Языковий Гокус Покус #186 - 8 ХI 2015 - Partkuła aczyj
Еп. 186

Языковий Гокус Покус #186 - 8 ХI 2015 - Partkuła aczyj

Опис епізоду

Odcinek „Językowego Hokus Pokus“ skupia się na etymologii słowa „aczyj“ i na tym, jak działa ono jako partykuła wyrażająca przypuszczenie lub przybliżenie. Prowadzący odnosi się też do komentarzy słuchaczy i na ich tle omawia kilka językowych uwag związanych z nazwami oraz użyciem słów.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрепчут бандуры А може компер Чом мож
любити і сам Што мают спільне теля і дівчы Ци можеме вылічыти
грошы Чом Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій
одколи нашы предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым столі
чом дотеперішніх віґруючых мобілюк інсталюют Лайлі доступ до Фейсбу та байля і
інчого сітьового сортыру і апликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
Слухай авдициі Языковий гос покус Значыт знаі язык і вчый ся гос
покус Ветам красні вшыткых дорогы слухачів з той страны Демко Трохановскій Радия
Лем фм гокус покус днес ориґінальний то значыт сам ориґінальний а то
зато же Каждий ориґінальний каждий і інчий од другого але ориґінальний прото
же днес будеме ся занимати ориґінальныма назвами Тота може зачну од початку
хыбаль Хыбаль зачну од того же маме щы раз більше коментарів на
нашым портали ЛЕМ Крапка Фес очывидні тішыт Коментуєте оцінюєте ци тіж підповідате
не даякы справы і тото нас направду альбарз але то барз тішыт
В чым діло отже Як раз тоты остатні коментариі тыкают ся языка
зато тіж рішыл єм же днес займеме ся тыма дивома коментариями Но
але то може так помаленькы Зато же зачнеме сой як все остатнім
разом од жінка А я знам азбуку уж познали мы азбуку а
як авто б як буков в якы Ватра ге як гора Є
як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жед
як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на
і пся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане
або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква
Йот як Йоси Каяк коса ел як лоси м як мала О
як орел пе як пані р як руснак С як слуга де
як дырка о як угыль Ф як файка ха як хыжа ци
як церкул че як чыжык пша як Школа ща як щавія як
Ябір є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Но
кєд сме уж розогріты неязыково Припомну же кажда активніст мусит мати даякє
даякій дакій начальный стартовый тренінґ зато і в нас все так єст
од даякого часу Но то занимаме ся першом справом На початку листопада
новембра Як коментар до єдной зо статій на нашым портали ЛЕМ Крапка
фм хоснуватель Лем <unk> звідал о слово ачий ачий словнико буде слово
ачий і в скопках подає приміры ачий очей ци тіж форму чей
Я там подал мотузок До сайту пана Ігоря Керчы припомнут тот сайт
РуҐ <unk>ra писане через <unk> ци тіж польскрапка ком Рудже крапка rana
Там єст така част котра котра в котрій панны Керча занимат ся
медже інчыма етимолоґічным выводом Деякых слів іх там штораз більше єст і
то єст дости цікаве джерело джерело як іде о етимолоґію хоц я
зазерам досчасто і жду все даякого новогосла новой непоясніня новой етимолоґіі І
паны Керча вы пояснят тото слово ачий хоц він хоснує ачий як
вставне слово як частка і котра выражат правдоподібніст можніст ци якше віроятніст
або тіж Таку застановліня же дашто ся може стати може так тото
окрислити хоц все то єст мы тото слово окрислят но тоту приблизніст
о тіж мож мож повісти ачий два кілометры значыт около дво кілометрів
ци ачий по тыжни даде за тыжден гей і того на і
тоты В тій обшыри хоснує тото слово зрештом дає тіж і інчы
іщы приміры з росийского языка Тіж но і о што іде Панны
керше выводит тото слово од праславяньского часослова чаяти бы значыт надіяти ся
чекати ждати і тот коментар тот коментар Ні Тот на на тоту
на тот сайт на тото поясніня тіж уж был скоментуваний хоснувательом Томашко
І хоснуватель Томашко выводит цілю вельоприводил од од чаяти і можливости як
тото чаяти могло бы ся розвинути до же по правді доводит же
не могло бы ся аж так розвинути до той формы ачий ци
ци ачий Я ту барз красні дякую пану Томашкови за тото же
же за тот вывіт поне же ту сут приміры з ріжных мысловників
з ріжных языків ачий наводит ту староіндийскій ци тіж індоевропейску реконструкцию так
ци так тій гіпотезі пана пана Керчы перечыт Лем же ту бы
м ся з єдным сварил же пан Томашко перший перше речыня пише
же дайте прошу позір же пан Крича не єтимолоґ ани лінґвіста Но
тото мі ся здає же неконечні мусіло бы ся мусіл бы ся
такій коментар коментар зачынати пониже хоснуватель языка предовшыткым тоты котры тоты котры
свідомо хоснуют язык но они бы мают тіж своі передуманя і мают
деякій тіж досвід з наме з наме велику роботу пана Ігоря Керчы
лексикыґрафічну то росийско русиньскій і русиньско росийскій другу сторону словний каждий двотомовий
зато робота з такыма з такыма словами она барз она барзно приближат
І пошырят знаня о языку кажда статя высловнику і тым презріня той
статі найти приміры но то єст тост велика робота Але е думам
же посеред тых примірів котры пан Томашко хоснователь Томашко приводит на нашым
портали і Май інчий підхід Ґутому та здає ся мі же же
в тоты приміры котры приводит они не выполняют цілой цілой вшыткых можливости
Зрештом як єст з етимолоґійом Єден Языкознавця етимолоґ лінґвіста повістак другій тому
доця заперечыт Зато тоты тоты вшыткы гіпотезы а вельо маме такых слів
де они ся ріжнят выводом якы мали тото перше значыня і ту
бы м хотіл привести польскє слово рачей котре тіж оно тіж оно
вводит тоту непевніст тоту тоту правдоподібніст ци тіж даяку таку приблизніст в
сенсі ци часу ци одлеглости ци ци ци можливости же дашто ся
не выполнит І я по правді од того те тот той темы
не буду втікал і днес не буду і аж так коментувал понеже
мушу ся докладні над ньом застановити Я іщы раз підкрислю же барз
дякую панува хосновательови Томаш ко за тот вывіт бы він барз дуже
выносит до той дискусиі Але може як раз тот коментар днес лишу
на разі завішений а лишу о тым же пущу співанку на жаль
самій співам на другій части пісень і спіянок Петра Мурянкы Но але
являт ся там слово Ачий Апідуя гукаючы ягняточок глядаючы поза вершок зайду
ачий я іх найду Може я іх найду Радше я іх найду
ту мож ріжні інтерпретувати так ци так тота тота правдоподібніст приблизніст непевніст
же дашто ся стане не В тым значыню котре тіж пояснят котры
тіж почасти пояснят пан Керча ту в такым тіж значыню ся єй
являт Я лем повім тілько же то єст авторскій тексты Петра Мурянкы
Дописаны дві стрічкы до як континуация єдной зо співанок о ягнятках Перша
І Стрічка єст народна друга і друга і третя то уж авторскы
пісні Авторскій тексты Петра Мурянкы Звернійте увагу на другу стрічку і слово
ачи і предешыткым його значыня ци ци ужытя в тым в тій
співанці Ой погнало дівчаточко ягняточка в поле тай стратило дівчаточко ягняточок двоє
А піду ягукаючы ягня почоглябаючы поза фершок зайду ачий я іх найду
Воджу очы полу бочы долинками броджу Але своіх ягняточок ниґде нема ходжу
темна темна нічка біда буде буде дома біда ягня кочками де сте
ся погоділи Ду воробочок там ярочока там долиночка Виджу виджу там ся
пасут моі ягняточка темно тем на нічка іде уж не буден дома
біды драшком яр кыдрашком бо ушынушкам тяжком Ной видите тым порядні замішал
поне же словачы являт ся в першій стрічці А тота стрічка єст
народна тым більше тым більше в схоснуваня того значыня слова Ачий ци
версиі Горя Керчы ачей ту тоту тоту правдоподібніст потверджат Ци очывидні до
поясніня зіщы злучніст ачий ачей ци ачень той той формы з часословом
давным часу словом чаяти не Уж варищым тоту тему зато тепер переходжу
до другой хыбаль барже горячой то значыт котра явила ся по єдній
з нашых статій по публикациі єдной з нашых статій а то статя
котра припоминат інформує о о тым же од минулой пятниці В Сербіі
в Войводині буде проходила Костельникова Осінь но і м авторка той статі
Наталия Малецка Новак вычыслят там участників той той подіі то значыт імена
і назвиска творців котрых творы будут презентуваны в рамках Костельниковой осели і
бы сут там Ірина Гардиковичович Мелянія Рымар Агнета Бучко Папаргай Владимір Бес
Небесермині Микола Шанта Ася Папуґа Ліксенія лікар Там явила ся єдна неточніст
описка друкарскій вуд то тот котрий сме поправили але написал до нас
до нас пан Дзюра Папуґаф в коментарі під статьом Бесідуючы же но
такы версиі запису не повинны быти ту в так скорочыню лем повім
же же написал же тоты тоты м імена і назвиска повинны звучати
і в лемківскым стандарді русиньского языка так як тым особам дали імена
предовшыткым на крещыню Но і дз Якоже я являм ся коректором більшости
текстів котры являют ся на нашым портали Не одповіл єм но і
власні ту Представил єм нашол єм такы на скоро бы три обшыри
о котрых могли бы сме бесідувати Предовшыткым тіж єм повіл же тото
того рода проблемы уж думам винны быти рішаны на тым найвысшым языковым
рівни то значыт через даяку наукову інституцию котру я окрислил як Рада
Русиньского Языка подібне штоси ся завязало на посліднім Медженародовым Конґресі Русиньского Языка
Но і думам же то тіж нова обшыр в котру ходиме то
значыт інтерференция поєдных вариянтів русиньского русиньского языка Як знаме дотепер маме бы
скодифікуваны три то тіж робочы называны пряшівскій стандард лемківскій стандард і і
бачваньскій ци бачваньско сримскій вариянт русиньского языка і ту зас являт ся
наступний проблем понеже понеже першы два котрых єм повіл мают Східньо славяньскій
Корін о так так речеме а бы бачаньско сримскій язык мат не
мат західньославяньскы західньославяньскы влияня і трактуваный єст зачысляный штоси помедже східньо а
західньославяньскым языком тыма родинами ачий в тоту сторону іде своі в погляды
же єст зо свойой натуры західньославяньскым языком Того днес не будеме розберати
не верну до тых примірів на котры звернул пан Дюра увагу В
першій мірі єм дал примір тых ріжных хоснувань в даным языку даякых
імен і назвиску єм дал примір Джорджа Вашынґтона то американьскій президент важний
в американьскій істориі Але через тото же він в історийоґрафіі в польскій
істориоґрафіі являл ся на тілько часто його і іме не лем імено
але і назвиско было з Польщыны то значыт неписане як од ҐОР
і IНТОН лем уж доцяп в польскым в польскым языку Но і
ту іх являт ся тоты проблем коли і як маме ци імено
ци назвиско ци тіж тыкат ся тото власных назв коли маме іх
схоснувати в барже в Речу такым напримір лемківского языка в лемківщыній формі
Ту єм дал такій примір імена єжыт значыт Джордж то значыт тіж
по росийскы маме юра ци Єґор тіж мутация того того імена бы
маме юрай по словацкы польскє єжы уж єм повіл єжі чешскє но
і вкінци дюра імено дюра тото імено котре носит носит пан папуґа
автор того коментаря Но і ту маме тот проблем же о котрым
уж колиси бесідувал єм в языковым покусі по кусі то значыт По
мойому хыбаль наднес видиме вырішыня того проблему в тым же пристосуєме тоты
назвы котры сут нам добрі знаны до нашого языка І бы ту
приміром найже буде Тот при котрым колиси давно в языковым окусіпокусі схоснувал
же Русины на Пряшівщыні бесідуют о місті котре по польскы звучыт новий
Сонч іщы через іщы носове он котре лишыло ся в польскым языку
на Пряшівщыні бесідуют новий Сонч Мы знаме через близкіст Санча до Лемковины
же то был новый Санч з што навет без новый лем само
Санч былож не памятам ци то ся односило до Старого Санча ци
до нового єден был Старым Санчом другій просто лем Санчом або наоборот
то уж тепер тото не єст забарз істотне Але ту якраз видиме
тото же часами єдно слово котре єдного імено жебы уж ту быти
дост докладнійшым єдно імено інакше записо запишеме в поєдных не в поєдных
языках Ту єм тіж очмарил тот арґумент Крещыня понеже м Рімокатоликы котры
хоснували до другого латиньканьского собору латину тіж як літургічний язык ном бы
мусіли быти днес ґеорґіюсом ейм бо так было но але то уж
може бы інча справа же же там як ґраздувала латина хоц нажыло
бесідувало ся інчым языком Нотже єжы то в нас по церковному бы
было Георгій а в понародному было бы Юрий ци меньше офіцияльні Юрко
Но і залож м же то єст як бы перша обшыр проблему
котру я здефініювал то значыт же хыбаль бесідуючы напримір лемківского языка з
лемківщыме тоты імена назвиска котры сут нам добрі знаны а З інчыма
но можеме мати даякы даякы проблемы І другій мішок проблемів котрый єм
тіж ту дал то было тото же єст тіж проблем в ґрафіці
Бачаньсос римскій вариянт русиньского языка не мат нашого і то значыт ону
він мат і але його ся інакше записує як наше ы З
другой страны не мат нашого ы задньо з языкового ы котре в
нас не лем єст якысым ґрафічным записом чогоси лем єст оддзеркаліньом фонетикы
і розріжніньом ы і і правда тоты три найбарже нас інтересуючы гласны
і посеред тых тых трьох бачаньско сремскій стандард має лем ґрафічні записуючы
середнє ы Но і ту проблем котрий порушыл пан Дюра то значыт
Іріна Гарди Ковачевич ей пы Мы напевно запишеме так як оно буде
звучало в нас Ноґрафіка то тіж не вшытко нотуйщы проблем єден же
же в тамтым вариянті хоснує ся букву є і з двома крапками
Но і так іщы на скоро бы третій мішок котрий єм здефініювал
То уж то уж ґраматичны недеякы недакы принципы так як мы запишеме
Духнович і кінцівку ич з зб через середнє і подібні она буде
записана в вачваньско сримскым вариянті то уж в пряшівскым буде то Ковачевич
Духнович і Павльович в тот спосіб Тот проблем я думам же ся
до нього верну даколи як раз до до до до до до
до до до до до такого запису Але того рода проблемы являют
ся і на примірі мойого назвиска трохановскій бо то значыт назвиско котре
має і одміну придавникову і записує ся як придавник інакше ся го
очывидні запише в росийскым языку інакше ся го запише в украіньскым языку
з мягкым знаком по с і середнім ы перед цийотом на кінци
і так дальше і так дальше Зато ту тота ріжніст ґраматичны ґраматичного
запису уж даякых даякых явис ту тіж напевно влият на тото вшытко
І так жебы м за долго не бесідувал бо бы барз сердечні
дякувал пану пану Дюрі Папузі же же написал бо то дост важний
проблем тілько лем повім же тот проблем мі ся здає Не знам
ци дахто дахто даколи піднимал шырше желе повім власні тых ріжниц помедже
поєдныма вариянтами а они сут хыба здефініюваня тых ріжниц і запису і
дакой інтерференциі і ґраматичных такых сякых і дословні вшыткых може може даколи
нам быти основом ґу Чомуси такому што днес може быти мирьом але
даколи може ся выполнити то значыт ґу тому што было схвалене на
І конґресі Русиньского Языка в <unk> році зем два дни тому памятали
сме о річници той подіі то значыт о тым же найперше Русины
в поєдных державах Кодифікуют своі вариянты а потім з того жебы вырішыти
койне Думам же власні здефініюваня тых ріжниц може помочы тому жебы жебы
тото койне жебы тото койне Можливе же даколи іщы заістнувало Но але
тепер уж жебы так был уж єм ся хыбаль за барсы розбесідувал
Пане Дюра дякую за коментар і в єдну з моіх улюбленых пісен
з Бачаньской Руси з дедикацийом Для вас тостаню по ІІ і павецмій
Моя хижа окупанті Япраня шка веча со з ньопанує ге Далекого од
самы розі Бодра і памя Далеко од темы саме розі Выраві памят
якує чом <unk> друга і сон другы АНСТОП Лем самоту сьоА Танцурю
мірочы Знам донаєц деразо з того танцуєм она І чуєм нашу пісню
І Не мам веце емоциі Книжка веча ґра рона І чуєм нашу
пісню і є мамі Кральовна пасуструна <unk>n<unk>e <unk>n<unk> друга бой зі сом
ры побя лем самоту сомы Ан соты лем самоту сумы з того
дня чысом арено другы самоста Нотуйщы лем такы два речыня ґутому же
єднак бокля што будеме писати на портали Лемкы РК м в тій
з лемківщыні версиі Хыба же коли Рада Русиньского Языка повіст інакше товды
ся достосуєме На конец іщы О власных іменах о ґеоґрафічных назвах з
котрыма тіж може быти дакус проблем ци мож ся на них затримати
і заставити як они повинны быти писаны І так як єм на
Новым Санчы ци на Новым Сончы на хвильку ся затримал по лемківскы
єст сандецкій тіж переняте од старого іщы старого запису з латині Сандец
того містечка зато ту тіж мож не мож видіти тото як формує
ся формуют ся даякы ґеоґрафічны назвы они інакше можут ся называти в
даякых языках але тоты котры сут нам близкы та они до языка
входят уж напримірі лемківского языка в лемківщыні і формі І мам ту
такій такы три проблемы наступны котры котры можут даяк пояснити о што
мі іде То значыт маме місточко Кєльци гей польскє місточко Кєльцы така
єст польска форма так оно ся называт кєльцы Але знаме же по
польскы тіж сут ґорлицы гей але цу по нашому уж буде ґорлиці
І через аналоґію знаючу же то єст плюральна форма мы позьме кєльці
ци ґорлиці за парадиґмом одміны жебы сме потім знали же то плюральна
форма подібне як Возме сой даякы ножыці на галиці кєселиці голубиці і
так дальше гей знаме же такы треба іх одміняти і то тіж
і спідповід Бо кєд бы дахто вчыл ся языка і посмотрил як
одмінити в лемківскым языку кєльце та тяжше му было бы допасувати тото
названя до даякой парадиґмы То уж такій може практичний практичний вид того
то і на сти наступний Знаме через близкіст же єст такє місточко
ґрибів котре в польскым языку єст має форму ґрибув Тото о котре
на котре ся похылило а в лемківскым языкы і в лемківскым вариянті
русиньского языка тота альтернация давна о до і котра переходила через фазу
У має такій видно і зато днес поіме ґрибів Краків ци інчы
того рода назвы з том кінцівком Ту очывидні певні підкарпатскій вариянт русиньского
языка бы ся тішыл бо там тота альтернация выміна давного одо і
остала фазі барз часто в фазі У Доднес там бесідуют тячу ци
но заложме же же єдины примір мі тепер приходит до головы Але
на так на скоро жебы жебы іщы тоту мою тіж гіпотезу бо
то певні єст підповід для дослідників русиньского языка Як тото вшытко проходит
мам примір на нашій обшыри де єдна ци подібна назва інакше ся
реалізує кєд єст она близко нас і кєд єст деси там дальше
Маме такы рікы як Вислок ци Вислока маме не такы села як
Вислок Вислок Великій Вислок і ты але маме тіж велику ріку в
Поріку в Польщы котра посеред Лемків ся барсы злітямит може не сама
ріка але од ней пішло названя великой операциі котру называме акция Вісла
Не Висла не на примірі Вислок Вислока лем Вісла і ту хоц
назвы ідут того самого через Вісу котра была де си там дальше
і не хоснували сме на штоден до нас перешла в такым виді
фонетычным і запис такій як она звучыт в польскым языку Але уж
наш Вислок і Вислока маме через середнє і хоц они етимолоґічні такы
самы Та на тым примірі видиме же Вісла і Вислок В нас
то сут інчы два інчы записы Тобо языковий окус покус званый днес
ориґінальным Пиште на Лемко e<unk>e<unk> крапка м постарам ся іщы заняти тыма
темами предовшыткым тым словом ачей ачий ци чей ачий і так дальше
Думам же неодолга до того Верну Дякую сердечні тіж хоснувателям же коментуют
тото што ся діє на нашым портали вводячы свій пункт пізріня на
тоты Приміры і тоты і тоты тоты языковы проблемы котры деси там
деси там істнуют но і барзы добрі бо каждый язык ма якысы
языковы проблемы котры треба рішати і вырішати і о котрых треба дискутувати
без того не будеме іти допереду но а я ся уж направду
пращам дякуючы Вам вшыткым за тотнишній Прекрасний файный вечер бесідувал Демко Трохановскій
і іщы раз повторю Лем ком крапка фмie A<unk> Языковий гокус фокус
Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компер чом ном пити і самы
Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів
был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій одколи нашы предкы
мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом до теперішніх
віґруючых мобілюк інсталюют ЛПайлілі доступ до Фельсбука та майля і інчого сітьового
сортверу і апликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус