Языковий Гокус Покус #165 - 19 ІV 2015 - Słownik rosyjsko - rusyński
Еп. 165

Языковий Гокус Покус #165 - 19 ІV 2015 - Słownik rosyjsko - rusyński

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono nowo wydanemu rosyjsko-rusynskiemu słownikowi oraz roli słowników i gramatyk w utrwalaniu i opisie języka. Prowadzący omawia też różne standardy rusyńskie, w tym podkarpacki, łemkowski i preszowski, podkreślając znaczenie dokumentowania języka w druku i w oficjalnym użyciu.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож
бити лю Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти грошы
Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом до
теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют мійлі доступ до Фельсбука та байля і інчого
сітьового сектру і епликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати слухай
авдициі Языковий гос покус зничыт знай язык і вчий ся гос покус
Видам красні вшыткых дорогых радию слухачів з той страны Демко Трохановскій Радийо
лем фм і языковий гос покус в тым нашым коханым радию Минула
осма Зато зас будеме ся кус занимати языком очывидні русиньскым языком но
бо в русиньскым радию інакше хыбаль быти не може Днес дорого радийо
слухачы головном темом як уж єм заявил на нашым портали ЛЕМ Крапк
н буде недавно вданий росийско русиньскій сыловник Аленич ґутому дійду та іщы
хвилька Тыжден тому чули сте повторений проґрам языковый окус покус в сам
ден великодня В пасху О пасхальных чытанях пасхальных чытанях по русиньскы бесідую
о тым зато же то буде такє введіня до днешньой темы Введіня
до того же язык товды жыє вотовды ся розвиват Не лем як
єст хоснуваний не лем як єст на штоден хоснуваний ци ци хоснує
ся го в писаній ци в бесідуваній на формі але тоту жывотніст
языка продолжат предовшыткым ци його описуваня ци наукова ціла діяльніст котра описує
язык котра досліджат котра мож повісти фіксує го в інчій як тій
штоденній сфері Приміром Того же язык жыє гей єст напримір тоты тото
же єст ужытаний в церкви же выдаваны сут ґазеты же выдаваны сут
книжкы А як знаме по <unk>літнім порожнім періоді з причыны комуністів і
іх прихыльників не мали сме такой нагоды Тота діра <unk>літня діля діра
творит барз великє спустошыня зато же так долга перерва то предовшыткым тіж
асиміляция кєд іде о достоменніст то почутя зміны в тій в тій
обшыри Але тіж тота брак той дослідничой науковой працы в обшыри языка
а предовшыткым хоснуваня га в офіцияльній сфері в офіцияльній обшыри робит як
уж єм рюк великє спустошыня в самым языку Зато так важне єст
його як найбільше фіксуваня в тій друкуваній обшыри в тій друкуваній формі
но і о тым такой днес буде Но і бы наступным етапом
елементом ґу тому што днес буду м хотіл повісти то значыт діду
до нововыданого росийско русиньского словника буде припомніня же в офіцияльным мы хоснуваню
або в офіцияльній обшыри Маме штырі стандарды русиньского языка не вшыткы они
мают статус уж сквалифікуваного Бо так єст на Підкарпатскій Руси зрештом там
проблемы і продолжыня тых комуністычного думаня же Русинів неє і русиньского языка
при тым тіж неє і істнує доднес Но на разі думам же
Украіна буде ся на тілько демократизувала і нетілько ішла до тых чловечых
свобід до того жебы признати Русинів же і неодолга на Підкарпатскій Руси
буде уж єден языковий стандард буде скодифікуваний тот язык По правді він
єст скодифікуваний але тых кодифікаций ци пропозиций єст вельом Бесідувал єм о
тым не раз в языковым окусі покусі при омовліню деякых прац науковых
прац в виді словників ци ґраматык одтамале Нале окрем того окрем підкарпатского
стандарду русиньского языка маме тіж лемківскій ту така офіцияльна умовні принятя дата
кодифікациі то выданя ґраматикы лемківского языка авторства Мирославы Хомяк і професора фонтаньского
очывидні маме другій стандард пряшівскій стандард русиньского языка і то одраз бесідую
же тоты названя тых стандардів они не сут они тіж сут ріжні
называны так єст кус приняте уж єм стрітил такы як граз названя
зато буду іх хосновам Другє місце третім по підкарпатскым і лемківскым єст
прым пряшівскій стандард там выходит барз вельо дослідничых прац науковых прац з
обшыри русиньского языка предовшыткым в Інституті Русиньского Языка на Пряшівскым університеті і
умовном датом бо то тіж не мож повісти же догненьска язык не
є скодифікуваний а одзаране єст Умовном датом кодифікациі ачий потвердженой офіцияльным паперьом
на державным рівни єст <unk> січня <unk> рока коли то в Братиславі
был офіцияльний офіцияльні выголошений русиньскій язык як скодифікуваний і ту бесідую о
пряшівскым стандарді І маме м четвертый стандард русиньского языка то так званий
бачваньскій стандард ци бачваньско сремскій стандард званий тіж войводіньскым стандардом Но і
ту ім істория скодифікуваной формы того того стандарду русиньского языка єст кус
долша бо першы ґраматикы явили ся уж в двадцетых роках ХХ столітя
а Шырше описуваний єст од мож умовні повісти хоцо тіж не єст
не єст барз докладна дата од семдесятых років ХХ столітя і о
тым же стандарді днес буде в більше обочваньскым стандарді русиньского языка но
але то о хвильку То по тым як собі тепер на хвильку
перервеме нашу бесіду і уж о хвильку тіж повіме собі О росийско
русиньскым словнику недавно выданым в Росиі не але тіж інч інчых словниках
о котрых уж ім колиси в языковым хокусі по кусі Споминал Зато
дороградий слухачы по співанці в лемківскым стандарді русиньского языка переходиме до нашого
проґраму дальше ой свій жывуй свій жывав радгу пізвій співа Бесіду Рады
співы Час спомний тихну як дві церкі Дві долекы свы іржаву цвіву
злотий діалой выві в то обій Лаворцьови Біль Біль гост агальтній тыр
кійт твій ін гі цвій цвіт ся ликій Прівы сіль Чос до
векій ся мігы воты схе гым до го То Петро Мурянка і
Свіржава а мы вертаме до нашой бесіды і днешнє і темы росийско
русиньского словника недавно выданого в Росиі Доглядів слухаче нич іщы перейдеме ґутіі
темі мушу припомнути же уж пару словників в русиньскых стандардах уж было
выданых По части вельо з них омовил уж єм стігє мовити в
языковым гокусі покусі але вартат припомнути іщы деякых пару котры котры м
власні в тій обшыри выходили Ту предовшыткым треба вымінити словник Ярослава Горощака
перший і як дотепер єдиний словник Польско лемківскій і лемківско польскій словник
то барз вартістна то барз вартістна позиция зато же як дотепер єдине
то словник выданий іщы сондажове выданя в девядесятых роках пані Росел уж
оддавна працувал над над тым словником і тота кінцьова фінальна версия выдана
рутеніком Кєд добрі памятам на початку двотисячных років Ту треба тіж повісти
кєд сме при лемківскым стандарді русиньского языка же актуальні тырвают працы над
барз великым обшырным контекстовым словнику лемківского языка бо хоц то о тым
іщы напевно нео долга повім в языковым окусі покусі зато дорогы радийо
слухачы іщы іщы мусите Кусідка пождати думам же неодолга выявлю більше таємниц
то проєкт ведений на Педаґогічным Університеті в Кракові і переходяче до На
підкарпатску Русь там напевно треба вымінити дві позициі Перша то словник <unk>
або <unk>мовий быщы нашыткы томы вышли зато фінальна форма іщы хыбаль не
знана сы то словник Юрия чорія мали сме змогу быти з радийом
Лем фм в того пана оповідал вельо о тым то барз цінна
позиция предовшыткым Зато же єст там тіж вельо контекстів єст барз але
то барз обшырний зрештом сама Сам вид ж шестьох томів то напевно
єст уж сам за себе бесідує яка то праца Но але не
обышол бы м ся направду мусіл бы м тепер скінчыти проґрам кєд
бы м забыл о величезній працы Ігоря Керчы і словниках разом томы
на русиньско росийскій словник два томы і в другу сторону русиньско росийскій
і росийско русиньскій обі оба выданя дво то мовы то превеличезна праца
і тым ту треба тіж додати же за дармо доступна в інтернеті
на сайті Pax крапка крапка ну і там найдеме барз барзы вельо
барз вельо і контекстів і опису русиньского языка Проблем єдиний проблем в
тым підкарпатскым в підкарпатскых словниках же іщы тримают ся ріжных пропозиций кодифікациі
але то не єст проблем лексикоґрафічний бо Кодифікацию фінальну кодифікацию мож вырішыти
на долга а уж самы працы остают ту іщы при чымсловнику Ігоря
Керчы треба повісти єдно він хоснує лексику такой зо вшыткых стандардів русиньского
языка То єст тот найбільший подля мене Плюс окрем направду вельости інчых
плюсів того словника то єст напевно великій плюс же Ігор Керча не
ограничат ся такой до єдного стандарду русиньского языка а хоснує направду вельо
але то барз вельо джерел в тым тіж в тым тіж з
зо словників Ярославого Горощака ци тіж інчых м тіж словників невыданых іщы
на початку ХХ столітя де мож найти барзы файне слова Зато ту
бым хотіл барз звернути увагу на тот м мож повісти барз універсальний
загальні карпаторусиньскій словник Напевно бы выміню тіж іщы словникы выдаваны в Пряшові
бесідувал єм в языковым окусі покусі о словнику Панькы то на разі
мам доступний лем перший і том і мушу ся ту обізріти такто
перший тм словацко русиньского словника барзы професийональна праца зрештом мал єм нагоду
бесідувати о тым при нагоді часослова дуфать ся такого словацкого часослова котре
В нас не выступує а єст словацкє словацкє слово котре деси ся
там явило як тема языкового куса покуса І очывидні іщы муш усягнути
по вшыткосливниковы працы войводіньскых русинів бо Ту одраз признам мам найбільшы бракы
може не оддавас є там выберу і поведе ся не поведе ся
даяк Вам привести тамты словникы од Русинів Войводіны з рештом по части
днешня тема словника тіж буде темом тіж буде темом бачваньского стандарду русиньского
языка Но і очывидні бесідуває міщы в языковых окусах покусах Од якых
лемківскых словниках котры выдаваны сут на Украіні припомну єдны єдиній державі світі
котра не вызнає Русинів то были бы уж єм о них бесідувал
словникы Євгеній Турчен словник обнимаючий лексику села Тылич словник Ігоря Дуды і
словник Пиртея барз важний як іде о джерело лексикоґрафічне джерело Думам до
наступных словниковых прац кєд іде о лемківскій стандард русиньского русиньского языка І
ту дорыг радию слухаче жебы не передолжати і жебы сой лишыти іщы
єдну цілу част на на тот днешній росийско русиньскій словник выданий в
розтові над домом запрошу на хвильку перервы і о хвильку будеме ся
чути зас Была моя якати Носиш буртіка бати Аби я собі думал
ци дякы снивчало вав Не говніме цимборику Того што я в німа
был бо я тобі цимборику цилю Боя ци выри скоря змотже я
пропа жытя моє молодоє Дзятіст баса Лисаленоє За обділеци в Мори што
я міл цимуцків амри Окєй май ґу што цим бориґу рома Цим
гори гори Цинморичкы Ігороди свячено вкінци може сме ся дождали той темы
котру єм днес заявил на нашым портали ЛЕМ Км і добрі уж
переходиме до днешнього днешнього росийско русиньского словника Выданого о то може ток
буде на сам початок добрі пару тых інформацийных даных Вам привести выданого
в Ростові над Доном В тиражу <unk> примірників Я як раз тепер
хосную електронічну версию того словника тоту печатану папірьову буду малу іщы нагоду
може дати в наступным тыжни видіти но але іде мі предовшыткым о
тот тото што ся в ним в середині находит його його наголов
то руско русиньскій словар бачваньско срімскій діалект і як уж єм бесідувал
само названя бачваньского стандарду має тіж ріжны виды бачваньско сремскій ци бачваньскій
войводіньскій Ту тіж мушу повісти же тот язык єст єдным з пятьох
офіцияльных языків той части Сербіі яка зве ся Войводіна То двоязычний словник
росийско русиньскій котрий переводит сола в єдну сторону то значыт росийскым статям
даны сут русиньскы одповідникы сут там тіж поданы роды тых лексикальных статій
І там дем де сут східны тоты роды єст поданый єден там
де два де в русиньскым языку русиньскє слово одпові єст інчого рода
як росийскє тіж єст така Інформация Ну і тепер так Бы чого
мі найбарже ага тото што іщы єст Сут тіж умовны скорочыня то
значыт знаме же то сут напримір музычны терміны ботанічны Же ґеоґрафічны і
так дальше і так дальше ци то якысы то понімы реторика місто
і друге скорочыня тото єст поясненым Чого мі найбарже не бракує хыба
уж єм пові же м тот словник має <unk> стороны так жебы
м не Не забыл чого мі хыбаль найбарже бракує бракує мі в
тым словнику вступу Но вступ єднак винен обнимати кількіст слів повинен обнимати
може ціль працы може повинен обнимати Інчы річы з рештом в словниках
змял уж до того привыкнене же єднак якє се водне слово винно
быти В тым словнику іщы єм не пою авторів о пробачте авторами
сут Блажена Хома Цветкович і Григорий Миронов В тым словнику напевно цінне
єст тото же обнимат обнимат тых тоты статі в росийско русиньску сторону
бо напевно може приближыти Тым росийскым чытачам предовшыткым стандард русиньского языка хоснуваний
в войводіні зрештом тіж бым рекомендувал вшыткым тым котры кус досліджуют язык
котры ся любуют вы тым набыти тот тот словник бо здає ся
мі дост рідко можеме стрітити ся з бачваньскым стандардом русиньского языка хоц
по правді то можу повісти днес в радию Лем фм як в
кажду неділю о <unk> годині летіли керестурскы леґенды чытаны самым авторком Іріном
Гарді Ковачевіч Зато і мы вам даєме таку таку змову вертаючы до
надословника То напевно не єсты словник котрий бы сте хотіли взяти і
повісти же вшытко в ним єст Я уж хоц не маєм вельо
часу жебы ся з ним запознати нашол єм уж пару такых статій
котрых напевно Неє Не виджу няня і не виджу мамы Очывидні єст
м мамаша і переведена еко мама але ож не виджу хоц то
такы слова котры мож повісти сут першыма словами першыма словами в жытю
в жытю чловека єст бабушка не як баба Еле так як мамы
єм не єст дідо але о не Чого іщы бы мы більше
Што бы м хотіл іщы більше видіти столсовнику а неє Напевно окрем
окрем вступу то може і якысого якысой статій котякій котра кінчыт словник
Маме там штоправда єдну статю єст статя Русофільство Русинів Войводіны гейбы можу
ся з тым згодити же же як раз такій напрям был посеред
Русинів лем думам же мож бы більше написати о самій істориі языка
А ту як раз лем єст єдна статя хоц повім одраз барз
цікава Але кєд смотрячы уж барже загальні бо треба смотріти Предовшыткым позитивні
То тілько цінна позиция же то наступна лексикофічна позиция котра тыкат русиньского
языка то наступна книжка котра поможе барз часто зрозуміти імі напримір бачаньскій
стандард русиньского языка котрий як знаме він ся кус ріжнит од стандардів
пряшівского лемківского і підкарпатского отівко же має вельо влиянь західньославяньскых о вельо
більше якы нашы стандарды предовшыткым предовшыткым як іде о флексию о корені
слів не зрештом вельо науковців зрівнує го з деякыма ачий східньословацкыма діалектами
Ну ту уж то уж осібна цілком тема бо колисим єм бесідувал
як раз на тоту тему лем языка же він має прикметы східньословацкых
діалектів але Русины войводіны Русины Русины Бачваньскы Русины чуют звязок з вшыткыма
Русинами і ту барз часто барз часто тото буду підкрислял же тото
выводит ся хыба найперше а потім уж детальна структура поєдных стандардів русиньского
языка Зрештом о стандардах В языковых стандардах в рамках єдного народу уж
тіж єм колиси бесідувал за тоту уж не буду забарз повтарял і
іщы раз наверну до днешньой темы і до росийско русиньского словника же
я ся барз тішу же така же такы працы выходят то бы
не єст м аж на тілько професийональна праца жебы мож повісти же
вычерпує цілком м тему лексикы русиньского языка або сопоставлят лексику росийского і
русиньского але напевно рекомендую каждому сягнути по тоту працу з рештом кєд
Мате охоту мож єй замовити в автора в пана Григория Міронова Ту
іщы лем тілько повім при нагоді тых землі же уж помало кінчыт
ся не кінчыт ся доступніст того словника бо як єм днес ся
дознал уж з того м з тых <unk> штук котры были выданы
остало барз невельо Сігайте досліджуйте як лем ся Вам любит Бо то
наступна позиция З тых выдань котрых маме мало То был языковий покус
покус бесідувал Демко Трохановскій а я вам желам вшыткого доброго тот файний
теплий може єй вечер добраніч Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры
А може компер Чом мож бити ту самы Што мают спільне теля
і дівчы Ци можеме вылічыти грошы чом Кыів был колиси східньославяньскій а
днес є уж чысто лемківскій Одколе нашы предкы мали уладу вымовы што
ся находит на швецкым столі Чом до теперішніх вібруючых мобілюк інсталюют ЛЕМ
трайлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового сорты і епліка
Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус
значыт знає язык і вчы ся гокус покус