Odcinek poświęcono kalendarzom, zwłaszcza różnicom między kalendarzem juliańskim i gregoriańskim oraz ich wpływowi na datę Wielkanocy. Prowadzący wyjaśnia, skąd bierze się przesunięcie dat, i osadza temat w świątecznym kontekście nagrania.
Автоматычна транскрипция
Языковий гокус фокус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом можнут
бити усам Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколе
нашы предкы мали ладу вымовы Што ся находит на швецкым студиі Чом
дотеперішніх вірючых мобілок інсталюют м <unk> файлі доступ до Фейсбу та майля
і інчого сітьового сорчыну і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым
дознати слухай авдициі Языковий гокус покус значыт знай язык і вчий ся
гос покус Витам красні вшыткых дорогых радиє слухачів витам красні підкастерів котры
даколи мя будут слухати Витам в проґрамі Языковий гокус покус в радию
ЛЕМ фм бесідує Демко Трохановскій Витам тым більше і тым може весільше
же мам нагоду поздравити даякых слухачів з нагоды свята праздника праздників Воскресеня
Христового Буду желал іщы о тыжден решті котра буде святкувала о тыжден
Пасху великден як єй зывеме і по правді днес по части займу
ся тым том темом котра называт ся І календарі хоц то з
языком не буде мало вельо спільного але календарі влияют тіж на язык
і ту будеме мати більше до побесідуваня як уж єм записал на
Портали як єм написал в заяві о днешнім проґрамі буде о тій
опозициі наш польскій То так барз в скорочыню бо поясню очывидні в
другій стріні в другій части днешнього днешнього высыланя але нич то ся
стане може сой поясниме одкале ся тото оне взяло же мусиме назвати
даяк нашы свята не нашы свята іхні свята тамты нашы польскы русиньскы
не знам чешскы мадярскы ци будякы будякы мы інчы Очывидні знаме же
ріжниця іде в григоряньскым і юлияньскым календарі якій здавало бы ся медже
собом мают ріжницю <unk> дни Но гей але кєд маме днес в
григоряньскым календарі ци вызначену за григорияньскым календаром дату великодня та треба повісти
єдно же тринадцет дни не буде за тыжден коли будеме святкувати Великден
за юлияньскым календарьом Од чого ся тото На бере Предовшыткым треба повісти
же юлияньскій календар його істория сігат іщы часів Юлия Цизара і ввюл
тот календар поділений на <unk> місяців іщы в І столітю перед нашом
ером Він не был такій ідеальний зато в <unk> році за причыном
за діянями папы Григория <unk> был ведений потім названий од Григория Календар
грігорияньскій Він товды мал <unk> дни ріжниці медже юлияньскым то значыт одраз
пересунуло ся з <unk> на <unk> жолтня <unk> рока То ходило о
коректу юлияньского календаря котрий не буду в тото входил бо тото очывидні
можеме дати там прочытати так си так товды десят дни тырвал была
ріжниця медже григоряньскым а юлияньскым календарьом і од того ся зачало Очывидні
тота ріжниця ся збільшала б через неузглядніня в юлияньскым календарі того єдного
дня і так што такой <unk> хоц не все але што <unk>
років маме єден ден більше той Той ріжниці Зато тіж тепер уж
од <unk> рока маме <unk> дни ріжниці медже медже юлияньскым а григоряньскым
календарьом а по <unk> буде <unk> дни Но добрі Тото уж знаме
єдно знаме другє знаме но то чом вкінци дата єдного і другого
великодня ріжниця той даты єст сім дни Но по перше знаме тото
не треба вельо обесідувати но великдин мусит быти все в неділю то
єст перший принцип якій якій ту в даті В даті устараня коли
Пасха має проходити то напевно мусит быти неділя Але то іщы бы
тому вернул бо зміна вкінци конец кінцьом вшыткы такой державы Може не
вшытка більшіст держав світа приняла тот григорияньскій календар Зато я бесідую же
днес напр маме <unk> ден квітня а за юлияньскым буде овидити не
зрыхтуєм ся іщы кінцівка іщы кінцівка марця Но і зато днес можеме
лм пару такых но анеґдоток ци смішок повісти же напримір тота жолтньова
революция з <unk> р подля днешнього календаря зачала ся в листопаді <unk>
листопада гей або смішкы того рода коли вводжено григорияньскій календар або рівнолеглі
бо то тіж не одраз введено рівнолегло не функцийонували два Напримір в
єдным селі єден дужым селі другій не уж ся не памятам чыта
єм колиси же єден пан выіхал выплыну в море заложме <unk> липця
а вернул <unk> бо выіхал за Новым календарьом а верну за старым
хыбаль так буде Неістотне Маме тоту ріжницю календарів одкале ся бере велиде
Одкале ся берут тоты речены в моій заяві на портали ЛЕМ Км
нашы і польскы свята докотрых очывидні о хвильку о хвильку дойду Отже
окрем того же великде мусит быти в неділю мусит проходити тіж по
першым полным місяци на яр то значыт тутіж єст пару такых справ
же як сме ся дознали в тым році яр пришла не <unk>
марця як бы ся дакому хотіло ци подабало лем пришла <unk> марця
Але і в східніх церквах і західніх церквах і тых што хоснуют
юлияньскій і грегероіньскій єст штывно поставлены же <unk> марця то єст тота
дата де принимаме початок яры І Пасха і в юлияньскым календарі і
в григорияньскым календарі то єст тота котра выпадат тота неділя котра выпадат
по першій Першій Ярній весняній полны то значыт по першым весняным полным
місяци Но лем же гей туй засвертаме до ріжниці медже медже григоряньскым
і юлияньскым календарями бо <unk> марця в григоряньскым То єст допіро мінус
<unk> лем <unk> марця в юлияньскым І кєд тота тот полний місяц
выступит в Юряньскым напримір <unk> то Наступна неділя буде паском за гріарыяньскым
календарьом а товды в юлияньскым календарі єст іщы зима І допіро як
в юлияньскым надийде мерец допіро по полным місяци по тым <unk> марця
в юлияньскым календарі буде паска за Юлияньскым стильом за старым так званым
І за юлияньскым і загригоряньскым стильом Пасха мусит быти медже марця а
<unk> квітня І очывидні тіж в тых своіх преділах котры ся На
днешній ден мыняют о <unk> <unk> онадцет дни І кєд так сой
возме Ага ту тіж треба помісти часом тота перша полня перший полний
місяц і выпадат в тым самым або выпадат по <unk> марця за
грігоряньскым і по <unk> марця за юлияньскым стильом Зато мали сме приміры
в остатніх часах в остатніх роках В тамтым році напримір добрі бесідую
в <unk> о єдным часі гей о <unk> <unk> і <unk> мали
сме тіж примір коли Пасха і за григорияньскым календарьом і за юлияньскым
была святкувана о єдным о єдным часі Найбільша ріжниця медже тыма двома
календарями і святкуваньом Пасхы том <unk> тыжнів ся мі здай так <unk>
марця і <unk> май был такій был такій великден в <unk> році
был такій великден в <unk> В році <unk> тыжнів то єст найбільша
ріжниця медже Пасхами і ту замірену не бесідую же в православній церкви
ци в католицкій церкви ци так ци так бо власні о тым
буду хотіл дашто більше речы в другій части днешнього проґраму а днес
уж уж вас запросу на музыку по котрій ся то хвильку будеме
чути ва Правосла сий гус памят Славия того за Івы там сердечні
по перві по музычній перерві припомну слухати языковий гокус покус в радию
Лем фм днес нажыво а бесідує Демко Трохановскій Днес бесідую по правді
зачал єм як все за долго о календарях Але головном темом о
котрій єм бесідувал в заяві днешнього проґраму буде такє окрисліня котре єст
хыбарз часто зхоснуване барз часто барз хыба шыроко знане і м Має
кус в собі правды То істоє окрисліня выводяче ся з ріжниці календарів
і з ріжных дат святкуваня ци великодня ци святкуваня різдвяных свят ци
інчых рухомых або нерухомых свят за юлияньскым і григоряньскым календарьом Іде мі
о такє поліджыня не раз певно сте чули А коли то было
а даде на то хыба было на польскы свята Ага а може
на нашы свята А може на польскы Ні то было іщы перед
польскыма або по нашых Заложме сой такій примір такого речыня Но і
іде ту лем о тото же такы ставляня такых антонімів до протиставных
выражынь має одріжнити же то сут нашы а то сут не нашы
свята Нова сні ту доходиме до такого проблему о котрым поімо хвильку
Але тоты тота протиставніст барз часто єст выхоснувана в языку бо можеме
барз великє чысло антонімів выокремити і представити нашы вашы іхні нашы не
нашы нашы чужы і так дальше тых тых антонімів єст вельо Але
вертаючы до календаря возме сой такій примір Мал єм нагоду желати в
ансамблю на радия лем фм днес вночы вшыткым што хоснуют новий календар
веселых свят і желати єм вшыткого доброго з той нагоды Новасні і
в тым моменті доходиме до чогоси такого же тото нашы і польскы
ся кус деактуалізує бо очывидні по пілнічній стороні Карпат покля іщы Тоты
церкви котры хоснуют юлияньскій календар а знаме же уж примірів было вельо
до і пріб было вельо до введіня грігоряньского календаря цито в православній
церкви цито в грекокатолицкій церкви товды направду мусіло бы ся тото языково
барз обернути но бо товды уж не было бы повіджыня на наше
свята або на польскы свята Очывидні тепер дотепер коли хоснуєме тото іщы
так можеме реч Можеме лем собі так подумати як бы сме тото
окреслінє назвали коли бы сме ввели ввели гріоряньскій календар в східніх церквах
в Польщы Но товды напевно мусіло бы быти даякє розріжніня або споминаня
споминаня старых часів Дам ту такій примір де был єм колиси в
Булгариі як раз на Різдвяны свят а ні раз як раз на
Маланку але Маланку то значыт з <unk> на <unk> січен Припомну Булгария
то в більшости єст православна держава там більшіст православных але ідучых григоряньскым
григориньскым календарьом Кєд іде о рухомы свята не знам кєд іде о
нерухомы свята кєд іде о рухомы уж не памятам але меньше о
тоту більшіст Н і хоц там хоснуваный єст грігоряньскій календар в примірі
Різдва Христового ходил єм з колядниками по селах Але як раз а
на новый рік бо ту треба бутіж повісти на новый рік але
все вночы з <unk> на <unk> Січня І там бесідуют же в
церкви єст новий календар в Але в народній традициі в тых вшыткых
традициях котры іщы по селах сут хоснуваны єст старый календар Зато маме
ту наступну пару новый Старі Зрештом тота пара антонимічна пара Новий Старий
єст і днес хоснувана бо юлияньскій календар єст власні называний Старым стильом
а григоряньскій єст называний новымстильом Но і добрі налет си дальше мы
Русины заложме бы жыючы в Польщы Заложме вірны церкви православной епохікатолицкой котра
дотепер хоснує юлияньскій календар хоц не все але приймиме же так єст
Як ту тепер повісти О нашых братях Русинах напримір зо Словациі напримір
з Америкы напримір Знам же в Сербіі в рускым херистуі єст уж
ведений гірыяньскій календар інчы парафіі мают в більшости хыбаль юлияньскій іщы ну
як доповісти ци тоты Русины святкуют мают пасху на польскы свята ци
на наш і лес зато тоты давны языковы привычкы Думам же неодолга
уж будут мусіти быти зверифікуваны Но напевно будут зверифікуваны як єрархія як
нашой церковной єрархы почынят даякы зміны але думам же уж помалу можеме
сміло не бесідувати же Неє нашых свят неє польскых свят Сут свята
за Старым стильом або сут свята за новым стильом сут свята за
Старым календарьом або наза новым календарьом Сут свята за юлияньскым календарьом або
за григоряньскым календарьом Бє знам же часом ся можут одозвати такы консервативны
Консервативны середовиска котре повідат же наше свята то все тоты за юлияньскым
календарьом і біда буде як Маґло быти дакій новій гей оц хоц
я не єм пророк і не думам же найдут ся такы што
єднозначні повіят ци то добрі Ци то Злі Відомо треба ся даяк
одріжняти од інчых Але ци якраз з тым тяжко мі наднес повісти
я єм горячым прихыльником триманя ювілияньского календаря але з другой страны як
бы был григорияньскій Не знам ци то для вірных вшыткых християньскых церков
мало бы даякє даякє великє значыня може як раз для Русинів Не
знам Того як раз вам тепер дорогы радийо слухачы не повім лем
мам запрошу Вас на хвильочку перервы Як є само гробазала Як є
само гробазала Пришло Тома Шален пришло Тома Шален пришло Том кычарушален пришло
Тома пришло домя Шалана пришло домі на Кычылен <unk>eo<unk>o мы на Уж
Кошыня повятнало Жемязє повятало мына <unk> за олечко Кузело лем зачым Куселом
лем залешко Кусевой Лам за олечком Кусело Ломза олечко в Куселонзалишко Кусево
куси Аяс латерти роздрати Аяс тарте роздрати Аноличко нічого ано личко нічого
Аноличко ничого не знати Ано лечко нічого ано личко нічого ановычку нічого
Ней тым способом помало доходиме до кінця днешнього проґрамуязыковий якус покус якій
слухате Не знам як выдумате якій календар ліпший ци може выгіднійший ци
може важнійший може звязаний барже з нашом історийом ци може звязаний барже
з нашом будучністю як думате Вы Барз м просил Вас о вашы
опініі ци то добрі м же а може такых пару ся зродит
пару зродит ся такых такых звідань Бо напевно проблемом єст тото же
мы як Русины як не як єден нарід Находиме ся в двох
календарьовых системах кєд іде о церковны праздникы І о кілько церков і
реліґія сут міцно в нас закоронены то уж тото розділіня на два
ріжны системы Може робити такій проблем може з того выкат выникают моі
звіданя до Вас Як думате ци то може ліпше По старому іти
ци по новому ци по нашому ци по польскы тото што ся
уж як єм Вам напрібувало вказати здезактуалізувало Ци може найліпше бы вшыткы
вернули до юлияньского календаря так як бесідуют деякы консервативны середовиска же тоты
што переходят на новий стиль на григорияньскій календар будут ся в пеклі
смажыти і так дальше Кєд мате дакы з увагы до мойой днешньой
бесіды до мойого днешнього ґаданя барз сердечні прошу пиште на Лемко ЕТы
Лем крапка фм охорошо познам вашы опініі може даякы ідеі можете як
тото розвязати н і будеме вшыткым з того даяк мудрійший А на
тепер Вшыткым тым што святкуют великден за новым стильом і желам іщы
раз вшыткого доброго з нагоды праздника праздників вшыткым тым котры днес мают
квітну неділю і допіру будут входити в великій тыжден в страсний тыжден
тіж желам пережытя го як найбарже скупленій атмосфері а думам же о
тыжден в наступным проґрамі будеме сой желати радости з нагоды праздника праздників
за юлияньскым календарьом То был языковый окус покус бесідувал Лемко Трохановскій в
радию Лем фм Тримайте ся тепу добра ніч Языковий гокус покус Ци
бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож робити лю Што мают
спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси
східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы предкы мали уладу
вымовы Што ся находит на швецкым студиі Чом дотеперішніх відруючых мобілюк інсталюют
м <unk> файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового сорчыну
і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай авдициі Языковий
гокус покус значыт знай язык Вчы ся гокус покус
