Языковий Гокус Покус #64 - 30 IX 2012 - Język łemkowski w Polsce
Еп. 64

Языковий Гокус Покус #64 - 30 IX 2012 - Język łemkowski w Polsce

•

Опис епізоду

To odcinek „Językowy Hokus Pokus“ z 30 września 2012 roku, poświęcony sprawom języka łemkowskiego i jego sytuacji w Polsce. W transkrypcji pojawiają się m.in. Europejska Karta Języków Regionalnych lub Mniejszościowych, rozmowy z urzędnikami oraz luki w edukacji, zwłaszcza na poziomie przedszkolnym.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети іслами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вірюючых мобілюк інсталюют Емп файлі доступ до фейсбука та майля і
інчого сітьового софару і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус Витайте дорогы радию слухачы з той страны Демко Трохановскій і наш
наступный языковий гос Покус В радию лем Фм як певно добрі знати
Таґім Сой остатнім часом подумал м о чым во то зробити Наступну
авдицию І так єм думал думал думал пару тем бы ся може
і нашло Але рішыл єм зробити авдицию о ничым то значыт не
так о ничым як о вшыткым Здає мі ся же боде лем
єдну першу авдицию При старті при початку нашого радия маєм таку о
вшыткым Тото што мі на серци лежыт Така буде і Днешнє Округла
<unk> Очывидні будеме ся обертати лем в обшыри языка лемківского русиньского языка
то може зачну од актуальности <unk> вересня два дни тому назадкєцу ГАТремєру
языкового куса Покуса мал єм нагоду брати участ в округлым столі на
тему реалізациі Европейской Карты Реґіональных або меншыновых языків Стріча проходила в будинку
Міністерства Внутрішніх Справ в Варшаві але окрем урядників того Міністерства і представників
з рамены Рады Европы в рамках якой тота конвенция была оснувана были
тіж представникы Міністерства Адміністрациі цифризациі як тіж Державной Рады радийофоніі і Телевізиі
но і был я здрамены Повіджме Лемків На жаль не повело ся
мі награти тото до радия лем фм то значыт може не повело
але м плян стрічы закладал баже робоче засіданя як може таку одкрыту
дискусию Так ци так урядникы Рады Европы звідували раз мяк Лемка якм
тота карта як заложыня і параґрафы той карты сут в Польщы реалізуваны
а і тото самы звіданя давали державным урядникам І може нич повім
што там было та в двох словечках што то єст тота Европейска
Карта Реґіональных або Меншыновых языків Є то документ затверджений Радом Европы в
<unk> році якій реґулює м крислит напрямы в якым мают іти державы
якы підписут тоту карту жебы хоронити языкы малы мікроязыкы реґіональны языкы і
серед них такы языкы якы о пару парунадцет парудесят років можут згынути
Вмерти Польска держава напримір ратифікувала тот документ в <unk> році ані підписала
о <unk> році ратифікувала о <unk> років пізнійше в <unk> але уж
першым польскым державным документом якій односит ся до той карты якій вводит
локальны нелокальний порядок хоснуваня той карты є устава з <unk> рока устава
о народовых і етнічных меншынах і о реґіональным языку Кєд може іщы
не знате ам они чытали сте той уставы Так лем на ранті
повім же напримір радийо Лем діє на основі той уставы же мы
як Лемкы етнічна меншына можеме покликувати своі медия до підтриманя языка достоменности
етцетера етцетера І до той акуратной уставы дост шыроко односили сме ся
і я і державны урядникы і бесідували сме як тото іде в
практиці А як іде та вам зараз повім Коли бесідували сме о
шкільництві о шкільництві в якым реалізує ся мчыня лемківского языка Нашли сме
напримір таку діру яком єм такой нееґзистуваня передшкільного вчыня такой не маме
іщы того рівня вчыня жебы было або в лемківскым языку або лемківскій
язык міг бы м быти другым спераючым офіцийний державний польскій язык Што
інтересуюче представникы Рады Европы звідали нашых урядників Ци видят таку можливіст си
даяк тото можеме розвинути І хоц прихыльніст власти была добра была позитивна
но але як все іде О фінансуваня все іде о тоты грошы
одкале Мали бы сме такє вчыня вести Але окрем дір так речме
дір представникы Рады Европы поґратулювали Лемкам двоязычных таблиц двоязычных написів в лемківскых
селах Бо кєд вычыслиме меншыны якы ся за тото взяли якым повело
ся тото ввести в жытя є такой меншына німецка білоруска і лемківска
і написы в кашубскым реґіональным языку Кєд дакого єм не вымінил та
пробачте полний спис місцевости можеме найти напримір в інтернеті ту одраз зачал
єм дискусию на тему <unk> процентів якы потрібны сут до того жебы
Были такы таблиці як ся вказало сут державы в якых є більше
меншын як в Польщы напримір а мают лем <unk> процентів зафіксуване як
границя од котрой можна водити двоязычны таблиці Представникы Рады Европы дали такій
примір як Фінляндия де <unk> процентів і є то зато так зроблене
тото <unk> бо деси коло <unk> процентів То етнічны ци народовы меншыны
Але коли уж тото чысло меншын впало пониже <unk> процент та одраз
змінили на кєд добрі памятам <unk> тисяч люди якы бы ся в
даным селі выданій місцевости нашли жебы мали право до внеску о двоязычны
таблиці Так сой думам же певно і мы бы сме хотіли же
кєд в Польщы напримір вшыткых меншын народовых і етнічных меншын є процент
та може границю тых трьох процентів дати як тоту од якой мож
уж бесідувати од выязничных таблицях Здає ся мі же то тепер іщы
мрия хоц зо стороны Департаменту Етнічных і Народовых меншын принятя того было
дост прихыльне Тотіж є добре урядникы державны урядникы В тым засіданю представили
тіж деякы неґатывны аспекты або інакше підхід денекотрых суспільности до народовых ци
етнічных меншын Бесідую о проєкті уставы якій остатнім часом вынесла солідарна Польща
бодай же кєд добрі памятам політычна партия жебы тото Навет великє <unk>
процент знести бо на што тото кому Но добрі але не буду
уж бесідувал о тым сама стріча з урядниками Ради Европы барз приємна
Інтересуют ся контролюют мож речы як денекотры державы односят ся до народовых
етнічных меншын односят ся до хороніня языків тых меншын реґіональных языків ци
загальні языків якы можут неодолга быти мертвыма Тота послухайме сой музыкы а
і вертаме о хвильку мале непознакови на мале освялене кумавота малена сучна
мадяда Дяна сужна малене о малене костекови на малене она малене ґумалота
малена аж єй головно І витайте поперві лемкотрохановскій языковиска О ничым значыт
о вшыткым а так направду о здає ся мі дос важных справах
з обшыри лемківского языка лишем уж тему Европейской Карты Реґіональных або меншыновых
языків і підлуку темам якы мі остатнім часом по голові ходят Піду
в сферу інтернету або так загальні компутерів бо тот інтернет кус ся
вяже з компутерами но але найперше інтернет Маме такє нарядя як Вікіпедия
Здає ся мі же неє уж чловека в світі якій хоснувал інтернет
і бодай лем раз своім жытю а може в тым інтернетовым жытю
не впал в вікіпедию Хто уж впал та певно нераз хостувал і
хоц бесідує ся же не доцяп тоты інформациі якы там сут они
не до кінця можут быти правдивы гейбо каждий може редаґувати статі вікіпедиі
Та треба повісти же і она штораз ліпша є штораз ліпшым джерелом
інформаций і стає ся може іщы незагорожыньом традицийных енциклопедий Але уж конкурентом
може быти бодай лем як ідео кількіст статій Сукцес вікіпедиі то хыба
тото же має мотузкы не лем до інчых статій якы можут быти
повязаны зо статьом яку ся чытат але тіж Мотузкы до інчых языків
якых тота статя написана І так може мало хто знає же є
тіж русиньска редакция вікіпедиі єй головна страна то Руе крапка Вікіпедия крапка
ком руе як Рыхвалт угрынь Европа і здає ся же має штораз
більшу популярніст Іде мі о кількіст статій зато же уж не раз
єм виділ в статях Якы глядал ім в інчым языку же были
уж написаны і в русиньскым языку є певно дахто одраз зашмарит же
у наступне політычне нарядя жебы пропаґувати політычний русинізм ци політычне русиньство так
ся хыбаль зове тота спискова теория то я Вам прочытам єдну статю
по русиньскы русиньскы язык Русиньскій язык руска бесіда руснацкій язык рускій язык
Є выходнославяньска бесіда котром говорят Русины Середньой Европы дакотры языкознателі тримают же
він окремий язык і зато має власний ісокот Інчы языкознателі го берут
як діалект украіньского языка обыдві катеґоризациі мают контроверсны політичны результаты Ґеоґрафічне розложіня
Русины веце специфічно Карпаторусины жыют В закарпатскій области Украіны на северо выході
словеньска його выході польска де сут часто названы Лемко з іх характеристичного
слова Лем або Лишак і мадярску де люде і іх язык ся
зове рутен Як видите перша статя нич злого не написане жадне політычне
сут поданы вшыткы опциі політычны такы сякы другє певно сте чули по
языку же є то пряшівскій стандард русиньского языка Но од мойой стороны
дай вам Боже жебы сте як найбільше статі неодолга написали бо коли
добрі памятам найбільше статі є хыбаль в аґлийскым языку ішпаньскым але Польскій
язык тіж деси Там серед першых як іде о кількіст статій Але
і о русиньскым языку ся пише в вікіпедиі бо мотузкы сут но
то не хочем ся уж рахувати але пару десят Є медже інчыма
тіж на языкы якы не сут писаны ани латинком ани кірилицьом Гей
і ту перейду одраз до самой м компутеризациі нашого днешнього світа зато
же што нам треба Треба нам русиньского языка всяди Не лем жебы
ним писати не лем жебы о ним писати але жебы денекотры аплікациі
сайты порталі тіж были в русиньскым языку Я вам ся признам же
Колисим зачал такє робити коли іщы відеокомунікатор Скайп мал можливіст Едициі вшыткого
што там ся нагодило вшыткого тексту вшыткых команд і штоси м такє
зробил Тепер уж тота моя версия не фунґує зато же є проблем
з якысом м кодовом стороном ци дашто такє то уж є справа
для інформатыків Кєд дахто ся на тым знає запрашам барз поможу барз
бы м хотіл помочы з языковой стороны Кєды ся на тым знате
од технічной можеме зробити такій тім Тото само ся тычыт з переводом
Фейсбука але може і найперше хыбаль з такыма аплікациями як створіня словників
До пакєтів МІс ци <unk>atum ци даякых інчых Маме уж гідні материялу
писаного певно кус уж і треба бы бы бы бы бы бы
было додати але хыбаль было бы то нахосен вшыткым Я днеска уж
кінчу то был языковий гос покус най нам тото вшытко на хосен
піде вшытко на хосен бо мало быти о вшыткым і о ничым
Та я уж кінчу своє ґаданя Демко Трохановскій Дем поет Лем крапка
фм радия Лем фм тримайте ся тепло чуєме ся о тыжден Языковий
гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компери Чом не мож
міти Усами Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вірючых мобілюк інсталюют Емп файлі доступ до фейсбука та майля і
інчого сітьового софару і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус