Языковий Гокус Покус #120 - 19 I 2014 - Epifania i Jordan
Еп. 120

Языковий Гокус Покус #120 - 19 I 2014 - Epifania i Jordan

Опис епізоду

To demko audycji językowej „Jazykovyj Hokus Pokus“ o zimowych świętach, zwłaszcza Epifanii/Jordanu, ich cerkiewnych i ludowych nazwach oraz tradycjach związanych z okresem bożonarodzeniowym. W końcówce prowadzący zapowiada też krótką uwagę językową o różnicach między formami typu „дахто“, „хтось“, „дашто“ i „штось“.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не
мож мам быти Русинами Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме
вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньословяньскій а днес є уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым
стилі Чом дотеперішніх віґруючых мобільюк інсталюют емпцы файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікаций Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гос покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус Витайте дорога Радиясуха чыстой страны Демко Трохановскій в языковым
гокусі покусі то значыт же єст неділя вечер Тяжкій тот початок рока
якоси ся не може розогнати так принаймні для мене не знам якы
в вас а то ворожыт лем єдно хоц на три способы або
буде ліпше або буде так само або буде гірше І то так
само як з зимом же або приде або ні і так як
з хвильом же буде або дощ або сонце Зачал єм од ворож
од Передвидувань бо як раз днеска маме третій остатній з великых зимовых
праздників богоявліня хоц за народным названьом за традицийным названьом Лемкы называют як
водохреща або Йордан По церковному богоявліня то єст на памятку явліня ся
Бога в виді голубиці але тіж хрещыня Господнє зато і одтале традицийна
назва Водохреща або Йордан бо акуратні В ріці Йорданіі хрестил ся Ісус
Христос Здає м ся же дост часто люде называют праздникы по свойому
Думам же зато же скорше іде до памяти такє як хрещыня в
воді од Талево дохреща в ріці в Йордані одтале Йордан як напримір
теолоґічный выклад богоявліня одтале певно так і інчый примір зелены свята або
<unk>десятниця сут барже популярны як сощестє святого духа на апостоліл Тых традицийных
названь праздників маме і більше напримір успіня пресвятой Богородиці то попросту матка
Біжа а усікновеня главы Йоана Хресителя то просто Лавосікы З зимовым періодом
вяже ся іщы єдно што не вшыткы знают Хоц певно вшыткы знают
же маме велию різдва та може не вшыткы знают же єст і
друга велия велия Йордану яка проходила вчера На жаль уж не вшыткы
єй обходят сідают за велийний другій велийний стіл а може і не
вшыткы знают же свято Йордану было встановлене церков перед святом Різдва гей
Йордан як Церковне свято єст старший од Різдва І може тілько же
повім лексикально в языковых асоцияций зо святами а може ні може іщы
єдно Часом тоты три праздникы Різдво Новий Рік і Йордан были называны
трьома царями і так як триє царі ішли зо сходу привитати Новонародженого
Христа новонародженого Бога так під стріхы приходили три праздникы Зрештом можете тото
почути в ґалицкій коляді Добрій вечер Тобі в якій чуєме же придут
до Тебе три праздникы в гости О то іщы єдна асоцияция ци
тота коляда лемківска ци украіньска Як уж єм рюк она є галицка
і то од нас залежыт яків заспіваме ци по лемківскы ци по
украіньскы по лемківскы напевно зачне ся як добрий вечер Тобі По украіньскы
буде анорґічні Добрій вечір Тобі Іде може тілько о святах Святкуйте дальше
зато же уж од різдва уж є по Филипівці уж по пості
єст час радости веселости і забавы так речу певні дехто іщы з
вас піде на новорічну забаву Но лем не называйте єй Маланком зато
же Маланка Была пару дни тому Но добрій конец свят треба ся
взяти за роботу хоц окрез веселости і забавы зато гнеска вкінци хочу
ся заняти м парома темами даныма львами якы высылати на емайльову скринку
емайльову почту Лемко e<unk> Лам таку тему барз файну здає ся мі
же кус єм колиси о ній зачыпил а неска буде барз шыроко
Пан Павел пише а може скоро і кус парафразую яка є ріжниця
медже словами дахто і хтоси дашто і штоси в польскым маме ктось
і сось лем єдну форму Вкінци но в кінци уж неє посту
за то звіданя З мясом як го называм І гей признам же
може быти проблем з розріжніньом і допасуваньом до польского языка нашого дахто
хтоси і єдной формы польского ктось Може найперше зачну од структуры на
примірі місце назывника хто Можеме створити дві формы придаючы частку да або
частку си З тым же частку да даєме перед місценазывником частку си
по назывнику тым способом односны місценазывникы Хто або што змінят ся нам
в невызначеным місценазывникы Дахто дашто кєд придаме перед нима частку да або
хтоси штоси кєд по них придаме частку Си гей леколи хоснувати дахто
а коли хтоси коли хоснувати дашто або штоси як примір дам два
ріжны речыня перше най дахто принесе мі воды і другє хтоси принюс
мі воды На перший взгляд думаме же ріжниця медже дахто а штоси
є в часі най дахто принесе мі воды то єст будучий час
а хтоси принюс мі воды минулый Але одраз повім же не ту
будеме глядати ріжниці чом розшырюл кус контекст і звідам в минулым часі
лежал єм в шпитали то думал же дахто мі принюс воды то
яка ріжниця єст медже тым остатнім речыньом а выповідженым в минулым часі
Хтоси мі принюс воды Отже і дахто і хтоси як невызначены міцензывникы
не окрисляют конкретні не описуют докладні субєкту але вказуют на завершеніст подіі
звязаной з субєктом толи напевно знаме же субєкт завершыл При нас завершат
або в будучности напевно завершыт подію товды будеме хоснувати частку си придану
до місце назывника значыт в нашым примірі хтоси І кєд уж сме
зачали з том водом найбуде минулый час Хтоси приносил мі воду але
не знам хто Не знаме хто приносил тоту воду але знаме же
напевно приносил Хтоси принюс мі воды Ту знаме же напевно принюс але
хоц дальше не знаме хто В теперішнім часі хто си приносит мі
воду хтоси доносит мі воду або о хто си доносит такє популярне
часослово остатнім часом Хоц не знаме хто То напевно знаме же приносит
доносит і так дальше І так само в будучым часі хтоси принесе
мі воды Я не знам хто мі принесе але уж знам одкальси
може з контексту попередніх речынь же напевно мі Воду принесе І одвернийме
ситуацию коли знаме же або не знаме до кінця ци дахто тоту
воду принесе ци дахто принюс мі воду а в теперішнім часі ци
дахто мі приносит воду і будучий час най дахто принесе мі воды
Во вшыткых трьох примірах до кінця Не знаме ци дахто тоту воду
принесе принюс або приносит тепер в теперішнім часі до трьох остатніх примірів
дал бы м іщы єден вызначыл бы м іщы єден то єст
условний спосіб якій твориме з частком бы і примір ци дахто принюс
бы мі воды І ту іщы раз підкрислю же не єст то
звязане форма дахто ци форма хтоси з хоснуваном часом але не єст
тіж звязана Зо звіданьом бо можеме повісти робиме гостину бо хтоси до
нас приде В будучым часі хтоси нас приде бо з наме же
напевно приде а другій примір Зробиме гостину кєд дахто до нас приде
Може приде може не приде того не знаме Зато будеме хоснувати Хто
з частком да Дахто Аналоґічны формы до хто будеме творити і з
інчыма односныма місценазывниками то хто якій котрий Ци чый І аналоґічні до
першого приміру можеме мати формы дашто або штоси дачий або чийсий а
два остатні якій і котрий лишу сой на конец бо там буде
кусцьок Інакше Штоси знаш але не хочеш мі повісти то єст Я
знам же ты штоси знаш але я іщы не знам што але
напевно штоси знаш зато хоснуєме частку си Але коли звідаме коли не
маме певности ци субєк дашто знає а уж ім повіл дашто Ци
дашто знаш о тым як видите будеме хоснувати форму з частком да
ставляну перед місце назовником подібні хоц не до кінця маме зо словами
чый якій котрий З той причыны же всі три формы мают кінцівку
придавника то єст і Ій або ый і проблему з приданьом часткы
не будеме мати коли даме частку да бо она стоіт перед словом
то єст дачий даякій дакотрий о тілько Столяна По слові частка си
кус інакше буде ся мала в тых примірах в словах чыйсий якійсий
і котрийсий як чуєте додаєме оту до часткы си з тым зазначыньом
же місценазывник чый сий заховує свою єту і в темі якой не
находиме в місц назвниках якій сий і котри сий то єст чый
сий якій сий і котри сиі Але принцип хоснуваня пар дачий чый
сий даякій якійсий дакотрий і котрийсий є такій сам як і в
першых реченых примірах дахто дашто хтоси штоси Чыйси авто стоіт перед хыжом
Не знаме чыє але знаме же стоіт Видиме же стоіт а до
пары чыйси послужу ся цитатом з Народной приспівкы Ліпшы нашы два позоры
як дачыі штырі волы і приміры з паром даякій і якійсий Кєд
буде даяка свобідна хвиля возму ся за науку напримір Може она буде
тота свобідна хвиля може не буде Не знаме А што знаме Якійса
хворото ся мя чыпила Не знам яка але знам же ся м
я чыпила Зато в тым другым примірі будемем мати частку си і
остатній століт трійкы м котрій якы ту дати приміры о може так
най для котрий з учеників стане і повіз тверж русенка была коменда
ставати была коменда повісти верш русенка але учытель іщы не знат хто
конкретні стане А в другій парі котрисий уж рік єст планна зима
До кінця не знаме кілько уж років не рахуєме але знаме же
тота зима є планна Гей думал же уж тепер легше розріжнити коли
хоснуєме дахто хтоси дашто штоси дачий чийсий даякій якійсий дакотрий і котрийсий
Не повіл єм іщы о єдным частку де і частку Си можеме
хоснувати в такых словах як де Як коли кілько Тым самым створиме
з них Місце назывны присловникы але і ту будеме мати тот сам
принцип завершености або незавершености подіі звязаной з субєктом То приміры слово де
десим стратил своі черевікы Знам же єм стратил зато частка Си гляда
іх може даде ся найдут Даде то єст частком да бо но
не знаме ци ся найдут Но то наступне слово як Треба бы
іх было Даяк поглядати ту маме і условний спосіб І іщы не
знаме як іх найти зато частка да даяк Якоси ся мі видит
же іх не найду тоє ст знам же якоси ся мі видит
іщы не знам як але знам же ся мі видит то перейдме
до Коли може даколи ся найдут то як видити з частком да
Може ся найдут може ся не найдут іщы не знаме Колиси тіж
єм іх стратил але ся нашли Ту коли з частком Си Зато
же субєкт знає має певніст же уж іх раз стратил Навет вышол
мі з того діалоґ а ним ся не надіял же так ся
стане надію ся же даяк з того выйдете Або інакше напевно якоси
з того выйдете Но добрі я уж кінчу бесіду о да і
си але то іщы не конец днешньой темы Дуже часом посвятил на
Дайси зато же они найбарже проблемовы але маме в лемківскым языку І
інчы часткы якы можеме придати до хто што чы і якій котрий
де як коли кілько На початок возме сой частку де яка яку
придаєме перед реченыма словами Створит ся нам створят ся нам невызначены місце
нез назывникы такы як дехто дешто деякій декотрій і інчы тоту частку
хоснуєме коли неварс можеме окрислити або неварс можеме хотіти назвати дакого або
бы даяку ґрупу люди ци даяку ґрупу предметів напримір деякы люде бесідуют
же в єй найдащы выдумам же в Америці найліпше ту значыня слова
деякій оно кус близко дост близко стоіт слів даякій ци якійсий але
творит більшу простір неокрислености То єст хтоси там деякы люде декотры люде
Хто си там бесідує же в Америці найліпшы Деякій і інчы місценазывникы
з частком де не лем творят ново невызначены місценазывникы але сут о
дуже більше загальны як речены даякій і якійсий Маме наступну ґрупу новых
створеных од односных місцензывників невызначены назывникы то сут такы ґу якым придаєме
часткы хоц буд не буд Ци Абы і то будут хоц хто
буд хто абы хто де частку ставляме перед першым словом ориґінальным словом
і не буд хто не буд де частка не буд є по
ориґінальным слові Так само зробиме в інчых примірах хоц што буд што
што небуд або што хоцчий буд чий чий небуд абычий хоц якій
буд якій якій небуд або якій хоц котрий буд котрий котрий небуд
Абыкотрий Куз єм си призабыл о нашых місценазивных пресливниках бо ім они
іх можеме створити то єст хоц де хоц як хоц коли хоц
скілько буд де буд як буд коли буд кілько де не буд
як небуд коли небуд кілько небуд і або де або як або
коли або кілько І на конец мам іщы єден остатній мішок як
створити одрікаючий місценазывник з частком Ни Даєме ю перед односным місценазывником і
выдином нихто ничий Ниякій никотрий Кус інакше єст з місценазывником Што Зато
же його одрікаючий місценазывник до пары буде мал форму нич Істория того
приміру єст кус Інча хоц тіж інтересуюча днешнє наше лемківскє Што іде
од староцерковнославяньского што а в днешнім нашым лемківскым нич з давного что
остало лем чы І частка ни Зато нич З том частком ни
можеме тіж створити новы місценазывны присловникы такы як Николи Нияк і ниґде
а і з тым ниґде кус інакше бо днешня лемківска форма де
в тым акуратній примірі лучыт ся зо старолемківскым Ґде тото ґє уж
такой всяди Выпало часом стрічаме го іщы в присловнику о чым єм
перше не повіл даґде Ей самы видите же лем зачепити даяку тему
здавало бы ся проста на два речыня яка є ріжниця медже дахто
і штоси а зараз цілий проґрам Мыне пиште до мне даяк Або
де або як або коли або кілько Хоц коли буд кілько Най
дахто дащо напише на демко eXт лем <unk> крапка Фм напевно хтоси
напише якій сий МАТ А кєд ся так стане Прочытам го і
зачеплю в котрисым наступным проґрамі Табо языковий гокус покус бесідувал Демко Трохановскій
Чуєме ся о тыж ден Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут бандуры
А може компери Чом не можеме бити існами Што мают спільне теля
і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а
днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што
ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют темпы файлі
доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд
хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт
знай язык і вчы ся гокус покус