Языковий Гокус Покус #95 - 23 VI 2013 - Etymologia gwarowych słów
Еп. 95

Языковий Гокус Покус #95 - 23 VI 2013 - Etymologia gwarowych słów

Опис епізоду

W odcinku „Językowy Hokus Pokus“ z 23 czerwca 2013 roku prowadzący wraca do etymologii i gwarowych wariantów słów związanych z „kyszką“, „michyrem“ i „mieszkiem“, pokazując ich powiązania znaczeniowe i słowotwórcze. Na początku krótko odnosi się też do święta Zesłania Ducha Świętego i jego tradycyjnych nazw.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компері чом мож
набити Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым столі чом
дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют емпі файлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус
покус Витайте в семі дорогы все найблизшы все вельмі шановны І При
тым найліпшы слухачы радия Лем фм в языковым гокусі покусі Кєд сой
думате же м здуріл така перша підповід в тым проґрамі та речу
ні Але нео долга думал ґу тому дійде Зато мож бы іщы
ні іщым не здуріл хоц кєд тота горяч ся не схінчыт та
уж близко здуріти Не знам як вас але в мене кєд бы
не студена вычка З половином в половині выполненым кісточками леду горнятком і
вдушеном лімонком і мятом та не знам як бы м дал раду
Але якоси сила іде з горы і днес маме пядесятницю Ци соществіє
Святого Духа напостоліл або іщы інакше по церковному Ден святой Тройці за
той кус легше мож тот ден прожыти Сердечні Вас з тым праздником
днешнім церковным праздником поздравлям але хочу тіж припомнути же має він своі
народны названя напевно іщы з поганьскых часів як напр русаля ци тіж
зелены свята То лем так жебы сте памятали я уж кінчу тоту
церковну тему зато же в нас експертом од церковно теолоґічных справ є
отец Митра Двасик Ґавчык є лем такы з причыны той лексыкы і
кєд уж сме ся кус языково Лексыкальні розогріли што ж зробити треба
нам перейти ґу нашым языковым справам Тыжден тому вернул єм до етимолоґіі
в языковым окусі покусі раз на желаня нашого слухача два же то
барз цінна файна інтересуюча тема А при тым Ізабала так можна речы
І ту одраз своім же Виджу же не лем я при тым
ся добрі бавлю бо і нашы слухачы слухачы языкового гокуса покуса мают
При тым вшыткым добру ся мі здає забаву але забаву в такым
едукацийным сенсі Пришол дом я май нашого постійного слухача яко барз ціню
предовшыткым за языкову і лексикальну дбавіст І хоц тот слухач од даякого
часу хоче быти анонімовым та вірте мі мушу прочытати його цілу відоміст
яку прислал по остатнім языковым гокусі по кусі в якым было о
кышени ци кышці Чытам вшытко аналоґічні до кышок і кышены можеме пороздумувати
о звязках слів міх міхыр Мішок мішкувати міхерина і так дальше В
співанці маме якєм ішол през ту воду вюз єм собі паню Моду
паню Моду Іперину і Пінязи Міхерину в совниках Міхерина Міхырина Міхырча і
інчы подібны сут тлумачыны як Дуганьчак то значыт мішок на Дуган о
будові капцюха Капцюх то такє штоси што збудуване з єдного кавальчыка материялу
має форму мішочка і на вершку замыканого єдным раменцьом Як видиме в
такых мішочках могли тримати хоц што Моі дідо ґадали міхыр на хоц
якій тупольскє слово пенхыш тіж тот Мочови а Міхерина повідали на ворек
Мошнови бо подібны тото оне до мішочка На Дуган Горошчак пише же
Міхырина як дуганьчак была роблена з высушеного зірячого міхыря Маме іщы слова
мішкувати польскє кастровать як основне слово і кус синонімів напримір волошыти коня
скопити вырізати очыстити і так дальше А тот што мішкувал То мішкар
Дякую сердечні за тоту відоміст барзня втішыла предовшыткым за свою форму за
свою пошлідовніст за выведіня од кышкы і кышены аж до мішкаря якій
Мішкує напримір коні а я перейду ґу старым значыням Міхыря Отже мєхыр
писане через ять якє в лемківскым было чытане як і а при
тым стратило мягкіст р на кінци в голосі То привидений нашым слухачом
Міхыр Тото слово є уж знане в старославяньскій обшыри і іде од
міха значыт чогоси што є порожнє якє можеме чымси заполнити або тіж
є порожнє і што якысий час або постійні є дачым заполнене Старославяньскій
міхыр може мати вельо значынь Як написал наш слухач є то мішок
напримір мочовий мішок внутрі нашого тіла такє напримір в болгарскым языку ци
в сербскым і хорватскым языках а і в чешскым і словацкым Можеме
ґу тому додати старопольскы слова мєхєш мєхіш Мелхєж мехеж мелхєж якы односят
ся до внутрішнього орґану котрий може быти подібний може припоминати мішок так
ци так все тоты значыня односят ся до мішка до запертого простору
в якым находит ся Но буд што так мож речы міхыр в
даякых полудньовых языках славяньскых полудньовых языках значыл Ци значыт іщы місце по
вкушіню напримір пчолы осы мурянкы ци інчого хробача товды на скорі выходит
нам такій міхыр в якым находит ся якыса вода якысе інче пробачте
є уж не дерматолоґ ани ентомолоґ конец кінцьом і мочовий міхыр і
тот міхыр на скорі ідут од мішка простору якій часом порожній але
є дачым выполнений од Міхыря недалеко стоіт старославяньскій Мохыр Ту континуанты маме
в старопольскым языку як махежык махажына і на тым остатім хотіл єм
ся кус затримати зато же подібну форму з такым самым суфіксом ку
з інчым коріньом привіл наш слухач як Міхырина значыт мужскій мішок медже
ногами маючий же так речу велику ролю в положыню наступных поколінь Але
і ту як ся вказує є то польскє слово Мошна якє з
причыны выміны звуків гы на шы дале находит ся в обшыри Мішка
Міхыря ци Міхырины Але жебы уж доцяп смішні нам было та речу
же Мошна в даякых языках в славяньскых языках очывидні реалізує ся не
лем в чловечій анатоміі але тіж значыт як кышін Як портфель значыт
тота кышінка на пінязі підсумуючы вышли сме од кышкы през кышеню і
портфелі а дішли сме до Міхыря Міхырины ци Міхырчате Достеречы же і
домошны Пожелайме лем собі жебы днешній портфель а давний мыхір ци кышінка
яка од кышкы іде николи не были порожніма все были выполнены поберегы
Чого і собі і вам же вам При тым лем єдным жебы
іщы дашто в гою мати бы грошы то не вшытко Сердечні прошу
на хвильку павзы Як ся будут выберати Будут велькєві обрати <unk> мышы
і два боты Семого пса до роботы штыри машы і два коты
семого пса до роботы Недалеко лем през воду привелиме панів моду паню
моду і перену І пінязи Міхыри лу Паню Моду і перези Міхы
Тотом очывидні привіл як примір жебы сце не думали же і я
так собі ґадам і наш слухач дашто выдумує А тепер уж музычна
перерва о якєм хвильку тому бесідувал свят ся врачы о хлопци носи
пашы робов не в малы ІІ шпамі опци по пле захопи ехо
рокозбора ка ехо ралкозбора калкох мене бурака одпалися І витайте поперві певні
вам ся даяк тота пісня асоциювала з таком єдном лемківском пісньом о
тым як єден Пан вертал з Мадяр певно мы з роботы домів
конкретні з Дебречына бо нашы Лемкы давно давно тому колиси ходили там
заробити даякы грошы о грошах або о місци на грошы з Мелжы
неска бесідували при нагоді етимолоґічного омовліня кышкы кышінкы і міхыря зато потрактуйте
тоту пісню як своєрідний жарт із мойой і певній законавці стороны але
я бы м хотіл Звернути увагу на меньше жартібливы справы якы находят
ся в обшыри русиньского языка а ходит о його описаня описаня вікіпедиі
Як знамекіпедия є сайтом якій каждий інтернавта може едитувати може творити Такє
є заложыня і такой кажд інтернавта може поправити што там є написане
Я щыро повім не знам цым до кінця щестливий же каждий може
писати хоц што А примір дам Вам охвильку Проблем є тым більший
же в залежности од того хто пише в якым языку пише і
як смотрит на даяку справу так і Енциклопедична статя єй зміст выглядат
Возмойме сой статю русиньскій язык в парох языковых версиях вікіпедиі зачнеме од
той польской Я бы старал ся поминяти справы очывидны або згідно з
фактом на верх лем выложу Тоты конины што часом ся в вікіпедиі
являют Отже в польскій версиі маме же русиньскій язык єтославяньскій язык хоснуваний
Русинами якы звут себе руснаками Автор польской версиі той статі бесідує же
русиньскій язык близкій є од міні украіньского яка хоснувана є од столітя
руснаками в Войводіні і в Хорвациі Як певно ся додумуєте або кєд
бесідували сте деколи з бачваньскыма руснаками та певно знате же тамтот стандард
русиньского языка акуратні здає ся мі же найдальший од літературного украіньского языка
Што іщы вказує ся же в Польщы до ґрупы яка в отварений
спосіб бесідує же приналежыт до обшыри русиньского языка В тій ґрупі находят
ся Лемкы якы стремлят жебы признати нарід Карпаторусинів і тіж якыса інча
ґрупа Лем Лемків значыт тоты Лемкы якы свідомы одмовлюют декляруваня народовой приналежности
а фундаментом достоменности є лем походжыня з обшыри Лемковины Окрем того автор
той статіі вікіпедиі бесідує же за тым статусом Признаня русиньского языка як
на украіньского сут засимілюваны Лемкы якы на штоден хоснуют польскій язык як
свій рідний Шановну слухач я Вас не упередил же ся кус так
затинам Але вірте мі же барз ся мучу коли тото чытам Ідме
дальше вказує ся же в лемківскых говірках можеме найти вельо влоскых слів
якы находят ся і в днешнім румуньскым сут влияня польскы словацкы ци
тіж мадярскы Ой ту хыбаль автор той статі рідко слухат языковий гокус
покус в якым штораз приводжу ай тіж за причыном майлів од слухачів
приміры слів якы сут старопольскы старорускы староукраіньскы а а а а а
а а а а а акуратні в русиньскым языку актуальны і можу
речы сучасны од старославяньскых часів Што іщы автор той статіі выписує найважнійшы
языковы прикметы русиньского языка хоц здає ся не знати же акуратні русиньскій
язык має штырі вариянты штырі стандарды бо творит історичну социйолоґічну ґрупу а
не спільний языковий твір зрештом мало котрий язык днес творит спільний языковий
твір кєд го возме мы через призму вшыткых хоснуючых Зрештом єдном з
найважнійшых языковых прикмет русиньского языка є старе захованя ґруп Ґ заднімязыковым ы
і може на конец несвідомий автор той статіі вклият як м примір
кавальчык тексту Здає ся мі же то текст з деякого інтернетового форум
так ци так на парунадцет слів є принаймні <unk> будів Підсумуйме Русиньскым
языком бесідуют Русины якы себе назвают Дуснаками Найблизша колифікация русиньского языка є
в войводіні найблизша украіньскому є в Войводіні а в Польщы русиньскым языком
бесідуют домагаючы ся признаня Карпаторусины окрем того лем Лемкы і засимілюваны Лемкы
якы нашли бесідуют польскым языком Перейдме до украіньской версиі той статіі Уж
на сам початок Дознаєме ся же є то ґрупа діалектів якыма бесідуют
етноґрафічны ґрупы Сербіі Словациі Польщы і Украіны В тым речыню не є
словечка ани жебы повісти якы етноґрафічны ґрупы хоснуют русиньскій язык Але кєд
є то в украіньскій языковій вікіпедиі та може ме додумати же ходит
о украіньскій украіньску языкову обшыр Окрем того з той статі дознаме ся
же сут і альтернативны назвы русиньска мова рутеньска карпатска або карпатско русиньска
Бесідую кус повім кусєм з Лемківщыл Ту же так повім Русины опамятайте
ся новы бесідуйте по русиньскы по рутеньскы покарпатскы не знам тяжко повісти
але хочу звернути вашу увагу тіж на такє як уж потім омовліня
як автор называт лемківско ні почекайте я повім в ориґіналі лемківско ґолицкой
мовы Барз мя зачыдувал тото названя бо николи м такого не чул
ани в офіцийных науковых статях ани навет в такых бесідах позанауковых форумовых
же теґречу А як примір тексту в тій лемківско ґорлицкій мові приведений
є текст скреницкой парафіі скреницкой церкви Св Владиміра православной церкви голошыня богослужыня
в тутышній церкви одбывают ся середа акафист субота вечірня неділя свята Літургія
О украіньскоязычній статі могли бы сме ся розводити іщы долго долго Там
єст о політычных справах же мы то так не самы з себе
а можна ся додумати же Певно дахто нами водит а хто водит
то приведе може росийскоязычну версию І ту ся буду розводил найменьше найкоротше
зато же тота акуратні росийска статя написана найбарже обєктивні Бесідує о тым
же Гей русиньскій язык і украіньскій язык то сут барз близкы собі
языкы але русиньскє має барз вельо своіх своєрідных прикмет і великій мірім
так од украіньского ся ріжнит як і од інчых східньославяньскых языків Івно
бы сте мязіли як бы м не повіл о русиньскій версиі вікіпедиі
Гей є така редаґувана пряшівскым стандардом русиньского языка є там І о
тым же деякы вчены думают о ним як о украіньскым языку як
єдина бесідує о істориі того языка без політычных конотаций без інчых такых
доповідок гей мож бы і было ю дополнити о вельо вельо речынь
істориоґрафічных фактів і інчых вшытко залежыт од доброй волі автора статіі Зато
ци хоснуєте пряшівскій стандард ци войводіньскій стандард русиньского языка ци Ой не
знам ци повторю ґорлицко лемківскій ци лемківско ґолискє хоц і так то
было в украіньскій языковій версиі вікіпедиі не бійте ся пиште до радия
лем фм пиште до языкового гокуса покуса повім так чудаків вельо в
світі нормальных штораз меньше зато най вам буде на хосен хоснуваня русиньского
языка Я іщы лем наконец пущу кавальчык з тым днешнім міхырьом і
пак ся буду пращал Тримайте ся тепло бесідувал Демко Трохановскій Демко Ет
лем крапка фм Як ся будут выберати будут велькєвільно брати тыри мышы
і два коты Семого пса до роботы rы машы і два коты
семого пса до роботы Недалеко лем през воду Привели ме панів моду
панів моду і перину і пінязи Міхыну панів моду і перину і
пінязи Міхырину Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компері
чом мож мыти існа Што мают спільне теля і дівча Ци можеме
вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым
столі чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют емпі файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового соферу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус