Языковий Гокус Покус #205 - 24 IV 2017 - Wielkanocne warianty
Еп. 205

Языковий Гокус Покус #205 - 24 IV 2017 - Wielkanocne warianty

Опис епізоду

W odcinku autor omawia językowe warianty słowa odnoszącego się do Zmartwychwstania, takie jak „Woskresenije“, „Woskresenia“, „Woskresenja“ i „Woskresinja“. Skupia się na sufiksach i prostych procesach językowych w języku łemkowskim, nawiązując do wielkanocnego czasu i związanej z nim radości.

Автоматычна транскрипция

Языковий гокус покус Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компер Чом опити
люса Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы Чом
Кыів был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій Одколи нашы
предкы мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом до
теперішніх віґруючых мобілюк інсталюют мты файлі доступ до Фельсбука та майля і
інчого сітьового сортеру і епликациі Кєд хочеш ся дашто о тым дознати
Сухай авдициі Языковий гокус покус значыт здає язык і вчы ся гокус
покус Пітам в красні вшыткы дороди слухачів стоіт з страны Демко Трохановскій
В старым гокусі покусі языку кусі покусі до того но але кол
дакус новій порі дакус новій годині в новым дни але решту наділ
ся буде вшытко по старому зато тым більше витам вшыткых слухачів радия
ЛЕМ фм і того мойого проґраму Представим ся демко Трохановскій є кєд
бы ні демк ЛЕМ фм тут тіж нич ся не змінило но
то што ж помаленькы будеме зачынати днешній Проґрам котрий веду нажыво з
підваршавского студия Радия Лем фм но очывидно кєд слухате премєру того проґраму
а не даякє там повторіня ци припоміня мале воскресний час Але то
не о тым буде Хоц буде тіж о тым воскресным часі о
самым празднику але то не тота днешня головна тема понеже таком темом
котру єм днес Замірил або інакше або повіл вам о тым мы
охвильку хоц то радістний часто тоту радістну новину Вам обвіщу допіро по
тым нашым джґли котрый все вводжу на самым початку языкового окуса покуса
А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе
як буков В як ватра ге як гора Є як ґазда де
як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет
як зелін і як ігла І Чудачне бо на і пся нич
не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на
кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси
Каяк коса ел як лоси М як мала О як орел пе
як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о
як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че
як чыжык пша як школа ща як щаві <unk> як Ябір є
<unk> і знак два знак мягій твердым знаком Но то питам іщы
раз воскресний час єст такій в котрым дістаєме натхніня Родит ся світ
наново радіст того часу звязана і з праздником Праз зниківный тота радіст
дітхнула і вас понеже отримал єм звіданя Звіданя звіданя котре звучало так
то як мат вкінци быти Воскресеніє Воскресенія Воскресеня або Воскресіня но може
бы зміщыт даяку єдну модифікацию того суфікса а уж єм пою же
то будеме о тым суфіксі бесідувати Не може бы м і нашол
а ту одраз тіж спомнул же я уж по правді так до
кінця не памятам Здає ся мі же уж єм колиси споминал в
єдным з языковых укусів покусів о тій темі но але шточно вкінци
Думам же тот вокресний час хыба єст найліпший жебы о тым дакус
припомнути Предовшыткым дякую за тото звіданя котре єст причынком до темы днешнього
проґраму але нич зачнеме сой тото аналізувати Мусиме зробити все думам же
такє короткє ведіня ци тіж омовліня тых языковых процесів котры находиме в
тых словах котры м перед хвильком повіл з вшыткыма ся згоджу тыма
суфіксами ци они фунґуют в лемківскым языку но але выміню іх іщы
раз то сут штырі можливости котры днес сой будеме даяк аналізувати Воскресеніє
воскресенія ту тіж бесідую в номінативі не в першым одмінку єднины Воскресеня
ци Воскресіня Но ту ощы певно сте спостерегли же вшытко што находит
ся покореный слова Водкрес то єст тот корін слова котре іде од
часо слова воскресати то незавершений вец ци воскреснути завершений то уж єм
повіт якысий суфікс котрий має вид залежні од того яку форму сой
возме то еніє Енія Еня або імя Воскресеніє Воскресенія Воскресеня або Воскресіня
Но і нич ґу тому перейду думам же поведе мі ся корон
найти Файль котрий буде котрий іде з м нашой єдной з реляций
з реляций на жыво котру сме думам в <unk> році проводили то
Реляция нажыво з Воскресной утреніі з Воскресной Літургіі з Креницкой Церкви святого
Владміра і думам же уж буду мал о хвильку тот файштоси мі
ся не барз хоче він влучыти але думам же думам же уж
о хвильочку уж о хвильочку Зараз він зараз він буде Послухайме а
може найперше о хвильку повім што то было хоц думам же велика
більшіст з вас буде Знала одкале тоты слова тоты звукы сла Ту
признам ся же уж єм кусічкам вытишыл понеже Потім чути уж дзвоны
потім уж коли хор співат вшыткы люде з процесийом входят три раз
з цер церкал і так уж продолжат ся Воскресна Воскресна утреніял же
єм повіл же то было з <unk> рока з криницкой церкви святого
Владиміра то была славна стихіря праздника Пасхы Христовой на Глаз оскресеніє Твоє
Христы Спасы ангел поют на небесіх і нас на земли сподобит чыстым
серцем Тебе славити Так тота тота Хтихіра звучыт в церковнославяньскым языку чуєме
там докладні як она ся зачынат воскресеніє І зато тепер ся на
тым можеме зосередити То значыт то давний славяньскій суфікс то така словотворча
єдиниця тот тот суфікс котра в тым примірі кєд бы сме взяли
собі церковнославяньскій язык буде мала форму еніє Але тото кінцьове є єст
по правді кінцівком то значыт сама Йота еній буде входила до основы
а арешта хоц тото уж то єст по тым буде кін цілком
то значыт може в одміні переходити буде ся могла зміняти і кєд
тот суфікс додаме до основы часослова то достаєме достаєме назывник середнього рода
Та як уж єм повіл і інчых примірах так як воскресати воскреснути
од часослова кєд сой додаме тот як раз суфікс не будеме мати
назывник середнього середнього род Но і ту можеме мати воскресеніє кєд сме
мали тот суфікс тій в давнійшій формі ци направляти направленіє ту уж
і певні буде кус більше проблемів хоц од часослова ходити ходже ніє
хот є но не буде Зато і сміло сой можеме повісти же
будут такы приміры коли схоснуєме коли будеме мочы схоснувати тот суфік в
тым давным виді так як напримір Воскресеніє туж вам повім же днес
іщы сой о декотрых праздзниках названях праздників тіж повійме бо успеніє єст
іщы єст крещеніє і дальше дальше Але то уж хвохы вильку ту
можеме безперечні повісити тот суфікс мал форму Е ніє што тіж можеме
зрівнати сой з другыма языками ту в русиньскым буде мы дост подібні
так як церковнославяньскій тота його редакция уж пізна радше на в пілнічно
східньославяньскій славяньскым ґрунті выросла то буде по русийскы хаждені маленіє по польскы
маме такы од часословны формы як запрошыніє тірплініє мувєніє і так як
і в росийскым языку як і в польскым так і в лемківскым
стандарді русиньского языка фурт будут то одчасословны формы котры мают котры через
доданя того суфіксу остают назывниками середнього роду Але ту безперечні можеме сой
єдну річ повісти же в нормативным лемківскым языку Форму того суфікса е
ніє давного суфікса ніє будеме мати радше в виді іня уж єм
повіл же хоц холы моліня е терпіня ци бо ту уж єм
хотіл штоси інче повісти але то сут тоты приміры де така така
форма тота давна ся не лишыла Маме іщы єдну маленьку модифікацию то
значыт же тот наш сучасний суфікс іНА буде мал єдну малу зміну
зміну такє застережыня о власні сові застережыня ачий маме Тот суфікс але
він має уж форму не іня лем ыня О хвильку сой очывидно
ґу тому перейдеме но але тепер думам послухайме сой уж на розділ
Од церковной музыкы ци церковных примірів сучасний лемківскій язык найже то будут
дуляровы братя Мурянковий Шковраночок а о хвильку сойм перейдеме ґу дальшому омовліню
м неомовленію неомовленю того нашого днешнього суфікса туры Уж минуло ярилі то
зышол теплий час уж не ходит раді світом уж і неєдна З
Кобраноцку мили мі де є сям і пташ скудію ліж нецутный над
полями тіцу тобисмів з компраноцком милимі Дес я мі птаскудию ліж нецутний
над болями тіцу тобіспів Лі дердрилят кона рикы же не золдыливіст Сидил
смутком німым криком тугату су іст Скобра ноц ґу мили мі де
єс ся мі птас скудію уж нечутний надболями ті суд долий співів
Сковрано згумили мі Де єс ямі птаску діюж нечутний надболями твіл толий
спій О <unk>слав ґадзаго блацкого суди моцит до з гурбасіром стерньом крацат
дозвам того боц Сковраноцку мили мі і не одперхайс моіх мрій най
ся тіжду красной весни цую засвіспіів Сковраноцку мили мі не одперхайс моіх
мрій Най ся тіжду Красной весни цую засвіспіів уж в минуло яры
літозыс о табли не ходит радіс віцом музей неєдна з головраноцком милимі
Де єс ся міль таскудів з несутный надцполями бітві судовиспі З говраноцком
мили мі єс ся мі пляскудію з несутний надполями судовий співів уж
нецутний нас полями судовий співів бул уж несутный нас полями під суртовый
співів сутый співнесутный спомины і цурый <unk>eo<unk>y спі Дольо братя Шкораночок і
вертаме до нашого омовліня і введіня фурт тото припоминал пониже Тепер уж
помалу думам нам ся выявлят тото же в нормативным лемківскым языку тот
суфікс од часосло котрий долченый до часослова дає нам назывникы середнього рода
буде мал як раз такій вид Тото уж ме сой повіли думам
же іщы вартат припомнути іщы раз повісти хоц при нагоді темы долгой
темы котру думам же і тепер ведут значыт букв і коли іх
ставляти думам же по тій сериі уж дол знате же по тых
буквах то єст пожычышышы но і по тым Джы котре звут фахово
африкатом Маме не і лем маме ы то значыт так як єст
робліня ведіня омовліня то єднак будеме мати ходжыня заднімы ворожыня з заднім
ы мучыня прошыня віщыня припоминаючы же пожы чы шыщы будеме ту як
і в вельох вельох примірах писати не і так бы выходило з
того першого в виду реченого суфікса але змінят ся нам та там
тот суфікс на зіня на ыня Но добрі але повіл єм тіж
повіл єм тіж на початку проґраму од чого вышла тота інспірация Тым
суфіксом значыт до чого вышол вышла тема днешнього проґраму дал єм пару
примірів на слові празника празників котрий котрий являт ся барз важным найважнійшым
то раз християньскым праздником але і так як ціле церковне жытя ци
реліґійне жытя мало великє влияня тіж на розвиток языка Зато може гы
посмотме собі як єст в інчых праздниках то значыт як они выглядают
як бы сме іх повіли іх называня ту може зачлеме думам хыба
буде ліпше од тых постійных праздників значыт Неподвижных котры мают свою свою
постійну дату не сут рухомы не сут залежны од даты великодня маме
воздвиженіє гейм вых креста господнього маме введеніє во храм пресвятой Богородиці маме
крещыніє господнє Срітені є господнє благовіщені є го споднє тоіщ вознесені є
преображені є і так дальше успеніє і тых праздників в котрых на
котрых хоснує ся тот суфікс доложений до до часослова даючий нам як
результат назывник середнього рода Маме думам маме думам вельо Але як може
сте єй почули мал єм малий проблем з прочытаньом того так бы
тото звучало кєд бы сме хоснували кєд сме хоснували суфікс еніє то
значы як воскресеніє як крещеніє і так дальше Йо кілько воскресеніє іщы
аж так хыбаль до кінця уха не разит то уж акцентуваня в
слова введе ніє благовіщеніє і так дальше так як приняло ся в
лемківскым языку наперед остатній склад Уж кус може быти такє для уха
невыгідне Зато тіж уж декотры праздникы сміло мож повісти же ліпше звучат
але то не лем же ліпше звучат але сут барже популярны хоснуючы
тот суфікс іня ци тіж ыня Зато тіж почуєме уж думам дуже
частійше тот суфікс на примірі Воздвіжыня Креста Господнього введіня во храм пресвятой
Богородиці крещыня Господнє благовіщыня пресвятой Богородиці вознесіня Господні ци преображыня І так
направду ту неєм такого острого принципу в тых примірах ци можеме ци
мыкокотра версия єст правильнійша Думал єм над тым і то выходит то
выходит такой з того же єднак церковна лексика і церковнославяньскій язык котрий
Долгій должезний час выполнял в нас в Лемків Русинів функцию літературного языка
тоты вшыткы слова являли ся барз часто Зато іщы хоц сам суфікс
еніє як воскресеніє благовіщеніє єст меньше популярний ачий доцяп зникнул в такій
повседневній бесіді ту як раз іщы міцно ся барз міцно ся тримат
а на тым на тых парохы примірах єм тото вказал тых названь
празників Але кєд сой возме Такы мож повісти штоденны часослова то уж
не благовістити уж не воскресати лем заможме ходити вчыти носити ци ци
ци другы но уж рад ся не повіме ходженіє ф вчыня ту
бы сме мусіли іщы тото давне давно ту было у на початку
слова тепер єст в о протетычных звыках або о зміні уветіж сме
бесідували Но і уж напевно не повіме з тым суфіксом еніє Думам
же кус нам тото мішат але заложме же маме іщы дві дві
версиі котры деси і там мож было чути окрем в назывнику Воскресиніє
ци Воскресіня так як бы было уж хоснуючы мы тот наш сучасны
і сучасну версию того суфікса Маме іщы чул єм я бодай то
барз рідко але деси ся там являт в называючым одмінку Воскресенія і
воскресеня Одраз можу повісти же обі формы радше не сут до принятя
в нормативным языку понеже о кілько примем же тота церковна лексика іщы
ся мы міцно тримат в языку Товды власні ци хоснуючы высокій стиль
ци дакій весні замірений в дакым тексті сміло в тых словах оддавна
записаных ци хоснуваных або як раз в церковній лексиці напримірах воскресеніє благовіщыніє
хоц туж меньше Можеме сміло схоснувати тот суфікс еніє Думам же фы
во вшыткых інчых примірах будеме мати воскресіня робліня преображыня ту памятуючу же
же маме в тым суфіксі малу зміну на ы бо маме выступує
оно по Ж і так дальже і так даже Но і добрі
але іщы єдна справа нам ту выходит як же кєд уж маме
два виды В більшости буде то суфікс іня значе тоты назывникы середнього
рода котры мают суфікс іня но але кєд допущений єст назывник з
тым давным суфіксом Е ніє як же ж можеме го одміняти Тото
уж по маленькій перерві Коли то Коли то послухаме сой трьох Урвішів
ге і вернеме до языкового окуса покуса Старий Урвіш трьох сынів Кройскырви
Русинів предодвіря різблене за возве Сам в поругах слистане духів отц помі
гы словами ця тымы одозве Кєд на быкло матыра насы дни і
вечеры уж заєдно лем зимны і пістны Час до світа ся брати
і ти сенсой глядати Час і дохыж привести невісту А де моі
сокогы Ту в обыстю віцьовил одпелечат стерослы усміхы Ту хотари прадідным краютым
нашым рідны вырусначу подобу Носили Прото знати без мене же выбрати солізены
вымусите в поконі і роді жебы пак ся не десло в каждий
кут поведе сло жебы м не чул ся дома як злоді Ты
найстарший мій сыну пер сой пут в Лемковину Тутернина фуцколе та своя
Не видино шкрай але мі ся таты землю найлож зо спокою Середущий
мій сыну Ты ся перепрясілщыну де то рыса удала ся кы Ід
на спиш ци на шариш там сой найдеш то пари Смоглолицу русинатку
завлаты наймолодший мій сын ты ся выбе в краіну на суч підкарпатску
Чуду ву Де попін вырла Син небо підперли Там Русинкы як ревіны
Так і сіт рідлишы рано вчас з том пішли То і своі
доглядати писануй Куполудню скоду соколиків молоды Отця очы провели росавы Іде осіб
смутала узі Сміх задуява а урвішів як нема так нема старіутычы церкви
ци не шынійте цялийте знаємы Такєт ден ся допали ни оддалек од
сален входит тохыж найменьший сыночок вету няню невісту Украінку сірчысту Буде кому
запертій вам очы Скороди на свитаню лем пробудил ся нядо в двері
туркат сы серед уж ти Як жыєтелі татку веду слецну словацку На
Вас покій на сон вас рядустий Ден не минул як летит од
заходу сын третій сын найстарший тот сын первородний Няню Веду вам лязку
цифрувану як блязкы проню в гробі вам буды як вудны Старій урвіш
трьох сынів кровіскы рви Русинів предоблича закличы і реты худім сві звіти
Іду сон ся нити дай ним іны тлыня цвити Хут єм стари
звіти іду сам ся целіти Но і не мі не гемя Словы
Признам ся же слухаєм і слухал барз уважні тых трьох урвісів Мурянкы
лем якоси не хотіл Мурянка в тым творі Схоснувати ж жадного ходжыня
і робліня так жебы сме мали даякій примір добрі обіцяємі же одміниме
ся і тоты оба М Єдно слово котре котре з причыны такой
же же же тота церковна лексика Іщы барз міцно сідит подля даякых
старых принципів може мати інчу форму як днешні слова ту напримірі Воскресеніє
ци Воскресіня Но так то зачниме собі од слова Воскресеніє кого чого
воскресенія кому чому воскресенію видячым одмінку так як і в называючым Воскресеніє
творячым з Воскресенійом і в Ш одмінку маме о Воскресенію Замірено возму
сой до того нашого сучасного суфікса Одчасословний назывник ходжыня так жебы іщы
раз підкрислити же по тым джы не буде мати і лем буде
мати заднє ы Зато маме в называючым ходжыня врождаючым увагу вага так
само то значыт кого чого неє неє ходжыня кому чому вдаючым ходжыню
кого што в видячым ходжыня з кым щым з ходжыньом і о
ходжыню Замірено в при воскресенію не подал єм множыны жебы Вам вказати
же єднак тот суфікс єст дакус з архаізмом о тілько же хоц
прекрасным алерхаізмом бо будеме мати маленькій проблем з ним в якраз множыні
Але верниме до нашого ходжыня Маме ходжыня в рождаючым ходжынь мы припомну
же бесідуєме о множыні кому чому ходжыням кого што ходжыня з кым
шым сходжынями і о кым о чым О даякых там ходжынях І
кєд сой возме кєд сой возме Воскресеніє будут мати они в множыні
форму воскресенія кого чого Но і ту зачынаме мати проблем то значыт
Зато же тота одміна сы назывників з тым суфіксом мала мала форму
воскресеній котра узшыв нас лем в декотрых примірах примірах ся бы заховала
тота кінцівка Зато гумам же ту бы сме мали такє ненатуральне когочого
в рождаючым одмінку когочого выскресені што уж певно само признати же небарз
ходит дальше кєд будеме мати выскресеніє Даме ге сой кому чому воскресеніям
когошто воскресенія з кым щым з Воскресеніями і о кым о чым
о воскресеніях Як видите што єм хотіл повісти в днешнім проґрамі хотіл
єм думам повісти предовшыткым тото же маме вельо іщы з архаічной лексикы
сы маме вельо такых давных захованых захованых языковых явиск на примірі того
суфікса еніє в церковній лекциті котра іщы шестьом барз добрі ся тримат
но але маме тіж сучасний язык котрий з каждым дньом ся змінят
з каждым дньом підлігат даякым модифікациям Очывидно мы ден по ден іх
не будеме фіксувати не будеме іх записувати бо так ся не даст
в більшых може одступах часовых так ци так сміло можеме повісти же
Тот суфікс еніє днес в норматывным языку буде мал форму мі або
по звуках жы чы шыщы або тіж по джы будеме мати ыня
Зато Тіжы што лем тепер хочу то переслати Вам поздоровліня буду хотіл
уж кінчыти днешнє омовліня і передати даякє запрошыня на наступны языковы кусы
і жебы сте слухали дальшы дальшы проґрамы в нашым радию Лем фм
чого собі і Вам желам пращаючы ся тепло тримайте ся Мій емайльовый
адрес на котрій можете писати то демко ЕТ Лем крапка фм но
і надію ся же зас мі підповіст не даякій Проґрам даяку тему
насутного проґраму очывидно цілю наступного м омовліня Гей тримайте сяковий гокус фокус
Ци бандуристы скрипчут бандуры А може компер чом ном пити ту самы
Што мают спільне теля і дівча Ци можеме вылічыти грошы Чом Кыів
был колиси східньославяньскій а днес є уж чысто лемківскій одколи нашы предкы
мали уладу вымовы што ся находит на швецкым стилі Чом до теперішніх
віґруючых мобілюк інсталюют ЛПайлілі доступ до Фельска та байля і інчого сітьового
сортыру і аплікация Кєд хочеш ся дашто о тым дознати сухай авдициі
Языковий гокус покус значыт знай язык і вчы ся гокус покус