Языковий Гокус Покус #125 - 23 II 2014 - Karta języków regionalnych
Еп. 125

Языковий Гокус Покус #125 - 23 II 2014 - Karta języków regionalnych

•

Опис епізоду

W odcinku prowadzący komentuje wydarzenia z Kijowa z lutego 2014 roku, w tym odwołanie Janukowycza i uwolnienie Julii Tymoszenko. Następnie przechodzi do omówienia Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych oraz jej znaczenia dla języka rusińskiego.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не
мож мам быти Русинами Што мают спільне теля і дівча Ци можеме
вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто
лемківскій одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым
столі чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют емпты файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус Значыт знай язык і вчый
ся гокус покус Витайте дорого радийо слухаче з той страны Лемко Трохановскій
радийо Лем фм языковий гокус покус неділя <unk> Година вечер інакше осма
вечер очывидні лемківского часу Не знам як в вас самопочутя по днешнім
дни але повімам же я ся чую барз добрі зато же першы
раз в тым році хоц є іщы лютий новий радийовий проґрам зачал
єм рыхтувати на подворци перед хыжом Мало м ся неявріля розпаляти зато
же так тепло мыло низка Але днес не о тым днес не
о хвили был уж ем колиси гварил же мя штоси В колінах
ломит же іщы зима нам остатнього слова не вырекла І хоц виділ
уж ім два боцаны вчера та думам же не сут они заповідю
скорой приходячой весн А кєд уж о весні бесідуєме м не далеко
нас а для Лемків Русинів жыючых в Украіні барз близко тырват весна
украіньского народу кєд слідите за подіями кєд сідите за тым што ся
там діє діяло в остатніх двох днях то вельо знате же украіньскій
парлямент одкликал з функциі президента Януковича выпустил звязниці Юлию Тымошенко і ту
на момент перерву Бо праві три рокы тому в языковым окусі покусі
в першым языковым окусі покусі бесідувал єм же буду ся старал жебы
в моім проґрамі нияк політыкы не было Но але в тым моменті
хотіл єм скоментувати єден Факты з найновшых подій з Кыйова якій безпосередньо
односит ся до русиньского языка Є тоднешнє рішыня Парляменту о скасуваню єдной
украіньской уставы Коли іде о законы якы тыкают ся Русинів ци русиньского
языка в Украіні мож повісти не єст іх вельо зато же Украіна
яко така не признає Русинів як окремой народности кусіцька змінило ся в
підході до русиньского языка хоц то єст подля мене нероздільне народніст і
язык а напевно нероздільне коли бесідуєме о Русинах бо знаме такы народовы
ци етнічны меншыны якы свій язык уж затратили Русины покля што іщы
ні і маєме надію долго долго ні Але упорядкуйме собі деякы факты
В <unk> році Рада Европы ту одраз Повім же є то медженародова
орґанізация до якой приналежат такой вшыткы европейскы но і пару споза Европы
державы Часто тота орґанізация єст мішана з Европейском Унійом з Евросоюзом зато
памятайме же то доцяп друга обшыр но але в <unk> році Рада
Европы сотворила конвенцию під назвом Европейска карта реґіональных або меншыновых языків Є
то документ якій має як свою головну ціль промоцию реґіональных або меншыновых
языків іх розвиток і охорона через тото державы яку тоту карту підписали
і ратифікували до своіх прав в державі Зато же карта то сут
загальны заложыня загальны внескы і кажда держава потім на основі тых заложынь
реализує іх в рамках реалий в даній державі Тоту европейску карту підписали
медже іныма Польща і Украіны Кєд добрі памятам Польща ратифікувала єй в
<unk> році А Украіна в <unk> році уставом про засады державной мовной
політикы Тота остава кєд украіньску обшыр водит принципы хороніня і хоснуваня реґіональных
або меншыновых языків серед них находит ся і русиньскій язык Но і
то може тілько з обшырного вступу верниме до днешніх подій на Украіні
Вчера владу перенял Парлямент не в полным складі але з більшістю з
демократычном більшістю но жебы быти коректным з більшістю яка была выберана в
остатніх демократычных выборах зато хоц дехто підважат іх мандат Мож повісти же
можут рядити тым більше же нихто не знат де находит ся актуальний
президент Віктор Янукович І то єст єдна страна єст іщы єден мож
повісти барз значучий Елемент є то евромайдан значыт люде якы зобраны на
пляци незалежности в Кыйові од парох місяци домагают ся демократичных перемін на
Украіні і так Жебы держава властивій могла функцийонувати на сам початок треба
вводити треба принимати найважнійшы для основных елементів функцийонуваня державы уставы і законы
тым більше же як бесідуют медженародовы експерты Окрем хотіня зо стороны люди
жебы Украіна конец кінцьом остала демократычном державом жебы в ній функцийонували тоты
вшыткы демократычны принципы то в тым моменті є економічным банкрутом зато і
даякы радикальны розвязаня предовшыткым в сфері в тій економічній сфері сут барз
потрібны І зато тіж чудує мя же НЕСКА Парлямент Украіны як єден
зо своіх пріоритетів скасувал уставу о принципах державной языковой політыкы Ци скасуваня
той уставы є в тым моменті необхідне для демократичных перемін тым більше
же наданя такых прав было власні демократизацийом той обшыри зато же односит
ся до основных прав чловека тораз Зато же односит ся до медженародовых
постанов якых тіж бенефіциєнтом єст Украіна Тым більше зачыдуваний єм такым рухом
в такым акуратній моменті де в рамках демократизацийных процесів касує ся демократичны
або демократизуючы державу уставы Што ж іщы певно неєдно буде нас чудувало
зато же по вшыткых жертвах того руху якій од листопада уж проходит
на паляци незалежности в Кыйові по імпічменті головных осіб в державі може
ся там діяти хоц што я лем мам надію же днешнє рішыня
украіньского парляменту было причыном може планной уставы о меншыновых або реґіональных языках
і неодолга новий парлямент зробит фест уставу яка дає можливіст хоснуваня і
тіж запевнит охорону реґіональных або меншыновых языків Я лем надію ся на
тото жебы демократизация в украіньскым выданю не была лем така же з
той демокрациі будут принимати лем тото што ім выгідні і прошу на
хвильку музычной перервы Мойці основно усі о не знаю ніц рускы доєм
і розбывай тоті з того на новой сам зомпою в русинь тизно
полями штоси руде в новой доєків зо мновю Мойсправно царской бустом короля
Бомба з бротом дозволяты Зому <unk>o<unk>ta І витайте поперейдем котрохановскій языковий гокус
покус в радию лем фм неділя вечер Крас вечер по крас дни
до порвы мали сме кус політыкы но але она тоты темы тіж
необхідны кєд еґзистуєме кєд істнуєме в світовій політыці в медженародовій політыці Но
уж якоси таком сіт быти же єй часом хоц не хочу та
і зачепити той політыкы кус мушу Зато тепер приємнійший акцент вернеме до
языка до лемківского языка і до його новых форм Даде тыжден дя
ой буде більше три тыжні тому задзвонил до мене Колеґа звідати ся
Ци знам дашто о його пості Кус єм ся зачудувал бо знаєм
же ани він не такій реліґійний а ту тіж посту ани не
было товды Тілько што м свята різдяно свята прошли аж вкінци додумкал
єм же іде о нео піст Лем о Пост То такій Пост
то єст заява най буде коментар відоміст статус і односит ся такой
до вшыткого што замістиме в социяльных сітях напримір на Такій сіти яка
Вам добрі мусит быти знана або більшости з вас мусит быти знана
добрі то єст Фейсбук разом з технолоґійом з єй розвитком приходят до
нас новинкы і приходит тіж до нас нова лексика так тіж є
з оним постом же окрем называючого єднины де хоц маме етмолоґічне о
та днешня форма єст піст напримір різдвяний піст Филипівка Великій Піст Срогій
піст і так дальше то в другых формах в одміні піст Тот
одпустити і пост од заміщуваня в інтернеті своіх коментарів мают такы самы
формы Я кєдуж так єм зачыпил тоту тему прібувал єм задумати ся
над часословом яка якє Основане бы было од слова Пост Было бы
хыба постуляти або з префіксом запостити так як може аналоґічні до замістити
заміщувати Але при нагоді слова Пост задумал єм ся тіж над інчыма
словами якы враз з Фейсбуком ци Загальні з компутерами мусіли войти до
языка предовшыткым само названя социяльной сіти Фейсбу Часом видите в лемківскых темах
на фейсбу окрисліня ґамбо книжка якій є безпосереднім переложыньом фейст то єст
лице ґамба і бук книжка наступне такє слово але якє здає ся
мі ся уж дост добрі зачало сідити в лемківскым языку то хоснуване
іщы адміністраторами сайту Лемковина крапка НЕКО <unk> мотузок з анґлийского лінкы а
по польскы напримір єст лонче мотузок то єст тото чым га як
бы то повісти відомо же лучыме єдно з другом лучыме мотузком І
єст то такє місце на сайті в інтернеті де клікаючы переходиме до
інчого сайту то єст тот тото місце лучыт нас з інчым сайтом
Але гей маме і клікати якє часом тіж може створити проблем Знаме
кликати Од мышкы є то звык мышкы ономатопеічне походжыня якє барз близко
єс чосослова кликати Я навет так думал ци фактычні по лемківскы тот
рух мышком а барже рух руком на мышці Не винен ся звати
кликаньом лем так о чысто теоретычні але може завдякы тому же маме
кликаня і кликаня не буде ту гомоніміі і ясніст хоснуваня часослова кликати
і Клікати буде запевнена А што робиме іщы на фейсбуку на фейсбуку
ляйкуєме то єст тот клік значыт кликніня мышком на мотузок Люблю тото
або Ай лейк іт даючы свою позитивну опінію або попертя до якысого
фейсбукового посту Подумал єм тіж о тым же нашы дідове прадідове Кєд
бы сме іх несказ стрітили тоту што жылим <unk> років тому як
они бы зареаґували же ладує ся нам проґрам Думам же проґрам могли
бы не зрозуміти але ладуваня певно асоциювало бы ся ім з владваньом
на віз і того рода окрислінь якы колиси мали кус інче значыня
в віртуальній обшыри єст дуже дуже більше Най лем то буде зачыпліня
той темы прошу кєд вымате даякы слова якы вам впадут в ухо
в око кликайте высылайте мір на дм крапка фм а пока што
запрашам на другу перерву Ябочка а в календри опини як до церты
щастя моє стояло Яко чытал поділі молише раз долоса фурмало Ястином дамо
цию злотаме заспівали Претівти правельны силы зволи Нашой подемори смерті воли Нато
поде озум Не подім бо з розам Як з тобою або думале
з роботу Петра Пітайте ішы раз демко Трохановскій радия <unk>em ЛЕМ фм
языковий покус уж так властиві наконец зачынал єм неска з таком боязню
може кус і ся бою о тото што ся на Украіні стане
в найблизшых днях і што ся стане по тім Желям вшыткого доброго
братям Украінцям Жебы тоцы демократизацийний процес перешли як найлагіднійше тым більше же
сут перед барз важныма рішынями в сфері в економічній сфері то єст
такій і яка найбарже тыкат простого чловека жебы Украінці не забывали же
серед них жыют і інчы же сут медже нима народовы меншыны етнічны
меншыны якы хоснуют своі языкы Надію ся же днешнє скасуваня уставы о
языковій політыці на Украіні то лем замірений рух жебы створити ліпшу уставу
Най же жертвы евромайдану не підут на марне найже будут ознаком того
же і вы і мы бєме ся оєдно о свободу а при
тім можеме згідні як сусід з сусідом жыти То бо языковий гокус
покус бесідувал Демко Трохановскій Пиште на дем кам <unk> ле <unk> крапка
фм што ж чуєме ся о тыжден Языковий гокускус Ци бандуристы скрипчут
бандуры А може компері Чом не можеме бити Русины Што мают спільне
теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій
а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы
што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют емпты
файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі
Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус
значыт знай язык і вчы ся гокус покус