Языковий Гокус Покус #167 - 10 V 2015 - Pisownia i wymowa
Еп. 167

Языковий Гокус Покус #167 - 10 V 2015 - Pisownia i wymowa

Опис епізоду

Odcinek poświęcono językowi łemkowskiemu, pisowni i różnicom między formami wyrazów, z przykładami dotyczącymi liter oraz słów takich jak „iść“ i „jechać“. Prowadzący odnosi się też do spotkania z przedstawicielami Rady Europy w sprawie realizacji Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych oraz czyta wiadomości od słuchaczy.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож
бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколе нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым столі
чом до теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют ЛПся <unk>ru файлі доступ до Фейсбу
та майля і інчого сітьового софтверу і еПКА Кєд хочеш ся дашто
о тым дознати Слухай авдициі Языковий гокус покус значыт знаі язык і
вчы ся гос покус Витам красні вшыткых радия слухачів в лем фм
в языковым гокусі покусі бесідує Демко Трохановскій і днес зо Салдиция нажыво
якоси так мі ся барже подабат бо не барз можу маніпулювати Знате
як ся награт перше то потім а гмм А тото злі А
тото бы м поправил а тото дашто інакше бы м повіл Ні
Тепер єст нажыво зато дорогородий слухачы кєд хочете коментувати не рекомендую писати
на демко Э Лem крапка фм або під статьом на Фесбу Там
де хочете там коментуйте тото моє ґаданя днешнє Кєд дахто бы хотіл
барз прошу іщы під конец проґраму постарам ся до того однести Повіл
єм витайте хоц не знам ци то добре слово добриден і добрі
вечер тіж уж ся помалу мішают во ден штораз долший зато тото
витайте єс такє неутральне або дай Бож о Лемкы в себе бесідували
Дай Бож дай Бож на вшытко і дякую і добриден і оставайте
здравы і тримайте ся і так дальше Добрі Днес буде о тым
што єм в заяві на нашым портали Лем Крапка Фм писал то
значы же был єм там в єдным місци недавно цілком звязане то
было стріча з лемківскым языком І то на такым европейскым рівни же
так повім бо маєм змогу нагоду брати участ в стрічы з урядниками
Рады Европы в справі рапорту польской державы котра тыкала ся выконуваня Европейской
карты реґіональных або меншыновых языків Но але тото будеме сой думам обнимати
в другій части проґраму зато же мушу ся однести до майлів за
котры барз красні дякую за вашы майлі Товды ся проґрам робит ржывий
коли Мя слухате а знам же мя слухати по тым як часом
скоментуєте єден з них односит ся до єдного з джынґлів Зміст айля
прочытам о хвильку но а тепер джынґєль А я знам азбуку уж
познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра
ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран
є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла
ІІ Чудачне бо на і псяничне зачне ы є тиж зманеруване Серед
слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт
Дале буква і от як Йоси Каяк коса Ел як лоси м
як мала О як орел пе як пані р як руснак С
як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха
як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща
як щаві юяк Югас я як ябіль бук є <unk> і знак
два знак мягкій з твердым знаком Но і тепер з місци майля
пропокуєте верш азбука в він чудой лем вымагат коментаря Як видно по
моім писаню вы радийослухачы не видите того але в лемківскым маме слова
на ы Правда же в Лемку в тій ґазеті сперед І світовой
войны тото и може быти єдном з форм І подібні як ять
ци оздашком Лем в околицях Ґорлиц так ся бесідувало і Іти Іван
Ілько індик іщы Істно західня Лемковина не мала слізах зачынаючых ся на
І Но і ту мушу повісти же тота част майля то уж
друга част до першой верну тіж о хвильку як з моім коментарийом
Але зачну так од ззаду Ту маме такы слова як іти іщы
Ілько Іван Но добрі ту ма перший мій коментарист такій же західня
Лемковина а конкретні Білцерева Мала начальне ы то значыты ту примір часослова
іти Не до з того мала іщы часослово іти І ту на
примірі можу тото вказати же вілцарівскє іти то інакше іти а іти
то іхати Ту тоту ріжницю мож вказати на тым же дам такій
примір чым будеме іти Гей чым будеме іти там до Санча до
Ґрибова ци як ци коньом ци будем ся вести на конь на
конеци будеме нести на конеци вести возом на возі підвозом завозом і
так дальше І ту уж вказує же тото чым будеме іти значальным
і вказувало на іханя бо вкінци іти мож лем на ногах іти
ту вказує на ходжыня інакше Ходити ци іти не мож Але вертаючы
до той темы ту іде о початок десятых років коли практикы языка
языкознавці рішыли же на початку слова неє невільно записати ґрафему Е гей
за етимолоґічным записом котрий в великій мірі хоснуєме мож повісти лемківскій язык
то фонетычно етимолоґічний язык І мож повісти же за етимолоґійом старорускых памятниках
неє слів котры бы ся записали Зачынали зо звуку ы гей старорускє
ы тоднешнє наше заднє ы Але тамтышній одповідник нашого днешнього ы не
стоял на переді Зато кєд сы напереді слова на початку слова Зато
кєд приймеме тот етимолоґічний принцип но тото днешнє ы кєд іде о
звук не мало бы місця Окрем того і І ы то два
вариянты єдного фонему Но Бо з істориі языка з рештом знаме же
же в лемківскым языку колиси звукы і і ся зышли дкусы в
єдно по части а в другій части ы пішло там дозаду ґамбовой
ямы зато маме тзв Заднє Очывидні начальне ы може быти гей може
быти в вымові Одкаль в нас ся іщы лишыло в даякых реґіонах
очывидні може быти то даякє аналоґічне влияня інчого фонетичного процесу котрий выступує
з середині слова Може то быти тіж релікт фактычной вымовы староруского звуку
і котрий як уж єм бесідувал по части в нас ся реалізує
якы ы Так ци так в кодифікуваній формі тото начальне ы єст
одшмарене в записі Но предовшыткым думам же зато же не было на
тілько розповсюджене жебы остало в нормі Ту можеме сой зрівнати ріжны реґіональны
фонетычны явиска ци особливости можу ту дати примір тылявско зындранівскє Мякє Чы
котре на цілій Лемковині де факто было было тверде і зато мягкє
чы бы ся в вымові єст лем особливістю реґіональном особливістю так само
як начальне і в такых словах як іти б іти іщы ци
тіж союзі і тото і тото Треба тіж памятати бо уж єм
по части тіжше о тым пою же принцип правопису то єдно мо
він рестрикцийний але вымова може ся залежні од реґіону ріжнити Можеме ту
видіти тототылявско зындранівскє чы вымавляне як ця гей подібні єст з рештом
коли посмотрите на вымову бесідую лем вымову в украіньскым языку жытеля Львова
і жытеля Кыйова Гей во Львові певно підят барже твердо в Кыйові
Мягко Можеме посмотрити на получыня РСТ в німецкым языку і все ном
приводжений примір баварского слова кобасы Вурсты В німецкым языку на пілночы буде
Вурст а по баварску де вуршт Но і ци тіж тото наше
лемківскє іти або іти ци бы іщы іщы або Союз тото і
тото тото і тото Затотуварю же Правопис то єст єдно Т він
єст барз конкретний барз здефініюваний але вымова барз часто може ся ріжнити
хоц в нас єст по правді під тым фонолоґічным нефонолоґічным видом барз
подібна зато же і Та і то два вариянты єдного фонем Но
іщы тіж до Лемка вертаючых треба памятати же хоц Лемко не пише
уж язычом но то де факто то тот язык хоц лемківскій то
допіро сам початок той дорогы в рішаню языковой нормы зрештом самоданя звуку
і в Лемку як пише зрештом на слухач не може там быти
вказане як і наше днешнє і мы не памятам ци із двома
кропками може там даде ся іщы найде може быти як наше і
днешнє може быти оздашком вкінци може быти як ять но тых видів
може быти дакус Більше а наше днешнє І Зато в такых словах
як іти іщы або в Союзі І ци в інчых особливостях о
котрых правда єм не знал Ілько Іван Індик Но По мойому єст
натілько мало розповсюджене предовшыткым в записі гей бо оно може быти реґіональні
в мові але в записі оно просто уж в сучасным лемківскым языку
не ходило а кєд ходило то было лем якысом реґіональном особливістю Но
і мам іщы дві темы єдну од нашого слухача тотаперів повім перед
співанком іщы так на скоро бо она ся вяже з тым што
уж толчеме пару пару проґрамів то значыт слова пут і В якым
роді і котру одміну хоснуєме Повіли сме сой уж же разом в
кореспондециі з нашым слухачом же пут найдавнійша форма то мужскій рід і
третя одміна значыт тот пут але того пути кому чому тому пути
когошто пут Друга версия то пут тіж в мурскым роді але в
другій одміні значыт хтошто пут кого чого путя кому чому путьови бы
вышло і когошто пут Але нашол єм тіж в русиньскым языку в
стандарді підкарпатской руси пут в третій одміні але котрий мал бы женьскій
рід на тото вказує придавник і присвійний місценазывник єдного наголовка ідеміту о
Наголок книжкы Мирна Наша русиньска Пут Маме ту два придавникы мирна і
русиньска маме присвійний місценазывник наша но то путь мусит быти она то
книжка Владимира Фединишынця сучасного русиньского поеты з <unk> р котрий зрештом вчера
мал вродины і Жела лем му вшыткы вшыткого доброго най ся му
веде і каре а дорогы радийо слухачы не То тепер час хыбаль
на кустьок перервы помам огниска іщы до оповіджыня о Европейскій карті Реґіональных
або Меншыновых Языків Сердечні прошу Заранит лемкы Зараний А дечым оничка з
Янечком А петомничка питом зялечком але о не гра обоє сой грали
они грали обоє сой грали а штораня взяли ся дозваня І аж
дораня і аж дограня взяли ся до спаня спевам за спеваде за
співам гарде за спемы ставет новет Водатышы через Моренко Чусово через А
то як раз співанка міцного Зіля проєкту котрий реконструє і з частю
реконструкциі лемківского языка так треба го в великій мірі реконструвати але до
той темы вернеме іщы даколи в языковым гокусі покусі Тепер о тым
мо чым єм заявил на нашым портали Лем Крапка Фм то значыт
о Европейскій Карті Реґіональных або Меншыновых Языків Што єст То предовшыткым европейскій
документ Европейска конвенция котра ведена єст під радом Европа Но і ту
по правді треба сой повісти што то єст тіж рада Европы бо
барз часто путана єст з двома інчыма орґанізациями ци частями орґанізаций ци
просто тілами Предовшыткым то зачниме може од того чым З чым єст
Рада Европы путана предовшыткым єст путана з Европейском радом і Европейска Рада
то єдна то складова Европейской уніі І тота Европейска рада то нич
інчого якы така рада на котру складают ся до котрой приізджают єден
до єдного каждий мам свій голос головы держав держав Европейской уніі Тыма
головы можут быти ци премєры ци можут быти президенты залежні од того
в якій державі котры котре становиско ци котра функция занимат ся заграничном
політиком За тото єст Европейска рада Єст іщы Рада Европейской Уніі то
тіж єст тіло орґан Европейской уніі але в залежности од того чым
ся занимат складат ся з міністрів урядів держав Ето може быти напримір
Рада Европейской Уніі до справ заграничных Но і товды зізджают ся міністры
заграничных справ держав Ебыти в якысых рільничых аґрарных справах за тотовды ся
одповідні міністры зізджают За тото через тіло Европской уніі І вкінци маме
раду Европы котрій Стремлю єст то медженародова орґанізация котрай нич не мат
спільного з Европейском Унійом може лем тільком же діє в Европі по
части кус поза Европом і не Вельо з держав котры сходят ся
в рамках Рады Европы до Ележат Але єст то цілком інче тіло
Тота Рада Европы была основана в <unk> році по через десят держав
містит ся в Штрасбурґу і єй головным головном цілю ци ци ци
таком цілю окрисленом статуті то предовшыткым промоция і охорона чловечых прав демокрациі
верховности права і тіж спілпрацом держав членів Ради Европы в ріжных просторах
культуры ци наукы І в рамках той рады Европы підниманой вельо вельо
проблемів ци справ І в рамках той охороны чловечых прав демокрациі ци
промоциі тых тых охороны чловечых прав і демокрациі находит ся тіж охорона
языків І іду ту до Европейской Карты Реґіональных або Меншыновых Языків бо
єст то така резолюция така конвенция котра была затверджена в <unk> році
як раз в рамках Рады Европы жебы хоронити і промувати реґіональны або
меншыновы язык Тота конвенция вошла в жытя в <unk> році коли першых
<unk> держав ети Норвеґія Фінляндия Мадяры Голляндия і Хорвация єй ратифікували в
Польщы тота конвенция обовязує од <unk> рока смотрів на інчы державы котры
єй підписали в котрых жыют Русины Хорвациім повіл маме іщы А бесідую
о Русинах же в більшій кількости бы знам Русины На цілым світі
смо тів Словация в <unk> підписала а ввела в жытє в <unk>
січня Украіна підписала в <unk> Фінальні вошла тота конвенция то єст Европейска
Карта Реґіональных або Меншыновых Языків в <unk> році посмотрів на інчы державы
Мадяры были єдны з першых Сербіі аци мала Сербію гей в <unk>
р тіж вышла в жытя Румунія тіж <unk> Но так ци так
Тота конвенция державы котру ю підписали до чогоси ся зобовязуют Зобозуют ся
до охороны языків і ту буду ся односил до польской м части
м той Европейской Карты Реґіональных або Меншыновых Языків Зато же брал єм
участ в посліднім часі два три дни тому <unk> дни тому з
урядниками котры мают званя Незалежный Комітет експертів до справ Европейской Карты Реґіональных
або Меншыновых Языків Был єм там запрошений через панів професор Лендуць Файфер
котра через тот незалежный комітет експертів была там попрошена і тота стріча
мала на ціли повісти як фактичні єст Чом Зато же раз на
якійсий час кажда держава котра підписала тоту конвенцию тоту карту мусит выслати
до Рады Европы рапорт Ци выконує записы охороны і мы промоциі тых
языків котры зрештом сама споє До Рады Европы высола як меншыновы ци
ци реґіональны і як тото робит Очывидні рапорт з офіцияльным документом высланым
потім до Рады Европы Але Рада Европы то значыт тот незалежний комінтет
тварит провірме зато запрашат люди котры котры тот язык хоснуют котры повім
колоквіяльні сідят в тым як реалізує ся як реализує ся тоту конвенцию
Но што жы она бы тота стріча по мойому была барз успішна
на долга явит ся тіж коментар на нашым портали лем крапка фм
з той стрічы О што ґєм просил панів професор Дуць Файфер і
там дознате ся кус більше так ци так загальні повідаючы могли сме
ся могли сме наскаржыти о вшыткым што нас болит Але То тіж
не єст ціль бо повідали сме тіж о тым што єст добре
што єст файне што єст правильне і як ся в нас на
нашым ґрунті реалізує Тота незалежна комісия незалежный комітет експертів задавал тіж вельо
звідань задавал тіж бы такы іщы додатковы звіданя до нашых застережынь ци
до нашого хваліня Зато думам же така форма єст барз всказана же
окрем того же сама держава Хвалит ся ци сповідат ся до Рады
Европы як карту реалізує як выконує єй записы та іщы Рады Европы
через з своіх незалежных експертів звідує самы меншыны Думам же піде тото
на хосен О тілько ж пару застережынь зми мали але тото мя
тішыт же іщы сме прошены Як сме повідали там на тій стрічы
но не все лемківскій язык В Польщы єст хоронений так як повинен
быти хоронений не до кінця єст промований так як повинен быти промований
бо припомну же окрем Европейской Карты Реґіональных або Меншыновых Языків маме тіж
уставу о нацийональных і етнічных меншынах та реґіональным языку котра повинна ґварантувати
нам охорону лемківского языка ани все так мусит быти Тото што іщы
єм не повіл што то сут подля той Европейской Карты Реґіональных і
Помшыноговых Языків тоты же язы котры сут реґіональны а котры меншыновы а
зачно того же тота карта хоронит вшыткы тоты языкы В тых державах
котры підписали тоту конвенцию котры котрыма бесідує меньше як Більшіст в даній
державі то значыт кєд в Польщы заложме більшіст бесідує більшіст той з
<unk> процент бесідуючых польскым языком та каждий інчий язык поєдных меншын але
тіж неконечні меншын Не може быти признаний реґіональным або меншыновым Там сут
поєдны дрібничкы котрий єст реґіональний котрий єст меншыновий так ци так тота
карта котра добрі же єст добрі же єст підписана через Польщу Бо
в якысий спосіб може звернути увагу на деякы проблемы котры з лемківскым
языком в Польщы маме не лем з нашой стороны зо стороны меншыны
але тіж зо стороны урядів Ту одсувітні звіданя як інчы державы котры
єй підписали предовшыткым як інтересує мя Украіна під тым взглядом што ся
там нашло в рапорті як єст хоронений русиньскій язык хронений то єдно
і ся даяк через хоснувателів ны бы охоронил кєд бы кажда держава
дежыєт Русины не лем Украіна бо то не лем Украіні мова ге
промувала бо тіж єст така ціль той карты добрі За процедуром вшытко
тото єст так найперше державы котры підписали карту высылают рапорты до о
реализациі той карты до Рады Европы потім Рада Европы через незалежных експертів
звідує самы меншыны самых хоснувателів даных языків а на кінци твореный єст
фактычний стан через Раду Европы і через єй незалежных експертів Так оне
выглядат дорогы радийо слухачы кєд бы сме посмотріли на процедуры Што ж
тепер будеме ждати на офіцияльний документ уж з Европы покля што ни
надієме ся же буде штораз ліпше Так надієме ся так І пока
што буду помалу кінчыл днешній языковий гокус покус кєд мате даякы не
своі заувагы кєд мате Дашто іщы своі два грошы до штуріня я
охочо навет кєд єст цілком против мі навет кєд Мате ціл ці
цілком інчу опінію а такы по правді найбарже люблю цілком інчу опінію
як моя То был языковий гокус покус бесідувал Демко Трохановскій І што
ж чуєме ся в наступных проґрамах не лем языковых не лем в
інтернеті але і в інчых сферах Іщы раз дякую за днешній проґрам
до наступного разу тримайте ся тепло Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут
бандуры А може компер Чом мож робити лю Што мают спільне теля
і дівчы Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а
днес є уж чысто лемківскій Одколе нашы предкы мали уладу вымовы што
ся находит на швецкым столі чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют м <unk>
файлі доступ до Фейсбу та майля і інчого сітьового соферу і епликациі
Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі Языковий гокус покус
значыт знай язык і вчы ся гокус покус