Языковий Гокус Покус #75 - 30 XII 2012 - Czasowniki naturalne i ekspresywne
Еп. 75

Языковий Гокус Покус #75 - 30 XII 2012 - Czasowniki naturalne i ekspresywne

•

Опис епізоду

Odcinek „Językowy Hokus Pokus“ dotyczy rozważań nad językiem łemkowskim i tłumaczeniem językoznawczych pojęć na łemkowski, zwłaszcza podziału czasowników na naturalne i ekspresywne. W rozmowie pojawiają się też przykłady takich czasowników jak „metaty“ i „szmarity“ oraz porównania z formami z innych języków słowiańskich.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компери чом мож
медити існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошымедити існами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашычом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым стилі Чом дотеперішніхпредкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым стилі Чом дотеперішніх
відруючых мобілюк інсталюют Емпайлі доступ до фейсбука та майля і інчого сітьовоговідруючых мобілюк інсталюют Емпайлі доступ до фейсбука та майля і інчого сітьового
совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициісовчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус Витайтеязыковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус Витайте
дорогы радийо слухачы з той страны Зас демко Трохановскій Зас в языковымдорогы радийо слухачы з той страны Зас демко Трохановскій Зас в языковым
гокусі по кусі зас в радию Лем Кус долго сме ся негокусі по кусі зас в радию Лем Кус долго сме ся не
чули зато же проходили напримір в Кракові подіі Подія значыт од рясинычули зато же проходили напримір в Кракові подіі Подія значыт од рясины
першого рока і концерт з нагоды габілізациі пані професор Дуць Файфер якпершого рока і концерт з нагоды габілізациі пані професор Дуць Файфер як
сте чули были фест Было вельо люди в тым вельо молодежы студентівсте чули были фест Было вельо люди в тым вельо молодежы студентів
што варстішыт зато же тот Краків все был такым центром все яшто варстішыт зато же тот Краків все был такым центром все я
бесідую што за моіх років был тым центром студентского лемківского жытя Алебесідую што за моіх років был тым центром студентского лемківского жытя Але
помалу треба нам вертати до язы коло гокусовых справ такых но звязаныхпомалу треба нам вертати до язы коло гокусовых справ такых но звязаных
барз близко з языком Зато і одраз перейду до Майля незмордуваного панабарз близко з языком Зато і одраз перейду до Майля незмордуваного пана
Марюша якій в выслал мі обшырну відоміст і рефлексию по згубліню іМарюша якій в выслал мі обшырну відоміст і рефлексию по згубліню і
прочытаню статіі по польскы Поєнці Жуціць в языках словяньскых Так по першепрочытаню статіі по польскы Поєнці Жуціць в языках словяньскых Так по перше
тішу ся же пане Мариюшу сіхате до науковой літературы хоц знам жетішу ся же пане Мариюшу сіхате до науковой літературы хоц знам же
она писана часом такым языком же треба мати таку основну базу понятьона писана часом такым языком же треба мати таку основну базу понять
придбану жебы дашто поняти хоц і сут науковці такы же Пишут языкомпридбану жебы дашто поняти хоц і сут науковці такы же Пишут языком
так як бы хотіли пишут такым языком як бы не хотіли жебытак як бы хотіли пишут такым языком як бы не хотіли жебы
тота іх статя і іх досліджыня вышли м поза науковий круг Атота іх статя і іх досліджыня вышли м поза науковий круг А
што мя тішыт то тото же прібуєте перекладати науковы статіі на лемківскійшто мя тішыт то тото же прібуєте перекладати науковы статіі на лемківскій
язык на лемківску обшыр Ту пан Маріуш пише же науковці авторы циязык на лемківску обшыр Ту пан Маріуш пише же науковці авторы ци
автор статіі пише о тым же тоты понятя ділиме на натуральны іавтор статіі пише о тым же тоты понятя ділиме на натуральны і
експресивны Хоц в каждым языку можеме іх розділити інакше формуют ся інакшеекспресивны Хоц в каждым языку можеме іх розділити інакше формуют ся інакше
Первісным пунктом для тых часослів был звук і частично внеска сут тоПервісным пунктом для тых часослів был звук і частично внеска сут то
ономатопеі якы днес творят експресивну част Пан Мариюш перекладаючы тоту теоретычну Тотономатопеі якы днес творят експресивну част Пан Мариюш перекладаючы тоту теоретычну Тот
теоретычний вступ нашол два лемківскы часослова о якых пише То сут часословатеоретычний вступ нашол два лемківскы часослова о якых пише То сут часослова
метати і шмарити Іту хыбаль уж помину тото же шмаряти ци шмаритиметати і шмарити Іту хыбаль уж помину тото же шмаряти ци шмарити
може быти експресивным часословом але хочу заняти ся тым одкале тото шмарятиможе быти експресивным часословом але хочу заняти ся тым одкале тото шмаряти
шмарити в лемківскым ся взяло Маме росийскє часослово швирять маме украіньскє швиргатишмарити в лемківскым ся взяло Маме росийскє часослово швирять маме украіньскє швиргати
шваргати швигати швинути але маме тіж в словацкым языку шмарать як недоконанийшваргати швигати швинути але маме тіж в словацкым языку шмарать як недоконаний
або шмаріть І о кілько росийскє швирять ци украіньскє швиргати шваргаты іабо шмаріть І о кілько росийскє швирять ци украіньскє швиргати шваргаты і
так дальше можут быти даяком близком формом спільного лемківского і словацкого шмарититак дальше можут быти даяком близком формом спільного лемківского і словацкого шмарити
шмаряти та можут тіж быти інчом оноватопеічном формом так як уж стешмаряти та можут тіж быти інчом оноватопеічном формом так як уж сте
писали же тото розділіня на натуральны і експресивны в ріжных языках можеписали же тото розділіня на натуральны і експресивны в ріжных языках може
быти інче так і самы ономатопейны формы в ріжных языках можут розвиватибыти інче так і самы ономатопейны формы в ріжных языках можут розвивати
ся Інакше дост лем посмотріти на напримір бреханя пса в ріжных языкахся Інакше дост лем посмотріти на напримір бреханя пса в ріжных языках
славяньскых неславяньскых пес в літературній формі жыте ґречу бреше інакше Од гавславяньскых неславяньскых пес в літературній формі жыте ґречу бреше інакше Од гав
гав по анґлийскє лов Але вернийме до майля пана Марюша якій видитгав по анґлийскє лов Але вернийме до майля пана Марюша якій видит
ріжницю в хоснуваню тых двох часослів метати шмаряти Перша ріжниця то такаріжницю в хоснуваню тых двох часослів метати шмаряти Перша ріжниця то така
же метати маме лем в незавершеным виді а жебы Створити завершену формуже метати маме лем в незавершеным виді а жебы Створити завершену форму
мусиме доложыти префікс напримір выметати а при тым жебы створити незавершений видмусиме доложыти префікс напримір выметати а при тым жебы створити незавершений вид
з префіксом можеме уж повісти вымітувати незавершена форма мітувати попросту не істнуєз префіксом можеме уж повісти вымітувати незавершена форма мітувати попросту не істнує
В другым приведеным часослові маме шмаряти незавершену форму і шмарити завершену ОчывидніВ другым приведеным часослові маме шмаряти незавершену форму і шмарити завершену Очывидні
часослово шмаряти тіж можеме префіксальным способом створити вышмаряти вышмарити зашмаряти зашмарити хоцчасослово шмаряти тіж можеме префіксальным способом створити вышмаряти вышмарити зашмаряти зашмарити хоц
уж в інчым контексті Бо можеме дашто дакому зашмарити в значыню зашмаритиуж в інчым контексті Бо можеме дашто дакому зашмарити в значыню зашмарити
даяку опінію не згодити ся з дакым мати претенсию до дакого аледаяку опінію не згодити ся з дакым мати претенсию до дакого але
тіж зашмарити зашмарити в значыню штоси на своі або дачыі плечы Другатіж зашмарити зашмарити в значыню штоси на своі або дачыі плечы Друга
справа то така же маме розділіня в хоснуваню тых часослів Як зсправа то така же маме розділіня в хоснуваню тых часослів Як з
постеріг пан Мариюс метати хоснуєме коли подія проходит постійно або проходит Штопостеріг пан Мариюс метати хоснуєме коли подія проходит постійно або проходит Што
якійсий час маме метати ні выметати ній маме замітати замітати підлогу аякійсий час маме метати ні выметати ній маме замітати замітати підлогу а
шмаряти радше односит ся до подіі в даным моменті напримір вертаны часословошмаряти радше односит ся до подіі в даным моменті напримір вертаны часослово
шмарити ся в воду Шмаряти куріня гей з куріньом є так жешмарити ся в воду Шмаряти куріня гей з куріньом є так же
мож го пару раз парунадцет ціле жытя шмаряти але оно проходит вмож го пару раз парунадцет ціле жытя шмаряти але оно проходит в
даным моменті і може ся уж не повторити Тото на што панданым моменті і може ся уж не повторити Тото на што пан
Марюш іщы звернул увагу то Часте путаня тых двох часослів гнеска фуртМарюш іщы звернул увагу то Часте путаня тых двох часослів гнеска фурт
лем чути часослово шмаряти а уж тото метати є рідше Што злем чути часослово шмаряти а уж тото метати є рідше Што з
так уж є з языком же даякы формы выперают інчы формы ітак уж є з языком же даякы формы выперают інчы формы і
мы уж здає ся того не зміниме Я ом хотіл іщы звернутимы уж здає ся того не зміниме Я ом хотіл іщы звернути
єдно з што спостеріг пан Мариюш же часослово метати має же такєдно з што спостеріг пан Мариюш же часослово метати має же так
речу окысує напрям того метаня так як метати гній ци метати доречу окысує напрям того метаня так як метати гній ци метати до
ся камінями Ци оне замітати окрислює напрям од себе од середины назовніся камінями Ци оне замітати окрислює напрям од себе од середины назовні
Но добрі до другой части має пана Марию Шоверну по перві аНо добрі до другой части має пана Марию Шоверну по перві а
тепер запрашам на момент музыкы Цілерлибі вари підале віцьордіму Яруляковарим поры цілерліґоваримытепер запрашам на момент музыкы Цілерлибі вари підале віцьордіму Яруляковарим поры цілерліґоваримы
цірвохресті вари Лірниця поры урлидзіом тілер Лем прося приіныждев Екардо Родордордо тірежыцірвохресті вари Лірниця поры урлидзіом тілер Лем прося приіныждев Екардо Родордордо тірежы
серед єрливой нику єву ну єрлявой нику івонтів зарляма тілер лемка земесеред єрливой нику єву ну єрлявой нику івонтів зарляма тілер лемка земе
каркушыр єрляка кушо седятля кусю сиды мармалюйме до Дурдо Дордо до Дурдокаркушыр єрляка кушо седятля кусю сиды мармалюйме до Дурдо Дордо до Дурдо
Цілена за Жема кєрілям Дивор Єтама Замилям Дурдо Дурдо Доду до дурледуЦілена за Жема кєрілям Дивор Єтама Замилям Дурдо Дурдо Доду до дурледу
по Зарами <unk>eo<unk>ra до Дордоду для <unk>eo<unk>eæ доряду Ціна Менґерцьом Майдерото зпо Зарами <unk>eo<unk>ra до Дордоду для <unk>eo<unk>eæ доряду Ціна Менґерцьом Майдерото з
Менгерратоцим Мадыр до І витайте поперві Демко Трохановскій в языковым гокусі ПокусіМенгерратоцим Мадыр до І витайте поперві Демко Трохановскій в языковым гокусі Покусі
Днес бесідуєме о метаню і о шмаряню за майльом пама Марюша іДнес бесідуєме о метаню і о шмаряню за майльом пама Марюша і
тепер бы м хотіл іщы продолжыти Тоты спостережыня о шмаряню ци метанютепер бы м хотіл іщы продолжыти Тоты спостережыня о шмаряню ци метаню
о наступны приміры пана Марюша Ту пан Марюш вымінює пару часослів якыо наступны приміры пана Марюша Ту пан Марюш вымінює пару часослів якы
тіж сут звязаны з метаньом зо шмаряньом з рухом як напримір росийскєтіж сут звязаны з метаньом зо шмаряньом з рухом як напримір росийскє
кідать або украіньскє кідати але в лемківскым тота форма того часослова осталакідать або украіньскє кідати але в лемківскым тота форма того часослова остала
лем в значыню коли заваляме ся іджыньом впадаючым напримір злышкы Коли імелем в значыню коли заваляме ся іджыньом впадаючым напримір злышкы Коли іме
поливку коли іме компериі котлета ци будшто інче можеме ся покыдати абополивку коли іме компериі котлета ци будшто інче можеме ся покыдати або
накыдати на стіл накыдати на пристерало хоц як знаме тепер буде невдолганакыдати на стіл накыдати на пристерало хоц як знаме тепер буде невдолга
велия і В тых хыжах де іщы ідят з єдной мискы традицийнівелия і В тых хыжах де іщы ідят з єдной мискы традицийні
підкрислюючы тоту родинну спільноту часто так быват же накыдаме на велийне напідкрислюючы тоту родинну спільноту часто так быват же накыдаме на велийне на
велийністів на велийне пристирало зато же маме кавальчык той одлеглости од своговелийністів на велийне пристирало зато же маме кавальчык той одлеглости од свого
сіджыня домискы і принаймні в мене дома неє то жаден гріх босіджыня домискы і принаймні в мене дома неє то жаден гріх бо
велийне пристерело винно быти накыдане Вертаючы до наступных примірів пана Мариюша мамевелийне пристерело винно быти накыдане Вертаючы до наступных примірів пана Мариюша маме
тіж експресивны формы з зметаньом ци шмаряньом з тым рухом якы звязанытіж експресивны формы з зметаньом ци шмаряньом з тым рухом якы звязаны
сут барже з вдаріньом якысым його родом і баз часто то сутсут барже з вдаріньом якысым його родом і баз часто то сут
ономатопеічны выражыня Мамехнути о землю або тіж бухнути нодакого каменьом Мамен рубатиономатопеічны выражыня Мамехнути о землю або тіж бухнути нодакого каменьом Мамен рубати
якє основне якого основне значыня то рубати сокыром в значыню вдаряти сокыромякє основне якого основне значыня то рубати сокыром в значыню вдаряти сокыром
о дерево але мож тіж рубнути сокыром по рубаню Шмарити ньом вкуто дерево але мож тіж рубнути сокыром по рубаню Шмарити ньом вкут
шмарити уж по рубаню же уж до з того рубаня Я бышмарити уж по рубаню же уж до з того рубаня Я бы
м ту іщы доложыл лемківскє часослово дрыляти якє находиме напримірі в Народнійм ту іщы доложыл лемківскє часослово дрыляти якє находиме напримірі в Народній
співанці Над Водом Кряк над Водом Кряк в Тіводі Рак і такспіванці Над Водом Кряк над Водом Кряк в Тіводі Рак і так
дальше І там є єдна фраза Она дукат не хтіла мене спецадальше І там є єдна фраза Она дукат не хтіла мене спеца
дрылила О тым часослові дрляти дост часто забыламе І маме тіж абстракцийныдрылила О тым часослові дрляти дост часто забыламе І маме тіж абстракцийны
експресивны понятя метаня шмаряня ци дрыляня якы часто дост от вдаряня напримірекспресивны понятя метаня шмаряня ци дрыляня якы часто дост от вдаряня напримір
праснути вдарити чымси пляскатым гримнути о землю кєд дахто впаде І якпраснути вдарити чымси пляскатым гримнути о землю кєд дахто впаде І як
пан Марюш приводит іщы рыпнути дверми шуснути обляти косы водом ци буцнутипан Марюш приводит іщы рыпнути дверми шуснути обляти косы водом ци буцнути
вдарити головом але тіж буцнути о землю Я ту лем доповім жевдарити головом але тіж буцнути о землю Я ту лем доповім же
тых ономатопеічных чосослів маме вельо вельо напримір черкати черкати ся напримір погарикамитых ономатопеічных чосослів маме вельо вельо напримір черкати черкати ся напримір погариками
гультнути свиснути гілкати гыкати Ґылтати воду напримір товды єст такій характеристичний одголосгультнути свиснути гілкати гыкати Ґылтати воду напримір товды єст такій характеристичний одголос
малы діти напримір коли плачут за што хотят уж тот плач сямалы діти напримір коли плачут за што хотят уж тот плач ся
ім кінчыт та товды фынкают Можеме тіж цвыкати коли іхаме возом Ноім кінчыт та товды фынкают Можеме тіж цвыкати коли іхаме возом Но
добрі Я барз дякую пане Марюшу за Вашы спостережыня сут барз барздобрі Я барз дякую пане Марюшу за Вашы спостережыня сут барз барз
цінны тішу ся же мате тіж тото внутрішнє своє зачыпліня до згубляняцінны тішу ся же мате тіж тото внутрішнє своє зачыпліня до згубляня
вшыткого што ся находит в обшыри лемківского языка Я помалу буду кінчылвшыткого што ся находит в обшыри лемківского языка Я помалу буду кінчыл
але іщы мале оголошыня з Зеленой Горы просили мя жебы повісти оале іщы мале оголошыня з Зеленой Горы просили мя жебы повісти о
Маланці яка буде проходила з <unk> на <unk> січня за офіцийным календарьомМаланці яка буде проходила з <unk> на <unk> січня за офіцийным календарьом
але за юлияньскым календарьом за церковным календарьом акуратні Товды коли тота маланкаале за юлияньскым календарьом за церковным календарьом акуратні Товды коли тота маланка
припадат буде проходила в Зеленій Горі а кєд бы дахто мал змогуприпадат буде проходила в Зеленій Горі а кєд бы дахто мал змогу
піти та білеты мож достати під телефонічным нр <unk> Три <unk> Єднойпіти та білеты мож достати під телефонічным нр <unk> Три <unk> Єдной
з цілів окрем доброй забавы малонковой забавы і привитаня нового рока єз цілів окрем доброй забавы малонковой забавы і привитаня нового рока є
благє діло то значыт дохід буде презначений на розбудову православной церкви вблагє діло то значыт дохід буде презначений на розбудову православной церкви в
Зеленій Горі То был языковий гос покус Демко Трохановскій Демко ЕТ ЛемЗеленій Горі То был языковий гос покус Демко Трохановскій Демко ЕТ Лем
Крапка Фм чуєме ся о тыжден <unk>I Языковий гос покус Ци бандуристыКрапка Фм чуєме ся о тыжден <unk>I Языковий гос покус Ци бандуристы
скрепчут бандуры А може компері чом не можеме бити Уснами Што маютскрепчут бандуры А може компері чом не можеме бити Уснами Што мают
спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колисиспільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси
східньословяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу вымовысхідньословяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу вымовы
што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют мшто ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют м
<unk> файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчыру і<unk> файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчыру і
аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокусаплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус
покус значыт знай язык і вчы ся гос покуспокус значыт знай язык і вчы ся гос покус