Языковий Гокус Покус #111 - 3 XI 2013 - Pułapki wymowy
Еп. 111

Языковий Гокус Покус #111 - 3 XI 2013 - Pułapki wymowy

•

Опис епізоду

W odcinku „Językowy Hokus Pokus #111“ autor omawia interferencję fonetyczną oraz to, jak błędna wymowa może prowadzić do nieporozumień w języku łemkowskim i polskim. Przykłady dotyczą m.in. różnic między samogłoskami, zasad pisowni i wyrażeń takich jak „góry/hory“ czy „porohy/porogi“.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не
мож мам быти Русинами што мают спільне теля і дівчы Ци можеме
вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым
столі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют темпты файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус Витайте шановне Радийо слухач з той страны Демко Трохановскій
в языковым окусі по кусі в радию Лем фм Чуєме ся по
двох тыжнях Зато же но знам знам спецслужбы і такє там Бо
компутер ся сам так з себе не псує Кєд хоснуєте компутеры з
вкушеным ябком уважайте явил ся новий софтвер новий систем якым <unk> і
<unk> і <unk> Процента люди на світі є захоплена я очывидні в
тій другій ґрупі як все А так най буде список Так ци
так уважайте бо даякы проґрамы під новым системом не ходят Але лижме
уж тот список хоц ній список ся ту на момент придаст зато
же список іде од списати писати а вы власні пишете І добрі
і тіжу ся з того барз барз барз Зачну од емайра нашого
постійного слухача якій не любит коли Споминам його імено зато не буду
споминал же чул уж якы даякы лемківскы і не лем лемківскы ансамблі
завывают же маме в лемківскым языку такій звук як гышло з того
же хтоси обышол хоры а не горы І хоц гора то женьскій
рід хір то мурскій рід але в множыні мают спільну флексийну кінцівку
ы бесідую о тым зато же о кільком не было бы той
спільной формы та для слухача не было бы можливости злого зрозумліня тексту
З другой страны все неправильна фонетычна вымова буде блудом незалежній Ци з
такой хыбы выйде вызначніст ци ні Діє ся так коли в фонетычным
системі носителя даного языка не знаны сут інчы звукы з другого языка
так напримір як звук г такой незнаний польскому языкови но окрем східніх
границ польскоязыковой териториі де іщы днес почуєме вымову гістория галас ци голота
але в нормі польского языка звуку гы неє Зато тіж окрем неправильной
вымовы часом може дійти до двозначности так як горы і хоры годити
і ходити порохы і порогы і певно іщы бы ся пару примірів
нашло Інчый рюк бы м клясычний примір то заниканя в вымові звуку
ы тото заднє ы ту тіж може дійти до комунікацийных конфліктів бо
можеме забыти можеме забити На жаль в тым процесі берут участ сам
Лемкы зато же уж но штораз рідше чує ся тото заднє ы
Наше кохане русиньскє заднє ы серед Лемків ту родит ся дальший проблем
бо коли не вымовиме заднього ы і не розріжниме го з середнім
ы та проблем перенесе ся на ґрунт писовні на ґрунт ортоґрафіі Коли
не маме натурального ы в вымові товды мусиме ся навчыти пару принципів
коли тото ы в писовни выступує як напримір же покы ґы гы
николи не напишеме середнього и лем заднє ы же в напримір в
флексийных кінцівках рождаючого твердой основы женьского роду напишеме все заднє ы як
трава кого чого травы ци напримір же в префіксі высе буде заднє
ы выграти вылетіти выпити ци выйти або мусиме знати же выти і
вити то часослова якы не мают префікса вы зато і по мойому
легше перенести натуральне ы з бесіды на папір як вчыти ся потім
принципів ортоґрафіі Але тот сам проблем видиме і в польскым языку проблем
якій меньше тыкат ся Русинів Лемків є то проблем писовні га і
цега Коли был в школі не мал єм з тым жадного проблему
зато же в нас є розріжніня га і Х а як уж
єм люк польскій фонетычний систем звучне га уж стратил зато ортоґрафію Греба
ся навчыти гей але то сут інтерференциі медже західньославяньскым польскым языком і
лемківскым русиньскым східньославяньскым языком О хвилю приведу кус інчий примір примір ріжниці
в фонетычных системах двох східньославяньскых языках в лемківскым і в украіньскым І
хоц тоты фонетычны системы сут дост до себе подібны рюк бы мы
но може окрем м выступуваня заднього ы в лемківскым языку якого украіньскій
не знат Зато тіж в джунґли языкового гокуса покуса бесідую о тым
же Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Але
тото тым бо дам Вам інчий примір украіньскій язык не має получынь
К і Є якы знано сут лемківскому і такій принцип прібуют вводити
деякы люде прібуючы зукраізувати лемківскій язык пишучы по кы е Выходит з
того такє сяке вшелеяке Не знам тяжко до звыповісти мі признам Но
але примірів очывидні більше м бо по мойому барз натуральні звучыт кеселиця
керат керпці ци Кермеш о або подумайте як бы ту заспівати пісню
Кєд мі пришла карта на роковац або кєд я в поли травичку
зберала кєд тяжко дос выгварити тото О приходит міншына думку керівник і
Кєрувати отуж ту уж направду тяжко Што цікаве тверда вымова кы або
ґы істнує і в польскым языку в мазовіцкых хы так і в
більшости мазовіцкых говірках де найдеме Формы Кеди Заміст нормативного кєди За роґем
заміст за роґєм ци тіж цукерек заміст цукєрек Но так на ранті
Але кєд уж кєд кєд Кєд уж бесідуєме о фонетычных системах і
о я лем ся розґадал Пробат ся налеск інчы остатня тема та
виджу інче інчий примір влияня польской фонетыкы на лемківску Є то примір
давного етмолоґічного мякого те як і в польскым языку перешло в мягкє
це І маме то такы польскы слова як учеха стяна Постєль і
іх лемківскы одповідникы втіха стіна ци тіж постіль Проблем в тым же
часто чути вымогу вціха стіна ци постіль І о кілько проблем тот
остал бы лем в сфері вымовы та пілбіды Часом прюбуєме переносити вымову
яка є влияньом з польского языка на папір на писовню Але о
кілько втіха ци мы тішыти ся ци стіна заховуют свою основу в
одміні та можеме на примірі слова постіль спостеречы же В одміні маме
постели де уж тяжко змягчыти те до Цостели Ні не дало бы
раду напевно Зато тот примір Постіль постели сы постелити стелити вказує нам
на історичну основу зо звуком Тей ту являт ся нам іщы єден
проблем чом не можеме записати вшытко так як чуєме І хоц то
за долга за долга тема жебы ю тепер розвивати Та лем речу
тілько же лемківскій язык і так єст фонетычным языком але даякы принципы
то історичне продолжыня нашого языка На думку приходят міщы інчы приміры як
устя котры правильні повинни сме мовити як устя і так записати ци
часослова тягати а не тягати ци тіж завершена форма часослова стинати то
єст стяти коли вымовиме го як стяти тіж може быти двозначніст же
оддаєме фізийолоґічны потребы Добрі то остатній примір Хоц уж не хоснуєме бритву
як нарядя до голіня та кєд бы сме єй взяли до рук
могли бы сме ся затяти завершена форма часослова затинати Коли выловиме го
як зацяти тіж може нам ся явити семантична двозначніст зато же зацяти
як мягко выгварене зачати зачати з мягкым чыякє хоснує ся в Зындранові
ци в Тыляві може привести нас до неправильного зрозумліня Зачати окрем того
же мож зачати дакє діло мож зачати роботу мож зачати курити має
і кус інче значыня дати нове жытя Маме такій церковный праздник з
зачатя праведном Анном при святой Богородиці Ту лем допрецизую же дост часто
хостуєме уж польонізм почати од польского почонць І вертаючы до семантичных двозначности
якы сут ефектом неправильной вымовы і напримір влияня з другых языків то
гей можеме затяти ся бритлом але уж зачати ся Но ні ну
то якоси так уж мі не пасує Самы ся зачати не можеме
зато вертане часословом напевно не буде еґзистувало навец ся мі здає техніка
аж так допереду не піде жебы ся самому зачати іщы долго того
треба буде ґутому мужчыну і жену Але я можу уж помалы зачынати
кінчыти тоту тему і просити вас на хвильку музичной перервы оддняйти кус
пару минут ага Василь ціле жытя Мычов лем в Баниці раз місяциі
Со на Ярмарк в Крениці твердий то был Лемко Вшыткы о ним
знали хлопы переселі капелюхы знимали же в собі спокійні в своім рідным
краю і был того певний же жыє як в раю Мацкы бортакы
тото памятают жол на цілым світі носе порожают і жебы ся тіли
нашого новчыти Алекы бортакы не хоцут радити Европейска Унія меншыны попера далеко
за чуже мерця фурт роззера треба нам зачати своє шанувати бо зараз
не буде уж о чым співа афіраз ся притрафило нещастя в родині
ба ци поіхал на погріб в Любіні вшыткы си думали же там
кус посідит і цілу почерзі родину одвидит Але скоро вернул і з
той подорожы ниґдам не біду повілбера Боже Най скій бурдакы тото памятают
же на цілым світі насе порожают і жебы ся ціли нашого рочыти
але ґы бордакы не годра бити Европейска Уня меншыны попера дале поза
чуже мся фурт роззера Треба нам зачати своє шанувати бо зараз не
буде уж о чым співати Василь вшыткым повіл же кєм ся злі
діє праві каждый Лемко з заходу дуріє Нова модра тепер вшыткых переонацят
і наси молоды барз ся там полячат стары тіж ся ганьблят по
сому радити Василь не міг того нияк зрозуміти Масі Бурдакы тоты памятают
же на цілым світі ноше порожают і жебы ся хтіли нашого новчыти
а лемкы Бурдакы не хоцют радити Европейска Уня меншыны попере далем поза
чужы Енця фурт Роззера треба нам зачати своє шанувати поза разным буде
Южын співаті Нашы дакы тото памятают же на цілым світі поважают жебы
ся коли нашого але Ґыбортакы выхот радити Европска Унія меншыны попера далеко
за Чужы фур Ґрозера Треба нам зачати свого жалювати бо зараз не
буде Южын співаті Наш кырданкы Тото памятаючы о цілым світі нашы порожаю
дебы ся хыли вашого рочыти але кыбы такы не хочут радити Европейска
Унія меншы попера мале кото чужы Лемця буд розела треба мам зачати
своє шанувати бо зараз не буде уж о присміваті то был Василь
і дуляровы братя як же актуальна тема не лем до нашой днешньой
бесіды Мам іщы єден емаль од нашого слухача того самого зрештом якій
слухат радийо Лем фм і находит Напримір новы новы темы до дискусиі
тым разом звіданя або коментар дополніня до авдициі о зложеных приназивниках Наш
слухач добрі спостеріл же Не взял єм під увагу же доданя часткы
ци другого приназивника може змінити кус одтін з остаточного на барже динамічний
і лем припомну зложены приназовникы то такы якы складают ся з двох
або більше приназывників понад за посеред і другы Я лем так повім
же кєд найду велько часу та постарам ся найти даякы джерела ґу
ко ко ко ко ко ко ко ко ко конкретні тій темі
і якістных ріжницях при ци попри над ци понад за ци поза
Як спостерігат наш слухачы ріжниця в польскым і лемківскым языку істнує і
вартат єй хоснувати бо кілько спільны для тых обох языків сут такы
зложены приназивникы як за і поза але уж попід найдеме лем в
лемківскым языку подібні є з зо зложеным приназивником Попри подібні з приназивником
Побік Што цікаве такы зложены принизовникы можеме найти в ґуральскых говірках якы
безпосередні граничат з лемківском русиньском языковом обшырю А што до статичности ци
динамічности тых приназывників Та гей кус інакше одбераме За хыжом бо за
хыжом може быти стодола за хыжом може быти поле за хыжом можеме
мати за горідку Тото што наштоден ся там находит іє цілый час
Але уж поза хыжом може мем ся находити поза хыжом можеме быти
ту можеме быти там далеко од той хыжы Зрештом поза хыжом дає
більший діапазон окрислінь поза хыжом можеме быти на выгнаню можеме не мати
змогы вернути до хыжу і так дальше І так дальше Тема барз
інтересуюча обіцюю же дашто прирыхтую може не на наступний тыжден але буду
мал в памяти жебы кус більше о тым речы а жебы дакус
помастити І зацікавити не лем нашого слухача якій дал тоту тему але
і вшыткых прочытам Вам што єм нашол в етмолоґічным словнику баньковского Етимолоґічным
словнику польского языка очывидні цитат тычыт ся статіі о принавзывнику по і
одкале поза взяло ся в польскым языку Рутинізм то свіжы шыронцы ся
ґвалтовні в звітносым в єсным віку зевова Як видиме більше як в
західньославяньскых языках розповсюджыня зложеного приназивника Спо може вказувати на його східньославяньскє коріня
Але жебы не выпереджувати фактів лишме тото на даяку інчу авдицию тішу
ся же пишете же слухате зо зрозумліньом і дополнюєте моій авдициі мою
бесіду і тепер замірено неправильні повім же цішыт мя тото Знаме же
повинн быти тішыт мя тото мя окрем того тото тішыт же мя
контролюєте а найвысшом стадийом довіря єст контроля В днешнім языковым окусі покусі
было кус о зачатю і о зачынаню зато кєд єм зачал та
треба мі буде помалы кінчыти То был языковий гос покус несыдайте ся
писати на адрес <unk> ле <unk> крапка фм бесідувал Демко Трохановскій іщы
чуєме ся в наступным языковым гокусі покусі тримайте ся тепло Языковий гокус
покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не мож нам
бити тусрами Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым столі Чом
дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют темпты файлі доступ до Фейсбу та майля і
інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчый ся гокус
покус