Языковий Гокус Покус #89 - 28 IV 2013 - Niedziela Palmowa
Еп. 89

Языковий Гокус Покус #89 - 28 IV 2013 - Niedziela Palmowa

•

Опис епізоду

Odcinek dotyczy Niedzieli Palmowej, jej kościelnego znaczenia oraz rusyńskich odpowiedników nazw związanych z tym świętem. Dużo miejsca poświęcono też potrzebie używania języka rusyńskiego w liturgii i codziennych modlitwach, bo ma to poszerzać jego obecność i wzmacniać jego status.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компері чом мож
любити Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом
дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют м <unk> файлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати сухай авдициі Языковий гокус покус Значыт знай язык і вчы ся
гокус покус Витайте дорого радиослухаче з той страны Лемко Трохановскій а то
бы означало Же є неділя <unk> Вечер середньоевропейского часу Зато і зачынаме
языковий гос покус в радию ЛЕМ За церковным календарьом днес маме квітну
неділю або вербну неділю як то ся бесідує по лемківскы а в
церковным календарю тото свято якє все выступує тыжден до великодня тота остатня
неділя перед великым тыжньом то вхід Господен до Єрусалиму якій празднуєме на
памят входу Господа Ісахриста котрий іхаючы на освяти был витаний Єрусалим лямами
тримаючыма в долонях пальмовы галузкы В славяньскій обшыри тоты пальмовы галузкы были
заступлены повім так може барже доступным товаром барже доступным деревом вербом а
конкретні вербовыма магнітками і одтале взяла ся назва Неділя вербна неділя або
квітна неділя а за церковном уставом є то неділя ваі Прото днес
в вельох церквах на світі якы хоснуют неоюлияньскій календар хоц з ним
Пасха і свята од ней залежны не сут безпосередні звязаны люде вірникы
приносят до церкви багніткы вербовы багніткы на памят той подіі яка проходила
в Єрусалимі І певно подумали сте же зачынам однешнім празднику і буде
на церковны темы та речу ні не буду входил в компетенциі нашых
експертів нашых радийовых колеґів з ансамблю а передовшыткым отця Митрата Василя Ґалчыка
а звязане то єст зо звіданьом нашого слухача пана Павла якій в
Майли попросил о лемківскы одповідникы польскых Неділя Пальмова і баз Тото уж
знаме же є то квітна або вербна неділя в яку в церквах
святыме багніткы А кєдуж зме при церковных темах певно знате же од
двох тыжнів бесідували сме о потребі русиньского языка в літургіі або дай
лем На початок для ліпшого зрозумліня треба нам перетлумачыти а і хоснувати
штоденны молитвы а з языкового пункту пізріня достанеме не лем тот молитовний
духовний вымір але при тым пошыриме обшыр хоснуваня русиньского языка а і
што за тым іде зміцниме не лем віру але і кєд для
нас важне сам статус русиньского языка Ту при нагоді хотіл бы м
сердечні поздоровити нашого здає мі ся нового слухача з Чешской Республикы з
якым остатнім часом ся дост активні переписуєме Пан Роберт пропонує новы темы
до языкового гокуса покуса Пан Роберте дякую сердечні і жду вашых пропозиций
Вашых материялів о якых мож бы повісти в языковым гокусі покусі Дайме
сой пару хвиль перервы музычной перервы по якій вернеме до наступных тем
Витайте зас по ферві Демко Трохановскій языковий гокус покус в радию Лем
фм Кєд сте добрі слухали пісню День день білий динь шыроко знану
на Підкарпатскій руси Та певно достерегли сте знаємий голос знаємий вокаль Є
то была Сусанна В своій остатній а властивій першій недавно выданій платны
сердечні ґратулюю Сусанно Але же так речу я кус не в тій
справі окрем того же Сусанна веде лем фмовий проґрам Духовна музыка окрем
того же выдала платню яку сте перед хвильком чули єден з творів
та іщы до того тепер докладні акуратні якоси Тепер выступує нажыво в
загальнопольскым проґрамі <unk>ru Кєд мате дома телевізию польсат кєд мате дяку і
хочете помочы дакус сусанні влучте ся до смсового голосуваня жебы одраз нашла
ся в фіналі Думам же заохочувати Вас не треба але кєд дахто
іщы нездецидуваний Кєд дахто іщы не до кінця переконаний жебы того Смса
пустити дам Вам змогу послухати іщы єдну пісню сусанны до слів Богдана
Ігоря Антонича лемківского творця роженого в Новици якій писал по украіньскы тым
способом вошол в пантеон і украіньской літературы Опыры нові Жона ци Йоня
Токчы Стя Ґраз проста ЮНЕСКранва місц пучу женю діж быщенну пивом боси
ци не буд шырокы шелем босы Хлопцы на сонц на плечах Іх
хоче за вчыня конче Бід весели воріт ключа Здрафин скочыт сонце не
мо сполокане лоша Рсе выпял ґучмаше Запи рісуют початок дня запряж о
нелі ге Ятна штанна <unk>n<unk> шырокы шлях То была сусанна і Богдан
Ігор Антонич припомнул лем же єдным оком можете смотріти тепер на проґрам
в польскым польсаті бо своім спертьом можете помочы сусанні піти до великого
фіналу Я наднес мам іщы єдну тему іщы єдно языкове зіданя од
Пана Павла якым уж низка єм споминал Пан Павел звідує чом не
вшыткы вчены признают лемківскій язык оддільным од украіньского языком Здає ся мі
же тота тема перевивала ся в даякых языковых укусах покусах але охочо
ся іщы раз ньом займу Коли бесідуєме о языках то здає ся
мі же дост свобідні натуральні бесідуєме анґлийскій язык французскій язык польскій язык
і так дальше З другой страны якоси тяжко даякым людям переходит через
ґарло такє окрисліня як кашубскій язык ци шлезскій язык і о кілько
кашубскій язык має статус одільного од польского языка то парадоксальні кєд посмотриме
з торотычной стороны шлезскій язык скорше повинен мати такій статус як кашубскій
Звідате чом Отже першым з критерий якы розділюют языкы є справа близкости
єден до другого што перекладат ся одраз на справу ци носителі двох
близкых языків можут ся разом добесідувати Але кєд возме лем тоту критерию
та можу повісти зо свойого досвідчыня же напрыль Лемкы в Польщы якы
знают польскій язык Русины Словациі якы знают якы знают словацкій язык мают
ліпшу спосібніст розумліня наступных славяньскых языків Кєд до того додаме знеміст на
примір анґлийского языка якій своім обсягом і речме неолоґізмами технічныма і інчыма
якы влияют на здає ся мі більшіст языків в світі о то
може іщы додаме єден даякій славяньскій язык його знаєміст та з такым
баґажом з такым діапазоном наше розумліня близкых а і дальшых языків іде
дуже легше Зато кєд як тоту основну критерию ци дефініцию што єст
языком а што не єст приймеме можливіст до бесідуваня ся то буде
она барз барз непрецизийна Інчом критерийом є провіріня лексикального засобу даного языка
і в якій ступени покрыват ся з інчым близкым языком Але і
ту можеме привести примір влияня анґлийского языка на інчы языкы же ци
они близшы ци дальшы та під даякыма озглядами ся можеме повісти уніфікуют
ту можеме глядати дальшых критерий розділяючых єден язык од другого але здає
мі ся наднес найважнійшыма аспектами сут предовшыткым выступуваня в публичній сфері выступуваня
так в писаній як і в бесідуваній формі але тіж І тото
може быти найважнійше якій статус надают тому языкови його носителі Тым аспектом
передовшыткым занимат ся занимают ся социйолінґвісты і признам же штораз частійше тоту
критерию ставляют на першым місци Тото вяже ся тіж з признаньом ци
може зачысліньом себе самого доданого дароду Спомнены кашубы якы зачыслюют себе до
польского народу не все будут принимати кашубскій хоц і скодифікуваний реґіональний язык
як оддільний од польского Хоц тото акуратні остатнім часом ся кус змінят
але спомнул єм тіж о шлезскым языку якій не має статусу оддільного
од польского языка Хоц здає ся мі же серед Шлезаків автоідентифікация признаня
себе оддільным од польского народом а і кодифікация шлезского языка і проба
вынесіня го на тот найвысший рівен єст так велика же свобідні можеме
шлезскій язык звати языком І то в такым сенсі як єм на
початку повіл же дост свобідні хоц і непрецизийні бесідуєме польскій язык анґлийскій
язык французскій і так дальше Але явил ся нам ту тот інчий
вымір політычний вымір признаня даного языка фактычным оддільным другоязыком О кілько шлизакы
не можут ся того добити такєт посмотриме на подіі остатніх <unk> років
на Балканах та будеме видіти же з єдного языка сербо хорватского языка
якій іщы парунадцет років Тому така дефініция істнувала зродило ся пару новыхербскій
хорватскій боснятскій чорногірскій але ци фактычні они так через тых <unk> остатніх
років ся од себе одподібнили же так речу Напевно ні Было то
політычне рішыня рішыня з горы але тіж рішыня самых носителів тых новых
языків о якых єм рюк перекладаючы вшытко перед хвильом повіджене на карпаторусиньску
обшыр можеме м повісти же м гей є близкій украіньскому языкови Але
ци аж так близкій а кєд перенесеме тото на лексикальну простір тіж
єднозначні того не рішыме Товды аж стає ся кус яснійше коли приведеме
социйолінґвістычны критериі же носителі русиньского языка мы Русины Лемкы цілого світа бесідуєме
о ним же то єст наш рідний русиньскій язык якій не єст
украіньскым языком але і ту маме тот політычний аспект в Украіні русиньскій
язык не є оддільным языком Чом хыбаль знате бо офіцийні єст вызнаваний
як част украіньского языка хоц повім же і Ту кусічка ся змінят
кєд дахто смотрит на політычны подіі остатнього часу і европейскы стремліня проевропейскы
жетекречы стремліня украіньской державы та здає мі ся же признаня статусу русиньскому
языкови як оддільному од украіньского то уж лем пару місяців може років
а што ся з тым вяже і вызнаня русиньского як оддільного од
украіньского народу підсумуючы хочу реч же русиньскій язык єст выкладаний на вшыткых
рівнях шкільництва Маме своі ґазеты выдаєме книжкы на русиньскій і з русиньского
сут переводны на інчы языкы русиньскій лемківскій тым языком бесідуют люде якы
вызнают го своім оддільным од інчых языком І то єст тота одповід
на Ваше зіданя пане Павле Ага лем припомнул бы і тото єм
даколи чул же не мали сме свойой державы зато не сме народом
не мама языка і так дальше то не сут критериі вызнаня народу
ци вызнаня языка но то заслужена перерва нра да нон на ля
на ци ноны є від паты ти гевя ци до ней лист
писа Я сам са доче чекати вонь мі вородо не го новиля
Я Зеленайст писа І витайте послідній уж раз демкотрохановскій языковий гокус Покус
чули сте сусанну яка тепер або <unk> минут тому або за пят
минут буде співала в загальнопольскым проґрамі зато заохочую до высыланя Смів тым
самым споможете сусанну в дорозі до наступной рунды а я помало кінчу
языковий гокус покус з прошыньом Пиште дальше як пишете пропонуйте новы темы
звідуйте кєд вам дашто на серці лежыт языкового гокуса покуса уж конец
Демко Трохановскій Демко ет лем крапка фм тримайте ся тепло Языковий гокус
покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не можеме быти
Русинами Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом
Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх
віруючых мобільюк інсталюют ембы файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого
сітьового совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай
авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус