Языковий Гокус Покус #65 - 7 X 2012 - Peresopnicka Ewangelia
Еп. 65

Языковий Гокус Покус #65 - 7 X 2012 - Peresopnicka Ewangelia

•

Опис епізоду

Odcinek dotyczy języka i historii „Peresopnickiej Ewangelii“, omawianej jako dawny tekst ruski związany z późniejszym rozwojem ukraińskiego, łemkowskiego i rusyńskiego. Prowadzący opowiada też o swoich poszukiwaniach transliterowanego wydania i wskazuje na cechy w tym tekście, które uważa za bliskie łemkowskiemu.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери Чом мож
мети існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют мт файлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового соферу і аплікаций Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчый ся гокус
покус Витайте шановны радийослухачы або інакше витайте всемі шановны і дорогы радийослухачы
з той страны Демко Трохановскій і наш штотыжньовый в радию ЛЕМ Фм
Языковий Гокус Покус На початок повіл вам же хыбаль ся добрі діє
в тым днешнім шаленым світі Но може не вшытко так добрі і
фурт добрі Бортаків не бракує в днешнім світі Але Хочу Вам повісти
же такій Фейсбук ґамбокнижка якого певно сам чорт створил жебы там люди
притігати жебы ся єдно з другыма сварили або бодай лем сідили заєдно
не маючы інчых ліпшых задач в своім жытю Але гварю сут і
позитывны аспекты той ґамбокнижкы уж вам поясню чом уж оддавна глядал єм
в сіти даякого выданя транслітуваного выданя Пересопницкой Євангелиі І знате може я
планно глядалы може Тот текст передо мном ся ховал же єм го
не міг найти А ту смотте ся Написал єм пост в фейсбуковій
ґрупі яка ся зве Лемковина ци дахто може виділ сіти ци дахто
може знає най підошле даякій мотузок І пару першых одповіди достал єм
уж по парох секундах а о минуту уж был перший мотузок до
тексту з науковым омовліньом і з тым о што мі найбарже ішло
то значыт з текстом транслитируваным текстом Пересопницкой Євангелиі Пару годин пізнійше під
моім постом был уж I Мотузок Што значыт же як уж єм
повіл не так злі в тым днешнім світі Звідате вевно чом так
єм ся впер жебы мати жебы знати текст пересопницкой євангелиі Отже пересупницка
євангелия был то переклад на тамтышній русиньскій язык бесідую русиньскій бо можу
повісти старо русиньскій ци може на жыву тамтышню бесіду Ту лем жебы
сме ся добрі зрозуміли період в якым была писана пересопницка єнгелия половина
<unk> столітя а детальнійше од <unk> до <unk> рока то такій час
де іщы Не можеме бесідувати о росийскым білорускым украіньскым ци русиньскым лемківскым
языку в днешнім розумліню Східньославяньска гаус є єднорідна такой до <unk> столітя
бесідує такой єдным языком ци І допіро од того столітя зачынат ся
диференцияция на <unk> діалектычных зон як бесідуют дослідникы єдном з тых зон
была полудньово західня східньославяньска зона з якой пізнійше але бесідуєме ту о
кєд бесідуєме ту о літературных языках та пізнійше выокремили ся два украіньскій
в столітю і даде на конец ХХ столітя ци початок ХХ столітя
зачал выокремлювати ся Русиньскій конкретні карпаторусиньскій літературний язык зато з цілом певністю
о памятниках напримір так як передстопницка Євангелия з ХХ столітя можеме бесідувати
же су сут спільны для украіньского і лемківского як єдного з русиньскых
стандардів языка Ту одраз повім же хоц більше буду бесідувал по перві
але повім же найдеме барз дужеязыковых прикмет знишнього украіньского ци лемківского але
занимам ся том днешньом темом зато же Гей была писана частично на
Волиню частично в пересопницкым монастырі Недалеко Рівного одкале іде названя Пересопницка Євангелия
та занимал ся тым зато же єдным з переписувачів был Михайло Васильєвич
сын протопопы Сануцкого безсперечні з лемківской внешнім розумліню териториі і зато певно
ся тым занимам бо чытаючы пересупницку євангелию видно барз вельо лемківскых прикмет
якых находиме в і в днешнім лемківскым языку тым більше же писаны
руком жывого Карпаторусина з Санока Зрештом його слова іщы приведу по перерві
бо тепер хочу іщы такій коротіцько історычний контекст вам представити VI столітя
то час коли являли ся реформатскы протестантскы рухы якы насамперед притігали люди
