Языковий Гокус Покус #56 - 29 VII 2012 - Łemkowskie przyimki
Еп. 56

Языковий Гокус Покус #56 - 29 VII 2012 - Łemkowskie przyimki

•

Опис епізоду

Odcinek „Językowy Hokus Pokus“ #56 poświęcono przyimkom w języku łemkowskim: ich znaczeniu, miejscu w zdaniu i zależności od rzeczowników lub zaimków. Prowadzący omawia też podstawowy podział przyimków na proste i złożone, podając kilka przykładów użycia.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх
вібруючых мобілюк інсталюют майлі доступ до фейсбука та майля і інчого сітьового
совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус Видайте
шановны радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій і нашы языковы Звіданя
і проблемы зас ся являт в днешнім языковым гокусі покусі горячым языковым
гокусі покусі Не было бы так злі кєд бы не тота горячкы
І ци вікна отворены ци заперты Вшытко єдно Ци вентилятор ходит ци
не ходит та вшытко єдно нич не дає Поіхал бы човек на
воду або над воду даяку сіл бы сой при пивци Подумал о
ничым і было бы дакус ся мі здає весільше Або напевно холоднійше
Але подля проґнозів метеоролоґів дуже ся не змінит бесідуют же має быти
десят меньше Але яка то ріжниця <unk> і <unk> так само горят
ся І при тій теплоті і при тій теплоті тяжко высідити Но
добрі Але жебы сте не думали же Янизка О погоді о хвили
буду бесідувал Бо зроблю єм тот вступ зато жебы Вам вказати як
Часто хоснуєме приназывникы в лемківскым языку а в каждым здає ся языку
Поіхал бы човек над воду сіл при пивци подумал о ничым і
так дальше то вшытко сут приназывникы росийскій прідлоґ украіньскій приіменник польскій призі
не прислувек приімек ци словацка предложка так лем повім же недавно іхал
єм в автобусі і штосим там думал о приназывнику і Штоси мі
там впало до головы уж не памятам што так ци так рішыл
єм зезріти до нашой ґраматыкы отворил єм тоту мудру книгу і смотрю
а там такой лем єден абзац а прецін то така файна част
Мови Ну так файна Бодай лем як вшыткы інчы Зато рішыл єм
кус пошліпкати і самому ся більше дознати а і вам представити што
то єст тот принизывник Як го вкусити Но і зісти Отже приназывник
то несамодільна част мовы То сут слова якы в лемківскым языку стоят
перед назывником од того і названя при назывник стоіт при назывнику і
выражают однесіня названого ним предмету до інчого предмету явиска або ситуациі або
тіж синтактычну залежніст назывника од інчых слів в речыню Приназывникы не мают
незалежного лексичного значыня зато не сут членами речыня зато в самым речыню
все будеме іх лучыти з назывником або місценазывником Але то речыня То
то доцяп інча наука днеске будеме ся занимати приназывником самым собі Зачну
може од клясифікациі м приназывників хоц ту мож бы бесідувати і ся
сперати бо єст іх Пару напримір ґраматыкы выділюют таку клясифікацию же сут
приназымникы якы ся учат лем з єдным одмінком з двома з трьома
подля інчой клясифікациі Можеме тото розсмотрити м так же маме принезывникы звязаны
з простором напр на заци звязаны з якысом цілю рів для або
бесідуючы о даякым обєкті о о о о о о о дакым
одачым о столі о гріху о ігорів о Петрі о семані є
іщы єдна клясифікация яка бесідує же мділиме приназивникы на дві катеґориі просты
і зложены просты тоты основны то напримір Ґ через медже піт Три
і так дальше А зложены можеме повісти же то сут такы якы
сут зучыньом парох слів двох напримір попід попід горы попід лісы посеред
посеред зеленых доріг понад понад лісами понад горами а і такы як
Знат Попри і другы сут тіж такы приназывникы якы сут получыньом трьох
слів напримір Спонад м спопід споза м спомедже і дак дальше Тых
клясифікаций м є більше ту залежыт то як хочеме розубрати тот приназывник
з якой стороны на нього смотрити Але здає ся мі же хыбаль
найважнійша функция приназывника то ряджыня Любит сой він кус порядити А чым
рядит як рядит приназивник попере Питайте поперевій находиме ся в языковым окусі
по кусі Леска О ряджыню А детальнійше повім же о ряджыню Приназивникы
Бо приназивник рядит одмінками іщы перед перервом єм повіл же єдна з
клясифікаций м смотрит на приназывник З такой стороны з якыма назывниками або
місценазывниками ся лучыт Фаго тото называют же приназывник рядит одмінками Гей Але
што тото значыт та возме сой пару примірів Такій приназывник без Рядит
Рождаючым одмінком значыт же коли выступує без та по ним буде назывник
або місценазывник в рождаючым одмінку Днеска в школі ден без наукы днеска
ден без і турождаючий одмінок без кого чого без наукы Ой ту
одраз піду ґу другому приназывникови або ґудвому бо є то приназивник через
і през або його полноголосна форма перез Тоты приназымникы лучат ся лем
з видячым одмінком напримір Іхал козак через місто Іхал козак через што
видячий одмінок через місто І ту Зато зачал єм од принизовника без
і принизовника Через през през зато же барз часто путаме іх правильне
хоснуваня Возме сой співанку якєм ішол без тот ліс або другу выймок
з другой народной не хот Янку без Полянку Ту як видиме приназывник
без є хоснуваний в значыню през і лучыт ся з видячым одмінком
Што ж може і м деси діалектычні было до того хоснуване без
як през але в літературній формі лемківского языка мусиме знати же то
буде блуд Але ідме дальше Маме такій принизывник в якій рядит нарахувам
ся трьома одмінками Возме сой рождаючий Были сме вчера в теты Были
сме в кого в теты Маме тіж видячий одмінок Споможу ся ту
тіж народном співанком Впала куля в праве рамя його Впала куля В
што Видячы одмінок в рамя його вправе рамя його І возме сой
місцевый Але в ним злости Але в кым місцевый одмінок В ним
Але в ним злости Но добрі А маме такій одмінок як даючий
одмінок тій Ту маме два приназивникы якы ся знимучат якы ним рядят
а так по правді єден якій має два вариянты є то ґу
або ку або іх скорочены версиі к або ґ Под желе ґаздо
ґумі як в мурянковым вершы под желе ґаздо ґукому ґумі тот приназывник
взял ся іщы од старославяньского кы А потім якоси так ся в
нас добрі принял так добрі жеж має гниска два Ой такой штырі
вариянты ґоротшым вариянтом то може примір з коляды пришли к ньому триє
царі Ой маме наступний файный приназовник на якій рядит видячым і місцевым
одмінками напримір взяти дітину на коліна взяти дітину на што на коліна
А другій примір з місцевым одмінком може на головок співанкы на поточкум
права на вербочкум клала Ту акуратні маме приміры хоснуваня приназивника на якій
рядит і місцевым одмінком на поточку права На чым на поточку хоц
може звідали бы сме де Але ту ґраматичні тото ся містит і
другій приміры коли нарядит видячым одмінком На вербочку клала На што На
вербочку Тых приназывників єст вельо і го Іщы бы сме ту могли
приміріжувати дуже Ані єден іщы дам маме такій приназывник По І то
буде барз інтересуючий примір зато же в сучасных часах в сучасным лемківскым
языку приназывник П рядит видячым і місцевым одмінками пришла смерт з Косом
Подіда Пришла смерт з Косом По кого Видячий одмінок Подіда А примір
з місцевым одмінком По ним Нич не видно же пяний По кым
По ним нич не видно же пяний І чого єм іщы вернул
до того приназивника по Зато же історычні приназывник по рядив лучыл ся
лем здаючым одмінком як і дотепер єст напримір в росийскым языку Маме
таку приповідку Того квіту дост по світу І як видиме по якій
ся лучыт здаючым одмінком іщы деси ся тамы В фразелоґіі нам сховал
іщы выступує але днес уж бы сме повіли того квіту дост по
світі Мам на тоту зміну зо двіториі єдна то влияня західньославяньскых языків
де польского Предовшыткым де получыт ся з місцевым а і з видячым
Одмінками о іщы напримір в коляді ся остало по всемому світу але
здає ся мі же може тіж ся тото вязати з тым же
даючий і місцевы одмінкы мают барз Вельо спільного ани ту місце ани
час жебы м тото детальнійше оповісти але посмотрте сой лем на такы
слова першой одміны як кошеля ци Баба не буде Маме два приміры
мягку і тверду одміну і посмотме сой на даючий одмінок кому чому
бабі кому чому кошели і так само буде в місцевым одмінку окым
очым о бабі і окым очым о кошели І може тіж з
той причыны тот приназывник По деси ся спочатку може мішал даючий з
місцевым одмінком а потім уж цілком хоснуєме го м лем в тых
примірах коли рядит місцевым Но і окрем того видячым Но добрі бо
єм ся розґадал а мам іщы При нагоді при назывника іщы зо
дві Темы єдна то така о котрій єм бесідувал в котрисым языковым
окусі покусі а і при ку і ґу нске тіж єм бесідувал
же денекотры приназивникы мают тіж свою долшу форму так як в має
в а з має звязок ту має колешня редукция єрів тых піл
гласных Але зас не час і не місце м тілько лем повім
же товды хоснуєме тоту долшу В праві такой товды коли маме трудны
до вымовліня ґрупы согласти в наступным слові зо взгляду бы тяжко было
бы выречы з взгляду ци во Вроцлаві Бо тяжко бы было выречы
в Вроцлаві хоц признам же і ту часом м реґулярности неє Но
добрі іщы єдна справа з приназивниками іде о притиск о акцент На
самым початку повім же они такы здає ся меньше важны в речыню
мож повісти же і тото ся одбыват в притиску зато же дост
часто приназивникы не мают притиску і сут якоси так постеріганы же зо
стоячыма по них словами назывниками ци місценазывниками фонетычні чуєме так як то
бы было єдно слово напримір стоял єм Помедже нима як чуєме лем
тот другій член має притиск а в приназывнику помедже уж го неі
Але часом ы Зато же приназывник і стоячий по ним назывник ци
місценазывник сут фонетычні єдным словом та часом ся єй акцентуация змінит напримір
попри них попри них коли бесідуєме разом змінят ся нам акцентуация нововрі
дыхнуєме кус боім ся дост розґадал мадиє з дала Самая везоґая бурая
двоґанна горіяґолоґія ґамар чемаґена Цеманеґолоґія ґамар джерела Єсли ся анци не урышол
не вас ма через ти ацьо єсли ся на анци на ушла
тиняв ти хузя зла Питайте іщы раз гнеска маме приназывникы тоты чудны
чудачны і чудесны Мож бы о них бесідувати без кінця м а
я буду помалы кінчыл лем іщы речу же барз часто приназывникы помагают
нам жебы префіксальным способом створити деякы інчы назывникы як Надністряньска Республика Ци
пробачте мушу повісти Підкарпатска Русь гей зышло ся мі Днеска м но
добрі обіцял єм то буду кінчыл То был языковий гокус покус слухайте
лем фм слухайте тіж языковий гокус покус може найперше е дзвонте пиште
мій емайльовий адрес IV ЕТ Лесідувал Демко Трохановскій А мочуєме ся зас
о тыжден тримайте сяковий Гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може
компері Чом не можеме бити туслами Што мают спільне теля і дівча
Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж
чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на
швецкым столі Чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют майлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус