Языковий Гокус Покус #86 - 7 IV 2013 - Gramatyka łemkowskich czasowników
Еп. 86

Языковий Гокус Покус #86 - 7 IV 2013 - Gramatyka łemkowskich czasowników

•

Опис епізоду

To odcinek audycji „Językowy Hokus Pokus“ z 7 kwietnia 2013 roku. Prowadzący omawia w nim zagadnienia gramatyczne języka łemkowskiego, zwłaszcza końcówki bezokolicznika oraz czasowniki posiłkowe. W audycji pojawiają się też przykłady użycia czasownika „byty“ do tworzenia czasu przyszłego złożonego.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компері чом мож
меб быти Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічытимеб быти Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти
грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскійгрошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым століОдколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі
чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля ічом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового софтвару і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознатиінчого сітьового софтвару і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знає язык і вчы ся гокуссухай авдициі Языковий гокус покус значыт знає язык і вчы ся гокус
покус Витайте дорого радийо слухачы З той страны Демко Трохановскій як всепокус Витайте дорого радийо слухачы З той страны Демко Трохановскій як все
в неділю вечером в радию лем фм языковий гос покус авдиция дляв неділю вечером в радию лем фм языковий гос покус авдиция для
любителів языка авдиция языку і так дальше і так дальше зо штолюбителів языка авдиция языку і так дальше і так дальше зо што
хто слухат знає Іде яр моі дорогенькы іде весна то тіж такахто слухат знає Іде яр моі дорогенькы іде весна то тіж така
яр єст ся з чого тішыти зато же уж цілком мі омерзяр єст ся з чого тішыти зато же уж цілком мі омерз
знул тот сніг тота тогорічна зима Повім вам же она добра часомзнул тот сніг тота тогорічна зима Повім вам же она добра часом
тота зима як уж по тій осени жыдеме того бюлого жебы зтота зима як уж по тій осени жыдеме того бюлого жебы з
неба курило товды шы нам ся цкне за святами і вшыткыма емоцияминеба курило товды шы нам ся цкне за святами і вшыткыма емоциями
з нима звязаныма Так ци так як в вершы Кєд добрі памятамз нима звязаныма Так ци так як в вершы Кєд добрі памятам
Миколая Нодя сніг ся топит май приходит загорідочкы родят квіточкы пташата вМиколая Нодя сніг ся топит май приходит загорідочкы родят квіточкы пташата в
гаю сой чырчыркают Але не зато о тым бесідую а зато жегаю сой чырчыркают Але не зато о тым бесідую а зато же
знам же добра хвиля літня ци ярня хвиля можут быти конкуренцийом дознам же добра хвиля літня ци ярня хвиля можут быти конкуренцийом до
слуханя радия лем фм Зато уж тепер дострійте мобількы дострійте таблеты бослуханя радия лем фм Зато уж тепер дострійте мобількы дострійте таблеты бо
і на них мож слухати наше радийо і на спацері в вечернімі на них мож слухати наше радийо і на спацері в вечернім
недільным спацері тіж мож языковий гос покус даде послухати Але лиш сменедільным спацері тіж мож языковий гос покус даде послухати Але лиш сме
тото перейдме до нашых языковых справ і проблемів Од бодай двох авдицийтото перейдме до нашых языковых справ і проблемів Од бодай двох авдиций
бесідуєме о інфінітиві як ся розвивал в істориі языка а то вшыткобесідуєме о інфінітиві як ся розвивал в істориі языка а то вшытко
зо справом майля нашого слухача якій звідувал о ненорматывны кінцівкы інфінітивів закінченызо справом майля нашого слухача якій звідувал о ненорматывны кінцівкы інфінітивів закінчены
на ц глядац писац служыц Ото сме сой уж оповіли же єднакна ц глядац писац служыц Ото сме сой уж оповіли же єднак
в лемківскым языку нормативном кінцівком буде кінцівка ты або чы то єств лемківскым языку нормативном кінцівком буде кінцівка ты або чы то єст
ходити робити печы стеречы а тото кінцівкы на Ци то лем діалектичныходити робити печы стеречы а тото кінцівкы на Ци то лем діалектичны
спільны для словацкого і лемківского языків формы При нагоді інфінітивів пришла міспільны для словацкого і лемківского языків формы При нагоді інфінітивів пришла мі
на думку така тема як спомагаючы часослова то єст такы якы маютна думку така тема як спомагаючы часослова то єст такы якы мают
функцию дополнити інформацию до уж заміреного чосослова в речыню а при тымфункцию дополнити інформацию до уж заміреного чосослова в речыню а при тым
тоты вспомагаючы часослова не мают такого значыня як своє основне перше напртоты вспомагаючы часослова не мают такого значыня як своє основне перше напр
возме сой такє чосослово як мати Його основне значыня Я мамы тымашвозме сой такє чосослово як мати Його основне значыня Я мамы тымаш
Я мам книжку тым аж зошыт і так дальше Але кєд будемеЯ мам книжку тым аж зошыт і так дальше Але кєд будеме
го хоснувати в речыню такым як Я мам дашто зробити та йогого хоснувати в речыню такым як Я мам дашто зробити та його
значыня тото первістне тото перше основне значыня в тым акуратні речыню сязначыня тото первістне тото перше основне значыня в тым акуратні речыню ся
затратит І жебы дакус язык поґімнастыкувати то речу же тото основне значынязатратит І жебы дакус язык поґімнастыкувати то речу же тото основне значыня
не буде мало значыня В індоевропейскых языках в більшости здає ся міне буде мало значыня В індоевропейскых языках в більшости здає ся мі
же будут то то то то то то то то то тоже будут то то то то то то то то то то
тоты вспомагаючы часослава то будут быти і мати В анґлийскым языку наприміртоты вспомагаючы часослава то будут быти і мати В анґлийскым языку напримір
маме <unk>rem і маме <unk> і і і і і і імаме <unk>rem і маме <unk> і і і і і і і
і і і іх формы тіж в німецкым маме хабен зайн абоі і і іх формы тіж в німецкым маме хабен зайн або
верден з якыма твориме минулий і будучий часы Але і в тыхверден з якыма твориме минулий і будучий часы Але і в тых
двох приведеных языках німецкым і анґлийскым маме тіж модальны часослова якы можутдвох приведеных языках німецкым і анґлийскым маме тіж модальны часослова якы можут
мати тоту вспомагаючу функцию Ідучы до лемківского языка маме такых Часослів парумати тоту вспомагаючу функцию Ідучы до лемківского языка маме такых Часослів пару
зачниме од того найбаже розповсюдженого в індоевропейскых языках од часо слова бытизачниме од того найбаже розповсюдженого в індоевропейскых языках од часо слова быти
Спомагат він творіня напримір будучого зложеного часу І так наступний Світовый КонґресСпомагат він творіня напримір будучого зложеного часу І так наступний Світовый Конґрес
Русинів буде проходил в Підкарпатскій Руси Буде проходил заран будеме істи полудинокРусинів буде проходил в Підкарпатскій Руси Буде проходил заран будеме істи полудинок
в реставрациі бо мама поіхали до діда напримір будеме істи В тыхв реставрациі бо мама поіхали до діда напримір будеме істи В тых
двох речынях замірено дал єм приміры в множыні і вєднині або надвох речынях замірено дал єм приміры в множыні і вєднині або на
оборот в єднині і в множыні Певно сте спостерегли же творіня будучогооборот в єднині і в множыні Певно сте спостерегли же творіня будучого
зложеного часу з часословом Быти кус ся ріжнит в єднині і взложеного часу з часословом Быти кус ся ріжнит в єднині і в
множыні буде проходил І будеме істи В єднині буде проходил маме особовумножыні буде проходил І будеме істи В єднині буде проходил маме особову
форму часослова быти то буде третя особа єднины і форму минулого часуформу часослова быти то буде третя особа єднины і форму минулого часу
другого часослова проходил Кус інакше твориме в множыні зато же будеме істидругого часослова проходил Кус інакше твориме в множыні зато же будеме істи
як уж певно знате твориме з особовом формом часослова быти і формаяк уж певно знате твориме з особовом формом часослова быти і форма
додаєме форму інфінітива другого часослова Зато запамятайме же будучий зложений час творимедодаєме форму інфінітива другого часослова Зато запамятайме же будучий зложений час твориме
вєднині з особовом формом часослова быти і формом минулого часу другого часословавєднині з особовом формом часослова быти і формом минулого часу другого часослова
а в множыні особова форма быти і інфінітив другого часослова А жебыа в множыні особова форма быти і інфінітив другого часослова А жебы
не попутати єднину з множыном вартат сой заспівати співанку зродили ся теркыне попутати єднину з множыном вартат сой заспівати співанку зродили ся теркы
за горами підеме на них з кошыками будеме торгати будеме ламати зза горами підеме на них з кошыками будеме торгати будеме ламати з
конарями Спомагаюче часослово быти даме тіж в примірах так бы м повілконарями Спомагаюче часослово быти даме тіж в примірах так бы м повіл
атмосферичных часослів або поры дня Возме сой такы часослова як дніти вечерітиатмосферичных часослів або поры дня Возме сой такы часослова як дніти вечеріти
змеркати ся або тоты часосова звязаны з хвильом курити і ляти Такызмеркати ся або тоты часосова звязаны з хвильом курити і ляти Такы
часосова хоснуєме з третьом особом єднины В середнім роді напримір дніє вечерієчасосова хоснуєме з третьом особом єднины В середнім роді напримір дніє вечеріє
курит ліє змеркат ся при чым підмет в такых речынях є конотуванийкурит ліє змеркат ся при чым підмет в такых речынях є конотуваний
додумуєме ся же оно дніє оно ліє оно курит і так дальшедодумуєме ся же оно дніє оно ліє оно курит і так дальше
І зато тіж коли будеме хотіти хоснувати будучий зложений час до тыхІ зато тіж коли будеме хотіти хоснувати будучий зложений час до тых
часослів та даме особову форму быти вєдненій в третій особі і дамечасослів та даме особову форму быти вєдненій в третій особі і даме
часослово буде ляло буде Курило буде вечеріло змеркало ся або дніло Ічасослово буде ляло буде Курило буде вечеріло змеркало ся або дніло І
мам іщы єдну заувагу до часослова Быти навязаючы до Майля панайте панамам іщы єдну заувагу до часослова Быти навязаючы до Майля панайте пана
Ярослава якій писал уж пару тыжнів тому назад же якоси чудачні злучытЯрослава якій писал уж пару тыжнів тому назад же якоси чудачні злучыт
форма минулого часу коли поминеме часослово быти напримір Я зробил Я пішолформа минулого часу коли поминеме часослово быти напримір Я зробил Я пішол
Я гварил і так дальше ту одповідаючы пану Ярославови і звертаючы увагуЯ гварил і так дальше ту одповідаючы пану Ярославови і звертаючы увагу
вшыткым слухачам маме примір о якым уж єм колиси бесідувал при нагодівшыткым слухачам маме примір о якым уж єм колиси бесідувал при нагоді
здвоіня або здублюваня підмету в речыню Як знаме в лемківскым речыню можездвоіня або здублюваня підмету в речыню Як знаме в лемківскым речыню може
быти лем єден підмет якій вырозиме назывником місце назывником або час одбыти лем єден підмет якій вырозиме назывником місце назывником або час од
часу особовом формом часослова быти Зато коли повіме Я робил єм ячасу особовом формом часослова быти Зато коли повіме Я робил єм я
пішол єм та здублюєме підмет буде Я і єм А то ужпішол єм та здублюєме підмет буде Я і єм А то уж
о єден підмет в речыню задуже І ту треба запамятати на всео єден підмет в речыню задуже І ту треба запамятати на все
же нормативном формом минулого часу все в такых примірах буде Я зробилже нормативном формом минулого часу все в такых примірах буде Я зробил
або зробил єм Я пішол або пішол єм Я ходил до школыабо зробил єм Я пішол або пішол єм Я ходил до школы
або ходил єм до школы Ту знам же часом мож попутати затоабо ходил єм до школы Ту знам же часом мож попутати зато
же подібны формы сут в польскым языку якій нас окружат але оже подібны формы сут в польскым языку якій нас окружат але о
кілько язык є жывом сфером та даякы ґраматичны формы сут тверды желізныкілько язык є жывом сфером та даякы ґраматичны формы сут тверды желізны
і не до зміны а принаймні на тепер Но добрі бо часі не до зміны а принаймні на тепер Но добрі бо час
жены а маме іщы до омовліня пару вспомагаючых чесослів зато дайте сяжены а маме іщы до омовліня пару вспомагаючых чесослів зато дайте ся
запросити на хвильку музычной перервы а по ній будеме іти дальше будемезапросити на хвильку музычной перервы а по ній будеме іти дальше будеме
іти зложений будучий час Ґмідат І витайте по перві дем котрохановскій языковийіти зложений будучий час Ґмідат І витайте по перві дем котрохановскій языковий
гокус покус лем в радию лем фм Днес бесідуєме о спомагаючых часословахгокус покус лем в радию лем фм Днес бесідуєме о спомагаючых часословах
перед перервом бесідували сме о часослові быти Я ту лем іщы словечкоперед перервом бесідували сме о часослові быти Я ту лем іщы словечко
доповім до звіданя пана Ярослава нашого слухача о хоснуваню особовой формы часословадоповім до звіданя пана Ярослава нашого слухача о хоснуваню особовой формы часослова
быти в минулым часі Хоц так правду повісти хочу дати примір збыти в минулым часі Хоц так правду повісти хочу дати примір з
теперішнього часу той формы яка в польскым языку звучыт як творячий одміноктеперішнього часу той формы яка в польскым языку звучыт як творячий одмінок
назывника яйце Я єм повіме лем товды коли оне єм буде выступувалоназывника яйце Я єм повіме лем товды коли оне єм буде выступувало
як присудок в речыню І то такой лем товды коли тоту еґзистенциюяк присудок в речыню І то такой лем товды коли тоту еґзистенцию
Будеме хотіти даяк підкрислити значыт Я єм Я еґзистую Я істную ЯмБудеме хотіти даяк підкрислити значыт Я єм Я еґзистую Я істную Ям
ту стою перед вами як в Духновичовым творі Я Русин был Ємту стою перед вами як в Духновичовым творі Я Русин был Єм
і буду Я Русин был Я Русин єм я Русин буду Оі буду Я Русин был Я Русин єм я Русин буду О
і навет пізнійше єст Я родил ся Русином а не Я родилі навет пізнійше єст Я родил ся Русином а не Я родил
єм ся Русином Я родил ся Русином без спомагаючого часослова быти Гейєм ся Русином Я родил ся Русином без спомагаючого часослова быти Гей
і то тілько о тым вспомагаючым часослові Быти перейдме може до інчогоі то тілько о тым вспомагаючым часослові Быти перейдме може до інчого
Маме такє часослово мати не путайме з назывником Мати ходит мі оМаме такє часослово мати не путайме з назывником Мати ходит мі о
часослово мати Я мам ты маш але в його спомагаючій функциі заточасослово мати Я мам ты маш але в його спомагаючій функциі зато
в реченю не буде мало свойого первістного основного значыня Возме сой даякійв реченю не буде мало свойого первістного основного значыня Возме сой даякій
примір я мам зробити задачу мы маме піти заран до школы дітинапримір я мам зробити задачу мы маме піти заран до школы дітина
має зісти полуденок Як уж певно чуєте тото взмагаюче часослово мати підсилюємає зісти полуденок Як уж певно чуєте тото взмагаюче часослово мати підсилює
повинніст До чогоси і очывидні можеме хоснувати в будучым і в минулымповинніст До чогоси і очывидні можеме хоснувати в будучым і в минулым
часі тіж так само як і в теперішнім Я мам дашто зробитичасі тіж так само як і в теперішнім Я мам дашто зробити
я буду мал дашто зробити туж маме два спомагаючы часослова Або вя буду мал дашто зробити туж маме два спомагаючы часослова Або в
минулым часі я мал дашто зробити Як певно чуєте часослово спомагаюче часословоминулым часі я мал дашто зробити Як певно чуєте часослово спомагаюче часослово
мати вяже ся все з другым часословом в інфінітиві Ту мам іщымати вяже ся все з другым часословом в інфінітиві Ту мам іщы
єдну заувагу до минулого часу бо маме такє речыня Ваньо мал вчераєдну заувагу до минулого часу бо маме такє речыня Ваньо мал вчера
повісти реферат і ту можеме кус на два способы зрозуміти такє речыняповісти реферат і ту можеме кус на два способы зрозуміти такє речыня
Мал повісти і не повіл але кєд може кус зміниме тот примірМал повісти і не повіл але кєд може кус зміниме тот примір
кєд повіме же Ваньо вчера мал повісти же птахы уж помалы злітуюткєд повіме же Ваньо вчера мал повісти же птахы уж помалы злітуют
на Лемковину семантична ріжниця в тым є така же в першым приміріна Лемковину семантична ріжниця в тым є така же в першым примірі
мал повісти реферат тычыт ся повинности же мал повісти і не повілмал повісти реферат тычыт ся повинности же мал повісти і не повіл
або мал повісти і може фактычні го повіл але в другым приміріабо мал повісти і може фактычні го повіл але в другым примірі
мал повісти же птахы уж злітуют Лемковину спомагаюче часослово мати не тычытмал повісти же птахы уж злітуют Лемковину спомагаюче часослово мати не тычыт
ся Повинности а того же ся додумуєме же хтоси нам повіл жеся Повинности а того же ся додумуєме же хтоси нам повіл же
він мал повісти о тых птахах же злітуют на Лемковину За тотувін мал повісти о тых птахах же злітуют на Лемковину За тоту
як видиме часослово мати в своій вспомагаючій функциі односит ся до Абояк видиме часослово мати в своій вспомагаючій функциі односит ся до Або
повинности або до вантпливости При нагоді наверну іщы до нашых атмосферычных часослівповинности або до вантпливости При нагоді наверну іщы до нашых атмосферычных часослів
або до часослів звязаных з пором дня і ту будут они выступуватиабо до часослів звязаных з пором дня і ту будут они выступувати
з оспомагаючым часословом мати як плян ци проґноза заран має курити Позаранз оспомагаючым часословом мати як плян ци проґноза заран має курити Позаран
має ляти о годину має вечеріти змеркати ся дніти Є мам іщымає ляти о годину має вечеріти змеркати ся дніти Є мам іщы
єдно часослово модальне часослово мочы і зато о ним споминам бо часомєдно часослово модальне часослово мочы і зато о ним споминам бо часом
можеме го замінити інчыма словами Я не можу того зробити але можемеможеме го замінити інчыма словами Я не можу того зробити але можеме
повісти Я не годен тото зробити я не в силі тото зробитиповісти Я не годен тото зробити я не в силі тото зробити
Ты можеш ся тото навчыти Ты годен ся навчыти або ты вТы можеш ся тото навчыти Ты годен ся навчыти або ты в
силі ся тото навчыти Зато на тых примірах можеме видіти богатство языкасилі ся тото навчыти Зато на тых примірах можеме видіти богатство языка
і не мусиме ся сперати лем на тым модальным часослові моч Оі не мусиме ся сперати лем на тым модальным часослові моч О
іщы єдно поломі на думку мам ту записане о зложеных часословах напріщы єдно поломі на думку мам ту записане о зложеных часословах напр
іти спати іти лігати класти ся спати задумати зробити або рішыти зробитиіти спати іти лігати класти ся спати задумати зробити або рішыти зробити
Як видите сут часослова якы конструєме при помочы двох часослів Я ідуЯк видите сут часослова якы конструєме при помочы двох часослів Я іду
спати іду лігати мы рішыли сме зробити дашто запрашам на музичну перервуспати іду лігати мы рішыли сме зробити дашто запрашам на музичну перерву
май кырпат ґелеґтали і ды пульс вы Дізиш дайзиш стала Лейнольд Мartiмай кырпат ґелеґтали і ды пульс вы Дізиш дайзиш стала Лейнольд Мarti
том дойн том до финте єра еке тіна дамте майнен Хоу датом дойн том до финте єра еке тіна дамте майнен Хоу да
де і тіє світ гарцыным тым траґєс тізиштат Быліян дом дом домиянде і тіє світ гарцыным тым траґєс тізиштат Быліян дом дом домиян
дом дом дом І витайте остатній уж раз з днеска кінчыме малыдом дом дом І витайте остатній уж раз з днеска кінчыме малы
днішній языковий гокус покус кус єм старал ся приближыти тему спомагаючых часослівднішній языковий гокус покус кус єм старал ся приближыти тему спомагаючых часослів
Мам надію же Вам ся дакус тото полюбило Не забывайте писати неМам надію же Вам ся дакус тото полюбило Не забывайте писати не
забывайте звідувати не забывайте выдумувати ріжны темы то был языковий гокус покусзабывайте звідувати не забывайте выдумувати ріжны темы то был языковий гокус покус
бесідувал Демко Трохановскій Демко ЕТ Лем Крапка Фм Тримайте ся тепло небесідувал Демко Трохановскій Демко ЕТ Лем Крапка Фм Тримайте ся тепло не
забывайте о слуханю нашого радия Чуєме ся о тужден Языковий гокус покусзабывайте о слуханю нашого радия Чуєме ся о тужден Языковий гокус покус
Ци бандуристы скриптут бандуры А може компері Чом мож м бити РусинаЦи бандуристы скриптут бандуры А може компері Чом мож м бити Русина
Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом КыівШто мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів
был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкыбыл колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы
мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх відруючыхмали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх відруючых
мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового софтварумобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового софтвару
і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковийі аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий
гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покусгокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус