Языковий Гокус Покус #61 - 9 IX 2012 - Mówienie do dzieci
•
Опис епізоду
Odcinek poświęcono temu, jak dorośli mówią do małych dzieci i jak na to wpływają zdrobnienia oraz proste, otwarte sylaby. Prowadzący omawia to na przykładach z codziennej mowy, skupiając się na językowym aspekcie pierwszych kontaktów dziecka z mową.
Автоматычна транскрипция
Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети іслами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх
вібруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ до фейсбука та майля і інчого
сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай
авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус
Витайте шановны радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій і маме языковый
гокус Покус якы Кажду неділю но може Такой кажду неділю зато же
тыжден тому мали сме малы Технічны проблемы і языковий гокуспокус не летіл
тыжден тому Ту акурат як іде про мене добрі ся зложыло зато
же мусіл бы м надавати языковий гокуспокус просто зо шпиталя І зато
одраз полюбую мою новонароджену дівку Бо така одраз дисциплінувана же акуратні товды
ся вродила коли мали сме технічны проблемы Є то єдным ся уж
єм похвалил мм але то натілком де той приваты нска хоц може
дакус іщы в довертал але так при нагоді коли м ся нашол
в тій новій ситуациі Та зачал єм думати о тым як до
такой дітины м бесідувати То значыт не в якым языку бо то
хыба буде очывидне але коли така дітина м не розуміє До кінця
тото што штошто ся єй хоче речы Зато тіж днеска хочу получыти
тоту привату з языковыма аспектами приближу кус такой лексикы поім діточой Ага
но і іщы єдно певно дахто з вас має діти Зато знає
же з початку дітина по ворожыню лем плаче лем кричыт А тото
значыт же хочу нам нашто повісти же порожньо в брішку же хоче
ся притулити же штосим я молит же хочу спати або не хочу
спати І на тото вшытко мидаєк мусиме реаґувати очывидні не криком не
плачом бо мож бесідувати з наме Але жебы даяк тота дітина з
часом могла м запамятати тото слова очывидні Не одраз допірос по пару
місяцях по пару роках та істория выпрацувала нам таку техніку З того
што м з постерів коли дідно зачынат бесідувати та має Можливіст выречы
лем <unk> складовы або максимальні два складовы слова ба да ме му
потім баба дада може і зато такє слово як мама тіж має
два склады Причым тоты склады сут отворены значыт кінчат ся на гласний
Неє тіж скомплікуваных ґруп согласных то мусят быти просты звукы якыма дітина
зачынат своє бесідуваня З другой стороны коли мы бесідуєме до дітины до
маленькой дітины та найчастійше хоснуєме здрібніня або пестливы окрисліня напримір братчык ци
сестричка ци ос дашто до ґамці бесідуєме стишкы вершыкы медведик іст медик
окрем того реченого мама бесідуєме мамця мамусь мамичка ци мамуся або тіж
няньо нянюсь нянюсьо Коли бесідуєме о іджыню то о хлібі напримір та
повіме хлібусь хлібцьо ци хлібчык Бо якоси чудным бы ся здавало коли
бы сме до меленькой дітины бесідували м штоси його мамі же мати
або матір ци оняню Отец то уж такє поважне то уж такє
м здає ся мі зарезервуване для старшых Ага Не памятам цим пові
же не бертым я за неонатолоґа або быльдіточого психолоґа або дакого інчого
докторя бо є лем тото тіж ся ґу тому вчытую як молодий
няньо а лем хочу кус з той языковой стороны аналізувати деякы явиска
Но добрі Тоту теорию уж може скінчме а може іщы лем тото
же м так тіж барз теоретычні навет як придавникы хоснуєме та здрібнены
Хоснуєме суфіксы ісі іцькій енькій бо ся здає нам же коли така
