Языковий Гокус Покус #135 - 1 VI 2014 - Odmiana łemkowskich toponimów
Еп. 135

Языковий Гокус Покус #135 - 1 VI 2014 - Odmiana łemkowskich toponimów

Опис епізоду

To odcinek na żywo „Językowego Hokuspokusa“, w którym prowadzący zapowiada rozmowę o lemkowskich toponimach i ich odmianie. W tle pojawia się też rocznica Radia Lem.fm oraz odniesienie do wydarzeń w Bortnem.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері чом мож
бити люса Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым стулі Чом
дотеперішніх вірюючых мобілюк інсталюют Емп три файлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся
гокус покус Витайте шановне Радио слухач з той страны Демко Трохановскій языковий
гокус покус як в кажду неділю Вечер днес зас маме Лайф зас
маме языковий гокус нажыво Може не буде аж так красні як тыжден
тому коли то мал єм трьох гости Бесідували сме я по русиньскы
а нон моі гості по македоньскы по украіньскы і по росийскы Звязане
то было з Тамтотыжньовым дньом кірлиці Зато было так весело і Приємні
Але днес не старайте ся будете мам надію так само весело і
приємні зато же днеска Ірвец Маме пару особливых Подій Но перша може
така же не ден дітина правда тоту дітину яку ся все кохат
желаме і вшыткого найліпшого вшыткого доброго най ся і веде най ся
і карай щеси ті стараме ся о тоту дітину заєдно ден по
ден і якоси так В тот ден першого червця особливо на тоты
діти позераме Але якоси так ся притрафило же перший червец то тіж
свято Радия ЛЕМ фм то річниця Основаня радия Повімы барже детальні може
не річниця основаня бо оно выдумане было через його няня Богдана Ґамбаля
уж перше і основало ся тіж дуже перше але <unk> червця <unk>
рока Радийо лем фм зачало высылати Так то уж три рокы коли
высыламе коли не мож повісти Но такой ціле своє жытя оддаєме вам
слухачам діючы в тым радию дієме завдякы дотациі міністра адміністрациі цифризациі якому
барз барз красні хотіл я як теперішній шефрадія подякувати але подякувати тіж
особливо презесови шефови Стоваришыня Руска Бурса Богданови Ґамбо то в його голові
ся зродил зродила тота ідея тота думка жебы покликати лемківскє радийо Правдиве
лемківскє радийо не такє на пілы свистка не такє на чер свистка
лем такє радийо якій высылат ден по ден <unk> годины добу і
цілий рік Великє Тыбоже Запад Богдане за думку і за розкручыня той
того великого проєкту якій ся днес зве Лем фм до такых до
такого рівня якій Неска і Вы і я можу почути Я думам
же до той темы вернеме іщы Заран при нагоді дня нажыво в
радию ЛЕМ фм і не хотіл бы м цілого проґраму тым більше
різнику спізнены посвятити на тото бо не знеска мам задуману Інчу тему
яка мі по голові ходила уж давно І акуратні може днес єст
тот ден коли можеме ся заняти задуманом ном темом Но але зачниме
од музыкы зато же она буде вступом до нашой темы Ейгомила милами
Ей горукомилами выступила Ей горкомила ми але выступила Я за тобой рок
Кракова за тов Кракова Кракова Ати лем оркракова А ти меншын доще
ощецина Язатове о Жеция ади Мелена колина <unk>ребнякы гере сребнякы Язатере сребнякы
ади бурякы Язатере сребнякы адме <unk>ene бурякы яса Терес среброзлото я за
тересраброзлото за те среброзлото ебур болото Я за те среброзлотого тим гембур
болото Гейорим Гей горимбуряка Гей горил Ґазборяка ройсмерляка Гей горил Ґазборяка ройсмека
Я за Тобом до Шыціна до Любліна до Львова або деси в
інче місце Но днес буде о топонімах о лемківскых топонімах Дота думка
хоц мі впала давно насилила ся барз при нагоді Остатніх подій в
Бортным Бортным будете і о концерті в Бортным будете чути о хвильку
о <unk> <unk> годині але м як винны сме одміняти Бортне Бортне
село на Лемковині Бортне Одраз бесідую проблем єст з місцевым одмінком єдны
бо барз часто чуєме же находиме ся ци концерт буде в Бортнім
або в Бортным І о тым днеска На початок хтіл єм повісти
боблищы перейдеме до інчых місцевых назв На Лемковині і не лем Отже
мой дорогы Бортне має одміну таку як придавник то єст бортне можеме
зрівнати напримір до слова зелене то єст придавник придавник в середнім роді
І товды коли зазриме до ґраматикы лемківского языка найдеме одміну Таку як
в Зеленым то єст в Бортным так бортне Бортного Бортному видячий Бортне
творячий Бортным і місцевий о бортным І ту зато од бортного єм
хотіл зачати і зато заграла капелят рывутня бо ны тота пісня Ты
горілкы біла біла в інчій версиі мила мила мала тіж єдну стрічку
О бортным Ты горілко біла біла нібы яд за тобом до бортного
а там кропка і нич з того так Я знам іщы з
молодых років тоту стрічку ту одтале знаме же бортне ся одмінює так
як придавник Зато за парадиґмом другой зато за парадиґмом придавниковой одміны І
ту треба тіж уважати бо придавник має такой три одміны тверду мягку
і Мішану зато парадиґмом твердой одміны Бортне де ся находиме в Бортнем
Так правильні в лемківскым языку одмінюєме слово Бортне Але спомнул єм тіж
о мягкій і мішаній одміні Маме таку такє село долгє там коло
граб вышыватка тамты Святкова тамты районы середня Лемковина і ту Зато же
то єст мішана одміня місцевый одмінок буде тіж в долгым хоц часом
чуєме декотры люде бесідуют же бесідуют же в долгій Долгє єст тіж
приміром придавниковой одміны середнього роду так як долгій долга і долгє Зато
тіж одмінюєме як придавник Тых придавниковых одмін маме і більше Не знам
ци знате де Перша Лемківска Ватра проходила в якым селі но Кус
поза селом Але принимаме же в селі Чарна Чарна тіж має придавникову
одміну лем же Чарна очывидні буде уж женьскым придавником І хоц нормативній
придавник в лемківскым языку звучыт якм чорний чорна і чорне та чарна
так правильні тотно топонім звучыт Чарна чарной даючий одмінок чарний видячий чарну
творячий Чарном і місцевий одмінок Чарній значыт ся Ватра была в Чарній
І повім Вам же мам єден проблем Зато же Маме більше того
того рода топонімів бо маме напримір ганьчова маме Ганьчову маме Ганьчову але
топонім Ганьчова топонім Высова В деякых іщы старшых выданях Тоты то понімы
напримір за Русенком о власні за Русенком но так но то ничы
Перейду до Высовой і до Ганьчовой або так як во Русенка до
Высовы і до Ганьчовы послухайте наступной пісні А тепер смутно том в
корпото Ниґена дзвонит в церквах не видно то ного во <unk> Лемківского
є на чуты весі іди Затых липи сні і серед Ей бідны
Ламку выселяны Ото дрыноси босело На юж мам перший коментар о тых
інспірациях бо вім так бортну ци бортнім на якы повинни сме бесідувати
Отже бесіда єст барже толеранцийна як записаний текст То напевно Зато думам
так не моє ухо вымова Бортном і Бортнім не буде барз хыблена
але запишеме за парадиґмом кодифікациі лемківского языка напевно запишеме як в Бортным
або бесідуєме о Бортным Мам як уж єм бесідувал проблем о Высовій
і о Ганьчовій зато же Русенко писал Когочого высови і когочого ганьчови
в місцевым одмінку о Высовій і о Ганьчові Подібний проблем находит ся
в польскым языку бо як одмінювати Варшаву Ченстохову Влощову або в польскым
языку ганьчову Николи єм не чул по польскы жебы одміна ішла як
в рождаючым одмінку в польскым языку Ганьчови ци Высова Зато хотіл єм
звернути на тот проблем думам же тым займе ся дляколи якыса кодифікацийна
рада кєд буде основана і надію ся же буде топонімами і том
придавниковом одміном деякых Топонімів Но добрі часом маме тіж проблем з інчыма
топонімами напримір Маме креницю барз добрі мі знану є то назывник Якій
приналежыт до першой одміны З мягком кінцівко Керениця Там доздоблічуєм тоту мягку
кінцівку зато же за тоту радше будеме знати якой парадиґмы ся тримати
І зас ідеме о тот одвічний місцевий одмінок Хоц при першій одміні
назывників но часом іщы тот даючий одмінок третій одмінок нам не дає
Спокою зато же маме Крениця кого чого крениці а вдаючым одмінку маме
кому чому креници Ту нам твердне тота одміна так само єст в
місцевым одмінку Кєд сме в Креници або бесідуєме о Креници памятайте же
там і вымовиме і напишеме середнє І тоты топонімы тоты днес буду
бесідувал о топонімах зато зато бесіду і топоніме але ту тіж іде
о назывникы якы мают в кінцівку в кінцівці звук Ци в писмі
тіж буку Ц напримір Назывникы топонімы якы одміняют ся за назывником другой
одміны то єст такы примір смериковец і воловец Они хоц В называючым
одмінку мают тверду кінцівку та одтале знаме же єст то мягка дміна
історична мягка одміна бо уж по рождаючым одмінку будеме знати же єст
там мягка кінцівка бо кого чого Смереківця і вовівця Кому чому Смереківцьови
і воєвцьови Кого што смерековец і воловец з кым шым смереківцьом і
звоівцьом о кым о чым і ту зас тот наш місцевый одмінок
о смереківци і о вовівци Думаме іщы єдну єден історичний языковий процес
то єст перехід з давного О В запертых складах то і з
тых складах якыт ся со кінчат ся согласным Перехід о фі Зато
в называючым одмінку маме смерековец і воловец але уж в рождаючым Маме
смереківця не смерековця і воловця лем смереківця і волівця тот о тым
бесідуєм дост Час то в першых языковых укусах по кусах о тым
етимолоґічным о якє перешло потім в і находиме го напримір в такых
топонімах як Ґладышів Ґладышів то зо старом Старе Ґладышов бо так напевно
звучало в лемківскым языку А одта знаме одтале знаме не лем з
одміны же кого чого Ґладышова бо там сут уж самы отворены склады
Ґ <unk> вшыткы якы кінчат ся на гласний в называючым одмінку акуратні
остатній склад кінчыт ся на согласний зато ґладышів і а в якоси
єм ся так в тамты стороны перенюс то може одраз поім о
Реґєтові і о Маластові Часом чуєме в одміні грождаючій одмінок топоніму села
Реґєтів же я з реґєтьова І ту можу повісти тот Процес то
хыба дост новый процес бо найперше реґєтів перешол од старшого реґєтову Правда
і там все было тото о але з той причыны же о
перешло в і І фінальні достали сме реґєтів часом аналоґічні тото те
змягчуєме тіж в одміні тоє ст кого чого реґєтьова Хоц напевно стара
кінцівка Ол днешня Іл тост реґєтів маластів Ґладышів не Єст так одмінювана
як днешні напримір Ґладышів ци Маластів кого чого Ґладышова реґєтова маластова Кому
чому Ґладышовови реґєтовы маластоловы когошто Ґладышів реґєтів маластів з кымшым з реґєтовом
не реґєтьовом Маластовом і Ґладышовом І місцевий одмінок о Ґладышові Реґєтові Маластові
Ту тіж хотіл бы м повісти же тот принцип барз так пог
мусиме ся ґу ньому звернуту звернути при тексті зато же бесіда кус
барже толеранцийна Зато як бесідуєте реґєтьова то не буде великым блудом бо
тоты аналоґічны языковы процесы В бесіді проходят дуже скорше може даколи тота
мягка одміна войде в языкову норму На тепер знайте же одмінюєме реґєтів
і моластів так як Ґладыші Зрештом я хыба не чул ани такой
одміны жебы смули з Маластьова або бесідували о Маластьові якоси так лем
реґєтівяне в тот спосіб бесідуют так бесідуєм о Креници А перешло єм
уж в рейоны Ґладышова Реґєтова Маластова то може Ждыня Ждыня подібна до
Крениці барз подібна предовшыткым подібна в одміні Зато же Крениця і Ждыня
мают першу назывникову одміну Тоты такы пробы Довідіня же то етимолоґія названя
того села єст од Ждиі ня чекай на мене або такє но
повім так то сут ріжны етимолоґіі але Тота єст выдумана на коліні
Напевно не іде од двох слів же жебы декого чекати То напевно
ні но лем не бесвідуйме днес од етимолоґіі лем о одміні Ждыня
Кого чого Ждыні кому чому даючий одмінок якій тіж важный єст і
звертаєме на нього увагу при нагоді Першой одміны женьскых назывників Кому чому
Ждыни кого чого когошто видячым Людмінко Ждыню з кым з чым зо
Ждыньом і де ся находжу де іду на украіньскій фестіваль де єм
на украіньскым фестівали В Ждыни так по перше заднє ы а по
другє кінцівка середнє ы так за нормом лемківского языка І жебы м
встиг бо мам ту іщы пару парум Примірів Но добрі Мале міщы
ся переіхати на захід але хыба не встигну зато повім іщы ом
такых примірах як Поляны Два раз Поляны бы знай медже мами тоты
Поляны медже Креницьом а Ґрибовом і Ко Кампном там на Дуклю в
тамту страну як бы сме ся перенесли Поляны або Ізбы то ак
тоты Ізбы од одхыляка і шыбеничного верха Маме поляны Ізбы ту Одміна
єст тіж назывникова лем же треба звернути же то не єст Поляна
і Ізбы лем Поляны Ізбы то єст множына І одмінюєме і Поляны
і Ізбы так як Множыну назывників першой одмінат то єст кого чого
полян ізбы кому чому полянам ізбам когошто поляны Ізбы з кым з
чым з полянами і з Ізбами Чом тото селечко полянами звали творячий
одмінок і о кым очых О Полянах і о Ізбах бесідуєме так
Но добрі Іщы так на конец на сам конец кєд уж сме
при множыні Бодакы ту там озачаєм од бортного То скінчу недалеко од
вортного Бодакы Бодакы тіж одміна змножыны але уж інча буде парадиґма там
буде ся ріжнил кій зато же В єднині буде бодак зато множына
Бодакы і уж при рождаючым одмінку знаме же буде бодаків кому чому
бодакам кого што бодакы з кым шым з Бодаками о кым о
чым о бодаках Ага то так на конец а єднак перенесу ся
на захід пілнічный захід лугы Но хоц не вшыткы хоснуют же там
лугы і заднє ы вкінци то уж така нова кус ся мі
здає не лемківска маєра называня то і при одмінюваню треба памятати же
рождаючий одмінок То єст іхам Я походжу з когочого з Лугів Зато
же на лугы то єднина од назывника луг лука но поле там
так мож сой асоциювати зато множына лугы кого чого лугів іхам на
Ватру До лугів не до луг кому чом лугам кого што лугы
З кым вы с кым з чым з лугами О кым о
чым олгах І то буде тілько на днес зато же уж спішыт
мя наступна авдиция Дякую сердечні за то же сте были днес Жео
вам доброй ночы весолой ночы чуєме ся Во вшыткых входах радия ЛЕМ
фм нажыло бесідувал Демко Трохановскій то был языковий гокус Покус Добраніч Тілько
Такой можу речи а дотовоніло іщы даколи Даколи іш напевно Вернеме Языковий
гокус фокус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом не опити
уса Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом
Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали уладу вымовы Што ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх
відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового
совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус