Языковий Гокус Покус #116 - 15 XII 2013 - Nieść i nosić
Еп. 116

Языковий Гокус Покус #116 - 15 XII 2013 - Nieść i nosić

Опис епізоду

To odcinek „Językowego Hokus Pokus“ poświęcony etymologii i znaczeniom czasowników związanych z ruchem oraz noszeniem, przede wszystkim „nieść“, „nosić“ i „donosić“. Na przykładach takich jak „wysoko się nosić“ czy „nosić się na koniu“ autor pokazuje, jak te formy rozwijały się w języku, a na początku odnosi się też do reakcji słuchaczy po wcześniejszej emisji.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не
мож мам быти Русинами што мают спільне теля і дівчы Ци можеме
вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым
столі чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Ем ци файлі доступ до фейсбука
тамайля і інчого сітьового совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчый
ся гокус покус Видайте шаном радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій
З той страны Інтернету так хыбаль можу речы В языковым Гокусі по
кусі Барз ся тішу же заєдно слідите што ся діє в радию
Лем фм але тіж што ся діє з языковым гокусом покусом Бо
коли два тыжні тому назад інтервю з Мурянком не пішло о смій
вечер в неділю одраз маєм зіданя на фейсбуку на <unk> на скайповым
чаті на <unk> Майлях што ся стало Доднес не знам што ся
стало зато же нічны повторіня пішли правильні Но што з часом так
ся трафит Но і з той причын же тексты Такє желаня сте
мали жебы повторити інтервю з Мурянком інтервю о малым Пірінци зато шорова
емісия языкового окуса в локуса аж Днеска аж тепер Ага но не
лем текстово і майово стезідоличом тота премєра два тыжні тому не пішла
бо і донесли сте моім колеґам а і самому шефови в авдициі
нажыво тожден дозаду Хоц може і добрі бесідуют же найвысшом формом довіря
є контроля до чого в Рускій Бурсі сме уж привыкли завдякы уявам
деякых жычливых Але тым ся ріжнят тото явы од того доносу же
премєры не было же был він в добрым заміріню В тот спосіб
якоси самособом єм ся однюс до остатніх подій на фейсбуку но але
не о тото мі іде най же то буде короткій вступ до
єдной знешніх тем то єст повіме сой о часослові доносити треба вкінци
іти за духом часу І лем так обясню чом акурат внеска буде
о етимолоґіі зато же єдны слухачы хотят о книжках другы о ґраматыці
третій о історичній ґраматиці ос історичных обставинах розвитку языка в тым чыслі
і о етнолоґіі даных конкретных слів І вертаючы до доношыня Як ся
певно додумуєте доносити і донести значыт завершена і незавершена Форма то створены
префіксальным способом новы часослова оци нести ци носити Само часослово нести вяже
ся з рухом з направліньом З переміщыньом ся так як несе галя
воду значыт несе з єдного місця в другє тоту воду жена носит
дітя під серцьом то єст коли она бременна Товды носит тіж мож
повісти дітя якє має в бріху з єдного місця в другє Часослово
нести высує тіж в вертаній формі нести ся найліпшым ту приміром буде
Барз старе уж мало хоснуване нести ся на кони Што мя заінтересувало
така форма є тіж в словеньскым языку нести ся на кони што
якы посмотриме кілько бы уж словеньскій язык од лемківского Не єст в
єдній ґрупі несут попри собі ба єст окрем того граничным языком славяньской
обшыри Тото може вказувати на старіст той формы Можеме тіж повісти о
такым же высоко ся носит То акура тіж актуальна справа днешніх часів
высоко ся носити ходити важным пишным понад вшыткыма ци навет чути ся
быти понад вшыткыма чути ся важнійшым ліпшым красшым барже інтеліґентным мудрым і
так дальше Але дальше высоко ся носити остає в тій обшыри переміщуваня
ся Голос ся несе коли крикнеме в горах пред вшыткым і то
тіж звязане є з рухом вістка ся несе Од єдного до другого
до третього она тіж ся переміщує бы і дальше дальше єсме в
тій обшыри руху Хто ся іщы несе кура ся несе значыт кєд
ся несе то добрі кєд ся несе то Гірше дармою тримати дома
кусне добрі Така кура більше нам принесе кєд зіме і тутіж покус
дішли сме чом кура несе яйця може з єдной страны наносит тоты
яйця носит носит аж кінси сяде і знесе Але за дослідниками оне
носіня ся куры іде од приносити од приносити пуіт приносити хосен давати
хосен то так як дерева ци крякы ци інчы звязано з овечами
приносят нам пуіт приносят нам овочы дают нам Хосен І ту уж
помалы доходиме до префіксальных форм часослова нести носити а при префіксі При
так файні зазучало буде іщы што нам доля принесе што нам жытя
принесе і ту уж може барже абстракцийні треба подумати же то не
єст звязане з рухом а барже здаваньом доставаньом збытом хоц тото вшытко
іде од руху Бо принести то значыт перемістити з єдного місця в
другє і дати передати де факто достати отримати І ту коли приносиме
можеме тіж однести або однести ся коли дахто принесе вістку мы можеме
ся до ней однести як до каждой інформациі вісткы ци факту Можеме
тіж дашто внести до поміщыня до хыжы до кухні і так дальше
але од того іде тіж внести дашто до дискусиі внести дашто до
бесіды внести дашто свойого в інчу справу од того і назывник Внесок
Ідме дальше кєд внести та і вынести І ту окрем традицийного постеріганя
руху вынести дашто з хыжы ба не знам шафу черевікы і так
дальше мож тото постерігати в інчій сфері одвічный напримір проблем школярів зіданя
штос вынюс зо школы окрем торбы і зошыта Ту тіж вертана форма
вынести ся внести ся тіж перемістити ся одталь даде в інче місце
і ту залежні од пункту пізріня вынести ся одталь в другє місце
то єст коли смо триме збоку з горы то єст коли не
береме участи в тым процесі выношыня або выношыня ся товды можеме повісти
дехто ся переносит з єдного місця в другє очывидні і мы можеме
дашто перенести дашто з єдного в другє місце префікс В має тіж
в собі рух не лем горизонтальний але і вертикальний Можеме дашто вынести
на гору напід можеме вынести ся на высоту мудрости то тіж о
тым міг гварю же то актуальна тема днешніх часів Але кєд дашто
напід вынесеме та можеме і тото Знести то єст рух в другу
страну і од того ідут інчы подіі напримір зношыня панщыны І хоц
то не єст звязане конкретні з рухом то кєд абстракцийні подумаме та
коли панщына была дакому придана наложена становлена та приходит час коли хтоси
ю знюс Але не іде ту мы такой осалем панщыну зато же
сут і інчы справы якых не можеме знести І іде ту о
доставаня отримуваня жытьом дольом котра нам дашто приносит даякых справ якых не
можеме знести Зато коли ґаздови не могли знести панщыны знесла ю власт
Ном так жебы ся кустым языком побавити Можеме іщы підносити можеме іщы
наносити можеме ся обносити і тото послідні то тіж барз актуальна тема
але помало кєд єм донюс авдицию до того пункту до того моменту
треба мі і тіж повісти акуратні о доношыню Зато най Хвилька тота
жебы сте дыхнули была приємна і заразом най буде початком до того
што ся бы діяло по ній пущу співанку о єдній ганці што
доносила або мала бы доносити бо так бы хотіли триє гусарьове но
і то лем такій примір боднесне лем ганця доносит але інчы Зато
запрашам на хвильку музычной перервы Мазна гайцапаве аселены траве Рышґуняй три озорове
подже анцизнами Рышыґуняй три озорве подже анцизнами Нектиту Ясна што жынта робила
Урождено шарманозенковенко доносила Урождено з фарманозеньковым кодоносила Не піду я з вами
по світу гуляций Вым панова вектейом вечестривы нема Вым панова векрейом вечестривы
нема Не піду Яфрами достола си дати бо высями по американди зеленым
капати бо сями по американы зеленым капати Павде полапали лечко ся смарнило
засмычена шмарна грозенка світнови котила засмычена шмарна грызенка світнови котрила Іде ксон
з костела анця шаты перешмаре огнеш кошмарына шмары огрес кошмары референду заханчыш
ся пер священник Евысенко стрела Е захваряш марносинко шовесыло Е захвареш марнолесинко
шовыс огоришыло агатле ля ага Ага і то властиві перша вістка о
тым же гань ся доносит а вістка ся несе бо неска о
ношыню о часосвоі нести носити і помало помало доходиме до Доношыня Але
діждийте пушы вам іщы єдну версию было іщы перед древутньом пару років
перше коли голос Лемковины санie<unk> шыроко і далеко і товды і вістка
ся несла же ганця доносит то послухайте як о тым співат Лемковина
Што з лем таме роби озьміну куля бобы ся мі погали памбет
даля ліпы Но добрі вернийме до нашой темы лем так поім же
в тій співанці народна мудріст підкрислена же коли ганця дала бы ся
переконати трьом гусарям то поламали бы ся і фалды в кабаті личко
бы єй змарніло і засмочена ходила бы по світі Страх подумати як
бы ганця пішла з гусарями з трьома гусарями єй не до подуманя
хыбаль Або до передуманя При нагоді повім же кєд іде о доношыня
є оно так популярне ся мі здає іщы барже як тых <unk>
років тому і серед редакторів радия Лем фм мам Наталию яка щыро
доносит своім чудовым проґрамі А коли дахто доносит мусит мати в тым
бізнес В нашым примірі є то Етнобізнес гей стоп бо заспіду в
інчу тему і мі часу бракне неска онести носити в часославіі і
його інчых формах напримір доносити як є створене префіксальным способом Донести є
тіж звязане з рухом є то Перше значыня поможеме дашто нести нести
можеме носити аж фінальні на конец того процесу скінчыме го донесеме штоси
на дане місце завершыме тот процес то так як великій четвер по
богослужыню по в <unk> Євангелиях Лемкы несли запалену свічку дохыж жебы ньом
на дверях зробити знак креста але жебы они зробити треба было запалену
свічку донести то єст скінчыти зачату подію зачатий процес од того взяло
ся і ганціне доношыня винка гусарям очывидні І хоц тот процес міг
ся повторити зато же маме незавершену форму доносити то дальше остає він
повторювальным процесом од ношыня до донесіня так ци так головна ціль в
тым ношыню і доношыню жебы фактычні до кінця донести З доношыньом асоциює
ся тіж наступне слово назывник о чысословний донос але жебы донос ся
выполнил мусит быти доноситель І коли м зачал глядати як бы така
форма могла быти старша як доносити лемківскым языку дішол єм до росийского
ябєдніцять і украіньского ябедничати і хоц здає ся мі такых форм такых
часослів не чуєм в лемківскым языку то чуєм форму ябетник то єст
тот хто на дакого скаржыт доносит але само походжыня того слова є
інтересуюче бо іде од староскандинавского і певно од інчых ґерманьскых языків і
значыт прислужник слуга рапы невільник ци служба взагалі І в тот спосіб
можеме уж выявити тоту таємницю же правдоподібні доносити пришло од службы яка
донесила не лем винко і страву на стіл але і вшытко што
ся деси в якысій обшыри діяло А кєд донести та наступне часослово
клеветати наклеветати на дакого оклеветати дакого в сенсі злі на дакого дашто
повісти а вкінци мама іщы Поплести і назывник поплета а кєд зозриме
до словника Горощака маме такє чудове часослово як лябздати і назывник од
того лябзда або тіж лабздуля Тота поплета то тіж лабздуля або лябзда
в словнику Дуды маме тіж такє слово на поплету і на лапздулю
ляпзду як наклепник а мпир тай напримір подає іщы польонізм скаржепыта Так
сой тепер думам ци нашол бы м Таку кількіст синонімів як надоносителя
до напримір не знам любови коханя любліня помаганя о і здає ся
мі же може быти кус тяжко На жаль хыба на тым світ
стоіт же найперше інтересуєме ся тым жебы сусідав было гірше Як нам
ліпше Зато певно і така такє великє чысло синонімів ябетник доноситель лябздуля
лябзда поплета наклепник скаржы пита Хоц з языкознавчого пункту пізріня можу повісти
же добрі же бодай лем В тій сфері маме таку ріжнорідніст язык
то така обшыр яка заєдно реаґує на тото што ся в світі
діє І так коли выдумали компутер авто будж што треба было тото
назвати так само і з ріжныма подіями кєд дахто щыро доносит лявздат
ци клепле або скаржыт заєдно і його даяк треба назвати О напримір
горяче слово горячий неолоґізм етнобізнес кєднеска о ношыню доношыню та я ся
ґутому даколи Однесу і надіючы ся же оно ся стане перше ничмя
на хырбеті на горбок однесут та доповім іщы же вынесу ся на
высоту мудрости і повім же доносів більше Не знесу а завершаючы днешній
проґрам днешню авдицию освідчам же о тыжден принесу вам новий То был
языковий одкус покус бесідувал Демко Трохановскій кєд мате даякы заувагы думкы і
своі темы до мойого гаданя пище на дем <unk> Лем крапка Фм
тримайте ся тепо най ся вам куры несут Языковий гокус выкус Ци
бандуристы скрипчут бандуры А може компері Чом не мож мам быти Русинами
што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів
был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы
мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым столі Чом дотеперішніх віґруючых
мобілюк інсталюют Ем ци файлі доступ до фейсбука тамайля і інчого сітьового
совчыру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай авдициі
языковий гокус покус значыт знай язык і вчый ся гокус покус