Языковий Гокус Покус #121 - 26 I 2014 - Skąd się wziął pop
Еп. 121

Языковий Гокус Покус #121 - 26 I 2014 - Skąd się wziął pop

•

Опис епізоду

Odcinek dotyczy językowych kalk i znaczeniowego przesunięcia słów, na przykładzie „pop“ jako określenia duchownego w językach wschodniosłowiańskich. Prowadzący omawia też, skąd mogło się wziąć to użycie i czy ma ono neutralny, czy bardziej nacechowany wydźwięk.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не
мож мам быти Русинами што мают спільне теля і дівчы Ци можеме
вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым
столі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют темпты файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покус Витайте шановне радийо слухаче з той страны Демко Трохановскій
Радийо лем фм і языковий гокус покус то єст неділя вечер а
в тот вечер вечерній в недільний вечер на сам початок хочу Вас
Перепросити мал єм аварию технічну аварию мойого почтового конта емайльового конта што
было звязане з технічныма роботами в радию Лем фм і як ся
потім Вказало деси од половины грудня не приходили мі емайлі якы высылали
сте на конто на адрес <unk> ЛЕМ крапка фм Певно зараз зідате
ага не провірил уж радийового конта од половины грудня ні моі дорогы
хоснуючы Бодай пару емайльовых адресів вшытко чытам на моій приватній скринці а
же тота єдна радийова не ходит здогадал єм ся так пізно зато
же вельо з вас слухаців м є тіж моіма приятелями знаємыма колеґами
і часто пишете на мій приватний адрес тіж і в радийовых справах
зато велика просьба кєд пишете В справі радия в справі языкового гокуса
фокуса барз прошу пиште на демко ет лем крапка фм демко ет
лем крапка фм там де ет то польска малпа ци росийска сабацька
чом хосную Ет уж єм колиси бесідувал в меджеязыковых обставинах в якых
дост часто ся находжу колиси но зробил єм такє фопа языкове фопа
і рюк єм штоси в виді Лемко Манкій Было з тым вельо
сміху Але одтовды м ся навчыл на тым примірі што то языкова
калька і чом она несе зрозуміла для люди хоснуючых інчы языкы Языковы
калькы сут барз часто стрічаны внешнім світі Думал же предовшыткым кєд іде
о технічну електронічну компутерову термінолоґію але то лем єден з примірів бо
джерел хоснуваня кальок є єден вельо вельо більше Но як тіж самых
родів языковой калькы а єдным з єй родів єст семантична значыньова калька
а ідучы дальше єдным з підтипів семантычной значыньовой языковой калькы єст перенесіня
значыня або контексту даного слова якє подібні або так само звучыт до
другого языка по мойому так ся діє зо словом поп якы синонім
священника отця пароха ци термінів з польского языка якы в лемківскым ходили
Іґомостя ци Ксондза Навязую ту до бесіды фейсбуковой страны фейсбуковой ґрупы Лемковина
на котрій проходила недавно бо вчера Дискусия ображеных названьом ПО і оборонців
того слова як неутрального серед котрых я ся находил зато тіж дякуючы
за підповід барсвайной языковой темы до проґраму в днешній Студений барз вечер
здає му ся словом Поп Здає ся мі же маме ту примір
кєд іде о попа в перативным значыню о за далеко ідучу языкову
ци політычну поправніст Очывидні бесідую о русиньскым лемківскым языку бо мы до
нього буду зрівнувал приміры з інчых языків То може зачниме од етимолоґіі
слова Поп іде тото слово од грецкого языка папaйскій ґрунты може східньославяньскій
остало перенесене в значыню священник іґомость Отец в значыню Духовный Отец І
товды коли оно зачало фунґувати в східньославяньскій языковій обшыри напевно мало неутральне
значыня так повросту называли священника Тота грецка термінолоґія не чудує зато же
принимаючы християньство медже інчыма Русины Лемкы не мали цілой церковной лексикы зато
треба было єй переводити з грецкого языка о тым же З самого
початку свойого істнуваня в языку поп мал неутральне значыня вказує вельо вельо
джерел напримір старорускій твір Жытіє брата попа вакуума написаний самым Протопом авакумом
то є автобіоґрафія о його діяльности як противника реформ Нікона в столітю
Марні протопоп Авакум скінчыл бо спалили го велику пятницю в <unk> році
То най буде языковий примір з великоруской обшыри А ци маме даякы
приміры з нашой карпаторусиньской Певні же маме Однесу ся ту предовшыткым до
великого діла не лем як церковна книга але і до чудового языкового
памятника товдышнього русиньского языка Іде мі ту о пересупницку євангелию то єст
перший переклад як авторы того перекладу писали з болгарского языка то єст
староцерківнославяньского ци церквославеньского на товдышній рускій язык О тым же має він
вельо карпаторусиньскых прикмет засвідчує тото же єдным з авторів пересыпницкой Євангелиі был
Михайло Васильєвич з Санока гей верніме до нашой темы до слова Поп
Як о собі пише Михайло Васильєвич в Послові в пословным розділі я
тыж Многогрешний слуга або раб Божый Михайло Василиєвич сын протопопы Станоцкого того
тыж і учень Надіючы ся я на тоє слово Тебе владыкы і
Христа мойого а не по моій умєєтности але по доброті даной мні
од Тебе істинного Бога похотіл єсми написати сию книгу святую Євангелию Як
сте перед хвильом чули тіж в нашій обшыри Прото поп попротопоп то
была функция часом як парох наднешні можеме тото перетлумачыти як прото єрей
прото прецвітер так ци так од великой руси докарпатской руси поп колиси
ходил То уж маме думам доведене При нагоді повім же кєд бы
товды названя Поп было неґативне напевно не нашло бы ся в діі
Ангелиі напевно Сын Прото Попы Саноцкого так бы о собі не написал
Од самого слова Поп сут творены і інчы назывникы принята в нас
жена священника Імост часом называна была попадьом такій запис подає за Ріґером
Ігор Дуда в своім лемківскым словнику хоц з зазначыньом же рідко хоснуване
од слова поп ішли і інчы названя ци родинны коліґациі як напримір
попович сын попа тот продуктивный суфікс ы находиме в вельох примірах Король
Кыролевич цар царевич пан Панич на шырокє хоснуваня Слова Поп вказуют тіж
ономастычны джерела Доднес маме в лемківскій в русиньскій обшыри але тіж в
цілій східньославяньскій такы назвиска як поп напримір Іван Поп якій є автором
енциклопедиі Підкарпатской руси але тіж Попівчак ци Попович великорускій обшыри Маме тіж
героя Альошу Поповича є то герой вельох вельох старорускых былин доднес барз
популярний напримір в творах для діти но ле послухайте кєд не вірите
А і сільны моґучі боґатырі на славный Русі ні скакат враґам по
нашій землі не таптат іх каням землю рускую Ні затмітім сонце наше
красне Вік стоіт русь ні шатаєт ся і вікапры стаіт нішалох на
нішелох Ну в обшым стаіти стоіт де сіх пор стаіт а раз
каз наш о ділах боґатырскых сражынях лютых случях забавных А том как
сошліз ні на жывот а на смерт Альоша Бабуть і Тукарин Сміх
І так дальше і так дальше сам памятам іщы з молодости коли
наш Бідний русиньскій язык был заказаний за комуны Е Но жебы дакус
почытати кірлицьом треба было ся вспомагати украіньскыма і росийскыма байками гардівыданыма Альошу
Пуповича Добрі Знам і ся добрі мі споминат гей як єм дотепер
повіл Поп само слово ходило і по мойому іщы ходит але наразі
ходило в східньославяньскій обшыри в якій і мы ся находиме Але чом
дахто може думати же днес Поп Має быти як окрисліня священника має
быти неґативным пейоративным окрисліньом Як подає єден з участників фейсбуковой бесіды Поп
набрало пейоративного значыня В період комунізму джерелом єст професор Папроцкій барз выдатний
православний теолоґ якій пише же завдякы большевицкій пропаґанді слово поп набрало пертивного
значыня значыня і з той причыны не єст хоснуване Тепер окрисліня поп
В православным Середовиску може быти образливе гей і ту ся згоджу Зато
же м пан професор Папроцкій односит ся до польской языковой обшыри одтале
і ціла дискусия яка была проведена в однесіню до польского языка Уж
знаме же в польскым може быти пейоративне А як буде в інчых
языках зачнийме од несхідньославяньского словацкого языка Нашол єм в сіти інтересуюче місце
де высвітлило ся мі пару словацкых словників Одметаючы лем інче значыня поп
як рід музыкы ідучого од латиньского популяріс во вшыткых найденых словацкых словниках
маме же поп то православный князь Хоц певно зо словацкым притиском на
І склад буде Православный Князь При тым стоят і придавникы попскій і
поповскій жадной інформациі же мало бы быти традицийне поточне не находжу тым
більше же мало бы быти неґативне ци пейоратывне Ідме до східньославяньской обшыри
по украіньскы в академічным тлумачным словнику маме статю Піл аднотация же розмовне
жадной аднотациі же пейоративне неґативне Як джерела літературы сут поданы такы авторы
як пана Смирний Олесь Гончар Шевченко Михайло Стельмах Григорий Тютюнник подане єст
тіж ідіматичне выражыня на попа то єст находити ся в вертикальным положыню
стояти ци положыти дашто вертикальні по мойому на взір того як священник
вчас службы стоіт пред престолом як взір для вшыткых люде треба в
церкви стояти вертикальні не згынати ся не крутити ся Піду до стороны
ґрамота крапка РУ рекомендую тот сайт зато же барз добрий як джерело
для тых што інтересує ся росийскым языком Вписуючы поп находиме дефініцию православный
священник подібні як в словацкым языку а нотация же розговорна є а
єдиным джерелом якє бы вказувало на пейоративніст того окрисліня Сут суфіксы попік
то єст росийскє попік або папішка То єст здрібнены формы якы в
вельох славяньскых языках Само здрібніня не выражат переративніст але не іде ту
о головну статю головне слово поп Ідійме в кінци до русиньского языка
бо од нього дискусия на фейсбуковій ґрупі ся зачала практичні зачала ся
од статі нашого редакцийного колеґы Петра Медвідя котрий як носитель і бесідник
Пряшівского стандарду русиньского языка найліпше знає ци оно має быти періативне ци
єст неутральне Як сам повіл поп є шыроко хоснуваным словом на окрисліня
священника Але в дискусиі явил ся іщы єден проблем ци неутральніст в
пряшівскым стандарді не шкодит пеєративности в лемківскым стандарді русиньского языка О тым
поім попервій а перелізе свіят украіньскій співак Іван А як же попович
Я згода єст рітле амбітіст одвіроґі великы од і сонце зішло і
дя одвіт на І витайте поперві Демко Трохановскій в языковым гокусі покусі
співал Іван Попович кус при нагоді того же днеска бесідую о словій
поп Ци оно неґативне пеєративне в лемківскым стандарді русиньского языка ци ні
До перервы дал єм приміры закружуючых нас языків і такой лем В
польскым языку находиме пейоративніст того значыня Я на фейсбуковій ґрупі Лемковина привюл
два приміры з лемківской обшыри русиньского языка же окрисліня Поп не мусит
быти неґативне пейоративне Часом навет може быти позитывна Перший примір то такій
жерева уж не памятам была то якысо старша особа яка споминала о
подіях з періоду І світовой війны коли росийскы війска пришли на Лемковину
з нима разом Православны попы котры служыли Службы Божы для жолнірів для
вояків а тым службам призерали ся і Лемкы захоплюючы ся чудовом співом
Думал же для никого не буде таємницьом же товды іщы на Лемковині
Вшыткы были засмотрены на Велику Русь на Росию як тото східньославяньскє гніздо
Думам же кєд бы то мало быти неґативне нихто бы не сопоставлял
Слова Поп і чогоси чудесного захоплюючого Я дал іщы єден примір жарту
але може го не буду ту в проґрамі бесідувал в якым тіж
слово Поп є хоснуване но одповід ци як одповід Петра медвідя Кінасові
ци тіж і інчы джерела хоснуваня слова Поп і Паралельного хоснуваня ксьондз
і поп в подібным значыню можеме дати спомины Лемків з сайту Лемко
крапка Орґ де прочытам вам барз дуже землі мали грекокатолицкы попы Они
мали добры ґаздівкы В заладці рыманівскій грекокатолицкым ксєндзом был жытяньскій Я і
ту нич переативного Не виджу На конец повім іщы єдно то так
до політычной або языковой поправности Сам етнонім Лемко был колиси прозвиском приняли
сме го і одтовды не єст прозвиском Колиси хотіл быти політычні поправний
і серед циґанів рюк єм до єдной пані же она Ромка Малом
по ухах не достал бо тота пані мі повіла Пане я одвсе
была циґанка і ту вым ту не ображайте якысыма Ромами За комуны
само слово сам етнонім Німец было уж пейоративне вельо люди Думат же
кєд повідят Жыд та дахто іх обсудит як антисемітів Чорны в Америці
мают для себе резервуване слово Ніґер інчы з політычной поправности уж так
іх не назвут прото смотрме мы на себе а не на інчы
языкы в якых дане слово може быти поєреперативне Рішайме мы о собі
і не давайме рішати інчым Алей кєд для дакого Часом термін русиньскій
язык може быти обрушаючым та най вам буде Кєд ся стодаме свого
Свого направду свого а смотриме ся на чужых і одтамале береме приміры
та долго не вытырваме То был языковий якус покус бесідувал Демко Трохановскій
буду ждал вашых коментариів Вашых одповіди і пропозиций на <unk> ЛАпка м
Тримайте ся тепло Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може
компери Чом мож ме быти Русинами Што мают спільне теля і дівчы
Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є
уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит
на швецкым столі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют темпты файлі доступ до
Фейсбу та майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати сухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык
і вчы ся гокус покус