Языковий Гокус Покус #142 - 17 VIII 2014 - Языкова стріча в Рускій Бурсі - промова др. габ. Олены Дуць - Файфер - Standaryzacja
•
Опис епізоду
Odcinek dokumentuje językowe spotkanie w Ruskiej Bursie z przemówieniem dr hab. Oleny Duć-Fajfer. Autorka mówi o standaryzacji języka łemkowskiego, pracy nad słownikiem kontekstowym oraz potrzebie wspólnego ustalania zasad dla jego opisu i użycia.
Автоматычна транскрипция
Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрептут бандуры А може компер Чом можнут
быти ансамбль Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи
нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом
до теперішніх вібруючых мобілюк інсталюют мі доступ до Фейсбу та байля і
інчого сітьового софру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
сухай авдициі Языковий гокус покус Значыт знай язык Вчы ся гокус покус
Добрида Миломінати Вас на ти робоча Є потрібно Є важна і дякую
же сте скорыстали приіхали одповід на запрошыня было більше осіб запрошеных не
вшыткы могли приіхати тоты што не могли усправедливити ся переважні Тым же
або ім часно одповідат або мают якысы в тым самым часі інчы
занятя Думам же тото а чым нам залежыт днес порадиме собі ф
До якысой там ступени Але не буде то певно ци думам же
може то не буде остатня стріча В тій справі в якій справі
названа языковом стрічом языковом робочом стрічом Выникат з того тота стріча же
Сме на такым етапі розвитя і хоснуваня нашого языка коли явило ся
явили ся уж практичны потребы ци конечности якы вказуют же стандардизация яку
Маме узнано яку принимаме яку яка ся довершыла так думам кінцьово на
даякым етапі ґраматиком лемківского языка авторства нрика фонтайского Мирославы Хомяк з р
котром ся послугуєме котрой нормы принимаме і неґуєме іх они сут для
нас обовязуючы они для нас сут основом Єднак в практиці видума же
сут де котры є місця і в тых ґраматі нашы языковых практиці
котры сут невыяснены неясны нерішены а в языку коли ся го нормалізує
і даякы справы ся рішат арбітральні принимат ся якысы принципы котры просто
потім ся вводит в практику То єст єдна справа выникаюча з якы
самой кондициі стандаризациі што для каждого языка чымс нормальне ту неє нич
нормального адже язык З такым чымси в його хоснуваню ся стрічат по
якысых етапах де котрый ліче ся дискутує ци то сут міцно ужінституцийонализуваны
языкы ци такы языкы котры ся розвивают мікроязыкы і так дальше то
єст процес котрий єст нормальний друга справа котра а може основна котра
вызначыла тот час стрічы же то як раз тепер то єст факт
же достали сме на Педаґогічны Академіі в Кракові ґрант языковий на словник
лемківского языка Контекстовий словникы Никотрий задля котрий ме здобили з Народового Журналу
Розвитя Гуманістикы Єст то пас престіжовий ґран значучий і мам надію жедаючы
нам велику шансу жебы створити великій контекстовий словник котрый буде словником підрукуваным
І выкорыстаме нагоду же тіж буде можливіст його введіня до інтернету і
до можливости корыстаня през вшыткы Прото коли маме приступити а мудеме приступувати
в ансамблі Языковым власні до опрацуваня дословника Ствердили з медже мусиме рішыти
тоты языковы квестиі пропадує сваше якы нам ногы Нашы практиці чы то
тлумача чыщыня лемківского языка чы редавуваня были Зати сим такым пунктом в
котрым мали сме непевніст прото внес кругу практиків в кругу знавців языка
ся тоты місця хцеме рішыти так же бы было можливе уж вводжыня
тых нашых рішынь арбітральні принятых до словника при опрацуваню словника але тіж
мам надію і думам же в нашых головных опрацуванях в працах і
друкуваных ріжного рода выданя якы з нашого ґругу выходят тоты принципы тіж
будут хоснуваны прото тіж єм допросила допросили сме такій тру специялистів котры
ся занимают писаньом котры ся занимают тлумачыньом редаґтуваньом очывидно тіж пропаґуваньом лемківского
знормалізуваного языка в радию Лем І Єдна з основных справ тіж такых
предзаложынь якы предположыл до того вшыткого єст така же находила ся тіж
в етапі несподіваны загорожыня для той языковой нормы як мож наприняли то
значыт в лемківскым Середовиску єм переконана же то сут ініциятивы котры ся
до Лемківского Середовиска зовні достают медже ін правдоподібно тіж і з урядовых
і зовнішніх чынників котры не квестийонуют Зачынают леґувати но котру принимаме і
потом пишеме звязду з чыми появляют ся такы часом становиска описаме чула
в Міністерстві же не вшыткы приняли языкову норму лемківску І як бесідуєме
про язык цюж решол в практиці видно же выдавництва формальні фінансуваны през
Міністерство то з нашы власти котры узнали стандаризацию языка не тримают той
нормы і в тых выдавництва появляют ся часом языкови як то просила
чудернаства они можу мают яку там інчу основу Натоміст такы поты ном
не сут згідничны не тримают той нормы як повідал дай основы єст
ґраматика з <unk> рвязку з чым Як дальше піде тот процес неґуваня
той нормы як ума і повіданя же она не єст знормалізувана што
ся стрічом трафлят і што є одчула навет уст Учытели якы вчат
лемківского языка щы для мене уж цілковитым абсурдом зато же хтоси хто
ся піднимат вчыня лемківского языка повинен знати же єст описанома а як
зна же она не єст полна так мы собі усвідамляме ци має
описыва впливости то повинен выступити прошу даякы справы выяснити а ся до
якысого ґрупаны повідати же неє стандарду з ясну чым можу собі писати
як ся хоче І на такы діянях думам же наше принятя тых
середопис котры думам і думам же незалежно од того хто акы хтіл
квестийонувати тото сут ядровы для пропаґуваня лемківского языка о чым бесідую бесідую
о нашым часописі Бесіда бесідую о річниках і Лемківскым річникых Руской Бурсы
Бесідую о нормі яка свячыт на лемківскій філолоґіі бесідую о выданях якы
выдаєме власня Стоваришын Лемків і в Рускій Бурсі бесідую о редів ЛЕМ
фм як в тых пругах котры незалежно од того же сут квестийонуваны
під важаном деме тримати норму а як власка появляют ся деякы Неконсеквенциі
чы незгідности якы нам справляют трудности і знормалізуєме на тым другым як
бы етапі до довершыня тых неспрецизуваных річы но то здає ся же
зас будеме мати кусильнійше Уміцне тото же лемківскій язык єднак єст єднормалізуваний
хоснує ся писам ні і ма він писану норму Прото тоты невуючы
якы тоты і стандарды і я і інформы лемківской культуры символиків так
дальшы діяня но сконфронтуют ся з чести што може буде кус уміцне
Зато так думам знавчую тото загорожыня м ін для языка І хцу
тіж підкрислити для мене то єст страшні прикре і незрозуміле в єдній
міри же особы котры повинны як уж назджают конами ци в тоскомуси
перешкада зо взгляду на діяня особові Допраз языка не повинны не бувати
боязык є штоси такы што абсолютні думам же вшыткых Лемків обходит і
повинно обходити і жебы не не бывати ци не сміяти ся над
языком є нашом основом в звязку з чым на звіданя же наш
язык не знормалізуваний і тоты увагы Мыдно вкажеме же ідеме же узнаючы
же быти можу суты по тым місця якы якы сут дискусийны ци
іщы мене перебесідували ся застанавля як писата трещом де поты зміном до
приходят історіч ричні томе тото што было справом ци квестийонуваном но то
рішаме так ім ци інакше Наступна справа Хто ма рішати бо тотіж
може быти квестийонуване Кажда повіст а чом не я бы м так
повіл або інакше Не мож на таку стрічу запросити вшыткых товды неможливе
зо штом она бы ся не прошу ату вшыткых Лемків цілого світа
Не в силі сме запросити В якій бы ключ запрашано Як про
кого сім забыла бы ци уж по дорозі думала же може треба
было пошырити пру учытелі котры ся занимают вчыньом для них то буде
важне Але як то сут дайме на то Не бесідуют оты учытеля
коты квестиют норму бо то уж якы єст рам але бесідую о
такых учытелях котры принимают тото што буде ся взяло і не дискутуют
з тым ци якы принимают то як норму і думам же быти
може треба было здафом паню Марґариту гербут запросити Она николи як в
тоты языковы дискусиі ся не влучала забыла єй просто быти може бы
хтіла але то не значыт же не єст гел запрошена же не
має голосу в дискусиі Тото што будеме приготовлювати в словнику буде доступне
на певным етапі вшыткым хто буде хтіл до того зазріти і з
можливістю вывведіня своіх уваг до полніня Такы маме плян жебы як бы
тота участи в громадскости нашой была дост шырока В предовшыткым запросила єм
особы котры тоты новы значыт доноруваны ци якы добре сітуваны Неясны місця
якы дотепер были лябільны якы были не до кінця усталены Мам леті
уже ся згодиме же будеме своіх выдавництва своіх працах вводити уж уприняти
норм жебы они як бы ся заспропаґували Думам же они не будут
великы зміны то будут радше Тоты моменты котры в єдным притагал другых
втальто ся переписи ваханы такє такє мам заложыня бо зараз повім што
як бы уважам же єст основом тых той нашой днешньой роботы ци
што якы з такыма твердыма пунктами о тым наперно не будеме рушати
Запрошены сут тіж особы котры в пляні мают працувати над словником то
значыт мают громадити лексику запрошены сут особы з радия ЛЕМ фм но
то значала ся з тых другів о котрый досіла ритві специяльністна Ярослава
Горощака автора словника котрий дякує Лже тіж пришол і яко особа котля
своє досвідчыня і своіх тіж як бы якысы сумнівы якы Певно і
по зробліню словника і при дальшым якы його діяню не має парных
з нас тіж так же в такым запругу не вшыткы могли быти
професор Фонтальскій яко специяліста Барзцю привіхати з причын направду важных не може
быти але в просу жебы ся не сковартувати же брати участ дискусиі
в формі престейпа так же як будеме мати зварпливости чы прошыня о
теродичны выясніня можеме ся з ним учыти ся звідувати подібні пан Фоман
др Фомах Пока і Петро Криницкій котры обіцяли же будут з причын
терміновых тілько погыбити але прислали своі увагы тоты місця котры для річ
тіж справляют аписы трудносо так же тіж уважаме же судякы ту присутны
лем не безпосередньо але як бы на дальшы етапах іщы будеме мати
Конечніст дальшых дакых допрецизувань думам же тіж будут брати участ писла а
тіж нам своіх писмуван Мірослава Хом як котре то писмо за хвилю
одчытаме так же як ходит о участників так то выглядат хто єст
Можнім по колеі Дамиян Трохановскій Порядку по шорі за порядком єден по
другым Е За поряд Дамян Трохановскій Наталия Малецка Богдан Ґамбаль Анна Масляна
Марта Барбара Дуць Наст та Моніка Тылавска Ярослав Морощак Петро Трохановскій Мунянка
Еєдно і бесідуюча тоты слова Олена Дуць Файфер І то єст як
бы представляючы заложыня ци орґанізацийну сторону і цільову сторону нашой стрі Натоміст
мериторичну коли хту бесідувати про меритум Як вільно мі а думам же
мі вільно покажыт тіж буде мал право ся выповісти як бы думал
інакше не думам же ту ся брат будеме ріжнити По мойому знаючы
в якым стані загрожыня з лемківскій язык повиннє зрахуваным до языків загороженых
і того свідомі мусиме мати чыє загрожень на предочытным загороженым домінуючыма языками
головні польскым языком В практиці в нашым узусі теперішнім котрий барз пильні
сліджу не лем я єст в высокій але то высокій мірі практичный
язык стосуваний іщы перезлякты престисто стосусую міцно скольоризуваный Зато Думам і думам
же ся з тым вшыткы зводят і дотіж єс языкова практика хываль
найбарже знана і популярна будеме ся операти на языковій структурі язык очывидно
маючы свій систем в писаній формі тот систем хоснує І навед як
формі бесідуваны Е часом сут ріжны влияня сут ріжны реґіональны одміны сут
ріжны формы власне то што выникат з практикы зжывости языка то його
систем мусит быти сталий І думам же ту нихто не буде квестийонувал
же в ты сталости І з причын як білоґічных але тіж з
причыны мож так речы культуровых символичных глубова нашой культуры будеме ся тримати
передовшым східньославяньской языковой системы І чыто в формі запису вызначучы ідно форма
корилична але і в формах ріжных якыв языку може уж часом зостали
выоначены може ся часом затратили але они в системі повинны быти утриманы
Зато же так як єм написала власім в такым портали котрый ся
занимат девітализацийом языків же наш штоденный язык єст языком власня міцно з
Польщыны звязуючым тот язык котрого мы будеме писаны форму пильнувати повинен остати
рускым языком рускым языком східньославяньскым з пограничныма примета прото же він історичний
тых примет наберал і де котры з них не амуєме то зыщом
тіж єст примета того языка Але коли буде мати ваханя Як што
записати або чом так або інакше присмогме ся же то не єст
остатнє влияня польского языка ци єдно з такых власнів влиянь котры перемінили
штоси што скорше можна найти Зато для мене то буде підниманых рішынях
чы писати так ци інакше ци приминимати так ци інакше принципом буде
жебы то были формы блищосхідньославяньскым Як они такы были а посмотрити ся
чы тото што в узусі сот што в практиці маме не єст
чыстым влияньом польского языка і огольонізациі прото же тота кольонізация так чы
інакше нам входит і нам нахратит тотя міцно нам отратит яснущы такє
підпераня ся в тій нашій зостандаризуваній формі Власно східніма сунославямскыма формами буде
заложыньом котре думам маєсты для языка хоронит його ріжницю од домнуючого языка
предовшыткым дає нам почутя власні того жебы сме з руском культуром і
як з рускым модельом культуровым языковим повязаным незалежні од тых влиянь Зато
Зато в тых рішанях так то буде Я то остатня така розува
же мам тепер дуже до діла з <unk> язычом І вказує ся
же як бы т не было о тото языча ниґуване і осмішане
Оно не было жывым языком бране з його языка але в них
направду в тых формах котры натрик тепер над ляхам ся похылям єст
так дужо форм котры направду сут духом нашого языка і могли бы
быти выкористаны они нам ся уж Сполонізували міцно оно уж так перешыли
але єм захоплена в тым же так дуже ефсорсийскых в царів не
украіньскых лем тотых котры были нашы і быти може в тым штырьотомовым
выданю Хыляка і кус зрусифікували я мам його першы публикация припад часописів
одты він сам писал Єм загопра над тыма формами котры можу адаптувати
до сучасного языка они нам ся оругово сколонізували дезитами і хоснуєме як
ся смо тоту прекрасна форма котра втарча не гризе з тым жебы
то было лемківскє Так же тоті єст як бы важне в нашій
рефлексиі Бо уж відамат же як не будеме рапувати тых форм котры
може уж ся нам выдают і архаічны може я зачудувана єм почула
же як єм на ватрі посідувал по лемківскы то ня вшыткы не
зрозуміли но то уж для мене єст якы такій сиґнал на кілько
люде уж одышли од тых языковых лемківскых форм Оты де потым наведено
розумію бы і заступили польскыма тяскущым приводжыня в нашых публикациях то еты
формы буде важне А то не зато дзя не зрозуміли же сме
бесідувала по лемківскы лем зато же см бесідувала за долго Ні не
зато Бо мі повіл єден з пану чытало то по польской повісти
Там такєм почула Яс ужым ту была квестия спорочыня лем же треба
было по польскы бо товды бы вшыткы на фему зрозуміли афекто Но
як бы така уж смутна рефлексия на станом нашого языка Мы тепер
іздиме і поставязыковы серед Лемків тіж досліджаме но то тіж власні видиме
якій якы сут ріжны в однесіню до языка форма то тіж абы
поза нашом теперішньом роботом Но што желам жебы сме ся в більшости
справ добесідували як то буде напевно не будеме голосувати Думам же то
буде формасо консенсусу в декотрий справа дискусиі мудрой дискусиі Інаймі не думам
же <unk> процент так вытых вамкливых справ ся нам поведе рішыти але
же гідні ся нам поведе рішыти бо думам же вшыткы мам добру
волю жебы жебы принимати якыси такы рішыня тоты заложыня жы жебы ся
хоронити пред нищыньом языка при його захыпаню чыбы заховати його його формы
структуральны такы котры будут ріжнити тіж од домінуючого языка але жебы тіж
то не был немудрий спосіб зато же натис ідеолоґічний такый як часом
віділа єм жебы не было так як по украіньскы або жебы не
было так як в інчым языку тіж не єст часом мудрым натиском
часом Нашы опаралельно розвиваючы могли быти і не можеме одцібляти принципу жы
жебы не давчыл памят як было по украіньскы чы жебы не дачыл
памятку росийскю люде на тато треба передумати про тоєм Думала же нам
специялисты од історичной ґраматикы поможут неє при нас они покаль думал же
будеме можы досконсультувати зо чымс інчыма істориками а до того Анна тіж
ся специялизує в історичній ґраматиці так же буде певно могла деякы дабо
зыщом тоту дуже лихы посмату Таже думам же порадива декотрьома річами Но
і дякую Вам же спе ся згодию прити і же Языковий гокус
покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компері Чом опити уса Што
мают спільне теля і дівче Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был
колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали
ладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом до теперішніх вібруючых
моділюк інсталюют мі файлі доступ до Фейсбу та байля і інчого сітьового
софру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус
