачынат ся Но повіджме в нашых европейскых обставинах од вчыня ся м
часослова быти Зато же його функция в речыню но барз важна так
лем коротко повім жебы м надармо тото не розшырювати бо Думам же
даколи іщы сой о тым шырше повіме І зато при нагоді днешньой
темы хочу повісти м бо днешня тема безпосередньо ся лучыт з тым
часословом Хочу повісти о м тым блуді якій барз часто робиме якій
є влияньом думам західньославяньскых языків а то повім напримірі я єм зробил
За такє речыня на лемківскій філолоґіі в Кракові но Допустме по першым
місяцю наукы уж м можна клячати на гороху і стояти в куті
Отже тото часослово якє м переважні выступує в функциі присутка може тіж
полнити функцию в речыню очывидні функцию підмету Зато коли повіме уж я
Значыт выречеме підмет а знаме же другого підмету в речыню уж не
може быти І додаме присудок зробил А знаме же двох присутків в
речыню тіж не може быти та тото єм уж нам нияк не
є потрібне То так жебы одкрутити Я єм зробил є блудом Зато
же маме уж єм підмет маме зробил присудок і тото єм мусиме
вышмарити І так Правильні буде Я зробил товды я мам підмет і
зробил присудок або єм зробил товды Відомо зробил буде остає присутком а
єм полнит функцию підмету Зато пішол єм до роботы або я пішол
до роботы тото само тычыт ся і скорочынь червеным аж фраз червений
єм аж фраз або я червений аж фраз Кадис ходил Кади єс
ходил або кади Ты ходил Давном не был в горах давно єм
не был в горах або Явно не был в горах То был
языковый гокус покус Демко Трохановскій Демко ЕТ Лем Крапка фм а мы
чуєме ся О тожден Тримайте ся тепло <unk>em Языковий гос покус Ци
бандуристы скрипту бандуры А може компері Чом не можеме бити Услами Што
мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был
колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу
вымовы што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют
Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчыру і аплікациі
Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус
значыт знай язык і вчы ся гокус покус