тым не мечом не шабльом а словом перекладали святы писаня святы писма
на народовы языкы Зато тіж была потреба створіня переложыня на барже зрозумілый
як церковнославяньскій жывий язык якым бесідували якым бесідувал простий нарід невывчений в
школах бо здає ся мі же головном цілю святого писма є тото
жебы было зрозуміле і дотирало такой до як найбільшой громады Друга справа
знаме же столітя то період в якым помалы зачынат ся латинізувати Руска
шляхта яка дотепер была принаймні в Річпосполитій свойого рода обороном для простого
народу перед влияньом католицкого костела Бо як знаме конец столітя берестийска унія
і може ціле ХХ ст як полеміка Католиків і православных в Річмосполитій
не до кінця добрі одбывала ся для простых руснаків Така і ціль
преступницкой Ангелиі охоронити своє зберечы своє віроісповіданя і конец кінцьом жебы было
барже зрозуміле для простого чловека Міг бы м ся ту розводити долго
зато же істория пересыпницкой Євналиі описана шыроко але часу нам бы не
свердчыло кєд бы сме ся так долго над тым розводили Попер єй
буде языкова аналіза пересопницкой євангелиі з ХХ ст Демодино єденови дено же
нескалено ватаряного єдного Нова чого дичого деречадо дідо діди гоцала але зарива
аризашого Приляд о слово то слідам у горо ся водричорса де дачого
Повіраного Катамошы не любиш водрити чорса дечого лем де го малояных дечого
зачорморе чорна риди тотри дечого рысати дечо дворити чорна ріди тодри дечого
сади чорматґматґма рыца Дивецу малиґмареґе малиґа то дрівецу задереча Витайте дорогенькы в
поперю днес сказанымаме ся Пересопницком Євангелийом половины XX столітя в якій находиме
вельо вельо прикмет сучасного лемківского языка О істориі куз єм повіл зато
тепер переходиме до самого самого языка Обіцял єм перше же приведу кус
тексту споза Євангелиі тексту авторского тексту переписувача якій походил з Лемковины Санока
і был сыном саноцкого протопопа Як сам пише і його заразом учеником
выберу лем деякы части А і же єст перекладана із языка бульгарского
на мову рускую то для лепшого вырозумленя людухристияньского посполитого О тым товаришу
милий не скорби але держы так як єс мотив А постановленом по
конци благовестя столпа іонова означыли то є все радою польностю і прилежаньом
высше реченного монаха Григория архімандрита Пересопницкого постановлено єст Прото іже єсми єщы
недоумел пренесталост розума мойого был бы мой разум в тыя дни мутен
яко воды в реку приходячій із гор Потім переписувач іщы пише Я
тиж многогрешний слуга або раб Божый Михайло Васильєвич сын протопопы Саноцкого того
тиж і учень Ту іщы пропущу і дальше прото ж прошу Вас
священници отцы і діяконі і всі котрый єсте в клиросах причтенний слугы
церковний єсли в котрой главє Любозачалі лібо початку либо конци і згрубых
Стоваришым мовячы альбо в помыслях сеговєтных Мыслячы і справляйте а не зле
речіте писавшем Але просите Бога так мовячы все нехай буде благоугодно і
подобно твойому чоловіколюбному милосердію Тыж імене Спасы спасы по милости твой і
по многым щыдролибовстям твоім Ідай мі абы х тебе єдного істинного Бога
хвалил однині аж і до смерти мой А затым нехай буде хваля
і чест Богу отцу з сыном і духом святым навікы вічний славне
триваючому Амін І ту одраз повім же мам лем транслітерацию зато не
знам яка там была акцентуация думам же подібна до церковнославяньской І тото
найтіж буде вступом же окрем локальных языковых прикмет є ту барз дуже
іщы влияня церковнославяньского але мы як ся певно додумуєте Барже підеме в
сторону тых дрібничок якы нам вказут лемківскы прикметы перецепницкой євангелиі першом яка
одраз міся виділа як лемківска яка ся сохранила до днеска є писалня
зад нього ы по согласных к го тым не раз і не
два бесідуєм в языковым гокусі по кусі же є то характеристычна прикмета
лемківского языка і дам вам ту примір Євангелия Отмарка глава Перша зачало
перше уготовайте пут Господен і правы діляйте стежкы його слой стежкы заднє
ы дальше стоіт был Йоан на пустыни крестил і проповідал крещеннє покаяня
на пущынє гріхов і прихожывали к немому зо всей украіны юдейской і
єрусалимяны і крестили ся од него в Йордані ріці ісповідаючы гріхы Своє
І гріхы і стежкы называючы множыны доднес хоснуєме в лемківскым языку одраз
однесу ся до інчой ґрупы согласных то сут шыщы чы іжы в
преступницкій евангелиі пишут ся через і што може вказувати або на привычку
писовні іщы церковного языка або тіж На тото же іщы в столітю
хоснувала ся вымова Мягка вымова шы жы ічы яка потім в лемківскым
языку ствердніла Вертаючы до заднього ы погыкы Хы маме тіж в кінцівках
придавника очывидні а он вышедшый почал многым повідати і річ славити Придавник
многій вдаючым множыны кому чому многым Почал многым повідати тіж хоснуєме заднє
ы доднес Як сме уж при придавнику в присупницкій ангелиі такой всяди
хоснує ся врождаючым єднины кінцівку Ого Як знаме церковна традиция писаня все
мала бы ту місце як аго напримір і вышол опят к мору
і увес народ прихожал к нему і научал іх Мимо ідучы увиділ
чоловіка прозвищем Левію сына Альфеового або товды будут ся пустити в тых
днах ни жадний заплаты сукна нового не пришываєт нового тіж писане з
кінцівком ого врождаючым єднины Але пересопницка Євангелия то не лем правопис якій
і вымова яку хоснуєме доднес але одміна часословів назывників і інчых яка
вказує нам же лемківскій язык не нашли сме такой <unk> років тому
але хотіл бы м звернути увагу на лексику Наше днешнє слово товды
в вельох примірах в пересопницкій Ангелиі має форму товды стару форму товды
Товды привели законниций фарсей к нему Маме часослово звідувати а они його
передся звідували а он поднесши ся рекл ім котрий єст медже вами
без гріхат тот нехай вперед бержет на ней каменем Маме лемківскє слово
днес лемківскє пак товды пак рекл ім Ісус Верну іщы до кінцівок
до факультативной днес Кінцівкы в лемківскым языку в роді брат Мы братя
і братове старосты старостове діде дідове тото тіж находиме в пересопницкій Євангелиі
Тогды рекли єму Жыдове нині єсмо познали і же ты біса при
собі маєш А в рам єст умрел і всі пророкове Як видиме
жыдове пророкове Мож ту вельо примірів придати якы безпосередньо односят ся до
днешньой нашой бесіды Зато кєд дахто заінтересуваний най напише до гокуса покуса
і можу переслати мотузок під якым находит ся пересопницка Євангелия А тепер
іщы запрашам на переру тото Дитою тото тото для тото дыто Та
людота тото Але дашы депа Into Номдерный Мастершкым Делі земліны Школuм Норошко
Новдены Мастершкым Делі Земліня Шком <unk> Дорошко невыдевне мастерскій делідня шкондерошко Неведавнеского
землі шконде Витайте іщы раз ту Лемко Трохановскій Языковий гокус Покус Днес
было о Песопницкій Ангелиі барз цікавым памятнику в якым і дослідникы украіньского
языка дослідникы русиньского языка найдут вельо історичного материялу до досліджынь А так
на конец хочу іщы єдно повісти не дайме ся збаломути же столітя
то напримір украіньскій ци лемківскій літературний язык Бойщы покля тото настало Вельо
воды в ріці протекло з пункту виджыня наукы а не політыкы маме
барз вельо до вказаня так як грамота з початку ХХ столітя о
оснуваню грушевского монастыря Ци Штефан Воєвода ХХ столітя і інчы памятникы з
якых можеме знати же лемківскій язык то не остатнє <unk> років то
не остатнє <unk> років ани <unk> років Коли можеме меньше більше датувати
його літературний період А тягліст і мяку свобідні можеме датувати од святых
Кірила і Методия Чом Бода свідчы о тым Днешній наш язык якій
хоснуєме засвідчыют о тым памятникы сперед <unk> і так дальше років Мі
ся здає же іщы до пересопницкой Евангелиі вернул мам може в дальшым
періоді часу плян пообзерати максимільны выданя той Євангелиі якы ся находят в
Ґорлицях в Саноку в Любліні і в Варшаві так лем інформацийні як
бы дахто хотіл Але пляны но тепер кінчу тримайте ся тепло мы
очуєме ся О тыжден бесідувал Демко Трохановскій Демко ЕТ Лем Крапка Фм
то был языковий гокус покус Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут бандуры
А може компері чом не можеме бити услами Што мают спільне теля
і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньословяньскій а
днес єж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся
находит на швецкым столі чом дотеперішніх відуючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до
Фейсбу та майля і інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык
і вчы ся гокус покус