Языковий Гокус Покус #138 - 6 VII 2014 - Etymologia słowa dufać
Еп. 138

Языковий Гокус Покус #138 - 6 VII 2014 - Etymologia słowa dufać

•

Опис епізоду

Odcinek „Jazykovyj Gokus Pokus“ poświęcony jest etymologii słowa „dufaty“/„dufać“ i jego odpowiedników w słowackim, czeskim oraz polskim. Prowadzący porównuje znaczenia i formy tych wyrazów, zastanawiając się nad ich pochodzeniem oraz możliwymi zapożyczeniami między językami.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компер Чом можнут
быти алсамбль Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошыбыти алсамбль Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколечом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколе
нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым стулі чомнашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым стулі чом
дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчогодотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого
сітьового сорчеру і аплікация Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухайсітьового сорчеру і аплікация Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай
авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчий ся гокус покусавдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчий ся гокус покус
Витайте дорого радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій радийо Лем фмВитайте дорого радийо слухачы з той страны Демко Трохановскій радийо Лем фм
і проґрам Языковий гокус покус як все в недільний Вечер но хыбальі проґрам Языковий гокус покус як все в недільний Вечер но хыбаль
же слухате повторіня або находити ся в інчій як лемківска часова зонаже слухате повторіня або находити ся в інчій як лемківска часова зона
бо в нас вечер то за великом млаком пополудне а в Австралиібо в нас вечер то за великом млаком пополудне а в Австралиі
рано Русины розсяны по цілым світі зато даяк сой треба дати радурано Русины розсяны по цілым світі зато даяк сой треба дати раду
Но але якоси ся треба привітати зато все бесідую же то недільнийНо але якоси ся треба привітати зато все бесідую же то недільний
вечер коли за лемківскым часом премєру мат языковий гос покус Днес хочувечер коли за лемківскым часом премєру мат языковий гос покус Днес хочу
ся заняти барз популярном бо такы сиґналы од вас достаю частю языкознавствася заняти барз популярном бо такы сиґналы од вас достаю частю языкознавства
то єст етимолоґійом І хоц мам задуманий іщы єден языковий проґрам якійто єст етимолоґійом І хоц мам задуманий іщы єден языковий проґрам якій
по части буде ся односил до походжыня слів до етимолоґіі до поєдныхпо части буде ся односил до походжыня слів до етимолоґіі до поєдных
значынь та Заінспіруваний єм єдном з авдиций нажыво веденых з краківского студиізначынь та Заінспіруваний єм єдном з авдиций нажыво веденых з краківского студиі
радия Лем фм зове ся Ягнятка і пало там слово часослово дуфатирадия Лем фм зове ся Ягнятка і пало там слово часослово дуфати
І може але бы м ся тым не зганял же так ґречылІ може але бы м ся тым не зганял же так ґречыл
але был коментар єдного зо слухачів Чом проґрам зачынате од словацкого словаале был коментар єдного зо слухачів Чом проґрам зачынате од словацкого слова
І тото акуратні старчыло мі жебы піти дальше і поглядати одкале сяІ тото акуратні старчыло мі жебы піти дальше і поглядати одкале ся
оне дуфати взяло І може на самым початку як вступ Повім жеоне дуфати взяло І може на самым початку як вступ Повім же
я дост часто бою ся повідати же такє словословацкє такє русиньскє такєя дост часто бою ся повідати же такє словословацкє такє русиньскє такє
украіньскє такє польскє бо то вірте мі часом бесіда або звіданя вукраіньскє такє польскє бо то вірте мі часом бесіда або звіданя в
роді што было перше яйце Цикура Інча справа же мы як Русиныроді што было перше яйце Цикура Інча справа же мы як Русины
находили сме ся і находиме ся в обставинах меншынового языка і хоцнаходили сме ся і находиме ся в обставинах меншынового языка і хоц
до війны Карпатска Русь была дост єднорідном обшырю кєд іде о языкдо війны Карпатска Русь была дост єднорідном обшырю кєд іде о язык
то меджеязыковы реляциі і запожычыня трафляют ся в такых примірах якы переходилито меджеязыковы реляциі і запожычыня трафляют ся в такых примірах якы переходили
і з польскых до словацкых діалектів і зо словацкых до польскых затоі з польскых до словацкых діалектів і зо словацкых до польскых зато
тым більше мусиме уважати коли бесідуєме якє слово з якого языка ідетым більше мусиме уважати коли бесідуєме якє слово з якого языка іде
і Надію ся же не буду вводил уж побічных тем займєме сяі Надію ся же не буду вводил уж побічных тем займєме ся
часословом дуфати якє як уж єм повідал має іти зо словацкого языкачасословом дуфати якє як уж єм повідал має іти зо словацкого языка
Но добрі Зазерам до словника словацкого языка што значыт оне дуфати іНо добрі Зазерам до словника словацкого языка што значыт оне дуфати і
находжу таку статю яка розвиват ся Як довірювати надіяти ся або сподіватинаходжу таку статю яка розвиват ся Як довірювати надіяти ся або сподівати
ся інче значыня то мати віру ци вірити же дашто ся станеся інче значыня то мати віру ци вірити же дашто ся стане
Признам ся вам же тото єм акуратні знал но але для єднойПризнам ся вам же тото єм акуратні знал но але для єдной
ластівкы весна не приходит глядам По сусідскы іду до чешского языка туластівкы весна не приходит глядам По сусідскы іду до чешского языка ту
маме барз подібні зато же в чешскым языку надіяти ся довірювати матимаме барз подібні зато же в чешскым языку надіяти ся довірювати мати
довіря сполігати ци попросту вірити то єст дуфати Чешскій язык в моіхдовіря сполігати ци попросту вірити то єст дуфати Чешскій язык в моіх
днешніх досліджынях приносит мі іщы єдно Окілько словацкє дуфать пише ся такднешніх досліджынях приносит мі іщы єдно Окілько словацкє дуфать пише ся так
як чуєме та чешскє дуфат мат тото у кус выдолжене Зато жеяк чуєме та чешскє дуфат мат тото у кус выдолжене Зато же
єст там дифтонґ якій пише ся через о удоуфати І ту здаєєст там дифтонґ якій пише ся через о удоуфати І ту здає
ся мі же част слухачів уж чує близкіст до польского часослова уфаться мі же част слухачів уж чує близкіст до польского часослова уфать
што обясниме як надіяти ся довірювати сподівати ся мати віру вірити такшто обясниме як надіяти ся довірювати сподівати ся мати віру вірити так
само як і в словацкым і в чешскым языках Но і тусамо як і в словацкым і в чешскым языках Но і ту
перший раз мушу ся сам себе звідати што было перше яйце циперший раз мушу ся сам себе звідати што было перше яйце ци
кура бо вкінци кєд єст і в чешскым і словацкым і вкура бо вкінци кєд єст і в чешскым і словацкым і в
польскым языку то одкале іде дуфати в языку єдного з нашых редакторівпольскым языку то одкале іде дуфати в языку єдного з нашых редакторів
о тым може о хвильку найперше ріжме як то ся стало жео тым може о хвильку найперше ріжме як то ся стало же
в трьох реченых языках єст дуфати або уфати уфать польскє і вв трьох реченых языках єст дуфати або уфати уфать польскє і в
якій спосіб ся там нашло На моє око а барже в тымякій спосіб ся там нашло На моє око а барже в тым
примірі ухо вшытко могло взяти ся з чешского языка чом по першепримірі ухо вшытко могло взяти ся з чешского языка чом по перше
кєд в чешскым языку До уфат з долгым у дивтонґічным видиме часословокєд в чешскым языку До уфат з долгым у дивтонґічным видиме часослово
уфат і префікс до може оно свічыти же колиси в чешскым языкууфат і префікс до може оно свічыти же колиси в чешскым языку
было самоуфат а до словацкого перешло уж в тій формі часослова сотвореногобыло самоуфат а до словацкого перешло уж в тій формі часослова сотвореного
префіксальным способом Окрем того словацкій язык долго был під великым влияньом чешскогопрефіксальным способом Окрем того словацкій язык долго был під великым влияньом чешского
языка пізно бо допіро в половині ХХ столітя зачала ся кристалізувати словацкаязыка пізно бо допіро в половині ХХ столітя зачала ся кристалізувати словацка
Бесіда як не част чешской бесіды лем яко своя уж осібна словацкаБесіда як не част чешской бесіды лем яко своя уж осібна словацка
Ту іщы єдно обясніня бо чешскій і словацкій сут не тілько подібныТу іщы єдно обясніня бо чешскій і словацкій сут не тілько подібны
і тілько в істориі розвитку тых двох языків было подібных фонетычных процесіві тілько в істориі розвитку тых двох языків было подібных фонетычных процесів
же може лем зато же чешскій має кус давнійшу або може першеже може лем зато же чешскій має кус давнійшу або може перше
зафіксувану історию одтале моя думка же могло дуфати прити з чешского дозафіксувану історию одтале моя думка же могло дуфати прити з чешского до
словацкого языка Кус інакше з польскым языком хоц по мойому уфать польскєсловацкого языка Кус інакше з польскым языком хоц по мойому уфать польскє
уфать тіж іде з чешского дуфат По перше зато же в середніхуфать тіж іде з чешского дуфат По перше зато же в середніх
віках більшіст словяньскых запожычынь або ославяньщыных запожычынь ішло до польского акуратні звіках більшіст словяньскых запожычынь або ославяньщыных запожычынь ішло до польского акуратні з
чешского языка по другє в середніх віках в старопольскым языку істнувала інчачешского языка по другє в середніх віках в старопольскым языку істнувала інча
паралельна Форма того часу слова В тым місци надію ся мам вірупаралельна Форма того часу слова В тым місци надію ся мам віру
сподівам ся або духам же натілько ям вас заохотил жебы іщы сясподівам ся або духам же натілько ям вас заохотил жебы іщы ся
не розлучати же почуєме ся вшыткы по музычній перерві а в нійне розлучати же почуєме ся вшыткы по музычній перерві а в ній
непринагідні ансамбль Надія треба мигра со сой своі голосо Можу та зумаганынепринагідні ансамбль Надія треба мигра со сой своі голосо Можу та зумаганы
сос коли се то роби выставля голос е голос голосе пужытя поліжыртясос коли се то роби выставля голос е голос голосе пужытя поліжыртя
полі голосе голосе пужытя полісе Надія то грала надія то уж близкополі голосе голосе пужытя полісе Надія то грала надія то уж близко
до віры довірювати надіяти ся Бесідувал єм до перервы же непринагідні граладо віры довірювати надіяти ся Бесідувал єм до перервы же непринагідні грала
надія Зато же о хвильку займемемемемемемемемемеме ся тым Словом припомнул лем женадія Зато же о хвильку займемемемемемемемемемеме ся тым Словом припомнул лем же
слухате радийо ЛЕМ фм і проґрам языковий гокус покус днес занимаме сяслухате радийо ЛЕМ фм і проґрам языковий гокус покус днес занимаме ся
часословом Дуфати Дотепер повіли сме сой же іде оно найправдоподібнійше з чешскогочасословом Дуфати Дотепер повіли сме сой же іде оно найправдоподібнійше з чешского
языка і з того тіж языка нашло ся в словацкым і вязыка і з того тіж языка нашло ся в словацкым і в
польскым Жебы тото пояснити треба мі было найти акуратній одкаль дууфат нашлопольскым Жебы тото пояснити треба мі было найти акуратній одкаль дууфат нашло
ся в чешскым языку долго не треба было глядати зато же тропся в чешскым языку долго не треба было глядати зато же троп
іде зо старославяньского языка До перерву бесідувал єм же дулфат іде префіксальныміде зо старославяньского языка До перерву бесідувал єм же дулфат іде префіксальным
способом одчасо слово уфат і префікса до затовыхідным пунктом буде ту тотоспособом одчасо слово уфат і префікса до затовыхідным пунктом буде ту тото
часослово уфат В чешскым языку явило ся оно од старославяньского упывати ачасослово уфат В чешскым языку явило ся оно од старославяньского упывати а
по правді упвати де медже звуками П і В находил ся твердийпо правді упвати де медже звуками П і В находил ся твердий
єр Лем припомну же єры твердій і мягкій были колиси в славяньскыхєр Лем припомну же єры твердій і мягкій были колиси в славяньскых
языках так званыма неполныма гласныма або пілгласныма і одріжняли ся од полныхязыках так званыма неполныма гласныма або пілгласныма і одріжняли ся од полных
гласных напримір Оа і е тым же были дуже коротшы З часомгласных напримір Оа і е тым же были дуже коротшы З часом
тоты єры в залежности од того в якій позициі ся находили втоты єры в залежности од того в якій позициі ся находили в
словій або цілком выпадали або переміняли ся в полны гласны Так тіжсловій або цілком выпадали або переміняли ся в полны гласны Так тіж
было з єром твердым єром в слові упваті якій находил ся меджебыло з єром твердым єром в слові упваті якій находил ся медже
а <unk>r<unk> бо він в східньославяньскых языках розвинул ся до О ода <unk>r<unk> бо він в східньославяньскых языках розвинул ся до О од
чого маме форму упывати тоєст надіяти ся довірювати сподівати ся Можеме сойчого маме форму упывати тоєст надіяти ся довірювати сподівати ся Можеме сой
тото зрівнати з упованьом то єст надійом о якым під конец службытото зрівнати з упованьом то єст надійом о якым під конец службы
в церквославяньскым языку співат священник в возгласі Слава Тебі Христе Боже упованієв церквославяньскым языку співат священник в возгласі Слава Тебі Христе Боже упованіє
наше Слава Тебі Што одраз можеме перевести слава тобі Христе Боже надійонаше Слава Тебі Што одраз можеме перевести слава тобі Христе Боже надійо
наша слава Тобі І куз єм одышол од нашого чешского языка нанаша слава Тобі І куз єм одышол од нашого чешского языка на
якым днес єм ся зосередил бо кілько уПаті было здає ся спільномякым днес єм ся зосередил бо кілько уПаті было здає ся спільном
для більшости славян формом і на сході розвинул ся до формы уПатідля більшости славян формом і на сході розвинул ся до формы уПаті
то в чешскым і в польскым языках было інакше твердий єр меджето в чешскым і в польскым языках было інакше твердий єр медже
а В Не розвинул ся Ф полний гласний лем выпал цілком штоа В Не розвинул ся Ф полний гласний лем выпал цілком што
сотворило близкіст двох согласных П і В при собі упуваті такє получынясотворило близкіст двох согласных П і В при собі упуваті такє получыня
было дост трудне до вымовліня зато конецкінцьом П і В при собібыло дост трудне до вымовліня зато конецкінцьом П і В при собі
зляло ся ф і дало кінцьову форму з упфаті на уфаті Ізляло ся ф і дало кінцьову форму з упфаті на уфаті І
думам в такій формі тото чесослово перешло до польского языка даючы формудумам в такій формі тото чесослово перешло до польского языка даючы форму
уфать Ту уж можеме глядати паралельной формы до нашого Довірювати тоєст віритиуфать Ту уж можеме глядати паралельной формы до нашого Довірювати тоєст вірити
в тото же штоси ся фактичні стане або же хтоси зробит такв тото же штоси ся фактичні стане або же хтоси зробит так
як обіцял Бо і мы маме часослово вірити і довіряти ци сучаснуяк обіцял Бо і мы маме часослово вірити і довіряти ци сучасну
форму з продуктивным суфіксом ува довірювати І так само было в чешскымформу з продуктивным суфіксом ува довірювати І так само было в чешскым
языку коли уж з давного упуваті перешло до уфаті придаєме префікс доязыку коли уж з давного упуваті перешло до уфаті придаєме префікс до
і маме форму днешню до уфаті а властиві Дуфат як уж ємі маме форму днешню до уфаті а властиві Дуфат як уж єм
перше повіл І здавало бы ся же вшытко маме уж выведене теперперше повіл І здавало бы ся же вшытко маме уж выведене тепер
лем підсумувати но але не так скоро Єст іщы єден барз інтересуючийлем підсумувати но але не так скоро Єст іщы єден барз інтересуючий
польскій троп Хоц уфать тото часослово фунґує в польскым языку уж долгопольскій троп Хоц уфать тото часослово фунґує в польскым языку уж долго
чом ся так вперам же могло прити з чешского языка В кінцичом ся так вперам же могло прити з чешского языка В кінци
чом і в польскым языку <unk> і медже якыма колиси находил сячом і в польскым языку <unk> і медже якыма колиси находил ся
твердий єр не могло бы ся зляти в <unk> як в чешскымтвердий єр не могло бы ся зляти в <unk> як в чешскым
Отже ту до помочы приходит етимолоґічний словник Блікнера гей старий уж боОтже ту до помочы приходит етимолоґічний словник Блікнера гей старий уж бо
з <unk> років ХХ столітя але в даякых справах барз іщы мудрийз <unk> років ХХ столітя але в даякых справах барз іщы мудрий
Нашол єм там же старопольска форма днешньой надіі звучала як пва аНашол єм там же старопольска форма днешньой надіі звучала як пва а
окрем того істнувало такє часослово як пваць довірювати Зрештом находило ся оноокрем того істнувало такє часослово як пваць довірювати Зрештом находило ся оно
іщы в польскых псалтырях Тото чудачне днес для нас слово пвать хоціщы в польскых псалтырях Тото чудачне днес для нас слово пвать хоц
днес в польскым языку не фунґує та вяже ся з єдным придавникомднес в польскым языку не фунґує та вяже ся з єдным придавником
якій находиме і певно з польского в лемківскым языку певны І туякій находиме і певно з польского в лемківскым языку певны І ту
нам ся вкінци якоси тото вшытко заперат бо і лоґічне єст женам ся вкінци якоси тото вшытко заперат бо і лоґічне єст же
довірювати то мати певніст же кєд дахто дашто обіцял же зробит тодовірювати то мати певніст же кєд дахто дашто обіцял же зробит то
зробит Інча справа же днешні інчы синонімы од довірювати уж не сутзробит Інча справа же днешні інчы синонімы од довірювати уж не сут
так певны бо надіяти ся ци сподівати ся уж нам той <unk>процентовойтак певны бо надіяти ся ци сподівати ся уж нам той <unk>процентовой
певности не дают та так ци так крутиме ся докола єдной темыпевности не дают та так ци так крутиме ся докола єдной темы
Но добрі польскій чешскій словацкій і лемківскій кус ся того нам назбералоНо добрі польскій чешскій словацкій і лемківскій кус ся того нам назберало
Іщы раз оддыхнийме сой лупованійомы пвом надійом попросту і чуєме ся поІщы раз оддыхнийме сой лупованійомы пвом надійом попросту і чуєме ся по
музыці ас Там далеко де моя земля Моі смуткы чуло там бытимузыці ас Там далеко де моя земля Моі смуткы чуло там быти
Думкы думаты місценды Можу сдумати тота природа злена Земльо Там далекы обысныДумкы думаты місценды Можу сдумати тота природа злена Земльо Там далекы обысны
там мою стас Чого там были кєдуматисе е То была надія тотам мою стас Чого там были кєдуматисе е То была надія то
єм повіл по лемківскы або уповані є так было по церквославяньскы абоєм повіл по лемківскы або уповані є так было по церквославяньскы або
по старопольскым пва то вшытко до днесньой нашой бесіды яку зачал ємпо старопольскым пва то вшытко до днесньой нашой бесіды яку зачал єм
од спорного слова дуфаты якє хоснує єден з нашых редакторів Стараєм сяод спорного слова дуфаты якє хоснує єден з нашых редакторів Стараєм ся
днес вам вказати же по мойому тото часослово іде од чешского языкаднес вам вказати же по мойому тото часослово іде од чешского языка
зато же то на чешскым ґрунті на чешскій обшыри бесідую о тійзато же то на чешскым ґрунті на чешскій обшыри бесідую о тій
языковій обшыри перешла зміна од старославяньского упваті на уфаті з того мамеязыковій обшыри перешла зміна од старославяньского упваті на уфаті з того маме
днес в чешскым доуфат словацкым дуфать і в польскым уфать Я будуднес в чешскым доуфат словацкым дуфать і в польскым уфать Я буду
стоял при своім же в нас радше не ходило такє часо словостоял при своім же в нас радше не ходило такє часо слово
і барже прихылил бы м ся ґу тому же то запожычыня зоі барже прихылил бы м ся ґу тому же то запожычыня зо
словацкого языка І хоц знам же поєдны слова дадем могли быти хоснуванысловацкого языка І хоц знам же поєдны слова дадем могли быти хоснуваны
през болей лем єдну родину на Лемковині і такє ся могло трафитипрез болей лем єдну родину на Лемковині і такє ся могло трафити
одтале дуфати Може не быти для дакого чуже але дайте мі іщыодтале дуфати Може не быти для дакого чуже але дайте мі іщы
остатню шансу провірю в словацко русиньскым языку Йой пробачте словнику якого авторомостатню шансу провірю в словацко русиньскым языку Йой пробачте словнику якого автором
єст Юрий Панько но велич книга велич книга перший том словацко русиньскойєст Юрий Панько но велич книга велич книга перший том словацко русиньской
части і то перша част статіі од Адо то праві <unk> сторінчасти і то перша част статіі од Адо то праві <unk> сторін
о тым словнику іщы деколи повім но але смотрю на статю дуфатьо тым словнику іщы деколи повім но але смотрю на статю дуфать
На жаль мушу повісти же єст там лем надіяти ся або надіятиНа жаль мушу повісти же єст там лем надіяти ся або надіяти
ся на дашто неєдуфати І тым способом єдно слово єдно часо словося на дашто неєдуфати І тым способом єдно слово єдно часо слово
причынило ся доднешньой должезной бесіды Але што ж так уж єст впричынило ся доднешньой должезной бесіды Але што ж так уж єст в
языку на тему єдного слова мож бесідувати і бесідувати А жебы даякязыку на тему єдного слова мож бесідувати і бесідувати А жебы даяк
наконец ся іщы тым языком побавити та повім кінцьове речыня Надію сянаконец ся іщы тым языком побавити та повім кінцьове речыня Надію ся
же мі довірюєте з тым што єм бесідувал І сподівам ся жеже мі довірюєте з тым што єм бесідувал І сподівам ся же
дашто до мене напишете на ЛЕМ коєт лем крапка фм бо духамдашто до мене напишете на ЛЕМ коєт лем крапка фм бо духам
же так схосную зо словацкого языка же сподабала ся вам днешня авдицияже так схосную зо словацкого языка же сподабала ся вам днешня авдиция
То был языковий гокус покус в радию лем фм бесідувал Демко ТрохановскійТо был языковий гокус покус в радию лем фм бесідувал Демко Трохановскій
тримайте ся тепло Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А можетримайте ся тепло Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може
компер Чом мож бити лю Што мают спільне теля і дівчы Цикомпер Чом мож бити лю Што мают спільне теля і дівчы Ци
можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є ужможеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж
чысто лемківскій Одколе нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит начысто лемківскій Одколе нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на
швецкым стилі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу ташвецкым стилі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового сортверу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто омайля і інчого сітьового сортверу і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати слухай авдициі Языковий гос покус значыт знай язык і вчытым дознати слухай авдициі Языковий гос покус значыт знай язык і вчы
ся гокус покусся гокус покус