Языковий Гокус Покус #137 - 29 VI 2014 - Sprawa Anny Dudych
Еп. 137

Языковий Гокус Покус #137 - 29 VI 2014 - Sprawa Anny Dudych

•

Опис епізоду

To odcinek „Językowy Hokus Pokus“ #137, w którym prowadzący wraca do sprawy Anny Dudych z Muszyny, oskarżonej w dawnych aktach o czary i skazanej na śmierć. W audycji pojawia się też próba wyjaśnienia pochodzenia jej nazwiska, m.in. przez skojarzenie z „dudnikiem“ i dawnymi znaczeniami tego słowa.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож
робити лю Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым стулі чом дотеперішніх
відруючых мобілок інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового
сортеру і апликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай авдициі
Языковий гокус покус значыт знай язык і вчий ся гокус покус Витайте
вшыткы дорогым і радийовы слухача бесідує Демко Трохановскій і в радию Лем
фм в проґрамі Языковий гокус покус і зас Нажыло А початок лем
повім же кєд мате дашто інтересуючы до повіджыня до написаня рекомендую писати
на де <unk>re<unk> ЛЕМ крапка <unk> кєд мате даякы заувагы до м
каждой мойой бесіда Днес буду хотіл продолжыти тему з остатнього языкового гокуса
покуса то єст бесіду роздумуваня над Анном Дудигом Так том Анном Дудихом
яка в <unk> р была страчена в Мушыні Подібно же за босорство
такій был судовий вырок Пришол кат зробил што треба і Анны Дудихы
не было Скоро лем припомнул чом єм ся том темом занял в
остатнім языковым гокусі покусі Найперше може як ся ціла ситуация в Двох
совах розгрыла Отже в червци <unk> рока было барз барз але то
барз горячо не было долгій час дощу но жытелі Мушыны і околичных
сел памятайме то єст друга половина ХХ столітя зачали глядати винного тому
той сушы І якоси хтоси деси там повіл же то Анна Дудиха
яка подібно засушыла дітину і повісила під стріхом І в тот спосіб
зачарувала хмары то значыт коли уж зберало ся на дощ коли уж
мало ляти она тым тота дітина якоси тоты з хмары розганяла Потім
взяло ся іщы пару інчых оскаржынь напримір такы же зачарувала сусідовы коровы
і они не давали молока З другой страны якло так страшні горячо
Йой знаме як то згорячы і як нич нам ся товды не
хоче може і з той причыны коровы не давали молока Так ци
так Анну Дудиху м забили Но што ж повісти Ага там іщы
бы єден файний моту зато же же уж коли была в Мушыні
уж коли уж єй мали стратити товды явил ся заяц якій прилетіл
на хвильку пак деси потім мы втюк же го нихто ниґде не
виділ І то мало тіж свідчыти о тым же деси там якысы
нечысты силы были за ням бо товды вили же коли босорку відьму
хотят стратити товды іщы дявол приходит в виді якысого звірята і хоче
ю іщы выборонити Чом єм ся занял том темом Отже зато же
в мушыньскых судовых актах нашол єм за што ю за што то
уж знаме але медже інчыма што свідчыли против Анні Дудисі напримір свічылит
тото же давала комуси зіля до горци напримір і же тым гільом
был бриштван тоє стіт в польскым языку в мушыньскых Ак так Што
был чым был тот бриштва Як уж єм бесідувал остатнім разом неясна
етимолоґія могла о то быти то напевно з німецкого бы такє походжыня
того слова але же то або не зіля на грудя на на
кашляня або так як По лемківскы Маме такє зіля таку рослину Дудник
Хотіл єм Вам як бы представити чом Дудник бо так мі ся
барз асоциювало з Дудихом Дудник і Дудиха Я провірил тот Дудник же
не лем в русиньскым языку дудник то єст польскій Дзєнґєль але тіж
і по росийскы і тіж локальні по украіньскы Значы штоси там може
быти в тым вшыткым же же Анна Дудиха єй назвиско походит од
дудника тым більше же колиси то іщы в тым ХХ столітю назвиска
не были аж так доцяп популярны давали назвиска надавали дакому хто чымси
ся там деси посеред люди выріжнял і можливе же тота Анна Дудиха
выжняла ся тым же акуратні лічыла Дудником Дудник іщы так скоро повторю
Дудник може іти од часослова давного часослова Дудувати Дудлити то єст незавершена
форма і завершена дудлати то значыт пити Зрештом дудлати знаме такє часло
выдувати цілий горнец воды ци млудшого як нам ся барз хоче пити
выдувати товшы перший троп окрем того дудлати то было тіж цицати одтале
днешні названя інструменту Дуды Зато же дуды мож повісти же коли хочеме
на них заграти найперше мусиме поцитати тоту кінцівку І за дути О
і од того може тіж дальше іде бо то дудувати Налели сме
тото Днес бы м хотіл вернути до той темы але уж До
самого дудника бо зробил єм м малий реконесанс О тым дуднику о
котрым сам єм Мало знам знам же же дехто не робил з
того палюнку ци жебы она мала такій барже ароматычний запах жебы одпахніла
ліпше жебы мала мож якус смак такій Ліпший Так ци так Днес
Одуднику днес о тым польскым Дзянґлю Дзінґєлю о Дзінґлю хыбаль так буде
ся в польскым языку одмінювало Но добрі Покєд сме уж дошли до
того моменту та по музычній перерві на помузычній перерві буде о дуднику
очывидні жебы было кустематичні та най буде музыка з гры Відмін кто
зміся е зара залю Дудник бо днес о ним бесідує боді бесідуєме
продолжуючы тему з остатнього языкового окуса покуса то польскій Дзєнґєль стрічал єм
украіньску назву Дянгель і од чого тота акуратні назва може іти Одре
слухайте так направду перший раз в науці тот дудник Дзянґіль Дянгель был
описаний через Каролюса Лінеуса в <unk> році то Но парудесят років потым
як залічыня тым зільом остала страчена Дудига Очывидні товды він остал перший
раз описаний деси введений до реєстру але Дудник был уж дуже дуже
перше знаний в цілій Европі Як вказуют історичны джерела Была то рослина
было то зіля барз популярне в лічыню од самых найдальше высуненых пілнічных
просторів Европы через цілу такой такой Европы Отже Каролюс LiX столітя коли
Ю дайме на то нашол для наукы і перше зописал назвал Ю
Анґеліка арканґеліка значыт ангел архангел так мож повісти І ту зас в
моіх приватных досліджынях єм ся зачал задумувати Бо окрем Дудника уж єм
нашол же Лемкы бесідуват на тото зіля власні ангел Ангел попросту Анел
Зачал єм сой так думати розписувати што може в тым быти но
чом акуратні анел Деси Помалы В моіх досліджынях зачал ся задумувати над
польскым окрисліньом Дзєнґіль та што очывидні іде од напримір од ангела тіж
од ангела якій маме напримір таку діалектычну форму в польскым языку яньов
од яньов до дзєнґіль уж барз недалеко тым більше же анґель ци
анґеліка То уж до Дзінґля дуже дуже близше Так ци так зачал
єм так сой думати што може быти же тота рослина была названа
Ангелом або навет ангелом архангелом як єй описал Каролюс Лінеус Отже робили
з ней презовшыткым палюнкы робили з ней зіля на ґарло на груди
як дахто кашлял было шыроко хоснуване через назыйме днес босоркы ци такы
пані жены котры занимали ся зілями Так іщы спомну чом тот Дзєнґіль
іде безпосередньо або або в якысий спосіб од польского яньов но ту
перехід може быти власні такым переложыньом з латиньского анґель Окрем того нашол
м єдно досліджыня же єдна з одмін того дудника по польскы Дзєнґєль
має назву Лікфор ліквор якє мало бы іти од кєд добрі памятам
од латиньского Ліквор значыт напар даякій плын ци ци ци дашто до
питя Можливе же то была даяка наливка рыхтувана з того дудника котрий
мал бы мати кусідка в собі алкоголю але предовшыткым был хоснуваний як
лічниче зіля Зрештом колиси то мусиме собі одраз повісти же даде до
но кінця середньовіча може може може кус перше босоркы ци відьмы были
барз шануваныма особами такы зрештом вказує на тото етимолоґія слова відьма то
значыт тота што знає од часослова вєді такє діти І зато барз
была шануваном в серед люди особы Допіро потім очывидні в предовшыткым в
західнім християньскым світі зачали ся зачали ся Проблемы з тыма людми бо
вшыткы наоколо скаржыли тоты босоркы тоты відьмы о чаруваня ци зачаруваня заклинаня
ци люди ци звірят ци хвилі ци інчых річы І так то
єдно соло тот Дудник стал ся для мене великым великым польом до
досліджынь бо мож повісти і Дудник і Дудиха так І ангел што
в польскым ся тіж перекладат на Дзєнґіль але має тіж латиньску назву
яку схоснувал Думам же уж названу віками перед Каролю з Лінеу з
ХХ ст зато і ангел Ідудник якоси все были в русиньскій культурі
а предовшыткым в русиньскым в русиньскым языку якій нас ту інтересує Но
добрі я іщы пущу єдну Звідмина музыку іде як підсумуєме совіты Моє
ґеданя в днешнім языковым окусі покусі о хвильку І не знам што
тепер признам ся Вам зробити бо в мене зачало так ляти і
селяти перунами а то уж не перший раз бо при остатнім языковым
кусі покусі коли м бесідувал о босоркахы тіж діяли ся чуда пречудеса
Но нич я іщы кус заризыкую І хотіл єм Вам повісти одкале
босорка одкале відьма ні о відмі уж было І одкале Медвідь Бо
то од того тото тіж ся куса соцівє Отже відьма уж знамет
же тота хто знає Тота хто хто знає більше як нормальний пересічний
чловек Окрем того босорка Босорка іде од мадярского языка босоркані зрештом знаєм
другу форму в лемківскым языку окрем босоркы была іщы близша мадярскому языкови
босорканя Но і повім іщы же дашто речу о медведю медвідь слово
медвідь складат ся з двох сіл мед і відот від давне словя
і словяньскє Вєдь так славяньскє Вєдь тіж іде од вєд котре знаме
звідмы але товды колиси як чогоси ся барз бояли ци мали респект
перед дачым не хотіли того впрост называти Зато медведя тото звіря котре
там час од часу стрітили в лісі і Но тота стріча не
мусіла быти барз приємна назвали вєд же тот Чудачний тот не знаме
одкал таємничий можливе же чарівник котрий єст мед одтале медвіт но так
то од босоркы босоркані через відьму при нагоді Анну Дудиху і Дудник
або ангел не перешли сме до Медведя Но што ж такій єст
языкы уж того не зміниме А може нашом рольом в тым вшыткым
єст тото жебы ся більше тым інтересувати Я одраз мам до вас
такє Іщы єдно великє звіданя а практичні просьбу Кєд такы смотрю на
даякы ботанічны называня ци названя рослин мам уж пару думок в бесідую
очывидні о лемківскым русиньскым языку Кєд мате даде записане як на даякій
зіля траву ци інчу рослину бесідували дідо баба прадідо прабабабабабабабабабабаба або маманяно
бознают іщы тото зо свойой молодости мам велику просьбу присылайте до языкового
окуса покуса на демко ЕТ лем крапка фм Бо поім вам ани
не знате кілько там за тыма назвами Маме іщы таємниц Тобо языковий
гокус покус нажыло бесідувал Демко Трохановскій Радийо Лем фм Мы чуєме ся
в наступным языковым окусі покусі Думам як пережыю яґмя босоркы до того
часу не зідят Тримайте ся Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры
А може компер чом можут пити ріса Што мают спільне теля і
дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес
є уж чысто лемківскій Одколе нашы предкы мали ладу вымови Што ся
находит на швецкым столі чом дотеперішніх вібруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до
Фейсбу та майля і інчого сітьового софиру і аплікация Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык
і вчый ся гос покус