маціся маціцька ци маленька дітина маєт зрозуміти та і мы будеме дакус
здрібняти Но добрі тепер павза послухайме кус музыкы чуєме ся о хвильку
Уж минулоє і ріту зышол теплий Цы уж не ходит радіст світу
уж єй не є в нас Шковрано одку милий мій Дає ся
мі птаску тігі уж не чутний над пылями твій цудовий спів І
тыр три рот кона рікы зеле жолтий лус сивым смутком ні мым
кыріку туга Дусу і шковраночку милим Дає ся лі пташку уж не
чутний над пулями твій цульдовий і Осін члопкыт за облотку чыбыл мочыт
дощурба сіром стерньом перача Дост мам того дострадоцку шмили мі не одпер
гі мригі Ай ся дісту Красной весны Чую за стрій Чо в
радоцку Милий бій До од пан смо гій Ой ся дісту Крозной
высны цую засвій Витайте поперві находиме ся в языковым окусі по кусі
днеска бесідуєме о дітях Конкретні о діточці лексыці о языку діти Щестливым
родичам хыбаль не мушу повтаряти же коли дітина махат ручками штоси хоче
кричыт плаче та можеме і нашто заспівати Можеме і зачати з того
што сте хвильку тому чули шквраночка Петра Мурянкы але мож на кусы
і легше Даяку діточу співанку м іщы може неколосанку Напримір таку вышла
вам мачка на крячка поімала за ячка го пацупа ленча буде і
серенча душомоя напримір таку Має она іщы більше стрічок вышла мачка на
дуба поімала голуба І рефен гопа цупаленча буде і серенча душа моя
Вышла мачка на сливку поімала вовірку Гопа цупаленча буде і серенча Душа
моя Мам іщы єдну стрічку з той співанкы Вышла мачка на граба
поімала астряба гопацупа ленча Буде і Серенча Душа моя Знам уж на
своім примірі же тота пісничка помагат Так на ранті лем повім бо
сам м єм думал над тым што то значыт то та ленча
тоє Сочывыця з мадярского Ленче з німецкого Лінзе і в русиньскым языку
ся приняло аганой з першой стрічкы же вышла мачка на крячка мачка
тоє хоснувана Русинами З другой страны Карпат то є кітка Но добрі
я уж постарам ся не співати бо то на <unk>em перейдме ґ
діточій Лекси певно Каждий з нас ся уж здогадал же мно з
дітми радше о політыці не побесідуєме певно о ґлобальным кризисі тіжні і
не лем зато же тота маленька дітина нияк ся не орієнтує в
тым великым світі в його проблемах бо до кінця мы самы о
тых проблемах не знаме Але дітина бере тот світ од найпростійшых річы
од того Штоту дітину окружат уж єм бесідувал о мамі няню братчыку
сестричці але тіж тоты першы подіі якы ся з дітином вяжут і
том хыбаль найпершом подійом є Іджыня од маленькости діти Цицают як і
вшыткы цицякы не лем люде хотят ціці Потім коли уж не лем
моцьо ту запамятайте моцьо молочко молоко не лем моцьо і дят та
хотят ым або інакше родиче бесідуют ґамці ґамці гам гам гаму гаму
хотят гамати або тіж хотят папу хотят папати но добрі Але з
часом дітина дітинка Пахоля Чадо може уж м помалы быти кус фалечне
Штовды зробити Но можеме напримір м взяти на коліна прочытати баю Найліпше
може Русенка м може буряка вірте мі літературы маме дост О коли
Бобо плаче та кєд уж натілко великє можеме дати цюцьо вірте мі
люде щестливе так же аж буде ляпкало В долони Гей але коли
дітя фалечне і бесідує ся му сюпай шюпай ся собі і тото
не помагат а іщы остерігате бо буде буба буде бубало буде мбусь
Та коли ся зостане та зачне плакати а напевно фынкати І ту
хыба остає нам єден выхід м положыти дітину до Люлі до колыскы
І люляти співати Колосанкы люлю люлю люлі люлі Є і дітина кус
підрастат выходит з хыжы на подворец і коли має тілько щестя же
жыє на селі та видит даяке звірята Ду лем Повім же тілько
щестя же на селі Зато же тоты містецкы діти ся мі здає
тоту коровку ци телятко Такой уж лем в телевізорі видят якоси як
так нажыло іх стрітят то ся страшні боят бо непривикнено гей але
верли мі того щестя І кого там видят видят кыцю Кєд кітка
або кыця кєд кіт Видят псика на якого можут повісти песьо або
гала гала як пес од галкати Зрештом тоты вшыткы діточы названя звірят
мают своє джерело од ономатопеічных слів як гавкати як о напримір науці
часом ся кликало базь базь Зато діти часом уцю назвут базя ци
кыць кыць кыцьо або на крову повісти муця од мучаня му му
Є так можна бесідувати бесідувати о то може така просьба до вас
кєд вы знате выхоснуєте м даяку діточу лексику або мате своі рідны
слова якыма бесідуєте додіти прислийте все то буде добра наука і для
мене як молодого няня а така лексика ся все придаст Но добрі
зробле сой павзу на колосанку Сон приходит перед бурі Спи уж засний
бурі вшыткы передко стежы тілько до Вшыткы перыту цілый світ уж одпутива
дрім лехмарка сийва Небо спи сонце спиду І мі ся тот сіва
Небо спи сонце спит і місяк сі спий драгоцінности мыя Якій ты
богатий вшытко твого є ниска твого гі звізды як дукы Вшытко твоі
звізды як дукы Двигне лицька за ран рану сонечку куханы Молодійскій і
златійскій повідны з ты молодіньскій і златіньскій увиды досты Леци бы зара
стати На стрічу судыцку Треба спати міцно спати аленькі цловы треба спати
Міцно спа Іщы раз витам в языковым окусі покусі лезка бесідували сме
о дітоці лексиці Но неє то прецизийне понятя зато же кус єм
намішал слова якы хоснуют родиче до діти м а і в другу
сторону слова якыма послугуют ся діти зачытаючы бесіду Але так робоче назвіме
тото вшытко діточом Лексиком Є споминат ся мі іщы Перший языковий гокус
Покусм Не знам ци памятати я памятам добрі Бесідувал єм товды медже
інчыма о тым же треба додіти по лемківскы бесідувати Раз Жебы ся
дітина навчыла жебы ся освоіла жебы ся ослухала з тым языком жебы
сама по тім бесідувала А два не бійме ся того робити зато
же а може предовшыткым зато же науковы досліджыня довели же двоязычны діти
скорше роснут скоше дорастают скорше ся розвивают Зробме на хосен не лем
собі а і своій дітині вірте мі на аґлийскій язык Прийде час
іщы в школі кєд можу зарекомендувати чым яком літературом лемківскій язык приближати
та напевно то буде русинько выбране напевно мамко куп мі книжку є
то антолоґія діточой поезиі Можеме сміло сігати по байкы Буряка выданы в
Зындрановій остатньо або тіж купити платню выдану Руском Бурсом того рока Пісні
і Співанкы Петра Мурянкы з обшырном книжечком з текстом і нотами в
якій ся находят не лем діточы рюґым поважнійшы творы Морянкы але найдете
тамтіж вельо вельо співанок для діти Я ся уж з вами Помалы
Пращам зато же єдным оком виджу же моє мале отороча вказує мі
руком такій тенісовий Тайм няню кінчте Зато Раз не забывайте писати до
языкового гокуса покуса Два слухайте м радийо лем фм Маєме неділ уж
без технічных проблемів Три бесідуйте до діти по лемківскы штырі м дем
коет Лем Крапка Фм І хыбаль тілько Пят уж не буде Чуєме
ся О тыжден тримайте ся тепло Языковий гокус покус Ци бандуристы скрептут
бандуры А може компері Чом мож м бити Усами Што мают спільне
теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньословяньскій
а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што
ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют майлі доступ
до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш
ся дашто о тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай
язык і вчы ся гокус покус
