Языковий Гокус Покус #149 - 2 XI 2014 - Rusińska ortografia i standaryzacja
Еп. 149

Языковий Гокус Покус #149 - 2 XI 2014 - Rusińska ortografia i standaryzacja

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Mychajłem Almanaszijem, poświęcona językowi rusińskiemu i jego standaryzacji na Podkarpaciu. Gość opowiada o swoich pracach, zasadach ortografii i materiałach praktycznych dla osób piszących po rusińsku, a także o prezentacjach i odbiorze tych działań.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер чом можнут
бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічытибити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскійгрошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на шведскым століОдколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на шведскым столі
чом до теперішніх віґруючых мобілок інсталюют ембы три файлі доступ до Фейсбучом до теперішніх віґруючых мобілок інсталюют ембы три файлі доступ до Фейсбу
та майля і інчого сітьового сорчыну і аплікация Кєд хочеш ся даштота майля і інчого сітьового сорчыну і аплікация Кєд хочеш ся дашто
о тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык іо тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і
вчый ся гокус покус Я Русин єм Народний Корінной Русин од Карпатскойвчый ся гокус покус Я Русин єм Народний Корінной Русин од Карпатской
Руси Я не є політичний не є політикантон в русиньскови але люблюРуси Я не є політичний не є політикантон в русиньскови але люблю
своє засвятити І жебы доказати што Русины є Русины што были Русинысвоє засвятити І жебы доказати што Русины є Русины што были Русины
і є іх не можно не признавати то я зробил собі томуі є іх не можно не признавати то я зробил собі тому
проґраму Чы была добра школа на Подкарпаті Такой на Украіні школы непроґраму Чы была добра школа на Подкарпаті Такой на Украіні школы не
было як буде на Подкарпаті выроджены в котрым році <unk> ропікарпатску Русьбыло як буде на Подкарпаті выроджены в котрым році <unk> ропікарпатску Русь
іщы в рамках ХХ до ту час барз доменета так Я сяіщы в рамках ХХ до ту час барз доменета так Я ся
в часку школу святу до школы ходил Я конціл два класы вв часку школу святу до школы ходил Я конціл два класы в
причехах а потому же пришле Мадяры і я продолжыл будярскє але вжепричехах а потому же пришле Мадяры і я продолжыл будярскє але вже
в <unk> році Я поступил в ґімназиі коли мі было <unk> роківв <unk> році Я поступил в ґімназиі коли мі было <unk> років
то я жостал ґімназистом касю Касі Але потым тож не то нето я жостал ґімназистом касю Касі Але потым тож не то не
закончыл ґімбазів бо пришли рускій Витайте дорого радийослуха чыстой страны Демко Трохановскійзакончыл ґімбазів бо пришли рускій Витайте дорого радийослуха чыстой страны Демко Трохановскій
то єст радийо лем фм і проґрам языковий го кус Покус Чулито єст радийо лем фм і проґрам языковий го кус Покус Чули
сте перед хвильком пару кавальчыків з інтервю якє зачали сме надавати Всте перед хвильком пару кавальчыків з інтервю якє зачали сме надавати В
попереднім проґрамі языковий гокус покус была то перша част бесіды з выдатнымпопереднім проґрамі языковий гокус покус была то перша част бесіды з выдатным
лінґвістом языкознавцьом з Підкарпатской Руси паном Михайлом Альмашійом В попереднім проґрамі помалылінґвістом языкознавцьом з Підкарпатской Руси паном Михайлом Альмашійом В попереднім проґрамі помалы
од загальных справ переходили сме до тых барже языковых Пан Михайло повілод загальных справ переходили сме до тых барже языковых Пан Михайло повіл
о трьох своіх працах днес <unk> Но і очывидні дашто о підкарпатскымо трьох своіх працах днес <unk> Но і очывидні дашто о підкарпатскым
стандарді русиньского языка Запрашам на другу част бесіды конец практичной роботы журналістамстандарді русиньского языка Запрашам на другу част бесіды конец практичной роботы журналістам
Я зробил його орфоґрафічно орфоепічний в є окремі є орфорефіфльор і орфоепічнийЯ зробил його орфоґрафічно орфоепічний в є окремі є орфорефіфльор і орфоепічний
Муд обєднали Ідаєме лем ся в транскрипциі Оту о тот в скопкахМуд обєднали Ідаєме лем ся в транскрипциі Оту о тот в скопках
я пишу Як чытати Отут як писати Та што все такы нуя пишу Як чытати Отут як писати Та што все такы ну
не великы але практичне все ну дає орієнтиру каждому хто пише поне великы але практичне все ну дає орієнтиру каждому хто пише по
русиньскы як то таш о такыма чоты материяли робили Ну шохіт торусиньскы як то таш о такыма чоты материяли робили Ну шохіт то
лише <unk> примірників з каждого Бо то нам дал один депутат колилише <unk> примірників з каждого Бо то нам дал один депутат коли
вже кончал ся його мандат депутаты мали шы грошы то нам давновже кончал ся його мандат депутаты мали шы грошы то нам давно
<unk> примірників грошы Може послали Америку же был запросис з Америкы Таку<unk> примірників грошы Може послали Америку же был запросис з Америкы Таку
не купили від нас дальше є пославу Прагу Карв Університет Карль нихтоне купили від нас дальше є пославу Прагу Карв Університет Карль нихто
дознал ся про то і цут мали одно студента То той студентудознал ся про то і цут мали одно студента То той студенту
жебыл звязком жебы не студа Мадяре забрали в нас Хоче ми Румунамижебыл звязком жебы не студа Мадяре забрали в нас Хоче ми Румунами
щы дати комплекты бо там є тож русинкы до Пряшого Стаю Дощы дати комплекты бо там є тож русинкы до Пряшого Стаю До
Пряшава я ся не дал Бо не было Мы в Пряшові неПряшава я ся не дал Бо не было Мы в Пряшові не
мали Но так вытепер будете мати Професор Маґосєр был у мене колимали Но так вытепер будете мати Професор Маґосєр был у мене коли
ся не было на тисвятоно лише был електронный вариянт зроблений То вінся не было на тисвятоно лише был електронный вариянт зроблений То він
заказал десят комплектів Ям лишыл десят комплектів неохрамы стоят Бо йому требазаказал десят комплектів Ям лишыл десят комплектів неохрамы стоят Бо йому треба
каже для бібліотекы кат буде центральной бібліотекы буде выстока но але єкаже для бібліотекы кат буде центральной бібліотекы буде выстока но але є
выпонесите но бысте мали ну попередньо кєд маґу си Прийде бысол прийтивыпонесите но бысте мали ну попередньо кєд маґу си Прийде бысол прийти
єму понотую сі другу літературу Так што о така справа товды мыєму понотую сі другу літературу Так што о така справа товды мы
зробили презентацию в межах Областного обща Духновича были та презентаци бо ініцияторомзробили презентацию в межах Областного обща Духновича были та презентаци бо ініциятором
кодифікациі было турисо Духнович Од і конференциі проводили все і всі членыкодифікациі было турисо Духнович Од і конференциі проводили все і всі члены
комісиі то были члены Духновича і опсо Духнове ся по тому ікомісиі то были члены Духновича і опсо Духнове ся по тому і
грошы знайшло Так што мы зато пролили з початку презентацию себе прокликалогрошы знайшло Так што мы зато пролили з початку презентацию себе прокликало
його стає в себе шыроко авдиторів м не кликали Бо были мыйого стає в себе шыроко авдиторів м не кликали Бо были мы
не хотіли то презентацию зробити о бы были вада споры Што такне хотіли то презентацию зробити о бы были вада споры Што так
треба а так треба бо то же не конференция ци презентация готовоготреба а так треба бо то же не конференция ци презентация готового
материялу Тут маєте іха наша позиция Но потома была друга презентация вматериялу Тут маєте іха наша позиция Но потома была друга презентация в
Мукацю жупаны Народна Рада Подкарпатскых Русинів всяди одобрит Юрдо далевысоку Оцінку нуМукацю жупаны Народна Рада Подкарпатскых Русинів всяди одобрит Юрдо далевысоку Оцінку ну
всяди любит ся ся книжка ну по краймі для нас і Мадяревсяди любит ся ся книжка ну по краймі для нас і Мадяре
хотят тоже так робити як мы хочемо ваш ташо Мы врахували елементыхотят тоже так робити як мы хочемо ваш ташо Мы врахували елементы
декє бы вашых нон нашых русинів Словакы Ледистовым поглади Біли ленстов видекє бы вашых нон нашых русинів Словакы Ледистовым поглади Біли ленстов ви
з того видил Біли з єм резбы по дворо День ден пілиз того видил Біли з єм резбы по дворо День ден піли
ден товариів прохвадил выхводил Як вас подля той ґраматикы і подля тогоден товариів прохвадил выхводил Як вас подля той ґраматикы і подля того
правопису реалізує ся альтернация давного О як Подкарпатска Русь підкарпатска ци удкарпатскаправопису реалізує ся альтернация давного О як Подкарпатска Русь підкарпатска ци удкарпатска
Русь Подкарпатска Но але маєма Ще такый вариянт де у мармориш тамРусь Подкарпатска Но але маєма Ще такый вариянт де у мармориш там
дено угорит скажем кунь но кунь ва там вуль стуль вы зробилидено угорит скажем кунь но кунь ва там вуль стуль вы зробили
такый компромис Бы ґрафему не міняти у Але мукачівскій центральный диалект маєтакый компромис Бы ґрафему не міняти у Але мукачівскій центральный диалект має
и Тому на устаме дві точкы і мароморжы коли чытає собі найи Тому на устаме дві точкы і мароморжы коли чытає собі най
собі чытає у а ті другє най чыталь собі ю Ташыґрафемо усобі чытає у а ті другє най чыталь собі ю Ташыґрафемо у
є Дві точкы лише добалиш оддаєдаме знати што і такый є тихытыйє Дві точкы лише добалиш оддаєдаме знати што і такый є тихытый
є той вариянт Зробовала кодифікация ІІ сте доли сте до кодифікациі простоє той вариянт Зробовала кодифікация ІІ сте доли сте до кодифікациі просто
же буде ся оснуватий уст двома точками Так І пояснюєте з тымже буде ся оснуватий уст двома точками Так І пояснюєте з тым
же просто же най собі мара морож чітат так як собі чітатже просто же най собі мара морож чітат так як собі чітат
проститу ся буде чітато так і будут знати же лем же Першыйпроститу ся буде чітато так і будут знати же лем же Першый
вопрос такій все коло кодифікациі просто ся мусит взяти єден діалект простовопрос такій все коло кодифікациі просто ся мусит взяти єден діалект просто
і тото остатній мусит ся приспособити просто тому же піде ся подляі тото остатній мусит ся приспособити просто тому же піде ся подля
того да яка зашла Но але при кодифікациі літературны языка Не можетого да яка зашла Но але при кодифікациі літературны языка Не може
быти полівариянтност не може ты образац оден образец нале пошыкано оден єдинственнийбыти полівариянтност не може ты образац оден образец нале пошыкано оден єдинственний
компромисол із двоточы А то на тот ґу тому тіж сут принципыкомпромисол із двоточы А то на тот ґу тому тіж сут принципы
коли достам подібрує вопроз же і це становит просто жевдых основатій таколи достам подібрує вопроз же і це становит просто жевдых основатій та
буква Зас є проблем для мене зас є проблем в тым жебуква Зас є проблем для мене зас є проблем в тым же
тото локальны буквы кєд к просто кіт сяту буде хоснувати уз двоматото локальны буквы кєд к просто кіт сяту буде хоснувати уз двома
тышками або оздашкы видам што мешы не робим Я знам же нетышками або оздашкы видам што мешы не робим Я знам же не
але хвалю же чы то може быти Ци тот не был тімале хвалю же чы то може быти Ци тот не был тім
проблем в тым же мали бы сме зачати робити просто і напроблем в тым же мали бы сме зачати робити просто і на
дакых обшырусиньскых основных правилах кодифікациі то так што я хоцу Вам доказатидакых обшырусиньскых основных правилах кодифікациі то так што я хоцу Вам доказати
Я продолжу Вашу думку Коли мы робили над тыма материялами то мыЯ продолжу Вашу думку Коли мы робили над тыма материялами то мы
слідкували за ходом Ту є роботу Вас во Словаці Анна Плішков менеслідкували за ходом Ту є роботу Вас во Словаці Анна Плішков мене
всі материялы Аны Плішковы є і Копорова тоже І де шу насвсі материялы Аны Плішковы є і Копорова тоже І де шу нас
мно сходит си Я много ну наприклад коли я был пришвіновной конференциімно сходит си Я много ну наприклад коли я был пришвіновной конференциі
то зокрема Копорова говорила што наприкляд суфікс ічкы ічкы Треба брати нето зокрема Копорова говорила што наприкляд суфікс ічкы ічкы Треба брати не
словацкоє ічкы точку а ичкы русиньскоє давно етимолоґічне і в нацийоналізуют яксловацкоє ічкы точку а ичкы русиньскоє давно етимолоґічне і в нацийоналізуют як
середнє и середнє правиль та ш і тому вырахували тепер правопис голосныхсереднє и середнє правиль та ш і тому вырахували тепер правопис голосных
приголосных звуків ХХ і так дальше як іх там мы дуже мноприголосных звуків ХХ і так дальше як іх там мы дуже мно
абы мы солпали і Словакам як жы І з Лемками мы сходимеабы мы солпали і Словакам як жы І з Лемками мы сходиме
ся во многых случях тото наше русиньскоє ісконноє ы І вы іся во многых случях тото наше русиньскоє ісконноє ы І вы і
Словакы так кажут рускє Руслова Слова Русины Русины сон Словакє Русины словакіСловакы так кажут рускє Руслова Слова Русины Русины сон Словакє Русины словакі
Лемкы Русины тото і мы ы то єто Ідыхраси під послідній номерЛемкы Русины тото і мы ы то єто Ідыхраси під послідній номер
народных новінок я достал і там плішкове пише што на Подкарпатю піднародных новінок я достал і там плішкове пише што на Подкарпатю під
вплывом украіньского языка ы перед глухыма іде на І но наприкры Микайновплывом украіньского языка ы перед глухыма іде на І но наприкры Микайно
Рукы Сыны Ну тото што м злонків рук але си мухы ухыРукы Сыны Ну тото што м злонків рук але си мухы ухы
ногы ногы і так дальше не так пишеме но але каже єногы ногы і так дальше не так пишеме но але каже є
што в Закарпаті допускают і украіньскыє і ну в громади си пишемешто в Закарпаті допускают і украіньскыє і ну в громади си пишеме
ы нашой есконной ташы Та шат мы і дальше бробиме у менеы нашой есконной ташы Та шат мы і дальше бробиме у мене
є один пакєт сыхы де я пишу своі завіткы а ся думаює один пакєт сыхы де я пишу своі завіткы а ся думаю
а сє будеме думати як бы то щы было ліпше А колиа сє будеме думати як бы то щы было ліпше А коли
говориме што наближыня має быти то має быти наближыня але наближыня можеговориме што наближыня має быти то має быти наближыня але наближыня може
зробити коли іде масова публикация літературы Одну і другів одмін літературою шмызробити коли іде масова публикация літературы Одну і другів одмін літературою шмы
виділи а там так а там так і туди оно може нувиділи а там так а там так і туди оно може ну
є казати Но дифузорно може перейти несильственно а так як самособы самоодсебеє казати Но дифузорно може перейти несильственно а так як самособы самоодсебе
буде проходити цей процес долвы тотале долгі рокы бо што маґот сябуде проходити цей процес долвы тотале долгі рокы бо што маґот ся
казал Коайни зробити русиньскы коайны но то є штучноє то думаш тяжкоказал Коайни зробити русиньскы коайны но то є штучноє то думаш тяжко
йому ся приняти Але такым образом штобы мы наближе вели Ото тійому ся приняти Але такым образом штобы мы наближе вели Ото ті
елементы граматичны елементы дехі Бо лексика і лексика лексику ницьо не зробимелементы граматичны елементы дехі Бо лексика і лексика лексику ницьо не зробим
той в примірі іспаньского языка арабского языка анґлийского языка норвезкого языка татой в примірі іспаньского языка арабского языка анґлийского языка норвезкого языка та
сут тіж ріжны стандарды выдазня лексика є специфічна для каждых діл чымсут тіж ріжны стандарды выдазня лексика є специфічна для каждых діл чым
здоган на приголес Чого здогода Вече Цого здогоня За то треба колиздоган на приголес Чого здогода Вече Цого здогоня За то треба коли
воти вже были мати все вариянты і вы нам бы треба однувоти вже были мати все вариянты і вы нам бы треба одну
таку конференцию зыбрати нов конференция буде На дальшы ріґа а я думамтаку конференцию зыбрати нов конференция буде На дальшы ріґа а я думам
же Плішкула О закличе і вас просто бо буде <unk> років одже Плішкула О закличе і вас просто бо буде <unk> років од
нашой кодифікациі і буде ся робити языковий конґрес Хоц дам мну закладатинашой кодифікациі і буде ся робити языковий конґрес Хоц дам мну закладати
просто і з Лемковины і так дальше люст жебы ся бесідувало іпросто і з Лемковины і так дальше люст жебы ся бесідувало і
о тім о наближуваню простору так Языка просто наближных позиций Я затоо тім о наближуваню простору так Языка просто наближных позиций Я зато
І зато Я кажу мы мусиме публикувати на основах нашых нормативів нашуІ зато Я кажу мы мусиме публикувати на основах нашых нормативів нашу
літературу бо наші поеты пишут кло як хоче Іже тепер пришто долітературу бо наші поеты пишут кло як хоче Іже тепер пришто до
того один до мене поет пришол то ви спочатку казали Я пишутого один до мене поет пришол то ви спочатку казали Я пишу
як хоц то моє діло Отут бы у мене я лю дояк хоц то моє діло Отут бы у мене я лю до
книжкы а як я передуму позицию А єм кажу всяку літературу якакнижкы а як я передуму позицию А єм кажу всяку літературу яка
печате подає ся корекциі коректура Без коректуры не мож оддавати літературу Іпечате подає ся корекциі коректура Без коректуры не мож оддавати літературу І
шевченко коректували і пуштно коректували і і великых украіньскых писменників коректували Якшевченко коректували і пуштно коректували і і великых украіньскых писменників коректували Як
бы як бы Шывценко виділ што Як його напечатали то він быбы як бы Шывценко виділ што Як його напечатали то він бы
нич не пізнал о тота автоґраф Шевченко Хосново і іх хосновал Нінич не пізнал о тота автоґраф Шевченко Хосново і іх хосновал Ні
А і Здояк в малым пляні і зробити одын такый літературний єА і Здояк в малым пляні і зробити одын такый літературний є
не зна як є назвати ци то семінар поетичний семінар Ци тоне зна як є назвати ци то семінар поетичний семінар Ци то
Як іншу тематику скаже може у формі формі і конференциі може етапЯк іншу тематику скаже може у формі формі і конференциі може етап
розвитку літературы на Закарпаті Америка в є вже робил обзор прозы закарпатскойрозвитку літературы на Закарпаті Америка в є вже робил обзор прозы закарпатской
Ну поезиі не з є ся не зробил але хочу робити тожеНу поезиі не з є ся не зробил але хочу робити тоже
Єл мене один малий вариянт вже готовий коли мы утворювали союз писателівЄл мене один малий вариянт вже готовий коли мы утворювали союз писателів
Но тепер я віжу шырш круг розшырил ся писательскій Е провести ІНо тепер я віжу шырш круг розшырил ся писательскій Е провести І
зробити дві в сходовищу ІІ Техніка тихосложенія техніка Потому што нашы писменникызробити дві в сходовищу ІІ Техніка тихосложенія техніка Потому што нашы писменникы
ся не знают Ну ну ну ну ну ну ну вы яся не знают Ну ну ну ну ну ну ну вы я
не заєла по вашых терміноґіях Каже розмеры розмір стиха ямб хорей дактильне заєла по вашых терміноґіях Каже розмеры розмір стиха ямб хорей дактиль
онопельст енфібрахій і так дальше ріфма рифмовка ото дуже грішат нашы нашіонопельст енфібрахій і так дальше ріфма рифмовка ото дуже грішат нашы наші
поеты Кажем удумрит купє шыямбом Оже II рыдок Хорейом о Третьом редушыєпоеты Кажем удумрит купє шыямбом Оже II рыдок Хорейом о Третьом редушыє
код інчым І получає ся кыкофония є білистых білистых Но то тамкод інчым І получає ся кыкофония є білистых білистых Но то там
не має рифмы коли є тоника Тако силабо тоничний силабо слог тоникане має рифмы коли є тоника Тако силабо тоничний силабо слог тоника
тонус тоє чердуваня ударных безуданых Од мой дядя самых честных правил коданівтонус тоє чердуваня ударных безуданых Од мой дядя самых честных правил коданів
шутку за ні мог он уважат себе зоставі і лучше выдумат нешутку за ні мог он уважат себе зоставі і лучше выдумат не
мог Так тото треба бо тут неє музыкы стиха Я коли давалмог Так тото треба бо тут неє музыкы стиха Я коли давал
нашым композиторам писати русиньскы стихы на музыку они мали велику проблему ненашым композиторам писати русиньскы стихы на музыку они мали велику проблему не
суподал розмір розумієте Там більше складів там меньше складів а музыка хлачесуподал розмір розумієте Там більше складів там меньше складів а музыка хлаче
своє І тото было проблема великы зо біду Яси відума плот засвоє І тото было проблема великы зо біду Яси відума плот за
молодого а мене віддали згоді на старо заді доста Воземе змезди домолодого а мене віддали згоді на старо заді доста Воземе змезди до
душу Везди до то змездира душу залізны грушу Бо выз дозвалит молодыдушу Везди до то змездира душу залізны грушу Бо выз дозвалит молоды
бы молоди на модошком брала на вербошком крова Поможыме пане Боже сьогобы молоди на модошком брала на вербошком крова Поможыме пане Боже сього
ом собі думала цього ом собі Так то враз з моіма редакцийнымаом собі думала цього ом собі Так то враз з моіма редакцийныма
колеґами Буґдано Ґамбальом і Петром медвідьом Проводили сме барз добрі час вколеґами Буґдано Ґамбальом і Петром медвідьом Проводили сме барз добрі час в
пана Михайла Алмашія як сте самы чули то выдатний і барз заанґажуванийпана Михайла Алмашія як сте самы чули то выдатний і барз заанґажуваний
в розвиток русиньского языка чловек а я буду мал іщы для васв розвиток русиньского языка чловек а я буду мал іщы для вас
єдну несподіванку в наступным языковым окусі покусі підсумуваня бесіды з паном Михайломєдну несподіванку в наступным языковым окусі покусі підсумуваня бесіды з паном Михайлом
Алмашійом і даякій бонус Бо то чловек вельох професий спортсмен музыкант дириґентАлмашійом і даякій бонус Бо то чловек вельох професий спортсмен музыкант дириґент
і іщы певно дашто найдеме Зато уж тепер рекомендую слухати наступний языковийі іщы певно дашто найдеме Зато уж тепер рекомендую слухати наступний языковий
гокус покус Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компергокус покус Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компер
Чом они бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы ЦиЧом они бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци
можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є ужможеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж
чысто лемківскій одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит начысто лемківскій одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на
швецкым стилі Чом до теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют ЛПся файлі доступ дошвецкым стилі Чом до теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют ЛПся файлі доступ до
Фельска та майля і інчого сітьового сорферу і епліка Кєд хочеш сяФельска та майля і інчого сітьового сорферу і епліка Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай языкдашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык
і вчы ся гокус покусі вчы ся гокус покус