Языковий Гокус Покус #169 - 31 V 2015 - Księgi liturgiczne
Еп. 169

Языковий Гокус Покус #169 - 31 V 2015 - Księgi liturgiczne

•

Опис епізоду

W odcinku 169 z cyklu „Językowy Hokus Pokus“ prowadzący wprowadza do tematu ksiąg liturgicznych używanych w cerkwi, zapowiadając krótkie omówienie ich funkcji i zastosowania. Najwięcej uwagi poświęca Ewangeliarzowi, wyjaśniając, kiedy się z niego korzysta i dlaczego czytanie cerkiewnosłowiańskiego pisma bywa trudne dla wielu wiernych.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер чом мож
бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым столі
чом до заперішніх відруючых мобілюк інсталюют емты файлі доступ до Фейсбу та
майля і інчого сітьового совчеру і аплікациі Кєд хочеш ся дашто о
тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык і вчый
ся гокус покус При тым красні вшыткых дорогых радия слухачів з той
страны Демко Трохановскій Неділя языковий гос покус в радию лем фм днешній
проґрам зас нажыво і покля буду міг і не буду мал такой
На темы котру мушу речу так аналізувати барз сут такытыма віртемі де
треба треба пят раз думати о каждым выреченым слові Такых тема лем
уж в языковым укусі вельо але тепер така тема речыл леґша будуча
будуча вступом до того што єм на днес замірял Але іщы днес
на жаль не мам книжкы о котрій єм хотіл бесідувати то значыт
о малом трибнику по русиньскы хоц она уж в бурсяных руках єст
але іщы на жаль до мене не дотерла думам же о тыжден
дам раду дашто більше о ній о ній речы Але кєди м
дашто заплянувал зато треба іти дальше но і днес буде тема як
вступє так так задумаєм собіже вступ же вычыслю пару богослужебных книг посеред
котрых находит ся тіж тремник і По два речыня о них оповім
што ся находит в тых книгах коли ся іх хоснує в якым
часі при нагоді якых служб ци части службы і не буду одраз
бесідую входил в якысы такы компетенциі котры сут може выкладаны на на
семінариях ци на богословскых академіях бо і такого знаня не мам Вельо
мож найти вельо опрацувань в інтернеті барз добрых істориі каждой з книг
но але ту Предовшыткым хотіл бы м звернути увагу на тото же
єднак в більшости в нашых церквах служыт ся іщы поцерковнославяньскы і мало
хто знат чытати одчытати тоты буквы А они ся кус і ґрафічні
ріжнят од ґражданкы такы примійме незагальні значыт той кєлиці котру хоснуєме днес
зато і тіж мало може хто по них сіят Очывидні сут версиі
тых книг о котрых я днес буду бесідувал суд версиі в днешній
внешнім виді кірили Але так ци так здає ся мі ж і
мало хто по них сігат Але не з той причыны тіж незнаня
може самого шрыфту самых тых фонтів ци ґрафікы церквославяньского языка Але тіж
прото же єднак більшіст так смотрю в тоты в тото чысло вшыткых
моіх днешніх книг в більшости Не придадут ся в такым штоденным церковным
хоснуваню тым найы тому найбільшому чыслу вірных точыт тых што приходят до
церкви співают собі під носом значыт молят ся співают але не сут
ци чычтецями ци священниками ци дяками дириґентами і так дальше Зато зато
приведу при тій нагоді же омовиме сой пару тых книг то тіж
кус сой лексикы введеме до языка або не будеме знати о што
в тым ходит Но і першом з тых богослужебных книг то напевно
єст Євангелияно тота і тоту знаме напевно бо то єст тота книга
з котрой з котрой Священник Чытат урывкы євангелий штырьох євангелий тетра євангелий
то значыт Я од Матвія од Марка од Йоана Йодукы Може може
є зістнує якысий мышор Тых вшыткых євангелистів я може дашто попутал вшыткых
єм вымінів не знам ци ся і вымінят декым порядку І тота
не тота Євангелия зато так ся называт же як разы в собі
має Має тоты урывкы тых штырьох канонічных євангелий бо сут іж інчы
котры не вошли в церковний канон Тоты справы ся рішали в столітю
котры котры євангелиі признаты тыма котры будут хоснуваны в церкви і гы
зато называт ся так уж традицийні євангелийом хоц то не сут полны
тексты полны тексты Євангелий І то значыт не все сут полны бо
треба сой повісти може єм повинен на самым початку же богослужебны книгы
то сут тоты книгы котры хоснуваны сут в практыці в практиці то
значыт найліпше як бы мали в собі такы лем тоты тексты священного
писаня котры сут ци найчастійше ци загалі лем тоты што сут хоснуваны
в богослужынях І гы єдным з такых примірів єст Євангелия друга книга
богослужебна крига то Апостол і то сут І то тіж зас сут
тоты урокы хоснуваны в богослужынях котры односят ся котры были написаны ци
Апостолами таку посланя ся тых апостолів або тіж Тот діяня святых Апостолів
Окрем того бы перед Апостолом чтец чытат про кімны там тіж в
Апостолі добрі жебы ся находили жебы наглядати по жебы чтец не мусіл
выходити на примір з двома книжками і тіж алилюары то То сут
такодільны стихы з псавтиря котры ся чытат по прочытаню Апостола значыт по
прочытаню того урывка Апостола деду дедуваного на даный ден надану надану службу
І то значыт тут іщы повісит же Апостол ся чытат на Літургіі
Йоана Зотогустого і в тот момент перед Євангелийом може м од того
повинен повинен зачати І гы так до добрі То маме тоты дві
книгы з котрых котры сут хоснуваны В богослужынях тоты найбарже найбарже знаны
Але не можеме тіж найти вельо Текстів котры сут хоснуваны хоснуваны сут
в такой вшыткых богослужынях і находят ся они в такій книжці книзі
єст псавтыр псавтыр то значыт збір вшыткых псалмів єс іх за інчым
рахуваньом <unk> як знаме авторства царя Давида О псалмах і о псалтырі
кус бесідувал в языковым окусі Покусі отец професор Папроцкій якысий час тому
тотавлиция находит ся в нашых подкастах рекомендую бесідували сме при при нагоді
тлумачынь православных тлумачынь на польскій язык вшыткых ци книг ци літурґічных текстів
І ту іщы о може над надміню же псавтир значыт полний псалтир
вшыткы псалмы царя Давида В лемківскій традициі чытат ся напримір при труні
при вмерлым на тот знак як бы він сам был уж по
тій землі смерти мал іх чытати приходячы перед перед облича Бога І
тот псалтыр тот псалтыр тото чытаня псалтыря то дост Цікава традиция не
знам може іщы Вас знам же не всядит ся чытат я уж
раз два три раз мал Нагоду чытати псав при притруні при невмерлым
но і повім же м же ся кєд ся самому чытат єдна
особа чытат наголос но то єст пару я уж не памятам то
єст пару добрых годин вшыткы псами прочытати Ідеме дальше Маме таку книгу
якы служебник служебник не находит в собі тексты котры мож повісти выголошают
Священникы священникы і діяконы очывидні вчас богослужнь просто так тоты уйму і
то єст книга як раз для священиків для діяконів дедикувана Зато же
бы як знаме даякы тексты священикы бесідуют по тихы І тоты тексты
вчас богослужынь і тоты тексты як раз тіж находят ся находят ся
в служебнику значыт найдеме там і тоты даякы богослужыня котры знаме може
і на памят Але найдеме тамтіж тоты части котрых не знаме зато
же сут же сут чытаны даякы молитвы потихы Но добрі Кєд уж
маме книгу для священників та може таку книгу котру думам же вельо
з вас могло мати в руках І єст том книгом Часосов так
ой пробачте єм ся задумал Часосов і то по правді єст така
книга котра мат в собі тексты тых части богослужынь деякых богослужынь котры
ся не зміняют Знаме же в такой во вшыткых службах того добового
добового кругу богослужынь сут тоты постійны елементы котры котры находят ся все
І тоты котры ся зміняют тропарі кондакы прокімны гы стихіры і так
і такше І в тым часослові сут як раз тоты котры ся
не зміняют але находят ся ті там тіж і інчы тексты і
інчы молитвы О тым тіж повім на самым кінци бо тото што
я тепер Вам бесідую о тых богослужебных книгах то єст як бы
така теория або заложыня же тото ма ся находити а барз часто
находит ся там більше більше змісту ниж штот заложений напримір для часослова
ци для служебника ци для інчых книг Але добрі слухайте на днес
єм для вас зрыхтувал Серце може мі казало буртняньского маме церковну тему
думам же сой днес позволиме на кус церковной музыкы хоц в неділі
Чуєте єй барз гідні в нашым радию лем фм але як раз
днес і не буде бортняньскій хоц Ны Но не буду ся уж
ту перед вами тлумачыл але як раз выбра імчайковского барз люблю того
того творця того композитора Може тым більше же він мало творил же
так повім релятывні мало творил церковной музыкы бо знаний єст предовшыткым хыбаль
зо своіх опер з балетів оту напевно сте деколи чули Лебедє Озеро
або дашто інче як раз днес Чайковскій з Церковном музыком і на
початок прийдите поклоним ся Но є забы повіси же там іщы нагодит
ся Святий Боже і так по правді од того о тото о
тот твір композициі чайковского мі ішло Припомнут слухатоязыковий гокус Покус бесідує Демко
Трохановскій нажыво Днес о церковных книгах о богослужебных книгах уж сме сой
пару з них вымінили но то і ідеме з наступном то о
кто іх о кто іх од Мож повісти тіж названий або переведений
осмо гласником бо то получыня получыня грецкых сіл <unk> і Голос Зато
же в церкви цілий тот систем был і неділь і речу тых
співань має в собі чысло <unk> маме вісем гласів значыт тіж мотивів
вісем мельодий на котрых співат ся на котрых співат ся даны тоты
зміняльны обо то тіж істотны зміняльны фраґменты богослужыні тото хто іх завершат
собі як раз тоты елементы елементы што зміняют ся в тым вісемтыжньовым
циклю в на вечернях ци ци на утренях ци на літургіі Но
очывидні там іщы єст для для неділі іщы єст мала вечерня і
полношниця і тот о кто іх то мож повісти тіж быы така
книга барже кєд уж тепер клясифікуєме баже для чытеців ци для дириґентів
ци для ци для дяків Но ту тіж треба собі повісти же
чытец дириґент і дякы то жебы были три особы і каждий занимал
ся том свойом частю свойом функцийом то Хыба в нашых церквах дост
Но велика мрия даякых парохів а при нагоді тіж самых тых люди
котры выконуют вшыткы три тоты функциі функциі нараз Но добрі Маме таку
Книгу а по правді такы книгы як минеі минея то такє такє
дозагальне названя тых службы тыхы тыхы книг служебных книг котры односят ся
Або ділят ся бо уж єм ся кус так задумал як бы
тото повісти Там сут службы святых на каждий ден рока О може
в тот в тот спосіб і Очывидні кєд бы в єдній книжці
завершыти вшыткы такой тропарі кондакы ци інчы тоты тексты котры односят ся
до праздників до святых до бы доданого періоду то тота книга мусіла
бы быти но дост барз величезна груба бо знаме знаме же і
праздників єст вельо і а святы Го го і каждий святий має
тіж осібны осібны в Тропарі Кондакы ци інчы тексты котры сут затверджены
при нагоді його канонізациі то значыт причысліліня до Лику до лику святых
Маме таку минею бо о тых книжках бесідуєме таку загальну тост з
обща минея загальна минея і она в собі завершат тоты типовы з
службы в котрых споминаной пророків апостоліл мы святым В святителям і так
дальше ци ци ци часом єст більше бо маме такы праздникы котры
односят ся до більшого чысла на святых І маме тіж інчу тіж
таку котра єст выділена і выдавана друкувана як оддільна то празднична не
минея І находят ся там службы на на даякы праздникы і бы
тіжы бы часом находят ся видиме выходят друком такы минеі котры котры
як раз фактычні не Фактычні в єдным сут том минейом общом загальном
і том праздничном Такым дост речу заавансуваным або такым дост детальном достдетальном
мінейом сут минеі місячны то значыт на каждий місяц єст осібна ми
нея осібна книжка в котрій находят ся м вшыткы м тексты літургічны
тексты на каждий ден даного даного місяця так єст то тіж придатна
книжка о тілько же кєд іде о тоты нерухомы свята то мож
повісти тос барз але то барз придатна книга і барз выгідна тілько
же кєд знаме якій днес ден маме одповідню Мы тоту місячну минею
на даний місяц місяц глядаме сой конкретного дня і уж знаме якы
тексты того же дня літургічны тексты сут співаны Но добрі маме іщы
такы таку книгу як трьод Поправду трьоді зато же зато же рідко
коли є хыбаль іщы дат ся дія неякысий такій барс Заавансуваний в
тым тым вшыткым але я не виділ іщы жебы было жебы была
разом То значыт розділят ся на трьод постну і трьод квітну То
значыт тоты тексты котры односят ся До великого посту находят ся в
трьоды Постній а тоты котры уж односят ся до періоду Пасхы і
періоду воскресного періоду по правді діждите вшы про вірю по правді аж
до Неділі вшыткых святых значыт значыт тыжня по по пятдесятниці то значыт
кєд о днес маме зелены свята русаля на <unk>ницю то трьот квітна
хоснувана єст в церквах До іщы рахуючы од днишнього дня на іщы
тыжден Перейдеме дале до нас дале до наступной церковной книгы богослужебной книгы
не то така книга як молитвослов І там находят ся тотішы ото
книга барже для хыба найбарже для для вірных зато же находят ся
там молитвы молитвы такы котры ны повинно ся чытати при по пробуджыню
перед спаньом попрічастю і барз вельо інчых даякы благодарны молитвы ци інчы
котры котры мож схоснувати схоснувати в ріжных ситуациях жытя християнина Но і
вкінци доходиме до того требника о котрым єм бесідувал што то єст
тот требник або потребник Дне то богослужебна книга котра мат собі послідуваня
таньств То значыт послідуваня тых з служб гы котры видиме котры сут
служены вчас напримір вінчаня вчас єлеопомазаня крещыня і так дальше окрем окрем
мытаньства гіротоніі священьства то якраз тота тота книга єст хоснувана і чом
єм аж так підскочыл б зато же зато же як уж єм
бесідувал на самым початку стараням общества святого крестителя вышол по русиньскы малий
требник то значыт я іщы не знам од чого іначей бы котры
требы в собі там мат бо виды требників тіж сут дост ріжны
Зрештом тых там можут ся находити і інчы окрем бо то тіж
треба повісти молитвы на освячыня воды на освячыня мешканя на ой на
одганя з духів і зато як іде о зміст требника тіж єст
ріжний о тілько же тот великій требник то єст такы пополны требы
ся там в ним находят вшыткы такой требы а тот малий Думам
же правдоподібні буде ся односил до тых служ до тых треб котры
односят ся такой лем до до таньств Но і бесідувал єм уж
хвильку же тоты церковны книгы они можут мати даякы модифікациі гей можут
мати бо такым приміром єст евхолоґій або евколоґійом то така церковна книга
котра мож повісти то єст такє получыня вельох вельох церковных бы служебных
книг котра тіж ся односит до практикы жебы тоты найпопулярнійшы службы мати
в єдній книзі то такє получыня мож повісти кут служебника требника і
часослова Так хыба в такым барз великым скорочыню можу тото повісти но
але як видно тіж практыка робит же для поєдных ґруп об тых
присутных на богослужынях треба даякы інчы книжкы і тіж так о такым
приміром такой книжкы єст церковна книжечка з котрой мы ся молиме котру
принесиме до церкви бо то тіж єст така можу повісти она оже
мати тіж ріжний зміст може мати Більше молитвы то с такій о
молитвослов плюскусос часа часослов плюс кус іщы інчы другы інчий другій змістам
єст приданий зато зато фм така Як мы єй называме книжечка до
молитвы ци молитвенник од тіж барз часто называна тіж може быти таком
синтезом парох парох церковных служб Но і вернул того требника о котрым
єм бесідувал Котрий вышол по русиньскы о <unk> р признам ся же
ани не знам тота транс ани єм не знал але тота трансляторска
діяльніст і переводжыня текстів на русиньскій язык то предовшыткым то предовшыткым діяльніст
отця Франтішка Крайняка грекокатолицкого священника з Пряшівской Руси котрий якраз од тяжком
вісти одколи ся занимал але першы выданя і Апостола потім допіро Євангелий
были выданы были выданы уж на початку девятдесятых Хыбаль Років так ся
мі здає Зато дорогадя слухачы так днес сме сойку сповіли о тых
о тых богослужебных книгах церковных книгах котры сут з такой наштоден хоснуваны
в церкви при богослужынях очывидні ту бесідую о східніх церквах бо якраз
як раз Місяц дає по мойому більшіст Русинів хоц тіж може може
може не бесідую тото в правильній бо ани не знам жедных стотистик
але напевно вельо То вірны православной ци грекокатолицкой церкви і як раз
тоты книжкы сут в тых церквах хоснуваны Другы радийослухачы што запрошу Вас
іщы на отчена Щайкоского тіж такій твір котрий мі ся подабат но
іси дашто сой повіме по тій музычній перерві Но а кєд сме
уж при церковній музыці як раз при Чайковскым думам же може іщы
єдну книжку церковну книжку важну Богослужебну книжку приведу то ірмолоґій до ірмолоґійон
то така книга котра в котрій находят ся тексты і тіж барз
часто або найчастійше ноты Значыт же то барже барже для для хорух
хоц тіж не неконечні Назва іде од Ірмосу Ірмосы то перша Перша
стрічка каждой з девятьох пісен Канона Каноны то сут части богослужынь части
Найчастійше хыбаль можеме єй чути на утрені або або вчас панахіды ом
то тіж Но добрі То уж єм так на сам конец придал
ірмолоґій Як наступний примір отепер уж як єм перше приділял кому найбарже
потрібны поєдны церковны книгы та ту напевно ірмолоґій он придаст ся хориста
Дорогадя слухаче буду кінчыл помаленькы о тілько же надію ся о тыжден
з вами стрітити уж з малым требником По русиньскы барз мя інтересує
но што ж другій раз ся уж не оженю ав хто знат
Але інакше барз мя інтересуют деякы тлумачыня декотры декотры урывкы над котрыма
єм думал Знаючы іх по церковнославяньскы кусіє собі выдумувал вобразити як бы
они могли звучати поселяючы ся на сучасныма ци росийскыма перекладами ци польскыма
перекладами но барз мя інтересує як то буде по русиньскы Але нич
ся тото стане мушу го найперше мати в руках уж ся не
можу дочекати думам же і вы Зато дерграти слухачы запрашам на наступны
моі проґрамы а днес уж красні Вам дякую желаючы самых добрых днів
і Прещам ся тримайте ся сердечні тримайте ся тепло то был языковий
якус покус а бесідувал Демко Трохановскій А і кєд бы сте хотіли
до мя написати то єст барз просто Демко ет лем крапка Ф
тримайте ся Языковий гокус выкус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер
Чом можнут бити ту самы Што мают спільне теля і дівчы Ци
можеме вылічыти грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес уж чысто
лемківскій Одколи нашы предкы мали ладу вымовы што ся находит на швецкым
столі Чом до заперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Ем ты файлі доступ до
Фейсбу та майля і інчого сітьового сортеру і аплікациі Кєд хочеш ся
дашто о тым дознати слухай авдициі языковий гокус покус значыт знай язык
і вчый ся гос покус